Sau khi làm chủ con đường dẫn vào Cao Melai, đơn vị được giao nhiệm vụ chốt chặn, không cho địch từ biên giới xâm nhập vào nội địa và không cho địch từ Cao Melai đánh lấn ra.

Vì chỉ tăng cường cho Trung đoàn 4, nên thời gian Tiểu đoàn tôi đứng chân trên hướng này không dài nhưng những ngày ở đây, chúng tôi cũng nếm trải những khó khăn vất vả đến cực độ.

Ngày nào trời cũng mưa rả rích, bầu trời xám xịt, quần áo thũng nước hôi rình mà nước uống không có. Bọn tôi phải buộc tấm tăng vào cây tre tạo thành một chiếc cáng như chiếc võng khiêng tử sĩ, rồi múc nước từ những ổ voi, ổ gà trên mặt đường đổ vào cáng, mang cáng gác lên cây chờ qua đêm, khi bùn đất lắng xuống mới lấy bát hớt phần nước đục lờ lờ phía trên để uống. Dưới lớp nước nhờ nhờ chỉ có toàn bùn loãng.

Mỗi buổi chiều, anh nuôi bò đến từng hầm, phát cho mỗi người hai nắm cơm và vài hạt muối. Một nắm ăn ngay và một nắm để dành đến trưa hôm sau.

Những ngày đó, muối cũng thiếu, cả một tiểu đoàn với gần hai trăm con người mà một ngày được cấp 2,6kg muối. Anh Sinh Tiểu đoàn trưởng, người Quảng Ninh, vốn tính điềm đạm mà phải nổi khùng lên, quát rõ to vào máy bộ đàm khi điện cho hậu cần Trung đoàn:

- Mẹ kiếp, đến cả muối cũng không có ăn thì đánh đấm con cặc gì. Tao nói trước nhé, nếu ngày mai mà không có muối, tao cho lính tao về, không đánh đấm gì nữa đâu.

Nhận hai nắm cơm, tôi cất một nắm vào cóc ba lô, nắm còn lại mang góp chung với mấy anh em trong Ban Chỉ huy Đại đội. Trải tấm nylon xuống đất, dùng dao găm cắt những nắm cơm thành lát, rồi mấy anh em ăn ngay khi cơm còn nóng. Cơm nắm nóng ăn với muối ngon tuyệt.

Nắm cơm còn lại để trong cóc ba lô, vì mưa suốt ngày suốt đêm nên bữa trưa hôm sau mang ra, hôm nào cũng thiu. Thò tay lấy nắm cơm trong túi cóc mà nhớt dính đầy tay. Không ăn thì đói, đành gọt vòng quanh như gọt bưởi, lấy phần lõi ăn qua loa chờ bữa cơm chiều.

***

Ngày thứ tư kể từ ngày hành quân vào Cao Melai, Tiểu đoàn được lệnh rút quân. Nhưng đúng lúc bắt đầu triển khai quân ra đường thì địch phản kích, chúng từ bên kia bờ suối cạn và cũng là ranh giới quốc gia giữa Thái Lan với Campuchia, dùng cối, pháo bắn cấp tập dọc con đường nơi chúng tôi đang án ngữ. Tiếng đạn địch bắn tới nghe thật khủng khiếp, cứ oàng oàng, toang toác… Những bụi tre rung lên bần bật, mặt đường đầy khói đạn. Tiếp đó là tiếng đạn bộ binh. Phải đến hàng trăm khẩu AR15, loại vũ khí bộ binh của Mỹ, nổ liên hồi, cứ “đèn đẹt, đèn đẹt” phía sau những bụi tre dọc chiều dài con đường. Cả Tiểu đoàn phải căng ra quần nhau với chúng giữa lúc trời mưa tầm tã. Tiếng đạn các loại nổ khắp nơi, chạm vào thân tre cành cạch, nước mưa từ những ngọn tre rơi xuống rào rào. Nghe tiếng súng, biết ngay đây là bọn Para[1] chứ không phải Pốt, tiếng AR15 không vang to như tiếng AK quen thuộc.

