Tần Thiên Quý đỗ chiếc Land Rover dưới gốc cây hồng lớn ngoài cửa đá nhà mình, kéo phanh tay cẩn thận.

Anh xách theo một túi lớn thực phẩm chức năng đã chuẩn bị sẵn cho mẹ, lại lấy từ trong túi đeo chéo ra một cọc tiền nhân dân tệ mệnh giá một trăm tệ mới tinh, cân nhắc trong lòng bàn tay một lúc rồi ngập ngừng, cuối cùng vẫn dùng báo quấn thật chặt lại giấu vào nách áo. Cọc tiền mười vạn tệ nguyên đai nguyên kiện này thường là loại được máy đếm tiền bó lại tại ngân hàng, nặng trịch và đầm tay, không hề có chút lỏng lẻo nào. Không nhớ rõ là ai đưa nữa, đại khái cũng không ngoài mục đích nhờ vả chuyện thăng chức. Việc thì chắc chắn đã làm cho người ta rồi, nếu không thì anh đã chẳng thể thảnh thơi nhận tiền của người ta như vậy. Chuyện dùng tiền mua quan thì nhất định phải thực hiện cho nơi cho chốn, để người ta tốn tiền mà không lo được việc, mười vụ thì có tới tám chín phần là sẽ để lại hậu quả về sau. Vấn đề hiện tại là Tần Thiên Quý tự thấy không thẹn với lòng, phàm là những chuyện đã hứa hẹn anh đều đã làm đến nơi đến chốn, thế mà tai bay vạ gió này vẫn tìm đến tận cửa. Tên nhãi con Từ Hữu Điền chó má đó, vốn là một nàng dâu nhiều năm mới được mẻ lên làm mẹ chồng, lại không chịu nổi một chút cực khổ từ tổ chuyên án, thế nên đã cắn luôn cả bố mày ra.

Cho nên lúc anh quay về đưa cho mẹ mười vạn tệ này, trong lòng vẫn chần chừ hết lần này đến lần khác. Anh thừa hiểu cách đối nhân xử thế và tính cách của người mẹ già tóc bạc, tiền bất nghĩa thì một xu bà cũng không dính dáng tới. Nếu sau này tổ chuyên án không tìm được anh thì chắc chắn cũng sẽ đến nhà ở Thiên Tinh Hổ Bì Dục để rà soát, tìm kiếm. Mẹ nếu biết anh phạm tội, trong tay lại có tiền thì chẳng cần ép hỏi cũng sẽ đem nộp sạch. Thế nhưng tĩnh tâm suy nghĩ lại, chuyến đi này của anh lành ít dữ nhiều, nếu không gặp mẹ lấy một lần, không để lại chút tiền cho mẹ thì chẳng khác nào người già nuôi phải một con sói ăn cháo đá bát bất trung bất hiếu! Nghĩ tới nghĩ lui, Tần Thiên Quý đành liều một phen, dậm chân một cái, thầm nghĩ sự việc đã đến nước này, không thể nào vẹn toàn mà không để lộ chút sơ hở nào được nữa, dù sao cũng đã là bất trung rồi, huống chi lại là đại bất trung. Thôi thì tranh thủ làm tròn đạo hiếu, cho dù có chết ở xứ người, cũng coi như thịt rơi máu chảy từ người mẹ sinh ra không bị uổng phí.

