Tôn Quý Thanh chết rất thảm, óc văng tung tóe.

Vụ án bạo lực tấn công cảnh sát này xảy ra vào đúng đêm tổ chức Hội nghị công tác Chính pháp toàn thành phố: 8 giờ 40 phút ngày 11 tháng 12 năm 1987.

Một đêm, chỉ sau một đêm, người ta nhận thấy vị cục trưởng già từng kinh qua thời kỳ chiến tranh tựa như một cây đại thụ tươi tốt đột ngột bị sét đánh trúng, tiều tụy cực độ và suy sụp nhanh chóng.

Ngụy Thành năm mươi tám tuổi, bằng tuổi Tống Trường Trung, kém Tôn Quý Thanh một tuổi. Họ cùng cởi bỏ quân phục, khoác lên mình cảnh phục rồi tới Cục Công an Cổ Thành. Khi ấy, Cục Công an Cổ Thành nằm ở bờ nam sông Đường Hà, là một tòa lầu nhỏ hai tầng còn sót lại từ thời ngụy quyền Nhật, cũng là trụ sở cũ của Sở Cảnh sát Quốc dân đảng. Đầu những năm 70, trại tạm giam liền kề với Cục Công an thành phố xảy ra một trận hỏa hoạn lớn, chính quyền thành phố trong lúc quyết định di dời trại tạm giam cũng đồng thời chuyển Cục Công an từ bờ sông vào trung tâm thành phố, xây dựng trên cùng một con phố với ủy ban thành phố, phố Cổ Hoa. Đã hơn hai mươi năm trôi qua, vị Cục trưởng Công an như ông chỉ còn hai năm nữa là có thể vẻ vang rời nhiệm sở. Giờ đây, xem ra chẳng thể "vẻ vang" được nữa rồi, ông thật sự như đang ngồi trên miệng núi lửa, hoàn toàn không thể lường trước được nham thạch ẩn sâu trong lòng đất sẽ đột ngột phun trào lần nữa vào lúc nào.

Ngụy Thành không biết mình đã xuyên qua những ánh mắt sắc như lưỡi cưa để ngồi vào vị trí của mình bằng cách nào. Cũng chẳng rõ buổi họp kia từ lúc nào đã chuyển sang thảo luận về hai vụ bạo lực tấn công cảnh sát này. Ông chìm trong suy tư sâu sắc và sự tự trách đối với hai vụ án mạng. Sau khi vụ án của Tống Trường Trung xảy ra, do súng vẫn còn, người chưa chết, nên từ trên xuống dưới, từ dưới lên trên đều coi trọng chưa đủ mức. Dù cũng dốc toàn lực triển khai công tác điều tra phá án, nhưng hiệu quả không lớn, thậm chí ngay cả bản thân ông cũng nảy sinh suy nghĩ may rủi, hy vọng Tống Trường Trung tỉnh lại có thể cung cấp manh mối giá trị. Về mặt tư tưởng nhận thức, dường như ông càng muốn nó là một vụ án ngẫu nhiên do tội phạm lưu động nhất thời nảy ý đồ gây ra. Thế nhưng đối mặt với tình cảnh hai người cảnh sát một chết một bị thương, nội tâm ông cảm thấy vô cùng đau đớn và hối hận. Nếu vụ án của Tống Trường Trung được phá kịp thời, có lẽ đã có thể tránh được cái chết của Tôn Quý Thanh, tránh việc khẩu súng ngắn K54 kia bị cướp. Thực ra ông nghĩ những thanh sắt, viên gạch kia không chỉ nện lên đầu Tống Trường Trung, Tôn Quý Thanh, mà trên thực tế đó chính là một đòn cảnh tỉnh giáng xuống đầu ông, tuyệt đối không thể có lần sau nữa! Đúng lúc này, ông nghe thấy một thanh âm mà mình không hề muốn nghe: "Hiện tại xem ra, phần tử tội phạm là nhắm vào súng trên người cảnh sát mà tới, ai biết được phần tử tội phạm cướp xong khẩu này có còn cướp tiếp khẩu sau hay không? Những khẩu súng này một khi rơi vào tay những kẻ liều mạng thì chẳng phải sẽ khuấy đảo thiên hạ đại loạn hay sao, thế nên, cần phải nhanh chóng thu hồi toàn bộ súng trong tay cảnh sát lại." Máu trên người Ngụy Thành lập tức dồn ứ lên đầu, mặt đỏ tía tai, hô hấp cũng có phần khó khăn. Lúc này, lại có người phụ họa nói thêm: "Hiện tại trong xã hội vẫn tồn tại một số nhân tố bất ổn, có một nhóm nhỏ kẻ thù giai cấp phản đảng phản nhân dân, thù ghét xã hội, bất mãn với chính quyền, trong lịch sử thành phố Cổ Thành từng xảy ra vụ án băng nhóm côn đồ đặc biệt nguy hiểm gây hại nghiêm trọng đến trật tự trị an xã hội đấy thôi. Ngày 18 này Hội nghị toàn thể lần thứ năm Ban Chấp hành Thành ủy khóa 4 sắp triệu tập rồi, trước thời điểm đó, ai có thể đảm bảo sẽ không còn vụ án tương tự xảy ra? Để cho an toàn, tạm thời thu hồi súng trong tay dân cảnh, đề xuất này tôi thấy không phải là không thể cân nhắc."

