Chỗ làm thêm hôm nay ở xa nên tôi phải dậy tự khá sớm. Suốt dọc đường đi bộ ra ga, sương sớm vây chặt quanh tôi. Lông mi lạnh buốt vì ướt.

Tôi thích công việc làm thêm kiểu này. Mỗi ngày, tôi sẽ tới siêu thị ở một thị trấn xa lạ và không bao giờ phải ghé lại lần hai. Đứng ngắm những con người túm tụm trong cái siêu thị trước cửa một ga xép có thanh chắn tàu, có bãi để xe đạp và có bến xe bus, tự nhiên tôi thấy mình như đang đi du lịch.

Lúc nào cũng vậy, tôi xuất trình thẻ qua cửa và đi vào siêu thị từ lối cửa sau. Lối cửa sau của siêu thị luôn bề bộn những thùng các tông, mẩu vụn rau và những mẩu ni lông ướt, cảm giác thật buồn tẻ. Ánh đèn huỳnh quang lờ mờ yếu ớt. Tôi đưa thẻ qua ô cửa sổ nhỏ của phòng trực ban, người bảo vệ lạnh nhạt gật đầu.

Trước giờ mở cửa, các kệ hàng vẫn còn được che kín, điện hầu như chưa được bật, khu bán hàng cũng hiu hắt như lối cửa sau. Tôi đeo túi đồ nghề lên, dạo quanh khu bán hàng một lượt để tìm ra địa điểm thích hợp nhất cho công việc của mình. Hôm nay tôi chọn lối đi giữa quầy thịt và hòm thực phẩm đông lạnh

Đầu tiên, tôi xếp những thùng các tông xin được ở lối cửa sau thành một cái bệ và phủ khăn trải bàn có hình hoa lên trên. Tiếp theo, tôi bày bánh quy mặn lên những cái đĩa đặt trên bàn. Sau đó, tôi lấy âu và máy tạo bọt ra đánh kem trứng.

Tiếng đánh kem vang khắp các ngóc ngách yên ắng giữa các kệ hàng bao giờ cũng làm tôi thấy ngượng. Mặc kệ ánh mắt của các nhân viên siêu thị đang rục rịch xếp hàng trước quầy thu ngân cho lễ tập trung buổi sáng, tôi ra sức quấy đảo chiếc máy tạo bọt.

Ở siêu thị hôm nay tôi tới làm, người ta mới sửa sang nội thất thành ra sàn và trần nhà sạch bóng. Tôi quết kem lên bánh quy mặn và đưa ra mời các khách tới mua đồ. Lúc đó, tôi sẽ nói đúng mẫu câu được viết trong sổ tay nhân viên.

“Món kem đánh trứng hôm nay rất rẻ. Xin mời quý khách dùng thử và mua về cho chiếc bánh ga tô tự tay mình làm".

Ngoài câu ấy ra, tôi không cần phải nói gì thêm nữa.

Những phụ nữ luống tuổi đi xăng đan, những cậu nhóc trong bộ đồ thể thao, những người Philippin tóc xoăn, có biết bao loại người qua lại trước mắt tôi. Vài người trong số đó sẽ nhúp lấy một cái bánh trên chiếc đĩa tôi chìa ra lên ăn. Có những người vừa lẩm bẩm: “Chẳng biết rẻ hơn bình thường được bao nhiêu"? Vừa đi vụt qua, và cũng có những người chỉ lẳng lặng đút kem vào giỏ.

Tôi mỉm cười vừa đủ để bình đẳng với bất cứ ai. Bởi lẽ số hộp kem tôi bán được chẳng liên quan gì tới thù lao làm thêm của tôi. Không bận tâm tới bất cứ loại người nào và điềm nhiên mỉm cười với tất cả khiến tôi thấy dễ chịu hơn.