Lúc Tần Thiên Quý đặt chân lên con đường đá phẳng lì trước cửa nhà, anh còn ngước mắt nhìn quanh một lượt ngôi làng nhỏ mà mình đã gắn bó mười tám, mười chín năm qua. Lúc này, anh rất sợ có người đến nhà thăm hỏi hay quan tâm mình. Bà con lối xóm thấy một vị quan to như thế về thăm mẹ, thế nào cũng chạy đi loan tin cho nhau. May thay, ngôi làng nhỏ nằm lưng chừng núi Thái Lương này vốn chỉ có hơn hai mươi hộ dân, lại thêm việc nhà nào nhà nấy phân tán ở các thung lũng sườn đồi, tự lập một cõi. Những năm gần đây, ai nhanh trí một chút, trong tay kiếm được dăm đồng đều đã chuyển xuống núi, nhiều người còn lên thành phố mua nhà, thuê nhà làm ăn buôn bán cả rồi. Trong làng hầu như chẳng thấy bóng thanh niên nào ở lại, phần lớn toàn là các cụ ông cụ bà sáu, bảy mươi tuổi bám trụ lại cái xó núi này để sống qua ngày. Chẳng còn đâu cảnh trẻ con nô đùa nhảy nhót, cưỡi ngựa trúc đùa gi vui vẻ của một trang viên quây quần già trẻ nữa. Nếu không phải vì ly hôn với người vợ trước, mẹ đùng đùng nổi giận nhất quyết không chịu sống trên thành phố nữa, thì cái sân đá ở quê này cũng chẳng có ai quay về ở đâu.

Người miền núi khi dựng nhà cất cửa, vật liệu xây dựng ưu tiên hàng đầu vẫn là đá. Những hang đá xây bằng đá này không những không sợ khói lửa hoả hoạn, mà còn nghìn năm không hỏng, mùa đông ấm áp mùa hè mát mẻ. Ngay cả quân Nhật đốt mấy lần cũng chỉ làm cho khung cửa sổ cháy thành một lỗ đen hoác mà thôi! Cái sân đá và cổng đá này lại càng không phải bàn về độ sạch sẽ, chắc chắn, chịu đựng sương tuyết và sự ăn mòn của mưa gió năm tháng. Tính ra thì cái sân đá này đã là một ngôi nhà cổ trăm năm rồi, nếu giống như nhà tranh vách đất ở vùng đồng bằng, thì sớm đã phải xây sửa lại hai ba bận rồi.

Bước lên bậc thềm cổng đá, tâm trạng thấp thỏm bất an của Tần Thiên Quý lúc này mới vơi đi phần nào. Nhớ có vị nhà văn từng nói, quê hương, quê hương chính là nơi rời đi đã lâu mới có thể gọi là quê hương. Quả nhiên là thế thật, rời đi hơn hai mươi năm, tính đến hôm nay quay về giỏi lắm cũng chỉ là lần thứ ba. Vốn dĩ nên là vinh tổ hoả tổ, áo gấm về làng, ai ngờ lại đi vội về vội, lành dữ khó lường, thót tim kinh hãi thế này!

Cổng lớn đang mở toang. Mẹ lúc nào cũng dậy từ sáng sớm để dọn dẹp trong ngoài nhà cửa sân vườn sạch sẽ tinh tươm. Kể từ khi bước chân về làm dâu nhà họ Tần, hơn sáu mươi năm chưa từng có một ngày lơi lỏng.

Cái tứ hợp viện hang đá xây bằng đá này nương theo thế núi mà cất, quay mặt hướng Đông, là một ngôi nhà nông thôn mộc mạc, sáng sủa. Cây lê giữa sân đang độ sai quả, trĩu nặng cành với những quả lê vàng óng.

Mẹ đang ngồi khoanh chân trên bục cửa bên trái gian nhà chính để bóc vỏ ngô, vừa bóc vừa tết thành từng cặp một để chuẩn bị phơi treo dưới mái hiên và cọc cắm. Những bắp ngô vàng óng đã chất thành một bức tường hình bán nguyệt xung quanh bà. Có thể thấy, sức khỏe của mẹ vẫn còn rất tráng kiện, chỉ là dấu vết thời gian đã khiến mái tóc bạc phơ của bà chuyển thành màu trắng phau như tuyết.

Tần Thiên Quý có chút chua xót, giống như một đứa trẻ làm chuyện sai trái bên ngoài trở về nhà tìm kiếm sự che chở, giọng run run gọi một tiếng: "Mẹ!"

– Ơ, là Thiên Quý đấy à? – Mẹ dừng công việc trong tay, ngạc nhiên ngẩng mặt lên. – Sao lại về sớm thế này? Lại chỉ có một mình con thôi à?