Ngụy Thành bật dậy. Hội trường lại một lần nữa rơi vào cảnh chết lặng trong khoảnh khắc.

"Các ông coi cảnh sát là gì? Họ cũng là con người, họ cũng có quyền tự bảo vệ mình, các ông tước đoạt khẩu súng trong tay họ chính là đặt sinh mạng của họ vào hoàn cảnh nguy hiểm nhất, đừng quên hiện tại đang xảy ra là những vụ án tấn công cảnh sát... Nếu muốn thu súng của họ, thì hãy thu súng của tôi trước đi!" Ngụy Thành chưa bao giờ kích động đến thế, trong lòng ông tràn ngập nỗi áy náy khôn nguôi đối với những sinh mệnh nhỏ bé của các cán bộ chiến sĩ dân cảnh dưới quyền!

Ngụy Thành phẫn nộ rời khỏi khu nhà ủy ban thành phố. Vừa rồi vì phẫn nộ và kích động, tâm trạng ông mãi không thể bình tĩnh lại được, ông nhắm mắt nhớ lại màn kịch vừa diễn ra ở khu nhà ủy ban, lồng ngực vẫn còn phập phồng lên xuống, tài xế tiểu Trương khẽ nói: "Cục trưởng Ngụy, đến nơi rồi ạ!"

Ông chẳng chào hỏi ai, một mình đi thẳng vào lễ đường. Trong lễ đường trống rỗng, cách giờ họp quy định vẫn còn nửa tiếng đồng hồ, ông đưa tay sờ lên những lưng ghế, lẻ loi chọn một chỗ rồi ngồi xuống. Tài xế tiểu Trương không yên tâm về ông, cũng lặng lẽ đi theo vào. Người quản lý lễ đường luống cuống bước tới vừa định lên tiếng, tiểu Trương đã làm thủ thế ngăn lại.

Cả đời trải qua vô vàn sóng gió, ông chưa bao giờ cảm thấy mệt mỏi như ngày hôm nay. Không biết đã qua bao lâu, những người cảnh sát mặc cảnh phục thế mà đều đã lặng lẽ ngồi xuống, ông biết mọi ánh mắt lại một lần nữa dồn cả về phía mình. Ông ngước mắt nhìn quanh, mọi người đã đến đông đủ. Lần này, ông không bước lên bục chủ tịch, ông đứng dậy khỏi chỗ ngồi, đứng ngay giữa bọn họ. Ông bắt đầu cất lời với giọng trầm thấp nhưng tràn đầy uy nghiêm: "Bắt đầu từ hôm nay, toàn thể dân cảnh không được lấy bất kỳ lý do hay viện cớ nào để xin nghỉ về nhà, 24 trên 24 giờ đều phải trực ban tại cơ quan, sẵn sàng ứng phó và điểm danh túc trực, các trinh sát hình sự đang phá án ở các quận huyện có thể rút về thì cố gắng rút về tối đa, tất cả mọi người hãy gác công việc trong tay sang một bên, mọi việc đều phải nhường bước cho công tác điều tra phá các vụ án bạo lực tấn công cảnh sát, đây là nhiệm vụ áp đảo tất cả của toàn cục chúng ta lúc này. Trong giai đoạn phi thường gần đây, tất cả cảnh sát không được tùy tiện mặc cảnh phục, không được đi đêm một mình, các dân cảnh mang súng phải nâng cao cảnh giác, súng không được rời thân..."

Ở phần cuối, ông nói: "Cục Công an Cổ Thành sẽ không tiếc bất cứ giá nào, không bỏ qua bất kỳ manh mối giá trị nào. Bất cứ manh mối nào có ích cho việc phá án, chúng tôi sẽ giữ bí mật cho người cung cấp, đồng thời khen thưởng một chiếc tivi màu cỡ lớn 18 inch..."

Tĩnh lặng.

Tĩnh lặng đến mức dường như ngay cả hạt bụi cũng chẳng thể bay lên. Mỗi người cảnh sát đều hiểu hàm ý trong lời nói của cục trưởng, mỗi người cảnh sát cũng đều thấu hiểu sức nặng trong lời của ông. Ngụy Thành nhìn qua từng gương mặt một, cúi đầu nói thêm một câu: "Tôi không hy vọng lại tổ chức bất kỳ cuộc họp toàn thể vô nghĩa nào ở đây nữa, lần tới, tôi chờ đợi được tổ chức đại hội mừng công biểu dương cho các đồng chí tại nơi này..." Ngụy Thành không hề hay biết, cho đến lúc chết, ông cũng không thể nhìn thấy ngày mà mình hằng mong đợi ấy.