Đó là một đêm thứ Sáu, và Kim Cương, giống như những người còn lại trong nhà, chỉ ăn chút đồ ăn vô cùng ít ỏi. Mỗi tuần mẹ luôn trả tiền thuê nhà trước khi chi tiêu cho bất kỳ món gì kể cả đồ ăn. Bố cậu đã rất rầu rĩ - rầu rĩ đến mức quả thực ông đã cáu gắt với vợ. Thật kỳ lạ làm sao khi nỗi đau phải thấy những người ta yêu mến khổ sở đôi khi lại khiến ta làm tăng thêm sự khổ sở của họ bằng việc cáu gắt với họ. Điều này bắt nguồn từ việc chưa có đủ đức tin vào Chúa, và chứng tỏ đức tin này cần thiết như thế nào, vì khi chúng ta đánh mất đức tin, chúng ta đánh mất luôn sự nhân từ vốn tự nó có thể xoa dịu được nỗi khổ. Kim Cương vì thế đi ngủ trong sự lặng lẽ và ưu tư - quả thực hơi lo lắng.

Đó là một mùa đông đầy dông bão, và ngay cả bây giờ khi mùa xuân đã tới, gió bấc vẫn thường xuyên thổi. Khi Kim Cương lên giường trong căn phòng áp mái nhỏ xíu, cậu bé nghe tiếng gì như tiếng sóng biển rền rĩ. Và khi đã thiếp ngủ, cậu vẫn nghe thấy tiếng rền rĩ ấy. Bỗng nhiên cậu bé tự hỏi, “Mình đang thức hay đang ngủ?” Nhưng cậu bé không có thời gian trả lời câu hỏi ấy, vì Gió Bấc đang ở đó gọi cậu. Tim cậu đập thình thịch, vì đã lâu lắm rồi cậu mới nghe thấy giọng nói ấy. Cậu bé nhảy khỏi giường, ngó khắp nơi, nhưng không thấy bà đâu cả. “Kim Cương, lại đây,” bà lặp đi lặp lại; nhưng đây là đâu thì cậu chẳng biết. Tất nhiên căn phòng hầu như tối om, có khi bà đang ở gần đâu đây bên cạnh cậu.

“Gió Bấc yêu quý,” Kim Cương nói, “cháu rất muốn đi cùng bà, nhưng cháu không biết đi đâu.”

“Lại đây, Kim Cương,” là tất cả câu trả lời của bà.

Kim Cương mở cửa, đi ra khỏi phòng, xuống cầu thang ra ngoài sân. Trái tim bé nhỏ của cậu bé run rẩy, vì từ lâu cậu đã từ bỏ ý nghĩ sẽ được gặp lại bà. Cả bây giờ cậu cũng sẽ không gặp được bà. Khi ra bên ngoài, một xoáy gió lớn thốc vào cậu, và để nương theo gió cậu quay lưng lại, và đi theo gió cuốn. Gió cuốn cậu bé tới tận cửa chuồng ngựa, và tiếp tục thổi.

“Bà ấy muốn mình vào bên trong chuồng ngựa,” Kim Cương tự nhủ, “nhưng cửa bị khóa rồi.”

Cậu bé biết chìa khóa ở đâu, trong một cái hốc ở trên tường - quá cao cậu không thể với tới. Tuy nhiên, cậu vẫn chạy tới chỗ đó. Ngay khi cậu tới nơi, một luồng gió dữ dội ập đến, và chìa khóa rơi xuống kêu lanh lảnh trên sàn đá dưới chân cậu. Cậu nhặt nó lên, chạy lại mở cửa chuồng ngựa, và đi vào. Và các bạn nghĩ là cậu bé thấy gì nào?

Ánh sáng leo lắt qua cửa sổ phủ bụi từ một ngọn đèn khí đốt, đủ để rọi cho Kim Cương thấy bác ngựa Kim Cương và Hồng Ngọc đầu đang ngẩng cao, nhìn nhau qua vách ngăn chuồng ngựa. Ánh sáng hắt lên vết bớt màu trắng trên trán bác Kim Cương, nhưng mắt của Hồng Ngọc lóe sáng rực rỡ đến nỗi cậu bé nghĩ ánh sáng phát ra từ đó còn nhiều hơn ánh sáng tràn vào. Đấy là những gì cậu bé nhìn thấy.

Nhưng các bạn nghĩ là cậu bé nghe thấy gì nào?