– Vâng ạ! – Tần Thiên Quý không muốn để mẹ gặng hỏi nguyên do, bèn đặt túi quà lớn cầm tay bên phải xuống cạnh đầu gối cụ, nói: – Con đi Ninh Tây họp, ghé chân về nhà thăm mẹ một chút.

Tranh thủ lúc mẹ đứng dậy phủi những sợi lông ngô màu đỏ sẫm dính trên quần, Tần Thiên Quý nhón chân với tay, giấu cọc tiền kẹp ở nách trái tạm vào trong khám thần Thiên Đế. Anh phải xem xét thời cơ, đợi khi sắc mặt mẹ ôn hoà, tâm can thoải mái rồi mới dám nhắc đến chuyện tiền nong.

Mẹ ném một chiếc đệm có cóc cho anh ngồi lên bậc đá bên góc bục, vừa đi ra vòi nước trong bếp xả nửa chậu nước bảo anh rửa mặt mũi tay chân, vừa lải nhải nói: "Mẹ cứ đang ngẫm nghĩ hai hôm nay mí mắt cứ giật phập phập không ngừng, sợ là có chuyện gì xảy ra. Không ngờ là con lại về đấy, Thiên Quý ạ. Con làm quan to mà không nhớ tới mẹ, nhưng con vẫn nhớ mình có một cái nhà, thế là mẹ cũng mãn nguyện lắm rồi."

– Mẹ ơi, sao lại có chuyện con không nhớ tới người mẹ già này cơ chứ! Làm quan cho cái đảng cộng sản này cũng đâu phải chuyện dễ dàng gì, chốn quan trường giống như lồng giam vậy, đôi khi cũng là lực bất tòng tâm mà thôi. – Vốn dĩ anh định nói quan trường như ngục tù, nhưng lời đến bên miệng lại kiêng kỵ, lúc này điều sợ nhất chính là nhắc đến mấy từ như ngục với tù, thế nên anh đành nuốt chữ "ngục" lại, cố tình hạ thấp giọng đọc nghe như lồng chim.

Tần Thiên Quý nói vậy, mẹ nghe xong vẫn tỏ ra thông cảm và thấu hiểu phần nào, liền bảo: "Làm sai phái thì không được tự do, muốn tự do thì đừng làm sai phái, cái lý này từ xưa đến nay vẫn vậy. Chỉ là mẹ không tài nào hiểu nổi con Kiêu Kiêu, mẹ có mỗi đứa cháu gái cưng như cục vàng cục ngọc, hà cớ gì cứ nhất định phải tống nó vượt đại dương đến cái nơi bọn quỷ Tây ở làm gì?"

– Mẹ à, con biết mẹ lúc nào cũng nhung nhớ Kiêu Kiêu mà. Nó rất khỏe, con sẽ bảo nó nói chuyện với mẹ.

Từ lúc lên đường cao tốc là Tần Thiên Quý đã tắt điện thoại. Lúc này anh bèn thay một chiếc thẻ SIM chưa từng dùng bao giờ, gọi vào số di động của Kiêu Kiêu ở Canada: "Kiêu Kiêu, bố đổi số điện thoại rồi, sau này tìm bố thì gọi số này nhé, các phương thức liên lạc khác đừng dùng nữa. Con ngoan, nghe lời bố, bố vừa về quê đây, để bà nội nói chuyện với con nhé."

Mẹ cầm lấy điện thoại, vui mừng đến mức nước mắt chực trào: "Có phải Kiêu Kiêu của bà không? ây da, đúng là cục cưng của bà rồi, bà nhớ con lắm!"

– Kiêu Kiêu cũng nhớ bà nội nữa, đến nằm mơ cũng thấy mình đang ngủ trên chiếc giường đất cùng bà, đi hái táo dại nữa... ừm! – Trong điện thoại truyền đến tiếng nức nở rất chân thật của Kiêu Kiêu.

