Sau khi hai người chia tay, Trần Hiểu Nam vội vã đi tới trụ sở ủy ban trấn. Hễ đến cơ quan là y như rằng có việc. Thư ký đưa tới một thông báo họp của Huyện ủy về hội nghị xây dựng văn minh tinh thần sẽ diễn ra vào đầu tháng sau, lại còn phải chuẩn bị tài liệu. Chủ tịch Hội phụ nữ Trương Mai cũng tranh thủ thời gian, báo cáo mấy vấn đề liên quan đến sinh đẻ có kế hoạch. Anh bèn gọi Trấn trưởng Quách Hữu và Phó bí thư Cổ Văn đến nghiên cứu sắp xếp, ngoảnh đi ngoảnh lại đã tới giờ tan sở.
Khi Trần Hiểu Nam về đến nhà thì Kỷ Lan đã về từ trước. Thấy tâm trạng chồng đã tốt hơn, cô bèn níu đầu chồng qua, nhẹ nhàng hôn lên trán anh một cái rồi nói: "Buổi trưa lúc tiếp khách ăn cơm, em còn nghĩ không biết cục cưng to của em thế nào rồi. Tam Nguyên đã đến chưa? Ăn uống ra sao?" Kỷ Lan gọi con gái là "cục cưng nhỏ", gọi chồng là "cục cưng to", đây là ngôn ngữ riêng chỉ hai người họ mới dùng lúc riêng tư.
Trần Hiểu Nam kể chi tiết tình hình buổi trưa cho Kỷ Lan nghe. Kỷ Lan yên tâm, vui vẻ nói: "Tam Nguyên là người thực thà, đáng tin cậy. Thế buổi tối ăn uống thế nào, em đi làm ngay đây."
Trần Hiểu Nam bảo buổi trưa ăn no quá, giờ chẳng muốn ăn chút nào, Kỷ Lan cũng nói cô không muốn ăn. Hai người bàn bạc một hồi lâu rồi đạt thành thống nhất, làm bữa tối thật đơn giản: nấu hai bát canh trứng, hâm nóng mấy cái bánh há cảo hấp còn thừa buổi trưa ăn kèm với canh, thế là xong một bữa tối.
Sau bữa ăn dĩ nhiên là xem tivi. Là Bí thư hương trấn, Trần Hiểu Nam bắt buộc phải xem Thời sự liên bá (Thời sự VTV tiếng Trung). Thời sự vừa xong là tiếp nối tin tức tỉnh nhà, cũng là thứ bắt buộc phải xem. Xem xong tin tức tỉnh thì đã tám giờ, có thời gian thì xem chương trình khác, không có thời gian thì thôi. Trừ trường hợp đặc biệt, ngày nào cũng như ngày nào.
Kỷ Lan khác với chồng, thường không xem thời sự. Lúc chiếu thời sự, cô đang rửa nồi bát đĩa, rửa xong lại làm chút việc nhà khác. Cô bắt đầu xem từ tám giờ, thường xem đến mười giờ hoặc mười giờ rưỡi. Đặc biệt là đối với phim truyền hình dài tập đang phát, ngày nào cô cũng xem, không bỏ tập nào. Nhưng hôm nay có chút đặc biệt, còn chưa đến chín giờ cô đã hỏi chồng: "Hôm nay ngủ sớm nhé?"
Trần Hiểu Nam nói: "Ngủ sớm đi."
Kỷ Lan hỏi: "Mấy giờ?"
Trần Hiểu Nam đáp: "Chín giờ."
Kỷ Lan tắt tivi ngay lập tức, vào phòng vệ sinh tắm rửa. Chồng cô từng nói cơ thể cô sạch sẽ như băng ngọc, cô lại càng muốn giữ mình như miếng ngọc trắng không chút tì vết. Cô nói lời giữ lời, vẫn ghi nhớ lời hứa "cơm muộn là cơm ngon". Cô muốn cố gắng hết sức làm cho chồng vui vẻ. Cô tin rằng người đàn ông trong niềm vui này có thể quên đi mọi phiền não.
