Sống hay chết là chuyện của chính con!

Còn việc đánh hạ cứ điểm kia vào mấy giờ mấy phút, lại là trách nhiệm con không thể trốn tránh.

Con tự quyết định đi!

Vì chuyện chuyển nhà dọn dẹp đồ đạc, dạo này bố bận đến tối tăm mặt mũi, thế nhưng mỗi lần hỏi con chuẩn bị thế nào rồi? Con đều thong thả đáp: "Đâu có vội! Làm vèo cái là xong ngay ấy mà." Cho đến tận hôm nay, tính từ lúc công ty chuyển nhà đến chở đồ chỉ còn đúng hai ngày, con mới bắt đầu mang thùng giấy vào phòng ngủ, thế mà lại cứ liên tục chạy ra hỏi: "Đáy thùng dán thế nào ạ? Mấy cuốn sách này có đem tặng thư viện không ạ?", "Hết băng dính rồi thì phải làm sao?", "Sổ tay năm ngoái có cần giữ lại không?... "Sách loại ra có phải vứt vào túi rác không?"

Lúc này câu trả lời của bố luôn là một câu duy nhất:

"Con tự quyết định đi!"

Chắc con phải vui lắm khi nghe câu nói này, bố nhớ hồi nhỏ lần đầu tiên nghe bà nội nói với bố rằng "Con tự quyết định đi!", trong lòng có một cảm giác phấn khích khó tả, giống y như nghe thấy câu "Tiền mừng tuổi cô Vương cho, con có thể giữ lấy mà dùng." là muốn nhảy cẫng lên, bởi vì điều đó có nghĩa là bố đã được làm chủ rồi! Làm chủ là một chuyện tuyệt vời làm sao!

Làm chủ là không cần phải xin ý kiến trong mọi việc; làm chủ là có thể hành động theo cách mình muốn. Làm chủ là sở hữu quyền chi phối! Làm chủ là không phải nghe theo sai bảo của người khác nữa!

Nhưng hãy nhớ lấy! Làm chủ cũng là phải chịu trách nhiệm hoàn toàn đối với hành vi của bản thân, thậm chí là chịu trách nhiệm với người khác! Bởi vì hành vi cá nhân sẽ ảnh hưởng đến người khác, đương nhiên khi đã tự mình làm chủ thì cũng phải cân nhắc đến ảnh hưởng đối với người khác. Tỷ như bố là trụ cột gia đình, nghe thì có vẻ rất uy quyền, nhưng cũng phải chịu trách nhiệm với cả nhà; tỷ như mẹ con là chủ nhiệm khoa tuyển sinh, cũng là một người chủ, thế nên phải chịu trách nhiệm với toàn bộ khoa của mình.

Thế là việc làm chủ này bỗng trở nên không hề nhẹ nhàng chút nào!

Hôm nay, bố muốn con làm chủ! Làm chủ đối với đống đồ đạc của chính con! Con có quyền sinh quyền sát đối với đồ đạc của mình, giữ lại hay không giữ? Mang đến nhà mới, hay vứt vào túi rác? Tất cả đều nằm trong một ý niệm của con!

Đương nhiên, tương ứng với điều đó, con cũng phải cân nhắc xem làm thế nào để gạn đục khơi trong! Hoặc là sau khi vứt đi một thứ không nên vứt, phải chấp nhận tổn thất do nó gây ra! Phiền phức nhất là, trước kia con hỏi bố làm cái này thế nào, làm cái kia ra sao, bố đều giảng giải từng ly từng tí, nhưng hôm nay lại bắt con tự mình giải quyết!

Con nói không có băng dính bản to để dán thùng, bố bảo bố có một cuộn, nhưng bố đang dùng dở, không thể chia cho con được, xin mời con tự giải quyết!

Con có thể lục tung nhà lên để tìm; sang hàng xóm mượn; nhờ bạn bè đã biết lái xe chở đi mua; hoặc cũng có thể đội mưa đi bộ đến cửa hàng nhỏ cách đó một dặm.