Cuộc trò chuyện qua đại dương đầy bi thương giữa bà nội và cháu gái khiến Tần Thiên Quý nghe xong cũng đau như cắt ruột gan. Anh không dám để họ nói quá nhiều, một phần vì xúc động, phần nữa cũng sợ lộ tin tức, bèn cầm lấy điện thoại để an ủi con gái: "Kiêu Kiêu ngoan, yên tâm học hành, lấy được học vị thì mới có tương lai. Bà nội nhớ con, bố cũng nhớ con. Bố sẽ tìm cơ hội sang thăm con. Hiện tại quan hệ xã hội phức tạp lắm, đừng gọi điện liên lạc với trong nước nữa. Có chuyện gì bố sẽ chủ động gọi cho con, gửi lời hỏi thăm mẹ con giúp bố nhé! Bố cúp máy đây."

Mẹ dùng khăn ướt lau đi vết nước mắt, đi vào bếp múc ra cho anh một bát cơm mặn nhà nông. "Trong nhà không có cá lớn thịt ngon gì, con cũng chẳng thèm khát. Ăn một bát cơm mặn của người nhà quê để giải tỏa cơn thèm đi con. Mẹ năm nay đã hơn tám mươi tuổi rồi, con thì ba năm năm tao bảy họa mới về nhà được một chuyến, sợ là ăn được bữa nào hay bữa đấy."

Thật sự không ngờ vẫn còn cơ hội được ăn một bát cơm nhà nông do chính tay mẹ nấu ngay tại nhà. Tần Thiên Quý vui mừng nhận lấy bát, ăn ngấu nghiến như hổ đói. Bát cơm mặn nhà nông đã lâu không được ăn nay thưởng thức lại thấy vô cùng sảng khoái: một nguyên nhân là anh thực sự đang rất đói, lại mệt nhoài. Nửa đêm hôm qua thì bị con tiểu yêu tinh kia hành hạ đủ điều, nửa đêm về sáng thì tự mình lăn lộn khắp nơi; nguyên nhân nữa là tay nghề nấu cơm mặn nhà nông của mẹ thực sự khiến người ta thèm thuồng: bí ngô già, ngô non, gạo mới, mì trộn, lại thêm đậu cove, hạt đậu và hạt dẻ rừng, nấu nhừ thơm ngọt vừa miệng, quả thực chẳng thứ món ăn Hàn Quốc hay Nhật Quốc nào sánh bằng.

– Quý à, người ta vẫn bảo nghe lời khuyên thì được ăn no đấy. – Mẹ vừa nhìn anh ăn vừa cằn nhằn. – Làm quan to đến đâu đi nữa thì đạo lý cũng không được vẹo vọ. Sàng gạo nguyên bản, vợ kết tóc se tơ. Mẹ nằm mơ vẫn mong các con là một gia đình viên mãn. Vợ con có lỗi lầm gì ghê gớm lắm đâu cơ chứ? Lỗi ở con cả đấy, quan lớn thì sinh gian xảo, chắc chắn là bị mấy con hồ ly tinh kia mê hoặc rồi. Phụ nữ trên thế giới này nhiều vô kể, đến hoàng đế còn tìm không xuể, huống chi ba bắp ngô cũng chẳng bằng một bắp ngô già chống đói...—

Tần Thiên Quý sợ nhất là mấy lời cằn nhằn chuyện gia đình vụn vặt thế này của mẹ, hơn nữa đây từng là sở trường dạy con trước thềm cửa của cụ. Hồi nhỏ mẹ từng hát cho anh nghe một bài vè kiểu này, đại khái là mấy câu thế này: "Chim sẻ ngô, đuôi dài dài, cưới được vợ thì quên mất mẹ, cõng mẹ vứt tận sau núi, cưới vợ rước thẳng lên giường nằm." Tần Thiên Quý bây giờ khác xa với trong bài vè, mẹ vẫn còn đó, thế nhưng vợ thì lại bị đày ải đến chốn xứ người. Điều này càng khiến người già canh cánh trong lòng, cứ hễ chạm mặt con trai là lại cằn nhằn không dứt.