Người đầu tiên tới ăn thử là một bà cụ lưng đã còng. Bà quấn quanh cổ một chiếc khăn giống như khăn mùi soa, tay trái lủng lẳng chiếc túi vải màu nâu. Giản dị tới mức có thể lặng lẽ tan biến vào giữa đám đông của siêu thị.

— Cháu này, bà thử một miếng được chứ?

Bà cụ ý tứ tiến lại gần.

— Vâng, mời bà ạ.

Tôi tươi tắn đáp.

Thoạt tiên, bà cụ dán mắt vào chiếc đĩa, như thể đang nhìn vào vật gì lạ lắm. Thế rồi, bà chậm chạp đưa cánh tay ra, nhón lấy chiếc bánh bằng những ngón tay khô mốc. Nhưng đoạn thả chiếc bánh vào trong miệng thì nhanh đến khó tả. Bà mở tròn miệng như một đứa trẻ, sau đó ngậm miệng lại và nhắm mắt.

Chúng tôi bị vây quanh bởi vô vàn thực phẩm. Đằng sau bà cụ là quầy thịt, những thịt thái chỉ, thịt tảng, thịt xay xếp thành hàng ngay ngắn; còn đằng sau tôi, những đậu đũa, bánh nướng, croquette chìm trong làn hơi của quầy đông lạnh. Thực phẩm la liệt chất trên những chiếc kệ cao quá đầu người nối đuôi nhau xếp kín cả sàn nhà rộng thênh thang. Rau tươi, sản phẩm sữa, bánh kẹo cùng gia vị, thứ nào cũng đầy ngồn ngộn. Hẳn người ta phải chóng mặt khi đứng giữa các kệ mà nhìn lên.

Cơ man những người xách giỏ mua hàng diễu qua chúng tôi. Họ lượn lờ chọn đồ ăn như lũ phù du vật vờ trong nước.

Tôi rùng mình khi nghĩ mọi thứ ở đây đều ăn được. Có tới ngần này con người lui tới đây chỉ để tìm thức ăn. Thế rồi tôi buồn bã ngắm nhìn những chiếc bánh sừng bò và liên tưởng tới cảnh chị tôi đang lấy tay véo một góc bánh nhỏ. Khóe mắt như sắp khóc khi vừa nuốt xong miếng bánh của chị cùng những mẩu vụn bánh vãi trắng trên mặt bàn lần lượt hiện lên trong óc tôi.

Trong lúc bà cụ ăn bánh, tôi có thể thoáng thấy lưỡi bà. Cái lưỡi đỏ tươi, chẳng hề tương xứng với cơ thể đã già yếu. Ánh đèn lóe lên trên mặt lưỡi lổn nhổn, khiến nó hiện rõ ngay cả trong vòm miệng tối om. Cái lưỡi mềm mại cuộn lấy màu trắng của lớp kem.

— Cháu này, bà thử một chiếc nữa được không?

Bà cụ cúi xuống, vừa đung đưa túi vừa hỏi. Hiếm có người nào ăn thử đến cái thứ hai nên tôi hơi bối rối, nhưng không cần nhiều thời gian để tôi lấy lại bình tĩnh và nở một nụ cười: “Vâng, bà cứ tự nhiên ạ"! Giống y như lúc trước, bà cụ lại nhón lấy chiếc bánh quy mặn bằng những ngón tay nhăn nheo, há tròn miệng, thả bánh vào trong và để lộ ra chiếc lưỡi đỏ tươi. Cái cách ăn của bà trông mới khỏe khoắn làm sao. Có nhịp điệu và sức mạnh, mọi thứ tiếp nối không ngừng.

— Cảm ơn cháu, cho bà mua cái này.

Bà cụ đút hộp kem trứng vào giỏ.

— Cảm ơn bà.

Trong lúc đáp lại, tôi thầm tự hỏi không biết bà cụ sẽ ăn chỗ kem ấy như thế nào sau khi về đến nhà. Tấm lưng nhỏ thó ngay lập tức khuất dạng giữa đám đông.