Trần Hiểu Nam muốn ngủ sớm không hoàn toàn là vì cân nhắc chuyện này. Trong đầu anh đang chứa vấn đề cần phải suy nghĩ kỹ càng. Anh cảm thấy sau khi tắt đèn nằm trong chăn là lúc đầu óc hoạt động tích cực nhất, đây là thói quen hình thành từ hồi còn múa bút phác thảo bài viết, cho nên anh xếp việc quyết định chuyện viết báo cáo văn học vào lúc này.
Sau khi chuyện vợ chồng xong xuôi, Kỷ Lan như một con hươu nhỏ chạy mệt, nằm phục trong vòng tay Trần Hiểu Nam không nhúc nhích. Trần Hiểu Nam nương theo đà đó, nhẹ nhàng vỗ về như dỗ trẻ con ngủ. Chờ Kỷ Lan ngủ hăng say, anh liền trở mình, đắp riêng một chiếc chăn khác, bắt đầu suy nghĩ chuyện của mình. Chuyện này đã quấn quýt trong đầu anh nửa ngày, anh đã nghiêng về hướng nắm lấy cơ hội này để làm. Nhưng rút kinh nghiệm từ bài học đau đỡn do phân tích đánh giá sai lầm gần đây, anh không dám cẩu thả, làm việc đơn giản nữa. Anh thẩm định lại tính đúng đắn và khả thi của kế hoạch này. Anh bắt đầu thẩm định từ mấy câu nói giàu triết lý của Vương Phi Trung về vật chất và tinh thần, và cũng chính lúc này, cảm hứng của anh lóe lên, tư duy từ Bí thư Liễu của Huyện ủy nhảy tót sang Bí thư Triệu của Thị ủy.
Bí thư Liễu chỉ có quyền kiến nghị, còn Bí thư Triệu mới có quyền quyết định. Bí thư Liễu xóa đói giảm nghèo đáng để viết, nhưng Bí thư Triệu làm đường lại càng đáng viết hơn. Một vị lãnh đạo cấp sở thảnh, có thể dùng tiền công mà không dùng, tự bỏ tiền túi ra làm đường, đó là tư tưởng gì? Là tinh thần gì? Ở Trung Quốc tìm ra được mấy người? Vừa mừng rỡ anh liền hô thành tiếng: "Đúng đúng đúng! Tốt rồi tốt rồi!"
Kỷ Lan bị giật mình tỉnh giấc, vội đẩy chồng: "Hiểu Nam! Hiểu Nam!"
Trần Hiểu Nam lại không nhận ra mình thất thái, hỏi ngược lại: "Kỷ Lan, em sao thế?"
Kỷ Lan nói: "Anh làm sao thế? Sao lại múa tay múa chân thế kia, không sao đấy chứ?"
"Không sao, anh vui thôi!" Trần Hiểu Nam vừa nói vừa xoay người đè lên người Kỷ Lan. Kỷ Lan tưởng anh vui quá hóa hăng hái, vội phản ứng nhanh chóng, hớn hở nghênh chiến, nào ngờ Trần Hiểu Nam lại lăn một vòng sang bên kia. Thì ra anh nhắm vào chiếc điện thoại trên tủ đầu giường.
"Alo, Chí Xuân hả?" Trần Hiểu Nam hét vào ống nghe. "Chú làm gì đấy? Đang xem tivi à? Đừng xem nữa, mau sang nhà anh đi, anh có phát hiện mới! Đúng rồi, gọi điện cho Tam Nguyên rồi cùng sang đây."
Đặt điện thoại xuống, Trần Hiểu Nam lại định dùng cách tương tự lăn về vị trí của mình, nào ngờ lúc đi qua người Kỷ Lan thì bị hai tay Kỷ Lan ôm chặt lấy, không nhúc nhích được nữa.
Kỷ Lan hỏi: "Phát hiện gì, anh mau nói cho em biết đi!"
Trần Hiểu Nam nói: "Anh phát hiện ra một hình thức, một thủ đoạn hối lộ tốt nhất, cao tay nhất. Cụ thể chờ bọn họ đến rồi nói một thể, đỡ mất công anh nói hai lần. Mau dậy đi, bọn họ đều chưa ngủ đâu, đạp xe mấy phút là tới nơi rồi."
Mười phút sau, Lưu Chí Xuân và Trương Tam Nguyên đã ngồi ở phòng khách nhà họ Trần.