Nhìn Tần Thiên Quý ăn sạch veo bát cơm mặn lớn, cụ bà vô cùng hài lòng, nhưng vẫn không buông tha mà tiếp tục cằn nhằn: "Bụng no dạ vui rồi, thì phải làm cho trọn vẹn mọi chuyện, con nói cho rõ xem nào, chuyện của vợ con rốt cuộc tính thế nào đây?"

Tần Thiên Quý không những không có đường lui mà lúc này trong lòng còn chẳng có chút đáy nào, để làm mẹ vui lòng, anh đành dỗ dành trước: "Mẹ à, con cũng đang đau đầu vì chuyện này đây. Trăm ngàn lỗi lầm đều là lỗi của con cả. Cô ấy hiện đang ở cùng Kiêu Kiêu để kèm con học, hai mẹ con ở cùng nhau có thể chăm sóc nương tựa lẫn nhau cũng là chuyện tốt. Con sẽ không để họ phải chịu ấm uất đâu. Đợi có cơ hội con sẽ sang tìm họ, đến lúc đó sẽ bàn bạc kỹ càng tìm ra một biện pháp đôi bên cùng có lợi."

Mẹ vui rồi, những nếp nhăn chi chít trên khuôn mặt hiền từ nở rộ thành một nụ cười rạng rỡ đong đầy yêu thương.

Nhân lúc mẹ đang vui vẻ, Tần Thiên Quý vội vàng lấy cọc tiền mười vạn tệ trong khám thờ Thiên Đế ra, đưa cho mẹ và nói: "Mẹ à, con có việc công trên người, phải lập tức lên đường ngay đây. Con trai bất hiếu, không thể ở bên chăm sóc phụng dưỡng dưới gối mẹ, để lại cho người mẹ già số tiền này, lỡ có việc gấp cần dùng thì bà con lối xóm và họ hàng thân thích cũng không đến nỗi túng quẫn."

Mẹ vốn đang vui mừng, sau khi cầm cọc tiền nặng trịch ước lượng trong tay liền lập tức đổi sắc mặt: "Lấy đâu ra lắm tiền thế này? Làm thị trưởng thì cũng đâu thể khuân cả ngân hàng về nhà được chứ? Quý à, con nói cho mẹ nghe rõ xem nào, nguồn gốc số tiền này rốt cuộc là chính đáng hay không chính đáng? Mẹ sống trên đời tám mươi mươi mấy năm rồi, chưa từng ăn một miếng cơm trái với lương tâm nào cả. Đầu ba thước có thần linh, tham lam vô độ ắt gặp hoạ đấy!"

– Mẹ, cái này—— – Tần Thiên Quý rốt cuộc vẫn chột dạ, vào thời khắc quan trọng này anh vẫn không dám nói thật với mẹ, nhưng nói dối toàn tập thì cũng chẳng có ý nghĩa gì, có lẽ chỉ vài ngày nữa thôi là tổ chuyên án sẽ bám theo đến tận đây rồi, bất chợt anh cảm thấy hơi lúng túng mất phương hướng: "...Mẹ cứ việc yên tâm đi, Thiên Quý biết tiền nào nên cầm tiền nào không nên cầm, đây đều là tiền mồ hôi nước mắt của con cả, mẹ cứ trăm phần trăm yên tâm đi!" Đến lúc này Tần Thiên Quý mới nhận ra mình đã phạm phải một sai lầm nhận thức tày trời, mới biết hóa ra mẹ lại chính là một nhà triết học nông thôn vĩ đại.

– Mẹ không yên tâm! Mẹ đã là người một chân bước vào quan tài rồi, cầm ngần ấy tiền làm gì? Mẹ cần Kiêu Kiêu, cần vợ con, dù có tốn bao nhiêu tiền cũng phải tìm chúng nó về cho mẹ!

Nói rồi, mẹ vung cọc tiền phăng một cái vào lòng bàn tay Tần Thiên Quý, tức giận cầm lấy cái bát lớn đi thẳng vào trong bếp.