Cậu bé nghe tiếng hai con ngựa nói chuyện với nhau - bằng một thứ ngôn ngữ kỳ lạ, nhưng theo cách này hay cách khác, cậu bé có thể hiểu được, và chuyển đổi nó trong đầu mình sang tiếng người. Những lời đầu tiên cậu bé nghe được là từ bác Kim Cương, và có vẻ như bác đang cãi cọ với Hồng Ngọc.

“Nhìn cậu mới béo tốt làm sao kìa, Hồng Ngọc!” bác Kim Cương nói. “Cậu tròn vo và da dẻ bóng láng đến nỗi cậu nên thấy xấu hổ về bản thân mình mới phải.”

“Béo tốt thì có hại gì đâu,” Hồng Ngọc nói bằng giọng phản đối. “Không hại gì, bóng láng cũng thế. Tôi bóng láng hay không bóng láng thì có sao đâu.”

“Không hại ư?” Kim Cương vặn lại. “Không hại ư khi ngốn hết yến mạch của ông chủ tội nghiệp, chiếm bao nhiêu thời gian của ông ấy để chải lông cho cậu, trong lúc cậu chỉ làm việc có sáu giờ - không, chưa tới sáu giờ một ngày, vì tôi nghe nói cậu chạy không nhanh hơn một con ngựa thồ hàng lớn với hai tấn ở đằng sau? Người ta bảo tôi thế.”

“Ông chủ của anh chứ không phải của tôi,” Hồng Ngọc nói. “Tôi phải chăm nom tới những lợi ích của ông chủ của riêng tôi, và xơi hết tất cả những gì người ta cho tôi ăn, bóng láng và béo tốt hết sức có thể, và không chạy nhanh hơn mức tôi cần chạy.”

“Giờ quả thực nếu tất cả những con ngựa còn lại không đang ngủ, những con vật tội nghiệp - chúng làm việc tới lúc mệt lử - tôi tin rằng chúng sẽ thức dậy và đá cậu ra khỏi cái chuồng ngựa này. Cậu khiến tôi xấu hổ vì là ngựa đấy. Cậu dám nói rằng ông chủ của tôi không phải của cậu! Cậu tỏ lòng biết ơn cho cái cách ông ấy nuôi nấng cậu và dung tha cậu như thế đấy! Cậu xem cái xác thối của cậu ở đâu nếu không có ông ấy?”

“Ông ấy không làm thế vì tôi. Nếu tôi là ngựa của ông ấy, ông ấy sẽ khiến tôi làm việc vất vả như ông ấy làm với anh thôi.”

“Và tôi thật tự hào vì được làm việc như thế. Tôi - bằng hết sức của mình - sẽ không bao giờ béo tốt như cậu. Cậu là sự sỉ nhục với cái chuồng ngựa này. Hãy nhìn bác ngựa bên cạnh cậu. Anh ta là cái gì đó giống như ngựa - chỉ toàn da với xương. Và ông chủ của anh ta cũng chẳng tử tế lắm với anh ta đâu. Tuần trước ông ta lắp cái đầu dây da quất đau trên cái roi ngựa đấy. Nhưng bác ngựa già ấy biết ông ta có một bà vợ và một lũ con phải nuôi ăn - và cả ông chủ say rượu của anh ta nữa - và anh ta làm việc như trâu như ngựa ấy. Tôi dám chắc anh ta oán giận ông chủ về lượng bia ông ta nốc vào, nhưng tôi không nghĩ anh ta còn oán giận về chuyện gì khác nữa.”

“Chà, tôi không oán giận ông chủ của anh vì những gì ông ấy thu được nhờ tôi đâu,” Hồng Ngọc nói.

“Thu được!” Kim Cương vặn lại. “Những gì ông ấy thu được không đáng để oán giận. Chúng gần như chẳng là gì cả - so với sự béo tốt và bóng láng của cậu.”

“Chà, ít nhất anh phải biết ơn rằng anh được lợi hơn từ chuyện này. Nhờ nó mà anh được nghỉ ngơi hai giờ mỗi ngày đấy.”

“Tôi cảm ơn ông chủ của tôi vì điều đó - không phải cậu, đồ lười chảy thây! Cậu di chuyển như súc thịt trên bánh xe ấy - quả thế đấy.”

“Anh không sợ tôi sẽ đá anh nếu anh tiếp tục lảm nhảm như thế à, Kim Cương?”