Trần Hiểu Nam vội rót trà cho họ. Lưu Chí Xuân sốt ruột hỏi: "Hiểu Nam anh đừng bận rộn nữa, nước chúng tôi tự rót. Anh mau nói rốt cuộc có phát hiện mới gì?" Trần Hiểu Nam kể lại chi tiết chuyện chiều nay gặp Vương Phi Trung và việc Vương Phi Trung đề xuất viết báo cáo văn học cho Bí thư Liễu. Sau cùng anh nói: "Tôi chính là từ việc viết báo cáo văn học cho Bí thư Liễu mà đột nhiên nghĩ đến viết báo cáo văn học cho Bí thư Triệu, việc này so với đem mấy vạn tệ đưa cho ông ấy còn cao minh hơn, an toàn hơn nhiều."
"Chỉ thế thôi sao! Anh viết cái gì?" Lưu Chí Xuân hỏi.
"Viết chuyện làm đường, làm đoạn đường ở thôn các chú ấy, rất sinh động, rất có cái để viết."
"Ồ!" Lưu Chí Xuân cũng có phần phấn khởi, "Sao anh lại nghĩ đến chuyện đó được nhỉ?"
Trương Tam Nguyên nói: "Anh viết, biết đâu người ta lại chẳng cần viết thì sao? Liệu có phải là gánh hàng thợ cắt tóc, nóng một đầu không?"
Kỷ Lan nói: "Em cũng lo lắng điều đó."
Trần Hiểu Nam nói: "Nếu bảo trước khi gọi điện cho hai người, tôi chỉ mới xét sự việc trên bề nổi, thì giờ đây nó đã nâng tầm lên nhận thức lý luận rồi. Đây chính là điều chúng ta thường nói: lý luận bắt nguồn từ thực tiễn, sau đó lại quay ngược lại chỉ đạo thực tiễn. Không sai được đâu. Tôi hỏi các người, hành vi hối lộ này có mấy hình thức?"
Cả ba người không ai trả lời được. Kỷ Lan nói: "Anh đừng khảo bọn em nữa, mau nói đi."
Trần Hiểu Nam nói: "Tôi thấy chẳng qua chỉ có hai loại. Dùng tiền tài hối lộ gọi là hối lộ vật chất, dùng thứ phi vật chất hối lộ gọi là hối lộ tinh thần. Hối lộ tinh thần nhé, nghe cho rõ này, từ xưa đến nay đã có người sử dụng rồi, nhưng chưa ai nâng lên tầm lý luận để khái quát cao độ cả. Đây là phát hiện của tôi! Là phát minh của tôi! Là bằng sáng chế của tôi!"
Lưu Chí Xuân nói: "Cách nói này xem ra khá mới mẻ!"
Trần Hiểu Nam nói: "Không chỉ mới mẻ mà còn uy lực vô cùng. Chúng ta xem phim truyền hình 《Tể tướng Lưu gù》 rồi, Hòa Thân vô đức vô tài nếu dùng tiền tài hối lộ Càn Long Hoàng đế thì có được không? Hắn chính là dở trò hối lộ tinh thần, đáp ứng nhu cầu tinh thần của Càn Long, Càn Long mới coi hắn là tâm phúc, không rời nửa bước. Nếu các người bảo đấy là lịch sử, quá xa xôi rồi, thế thì không ngại lấy ví dụ hiện đại. Lâm Bưu chính là cao thủ hối lộ tinh thần. Giả sử ông ta dùng tiền tài đi mua một vị trí người kế thừa thì vĩnh viễn không bao giờ làm được, nhưng dùng hối lộ tinh thần thì lại thắng lợi, thậm chí còn được viết cả vào 《Điều lệ Đảng》.
Trên là như vậy, dưới cũng thế thôi. Dân gian có câu: Kẻ nịnh hót đi khắp thiên hạ, người thẳng thắn tấc bước khó đi. Mấy kẻ nịnh bợ nịnh hót vì sao lại sống khỏe, chính là vì trong tay chúng nắm giữ pháp bảo hối lộ tinh thần. Thế nào, tin lý luận này của tôi chưa?"
