Giờ tôi đã tới phần khó khăn nhất của câu chuyện.

Và tại sao ư? Bởi vì tôi không biết đủ về nó để kể. Và tại sao tôi lại không biết rõ về phần này như bất kỳ phần nào khác của câu chuyện? Vì dĩ nhiên tôi chẳng biết gì về câu chuyện trừ những gì Kim Cương đã kể; và tại sao Kim Cương không kể về xứ sở sau lưng gió bấc, cũng như những chuyến phiêu lưu của cậu khi tới được nơi ấy? Bởi vì, khi trở về, cậu bé đã quên gần hết, và những gì cậu còn nhớ được lại rất khó kể. Mọi thứ ở đó thật khác ở đây! Vì một lẽ rằng ở đó người ta không nói cùng một thứ ngôn ngữ. Thực ra, Kim Cương quả quyết rằng ở đó người ta không hề nói năng gì. Tôi không cho là Kim Cương nói đúng, nhưng có lẽ mọi chuyện có vẻ là như thế với Kim Cương. Thực tế là chúng ta nghe được những bản mô tả khác nhau về xứ sở này từ những con người đáng tin cậy nhất. Bởi vậy chúng ta đành phải tin rằng với những người khác nhau thì sự vật dường như cũng hơi khác nhau. Tuy nhiên, tất cả nhìn chung đều nhất trí về chuyện này.

Tôi sẽ kể cho các bạn về những gì hai người rất khác nhau đã tường thuật lại. Tôi tin rằng cả hai người đều biết rõ về xứ sở này hơn Herodotus. Một trong hai người kể lại từ chính trải nghiệm của mình, vì ông đã từng tới thăm xứ sở này. Người kia kể lại từ lời tường thuật của một cô thôn nữ trẻ đã đi thăm bạn một tháng ở đó. Người đầu tiên là một vĩ nhân người Ý xuất thân từ dòng dõi quý tộc và đã qua đời cách đây hơn năm trăm năm về trước. Người thứ hai là bác chăn cừu người Scotland và đã qua đời cách đây chưa đầy bốn mươi năm.

Ông người Ý kể cho chúng ta rằng ông đi vào xứ sở đó qua một vạc lửa nóng đến nỗi ông thà nhảy vào một nồi nước sôi để làm mát chính mình. Đây không phải là trải nghiệm của Kim Cương, nhưng lúc đó Durante - tên của ông người Ý, và nó có nghĩa là Trường Tồn, bởi vì những cuốn sách của ông sẽ trường tồn chừng nào vẫn đủ người trên cõi đời này xứng đáng được sở hữu chúng - Durante đã là một ông già, còn Kim Cương vẫn là một cậu bé, và do vậy trải nghiệm của họ hẳn khác nhau chút ít. Cô thôn nữ, trái lại, thiếp ngủ say trong một cánh rừng, và thức dậy ở cùng xứ sở đó.

Khi miêu tả nó, Durante nói rằng mặt đất khắp nơi đều ngát hương, và một làn gió dịu dàng bình thản lững lờ không bao giờ nhanh hơn hay chậm hơn mơn man trên mặt ông khi ông bước đi, khiến cho tất cả lá cây đều hướng về một phía, không phải là để khuấy động những chú chim ở trên ngọn cây, mà ngược lại, để đệm thêm tiếng trầm vào bài ca của chúng. Ông cũng miêu tả một dòng sông nhỏ nước tràn bờ đến nỗi những gợn sóng nhỏ uốn cong cả những đám cỏ ngập hoa đỏ và vàng nằm trên dòng chảy của nó. Ông nói rằng dòng nước trong trẻo nhất trên cõi đời này nếu đặt cạnh dòng sông ấy sẽ trông giống như bị pha tạp thứ gì đó vốn không thuộc về nó, dù dòng sông ở xứ sở này có mải miết trôi dưới bóng cây tối nâu, và không mặt trời hay mặt trăng nào có thể tỏa sáng lên nó. Dường như ông ngụ ý rằng ở xứ sở đó lúc nào cũng là tháng Năm. Sẽ thật lạc lõng nếu miêu tả ở đây những cảnh tượng tuyệt vời mà ông đã thấy, vì âm nhạc của chúng được chơi khác điệu với câu chuyện này, và hỏi vậy tôi sẽ chỉ bổ sung thêm từ lời kể của nhà lữ hành này, rằng người dân ở đó mới thật là tự do, bình đẳng và sung sức, đến nỗi mỗi người trong số họ đều đội vương miện như một hoàng đế và mũ tế như một linh mục.

Cô thôn nữ - Kilmeny là tên cô ấy - không kể được những điều to tát như Durante, bởi vì, theo lời bác chăn cừu kể lại câu chuyện của cô, giống như tôi kể lại câu chuyện của Kim Cương, thì:

“Ở nơi chẳng biết chốn nao,

Kilmeny thấy thế nào chẳng hay.

Nơi gà chẳng gáy, ô hay,

Mưa tuôn chẳng có, gió lay không hề.

Đàn hạc ngân mãi lê thê,

Khúc thiên đường đó đê mê tuyệt vời.

Muôn vật yêu dấu gọi mời,

Tội tình chẳng có, yêu ơi vô vàn.

Ánh sáng tuôn khắp ngập tràn,

Trời trăng mất dạng, đêm ngày không phân.

