Sau trận đánh vào hồ Ampil, đơn vị trở về củng cố lực lượng và tiếp tục chốt ở phum Khvay, ngày ngày các đại đội vẫn đưa quân lên lùng sục trên những cánh rừng phía tây và phía bắc của phum theo dọc đường biên giới.
Một hôm, anh Lưu đi giao ban Tiểu đoàn về thông báo:
- Lát nữa Điền lên Ban Chỉ huy Tiểu đoàn nhận nhiệm vụ mới nha.
Không biết đó là nhiệm vụ gì, tôi hỏi anh:
- Nhiệm vụ mới là nhiệm vụ gì vậy anh? Anh bảo:
- Tao cũng không biết đó là gì, nhưng chắc là xa đơn vị đấy.
Hồi hộp. Thực sự hồi hộp, bởi đã một lần tôi phải nhận nhiệm vụ như thế.
Đó là tháng 3/1979, khi đơn vị đang đứng chân ở Tang Krasang, tỉnh Kampong Thom truy quét tàn quân Pốt thì tôi được Tiểu đoàn phân công cùng tám đồng chí thuộc các đại đội bộ binh tham gia xây dựng chính quyền giúp bạn. Suốt một tháng tròn, tám thằng lính phải hoạt động độc lập cùng với một chính quyền hoàn toàn mới ở cấp xã, những người mà chúng tôi không hiểu biết về họ bởi sự bất đồng về ngôn ngữ.
Ban ngày, chúng tôi tham gia giúp họ ổn định tình hình nhân dân và tiếp nhận sự trình diện của những tên lính Pốt bỏ ngũ ra hàng. Ban đêm, chỉ có mấy thằng lính sống giữa một cộng đồng không cùng huyết thống, không cùng ngôn ngữ, không hiểu họ đang nghĩ gì, không hiểu mối quan hệ giữa họ với những thằng Pốt giữa rừng như thế nào, nên hằng đêm cả bọn phải thay nhau gác xách rất nghiêm túc, bảo vệ nhau trước những toán nhỏ địch luồn vào phum tập kích hoặc lùng sục kiếm lương thực và tìm cách giết hại những cán bộ của chính quyền mới được thành lập…
Cái cảm giác lạnh lưng bởi lực lượng quá mỏng và chưa dám tin vào chính quyền bạn khi đó khiến chúng tôi chẳng khi nào ngon giấc, ai cũng mong được trở về đơn vị chiến đấu chứ chẳng ai thích ở một đơn vị độc lập thế này.
Còn hôm nay, không biết nhiệm vụ mới mà Tiểu đoàn giao cho tôi là gì? Sao cả Tiểu đoàn không có ai mà chỉ có mỗi mình tôi phải đi nhận nhiệm vụ mới? Cảm giác đó khiến tôi thực sự lo lắng.
Xin phép anh Lưu, tôi khoác khẩu AK đi về hầm Ban Chỉ huy Tiểu đoàn. Đến nơi đã thấy anh Sinh, Tiểu đoàn trưởng đang chờ sẵn, anh vui vẻ gọi tôi vào lán Tiểu đoàn bộ. Rót nước cho tôi uống rồi anh thong thả:
- Thế này Điền nhé. Vừa rồi, anh đi họp trên Trung đoàn về, các anh bên Quân lực thông báo toàn Trung đoàn có 3 đồng chí được về nước học sĩ quan, một đồng chí học sĩ quan chính trị, một đồng chí học quan thông tin nhưng ở các tiểu đoàn khác. Tiểu đoàn mình có em được phân về học trường Sĩ quan Chỉ huy Kỹ thuật Tăng ở Tam Đảo, Vĩnh Phú. Chiến tranh còn dài, quân đội cần có những đồng chí có văn hóa, cho đi đào tạo để trở về tiếp tục chỉ huy chiến đấu sau này. Em ra Trung đoàn làm thủ tục rồi khi nào có xe đón thì sẽ về.