“Đá! Có cố cậu cũng chẳng đá nổi. Cậu có thể nhấc mông lên được một tấc, nhưng để đá hậu ư - ô hô! Nếu cậu đá, cậu sẽ ngã bẹp bụng trước khi thu chân lại bên dưới thân. Tôi tin thế đấy, một khi choãi ra, chúng cứ choãi ra mãi mãi thế thôi. Nói chuyện đá cơ đấy! Sao cậu không thỉnh thoảng đảo chân qua lại khi cậu đang được tròng vào xe? Sự hành hạ ông chủ vì cậu mà phải gánh nhận thật đáng xấu hổ. Không một con ngựa tử tế nào lại gây ra việc ấy với ông chủ của mình. Hồng Ngọc à, chắc chắn không người xà ích nào muốn bị hành hạ bởi ai ngoài khách đi xe đâu. Nhưng những người khách ấy, chí ít lúc cậu đang được đóng vào càng xe, còn tha thứ được. Quả thực họ rất đáng được tha thứ.”

“Chà, anh thấy đấy, Kim Cương, tôi không muốn bị què lần nữa.”

“Tôi không tin là rốt cuộc cậu bị què nặng đến thế - đó!”

“Ồ, tôi bị què thật mà.”

“Thế thì tôi tin đó là lỗi của cậu. Tôi không bị què. Cả đời mình tôi chẳng bao giờ bị què. Cậu không quan tâm gì đến chân cẳng của cậu cả. Cậu không bao giờ để chúng nằm xuống vào ban đêm. Cậu với cái xác khổng lồ của cậu đè nghiến xuống bốn cái chân tội nghiệp suốt cả đêm. Cậu chẳng thèm quan tâm đến chân của chính cậu - miễn là cậu được ăn, ăn, và ngủ, ngủ. Cậu quả đúng là đồ ngựa!”

“Nhưng tôi nói với anh là tôi bị què mà.”

“Tôi không phủ nhận là có chỗ trông hơi sưng quanh cổ chân cậu. Nhưng tôi tin là, đó thậm chí chẳng phải bệnh thối gót - đó là mỡ.”

“Tôi đã bảo anh là tôi đặt bàn chân vào một trong những viên đá khủng khiếp mà người ta lát đường, và nó làm trật mạnh mắt cá chân tôi.”

“Mắt cá chân cơ đấy! Sao cậu phải bắt chước người? Ngựa không có mắt cá chân: chúng chỉ là cổ chân thôi. Và nếu cậu không nhấc bàn chân cẩn thận hơn, mà ngủ gật giữa mỗi bước chân, cậu rất có khả năng làm què cả hai mắt cá chân của cậu, như cậu gọi chúng, lần lượt từng cái một. Một con ngựa đầy sức sống như cậu không thể gặp tai nạn theo cách đó được. Tôi bảo cho cậu nhé, tôi tin nó chẳng nhằm nhò gì, và nếu có đi nữa, đó là lỗi của chính cậu. Đó! Tôi đã nói xong. Tôi đi ngủ đây. Tôi sẽ cố gắng nghĩ tốt về cậu trong chừng mực có thể. Nếu cậu ra ngoài một chút và chạy để giảm được chút mỡ thừa của cậu!” Tới đây bác Kim Cương bắt đầu gập đầu gối lại, nhưng Hồng Ngọc nói tiếp, và theo Kim Cương nghĩ, bằng chất giọng khá khác thường.

“Tôi bảo này, Kim Cương, tôi không thể chịu được việc một bác ngựa già cương trực như anh lại nghĩ về tôi như thế. Tôi sẽ nói cho anh sự thật: do lỗi của chính tôi mà tôi bị què.”

“Tôi đã bảo cậu thế mà,” bác ta đáp lại, rồi ngã trượt vào bức vách khi bác lăn qua một bên để tạo cho chân cẳng mình mọi đặc ân thư giãn có thể được trong cảnh chật hẹp này.

“Tôi cố tình làm thế đấy, Kim Cương.”

Nghe thấy những lời này, bác ngựa già trườn mình bật dậy như sấm, ngoắt cái đầu giận dữ và cặp mắt rực lửa vào ô chuồng của Hồng Ngọc, và nói:

“Tránh xa ta ra, đồ hèn hạ vô dụng, nếu không ta cắn cậu đấy. Cậu đúng là đồ ngựa! Tại sao cậu làm thế?”

“Bởi vì tôi muốn béo lên.”