Nhưng! Xin đừng hỏi bố "Phải làm sao bây giờ?"

Hôm nay con hãy tự tùy cơ ứng biến đi!

Đừng cảm thấy bố lạnh lùng, bởi vì con đã đến độ tuổi nên tự chịu trách nhiệm về bản thân rồi. Sách của con không phải sách của bố, bố không thể thay con lựa chọn! Thùng giấy của con cũng không phải thùng giấy của bố, bản thân bố còn lo chưa xong đây. Quan trọng nhất là: Con không phải là bố, lại càng không phải cái bóng của bố, bố không thể thay con làm chủ cả đời được!

Nhớ hồi bố đi Thành Công Lĩnh, cấp trên từng nói một câu thế này: Khi đánh trận, cấp trên chỉ yêu cầu các cậu mấy giờ mấy phút phải đánh chiếm được mục tiêu, chứ không hỏi xem các cậu có bị quá sức hay không, có thể đuổi kịp tốc độ này hay không! Cũng không hỏi hỏa lực của các cậu có đủ hay không, lương thực có dồi dào hay không, bởi vì thứ họ cân nhắc là tình hình chiến sự toàn cục, không thể chăm lo từng chút cho nhu cầu của các cậu được. Tóm lại, con sống hay con chết là chuyện của chính con! Còn việc đánh hạ cứ điểm kia vào mấy giờ mấy phút, lại là trách nhiệm con không thể trốn tránh.

Phải đấy, trách nhiệm thường là thứ không thể trốn tránh. Một người trưởng thành, nhất định là người có thể chịu trách nhiệm từ đầu đến cuối. Bởi vì cậu ta biết rằng: "Trách nhiệm là móc xích nối liền với nhau, tiểu đội trưởng không hoàn thành nhiệm vụ trung đội trưởng giao phó, trung đội trưởng không hoàn thành nhiệm vụ đại đội trưởng giao phó, cứ từng tầng đẩy lên như thế, chỉ cần người ở dưới không hoàn thành sứ mệnh, mục tiêu ở trên cũng không thể đạt được. Mà chiến tranh lại liên quan đến sự an nguy của quốc gia, sinh tử của nhân dân, sao có thể có chuyện có kẻ vô trách nhiệm? Kẻ mất chức sao có thể không chịu sự trừng phạt nghiêm khắc nhất chứ?"

Nói lại từ đầu, tuy chuyển nhà không phải đánh trận, thế nhưng khi xe của công ty chuyển nhà đến mà con vẫn chưa thu dọn xong đồ đạc, chẳng phải hành động của cả nhà chúng ta đều sẽ bị ảnh hưởng hay sao?

Mà hôm sau, người mua nhà của chúng ta sẽ chuyển vào, căn nhà họ đang ở trước đó, rất có thể cũng có chủ nhà mới đang nôn nóng dọn vào, đây chẳng phải cũng là một móc xích nối liền với nhau đó sao?

Nói dài dòng nãy giờ, vẫn là câu nói cũ đó:

"Con tự quyết định đi!"

Bố có một người bạn, không tiền, không thế, thậm chí chẳng có tài năng gì mấy.

Thế nhưng người có tiền bỏ tiền giúp anh ta, người có sức góp sức vì anh ta,

Người có tài hiến kế cho anh ta...

Này! Con khỏe không?

Buổi chiều, đứa trẻ nhà hàng xóm đối diện đang chơi đùa ở cửa.

"Hóa ra nhà họ cũng có hai đứa con lớn!" Bố quay người gọi con: "Mau ra chào hỏi, làm quen đi!"

"Con đi chào hỏi thế nào được? Mạo muội lắm chứ bộ? Lại chẳng phải vô tình gặp nhau một cách tự nhiên!" Con nói.