Sông chảy tha thiết xa gần,

Chùm sáng trong vắt thân không gợn mù.

Xứ ảo mộng nơi ấy ư,

Cõi mơ bất tận đến chừ chẳng quên.

Hai câu cuối cùng là nhận xét của người chăn cừu, và là nhận định riêng của ông ấy. Nhưng tôi nghĩ rõ ràng Kilmeny miêu tả cùng một xứ sở mà Durante đã thấy, mặc dù, do thiếu từng trải, cô gái không thể hiểu hay miêu tả nó rõ như ông.

Giờ tôi phải kể lại cho các bạn những mảnh vụn hồi tưởng mà Kim Cương đã mang về theo mình.

Khi cậu bé hồi tỉnh lại sau cú ngã, cậu thấy mình ở xứ sở sau lưng gió bấc. Bản thân Gió Bấc thì chẳng thấy đâu. Cũng chẳng thấy đâu dấu vết của băng hay tuyết. Mặt trời cũng đã biến mất, nhưng chẳng hề gì, vì khắp nơi tràn ngập một thứ ánh sáng tĩnh lặng không tia sáng. Thứ ánh sáng ấy từ đâu đến thì cậu bé chẳng hay, nhưng cậu nghĩ nó thuộc về chính xứ sở này. Đôi lúc cậu bé nghĩ nó phát ra từ những bông hoa, vốn rất sáng nhưng lại không có màu đậm. Cậu bé nói rằng dòng sông - vì tất cả đều nhất trí rằng ở đó có một dòng sông - chảy không chỉ xuyên qua, mà cả phía trên cỏ: lòng sông, thay vì có đá tảng, đá dăm, sỏi, cát, chỉ thuần là đồng cỏ không quá cao. Cậu bé quả quyết rằng nếu nó không réo rắt những khúc nhạc vào tai người ta, thì nó réo rắt những khúc nhạc ấy trong đầu họ. Và để chứng minh cho điều này tôi xin kể rằng trong những lúc khó khăn sau này, mọi người thường nghe Kim Cương hát; và khi được hỏi là đang hát gì, cậu bé thường trả lời, “Một trong những khúc nhạc dòng sông ở xứ sở sau lưng gió bấc đã hát.” Và tôi cũng xin lập tức nói rằng Kim Cương vốn không bao giờ kể những điều này với bất kỳ ai ngoại trừ… không, tôi không nên nói đó là ai; nhưng dù ai đã kể với tôi, tôi nghĩ tôi cũng nên viết chúng ra cho những bạn đọc nhỏ của mình.

Cậu bé không thể nói là cậu hạnh phúc ở đó, vì cậu chẳng có bố hay mẹ bên mình, nhưng cậu cảm thấy tĩnh tâm, lặng lẽ, kiên nhẫn và mãn nguyện đến nỗi nếu chỉ xét về cảm giác, cảm thấy còn tuyệt vời hơn cả hạnh phúc đơn thuần. Ở xứ sở sau lưng gió bấc, không trục trặc gì có thể xảy ra. Cũng chẳng có gì thực sự ổn, cậu bé nghĩ. Nhưng mọi thứ sẽ ổn vào một ngày nào đó. Miêu tả của cậu bé ngược với miêu tả của Durante, và khớp với miêu tả của Kilmeny, trong chuyện cậu phản đối rằng ở đó không hề có gió. Tôi hình dung rằng cậu đã không gặp gió. Dù thế nào chăng nữa không có gió thì làm sao chúng ta xoay xở nổi. Chuyện gió có mạnh quá với chúng ta hay không, tất cả đều phụ thuộc vào phổi của chúng ta lớn đến cỡ nào mà thôi.

Khi người mà cậu bé đã kể cho mọi chuyện hỏi cậu liệu cậu có gặp ai quen ở đó không, cậu trả lời, “Chỉ có một bé gái con bác thợ làm vườn. Bác ấy đã nghĩ bị lạc mất con rồi, nhưng bác ấy nhầm, vì ở đó cô bé được an toàn, và một ngày nào đó cô bé sẽ trở về, giống như cháu ấy, nếu họ đợi được.”

“Cháu có nói chuyện với cô bé không, Kim Cương?”

“Dạ không. Ở đó không ai nói. Họ chỉ nhìn nhau, và hiểu mọi chuyện.”

“Ở đó có lạnh không?”

“Dạ không.”

“Có nóng không?”

“Dạ không.”

“Thế là sao?”

“Ở đó người ta không bao giờ nghĩ đến những chuyện như thế.”

“Quả là một chốn kỳ quặc!”

“Đó là một nơi tuyệt vời.”

“Cháu có muốn quay lại đó không?”

“Dạ không; cháu không nghĩ cháu đã rời khỏi nơi đó; cháu cảm thấy nó đâu đó, ở đây.”

“Mọi người ở đó trông có hài lòng không cháu?”

“Dạ có - khá hài lòng, chỉ hơi buồn thôi.”

“Thế thì trông họ không được vui hả cháu?”

“Họ trông như thể đang đợi để một ngày nào đó họ sẽ vui hơn.”

Đó là cách Kim Cương thường trả lời những câu hỏi về xứ sở đó. Và bây giờ tôi sẽ bắt đầu lại câu chuyện, và kể cho các bạn nghe cậu bé đã trở về từ xứ sở đó như thế nào.