“Cậu đúng là đồ bị thịt! Ôi! Răng và đuôi của tôi ơi! Ta nghĩ cậu là đồ bịp bợm! Tại sao cậu muốn béo lên? Không có sự thật nào moi được từ cậu trừ phi đối chất với cậu. Cậu không xứng làm ngựa đấy.”

“Bởi vì một khi tôi béo, bản chất của tôi là cứ béo thế một thời gian dài; và tôi không biết khi nào ông chủ của tôi trở về và muốn gặp tôi.”

“Cậu đúng là đồ súc vật ngạo mạn, vô tích sự! Cậu chỉ xứng đáng với lò giết thịt ngựa già thôi. Cậu muốn mình trông đẹp mã, phải không? Ngậm miệng lại, nếu không ta giật đứt dây tròng đầu và tấn công cậu - vào cái súc mỡ đẹp đẽ của cậu đấy!”

“Chẳng hề gì, Kim Cương. Anh là một con ngựa tốt. Anh không thể làm đau tôi.”

“Không thể làm đau cậu! Hãy để ta thử một lần cho biết nhé.”

“Không, anh không thể.”

“Tại sao nào?”

“Bởi vì tôi là một thiên mã.”

“Cái gì thế?”

“Tất nhiên là anh không hiểu rồi.”

“Quả thực ta không hiểu nổi.”

“Tôi biết là anh không hiểu. Một con ngựa già phàm trần, dốt nát, thô lỗ như anh không thể hiểu được chuyện đấy. Nhưng có cậu bé Kim Cương đang lắng nghe tất cả những gì chúng ta đang nói. Cậu bé đủ hiểu biết rằng trên thiên giới có những con ngựa để các thiên thần cưỡi, cũng như có những con thú khác như sư tử, đại bàng và bò tót trong những hoàn cảnh quan trọng hơn. Những con ngựa mà các thiên thần cưỡi phải là thiên mã, nếu không các thiên thần không thể cưỡi chúng. Chà, tôi là một trong số chúng.”

“Cậu không phải thế.”

“Anh có biết con ngựa nào nói dối không?”

“Chưa từng trước đây. Nhưng cậu đã thú nhận là giả bộ què mà.”

“Không phải thế đâu. Tôi cần phải béo lên, và Joseph tốt bụng, ông chủ của anh, phải gầy đi. Đáng lẽ tôi đã có thể giả bộ què, nhưng không con ngựa nào, nhất là thiên mã, lại làm thế. Vì thế tôi phải bị què, và thế là tôi làm trật mắt cá chân của tôi - vì thiên mã có mắt cá chân - trên thiên giới họ không nói ngôn ngữ của ngựa - và việc đó khiến tôi vô cùng đau đớn, tôi bảo đảm với anh đấy, Kim Cương, cho dù có thể anh không đủ tốt để tin vào chuyện đó.”

Bác Kim Cương không trả lời. Bác lại nằm xuống, và tiếng khịt khịt ngái ngủ, rất giống tiếng ngáy, chứng tỏ rằng nếu bác ta chưa ngủ, thì bác cũng không còn hiểu được lời nào Hồng Ngọc đang nói. Khi cậu bé Kim Cương thấy vậy, cậu nghĩ mình có thể đánh bạo nối tiếp mạch đứt của cuộc trò chuyện này.

“Cháu đủ tốt để tin vào chuyện đó, Hồng Ngọc,” cậu bé nói.

Nhưng Hồng Ngọc không hề quay đầu, hay để ý tới cậu bé. Tôi nghĩ cậu ta không hiểu tiếng người nhiều hơn những gì bác xà ích và người trông nom chuồng ngựa thường nói với cậu ta. Tuy nhiên, khi thấy bạn đồng hành của mình không trả lời, cậu ta hất đầu qua vách ngăn, ngó xuống bác ngựa và nói:

“Cứ đợi tới sáng mai, anh sẽ thấy liệu tôi nói thật hay không. Tôi tuyên bố là bác ta ngủ say rồi! Kim Cương! Không, tôi sẽ không ngủ.”

Hồng Ngọc xoay lại, và bắt đầu rứt cỏ khỏi máng cỏ khô trong yên lặng.

Kim Cương rùng mình, cậu bé nhìn quanh và thấy cánh cửa chuồng ngựa đang mở. Cậu bé bắt đầu cảm thấy như thể mình đang mơ, và sau khi nhìn liếc quanh chuồng ngựa để xem Gió Bấc có hiện diện ở đâu đó không, cậu bé nghĩ mình nên về giường ngủ lại.