Bộ đội từ các hướng bắn trả địch quyết liệt, nhưng giữa rừng tre bạt ngàn mọc ken vào nhau, chẳng biết địch chỗ nào mà bắn, chỉ thấy đạn từ hướng nào bắn tới thì nổ súng theo hướng đó chứ có thấy thằng địch nào đâu.

Trận chiến cứ cò cưa như thế, giữa trời mưa tầm tã. Đã có mấy chiến sĩ hi sinh, một chiến sĩ quân y đang băng bó vết thương cho thương binh thì bị địch bắn gãy chân. Thằng Công điếc, anh nuôi của Trung đội Thông tin sợ quá, bản năng sinh tồn khiến nó lấy cái muôi cứ cào cào trên mặt đất, rồi rúc đầu xuống cái hố bé tẹo mới đào, hai tay ôm ngực, nằm sấp trên mặt đất nhão nhoẹt, để nguyên cái mông chổng ngược lên trời. Trên lưng nó là mấy cái nồi quân dụng đen nhẻm treo lủng lẳng ngoài ba lô. Nhìn nó chẳng khác gì một con rùa. Tự nhiên, tôi nhớ lại bữa đánh vào phum Makak, vì quá buồn ngủ, tôi cũng nằm bẹp như nó, mông chổng ngược lên trời rồi ngủ ngay tức khắc, chỉ khác là trên lưng không có mấy cái nồi quân dụng.

Phải nổ súng trong điều kiện hoàn toàn bị động nên phương án tác chiến của Tiểu đoàn lúc đó cũng không rõ ràng. Đứng chôn chân giữa trời quanh những bụi tre với chiếc áo mưa khoác trên vai, nước chảy ròng ròng từ mũ xuống vai áo, nhìn bộ đội chiến đấu với địch, Tiểu đoàn trưởng Sinh cũng mất bình tĩnh, ông nói:

- Thằng nào có thuốc rê, cho tao một điếu.

Tôi đứng gần ông, xé cho ông mẩu báo, rồi đặt túm thuốc vào đó, đưa cho ông. Bàn tay ông run run, không thể quấn được điếu thuốc để hút nữa. Hình ảnh ấy khiến tôi không thể quên và nó khắc sâu vào trí nhớ tôi đến tận lúc này.

Rồi tiếng súng im dần, đoàn quân chui từ trong rừng ra đường hành quân ngược về Nimith. Mới có mấy ngày chiến đấu ở Cao Melai mà người nào cũng bẩn như trát bùn, râu tóc bù xù, quần áo nát bươm. Mấy chàng lính mang B40, B41 trên vai mà áo chỉ còn thân, hai cánh tay áo đã bị xé bỏ, quần cắt ngang đầu gối rồi xé tua rua ngược lên, trông thật dữ tợn. Đoàn quân lôi thôi lếch thếch di chuyển nặng nề trong lúc trời mưa nặng hạt.

Đúng lúc chúng tôi vừa tiếp cận mặt đường thì từ phía Cao Melai, địch bắn một phát DKZ75 theo dọc con đường. “xoẹt… đùng” tiếng nổ đanh và long óc. Viên đạn nổ giữa mặt đường nhưng may mắn là quá tầm khoảng 100m nên không có thương vong. Bộ đội chạy túa rua vào hai bên đường nhưng chờ mãi không thấy địch bắn nữa nên lại đứng lên đi tiếp.

Lần đầu tiên nghe tiếng DKZ bắn gần như vậy ai cũng thấy sợ. Cũng may địch chỉ bắn một phát chứ nếu lúc ấy chúng bắn thêm vài phát nữa thì không biết điều gì sẽ xảy ra, bởi chúng tôi không biết chạy hướng nào mới an toàn.

Kỷ niệm về những ngày chiến đấu ở Cao Melai và trên con đường tử thần ấy đã qua lâu lắm rồi, nhưng mỗi khi nhớ lại, vẫn khiến lòng vẫn thấy rưng rưng.

❀ ❀ ❀

[1] Lực lượng phản động Campuchia do Mỹ hậu thuẫn