"Con có thể cầm một quả bóng, dẫn bóng từ cửa phụ đi ra, đi ngang qua trước mặt bọn họ, chẳng phải là có thể hô một tiếng 'Này' rồi sao?!"

Con không hề nhúc nhích, cho đến khi người hàng xóm đi vào trong, bỏ lỡ mất cơ hội làm quen với bọn họ.

Bố biết con không thích kiểu làm màu ra vẻ, nhưng con cũng phải biết rằng việc người với người quen biết nhau, ngoài duyên phận tự nhiên ra, còn có rất nhiều cơ duyên do chúng ta tạo ra. Tỷ như chúng ta chuyển đến đây, sớm muộn gì cũng phải làm quen với họ, con chẳng qua chỉ cất tiếng chào "Này" với họ sớm hơn một chút thôi, sao có thể nói là giả tạo hay làm màu chứ?

Cho dù là dùng cách tạo ra cơ hội để kết một phần duyên, thì cũng rất đáng giá mà! Nói đi cũng phải nói lại, sao con không nghĩ rằng, bọn họ chơi bóng ở cửa, chính là đang muốn dụ con ra ngoài, để nói với con một tiếng "Này" thì sao?

Tỷ như chập tối hôm qua, chính mắt con nhìn thấy bố trò chuyện với bà Parker nhà bên cạnh ở sân sau nhà bà ấy. Chúng ta cứ thế mà quen nhau, lưu số điện thoại của đối phương, hẹn nhau tối lửa tắt đèn có nhau, mọi người cùng quan tâm chiếu cố lẫn nhau, con có biết tiếng "Này" đầu tiên ấy xuất hiện thế nào không?

Chúng ta gần như đồng thời, cách lùm cây cất tiếng chào đối phương. Bố tin rằng, chúng ta cũng là cùng có ý đi về phía lùm cây, mục đích là để làm quen với đối phương. Bằng không thì muỗi tầm chập tối nhiều thế kia, hai người hà cớ gì phải không dưng mà cùng đi về hướng đó chứ?

Chúng ta đều cách lùm cây mười mấy thước nhìn đối phương, rồi không hẹn mà cùng tìm đúng thời điểm thích hợp, ngẩng đầu lên, nở nụ cười, hô một tiếng "Này!" Sau đó, bố cúi người xuyên qua lùm cây, sang sân sau nhà bà ấy, bắt đầu những lời hỏi thăm xã giao.

Công phu chuẩn bị tâm lý sẵn sàng cho đối phương, chớp thời cơ hành động, và tiếp xúc bằng ánh mắt này là vô cùng quan trọng. Tỷ như khi con tham gia tiệc đứng hay liên hoan, phải luôn giữ được sự nhạy bén, hồi đáp lại ánh mắt mà người khác ném tới. Chính vì thế, con thường có thể nhìn thấy trong phim ảnh, mọi người có thể cách nhau mười mấy thước để chúc rượu lẫn nhau. Thử nghĩ xem! Nếu không nhạy bén, sao có thể chú ý tới khoảng cách xa như vậy chứ?

Mà nụ cười mỉm từ xa ấy, không cần mở lời, lẳng lặng, giơ cao ly rượu, dùng ánh mắt để biểu đạt một phần tâm ý chúc rượu, mới là điều khiến người ta cảm động nhất!

Ngược lại, khi con nhìn thấy một bạn bè, liên tục ra hiệu bằng mắt với cậu ta, thậm chí gọi tên cậu ta, mà đối phương lại đần độn không có phản ứng gì, thì đó lại là một chuyện phiền muộn biết bao! Mỗi người chúng ta, chẳng phải đều từng trải qua những màn lúng túng thế này, hoặc mang lại cảm giác như thế cho người khác hay sao?

Khi bạn của con vỗ mạnh một cái vào con, nói: "Cậu bị làm sao thế?! Tớ chào cậu nửa ngày trời, mà cậu chẳng có phản ứng gì cả?", chính là vì con không đủ nhạy bén, làm tổn thương cảm giác của đối phương, khiến tiếng "Này" nhiệt tình của cậu ta rơi tõm vào nước đá.