Một cảm giác thật sự khó tả chợt đến với tôi. Cảm giác thật lạ, bâng khuâng khó nói thành lời. Vừa sung sướng nhưng cũng cảm thấy cô đơn. Tôi cảm thấy con đường từ phía tây Campuchia trở về Tổ quốc sao mà xa vời vợi. Tôi mừng vì được rời xa nơi này, nơi mà hằng ngày hằng giờ phải đối mặt với hiểm nguy và chết chóc, nhưng tôi buồn bởi từ đây, tôi sẽ phải xa đồng đội, xa những người bạn đã cùng sống, cùng chiến đấu, gắn bó với tôi suốt những tháng năm qua.
Tôi cảm thấy cô đơn vì khi trở về cũng lại chỉ có một mình tôi đi trên một con đường mà không có ai bên cạnh.
Về Trung đội, báo tin được đi học với anh em. Ai cũng mừng cho tôi, nhưng mọi người cũng buồn bởi vì tôi không còn được cùng anh em đi máy nữa. Anh Lưu nghe tin ấy, anh vui lắm, lệnh cho thằng Cánh lấy thêm hai hộp thịt, tiêu chuẩn ăn của Trung đội còn đang để dành cho đơn vị ăn tươi, mừng cho tôi được cử đi học…
Hôm sau, từ phum Khvav, tôi đi bộ ra Svay Chek, vào Ban Chỉ huy Trung đoàn, gặp anh Sơn ở Ban Quân Lực.
Anh Sơn vui vẻ bắt tay, hỏi thăm tôi rồi chìa cho tôi giấy gọi nhập học của trường Sĩ quan Chỉ huy Kỹ thuật Tăng đã điền sẵn tên tôi.
Lúc làm giấy cung cấp tài chính, anh ngước mắt hỏi tôi:
- Cấp bậc?
Tôi trả lời:
- Binh nhất anh ạ.
Anh hơi chùng mắt xuống rồi hỏi tiếp:
- Sao lại binh nhất.
- Thì từ ngày vào Trung đoàn đến nay có ai phong chúng em lần nào mà không binh nhất. Với lại, Tiểu đội em chỉ có mỗi thằng Nam, Tiểu đội trưởng là Hạ sĩ, còn lại tất cả đều binh nhất. Thông tin thì ít chết, mà nếu thằng Nam có chết, còn 4-5 thằng vào trước em cơ, em đâu đã đến lượt.
Nghe tôi nói thế, anh Sơn cười, nụ cười thật vô tư và sảng khoái. Rồi anh bảo:
- Tao ghi cho mày quân hàm hạ sĩ nha. Ghi thế để về phụ cấp khi học sẽ cao hơn.
Tôi chẳng biết nói gì, chỉ biết cám ơn anh. Từ ngày rời Tổ quốc sang bên này có ai đeo quân hàm đâu mà biết cấp bậc với chức vụ gì. Giờ được về đi học mới lại nhớ là mình vẫn đang là binh sĩ…
Vậy là sau ngày đó, tôi rời mặt trận, xa anh em đồng đội, xa những người bạn đã gắn bó với tôi suốt những tháng ngày đáng sống nhất. Phút chia tay đầy lưu luyến giữa người đi và những người ở lại. Chẳng ai dám hẹn ngày tái ngộ, bởi chiến tranh…
Tháng 5/1980 tôi trở thành học viên Khóa 6, trường Sĩ quan Chỉ huy Kỹ thuật Tăng (nay là trường Sĩ quan Tăng - Thiết giáp). Quân hàm đeo trên ve áo khi nhập học là hạ sĩ và tháng phụ cấp đầu tiên tôi nhận tại Vĩnh Phú ngày đó là 7 đồng, tương đương với 42 điếu thuốc cuộn nhãn hiệu “Con gà béo ngậy”.