“Này” là một từ ngữ rất bình thường, trên những chiếc xe thuyền lướt qua nhau, người ta có thể cất tiếng chào nhau một tiếng “Này!” rồi chẳng bao giờ gặp lại nữa. Những người chẳng có chút liên quan nào, cũng có thể vì hô lên một tiếng “Này” mà từ đó quen biết nhau.

“Này” là một thông điệp hữu nghị mà con gửi đi. Không có ý hữu nghị, hà cớ gì phải hô “Này”? Mà rất nhiều sự thành công, lại bắt đầu từ khoảnh khắc này!

Bởi vì đây là một xã hội “con người”! Tất cả mọi hoạt động, giao dịch, thành tựu, đều phải sản sinh từ sự tiếp xúc giữa người với người. Người khác cung cấp cho con những thứ con cần, cũng khẳng định sự cống hiến của con, thậm chí giá trị tồn tại của con, đều được xây dựng trên sự hồi đáp của mọi người.

Cho nên con quen biết càng nhiều người, quan hệ công chúng càng tốt, thì lại càng dễ thành công!

Bố có một người bạn, nói tiền không có tiền, nói thế không có thế, thậm chí bàn về tài năng cũng chẳng có điểm gì nổi trội, thế mà lại trở thành nhân vật được chào đón nhất. Người có tiền bỏ tiền giúp anh ta, người có thế góp sức vì anh ta, người có tài hiến kế cho anh ta, giúp anh ta giành được những thành tựu phi thường.

Tại sao chứ? Bởi vì anh ta có giao du với cả ba loại người này, anh ta đem người có tiền nhưng đang rất cần hậu thuẫn chính trị giới thiệu cho người có thế nhưng lại không có tài chính hỗ trợ; lại đem người tài không gặp thời giới thiệu cho họ, thế là tất cả mọi người đều nhận được lợi ích, đoàn kết thành một nguồn sức mạnh.

Mà ai mới là trung tâm của sức mạnh đó?

Đương nhiên là người bạn không tiền, không thế lại cũng chẳng có tài của bố rồi!

Nói đi cũng phải nói lại, năng lực kết giao với tất cả mọi người, há chẳng phải cũng là một tài năng xuất chúng hay sao?

Chẳng lẽ người bạn này của bố, toàn là chờ đợi cơ hội tự nhiên nhất, rồi mới đi làm quen với đối phương hay sao?

Anh ta tất nhiên là đã nắm bắt từng cơ duyên nhỏ nhặt, phát huy nó thành sự trùng hợp lớn, để rồi kết nên duyên phận. Phải biết rằng! Người biết kết duyên, cho dù là đứng ngắm tủ kính cửa hàng bên vệ đường, cũng có thể mở lời trò chuyện xã giao với những người ngắm tủ kính khác — có chung một điểm chú ý, đó chính là một thứ duyên!

Nói như vậy, chiều nay, chẳng phải con đã bỏ lỡ một cơ duyên tuyệt vời lắm hay sao?

Hãy nhớ lấy, trên đời này bất cứ ai cũng có thể có duyên với con, và cũng đều có thể trở thành trợ lực của con. Trung Quốc có câu tục ngữ “Gặp mặt ba phần tình”, nếu con thường xuyên gặp gỡ mọi người, sẽ tích lũy được bao nhiêu là tình nghĩa biết bao?!

Thứ tình nghĩa đó thường là sự bảo đảm cho thành công của con, cũng là tấm thông hành trong lúc khốn đốn!

“Đừng do dự! Đừng tiếc lời! Nắm bắt cơ hội, nở nụ cười, và cất tiếng nói: ‘Này!’”

Thế giới này sẽ trở nên thật lớn, thật đáng yêu biết bao!