Ba người trước mặt vốn luôn là tín đồ dưới sự thuyết giáo của Trần Hiểu Nam. Lúc này họ đã tin tưởng sái cổ rằng hối lộ tinh thần là vũ khí sắc bén đánh đâu thắng đó. Lưu Chí Xuân hỏi: "Chuyện múa bút này, chúng tôi làm sao mới hỗ trợ anh được một tay?"
Trần Hiểu Nam nói: "Khi xuống thôn các chú phỏng vấn, cần chú đi cùng xuống đó hai ngày, phỏng vấn xong thì phải trông cậy vào Vương Phi Trung giúp đỡ rồi, tạm thời có việc gì tôi lại tìm hai người."
Lưu Chí Xuân đứng dậy nói: "Chuyện này tôi đi theo anh mà mệt phờ người, sợ hãi rồi. Mong là lần này thành công!"
Sáng hôm sau ăn sáng xong, Trần Hiểu Nam liền đi tìm Vương Phi Trung.
Vương Phi Trung ở ngành văn hóa vốn không được chia nhà, vì ông đã là nhà văn có chút tiếng tăm trong tỉnh, khách từ ngoài đến thường hỏi thăm về Vương Phi Trung, lãnh đạo huyện thấy đó là một vinh dự, cảm thấy tự hào, lúc này mới chú ý tới. Trong một buổi họp Thường vụ, khi nói đến nhà ở, Trưởng ban Tổ chức lão Vương rất trân trọng nhân tài đã nói, nhà ở của Vương Phi Trung nên được giải quyết một chút. Ba người ở một gian phòng, nằm bò trên bàn bếp để sáng tác, nghe hơi vô lý rồi, nếu không giải quyết nữa thì đó chính là sỉ nhục của chúng ta. Bí thư Huyện ủy Liễu Bắc nói, lời lão Vương rất đúng, đây là nhân tài đặc biệt, có thể đối xử đặc biệt. Dương Minh ra mặt giải quyết một chút. Dương Minh là Ủy viên Thường vụ, Trưởng ban Tuyên giáo, ông đã bỏ ra không ít công sức mới xin được từ dãy nhà cấp bốn cũ do công ty Ngoại thương bỏ lại ba gian cho Vương Phi Trung, lại thêm một sân nhỏ. Từ đó Vương Phi Trung đổi đời, một gian làm phòng ngủ, một gian làm phòng khách, một gian làm phòng đọc sách sáng tác, rộng rãi thênh thang, rất ra dáng ra hình.
Khi Trần Hiểu Nam gõ cửa, Vương Phi Trung đang cầm vỉ đập ruồi đuổi đánh ruồi trong phòng đọc sách. Mở cửa thấy là Trần Hiểu Nam, vội nói: "Mời Trần huynh vào!"
Trần Hiểu Nam vào nhà rồi ngồi xuống ghế sofa đơn. Vương Phi Trung vội vã muốn pha trà, Trần Hiểu Nam nói: "Thôi đừng bận rộn nữa, tôi mới ăn cháo xong, không muốn uống trà, chúng ta bàn việc đi."
Vương Phi Trung nói: "Vậy anh hút thuốc đi. Được rồi, anh nói đi."
Sau khi Trần Hiểu Nam rít một hơi thuốc, anh liền trình bày lại chi tiết những suy tính của mình về vấn đề này, tức là những lời anh đã nói với bọn Lưu Chí Xuân tối qua.
Vương Phi Trung nghe xong thì vô cùng xúc động, giơ ngón tay cái lên hô một tiếng: "Cao!" Tiếp đó lại nói: "Sở dĩ nói cao, thứ nhất là đối tượng sáng tác từ Bí thư Huyện ủy nâng lên thành Bí thư Thị ủy. Có đầu óc, có tầm nhìn, không hổ là người làm trị an chính trị. Thứ hai, anh đã khái quát nâng tầm những lời tôi nói về nhu cầu tinh thần và vật chất của quan lại lên tầm cao lý luận, đưa ra khái niệm hối lộ tinh thần, quá tuyệt vời! Với cái đầu này của anh, với năng lực trình độ cũng như cách đối nhân xử thế này, có làm Bí thư Huyện ủy thì cũng thuộc hàng xuất sắc chắc chắn. Dĩ nhiên còn một điều kiện nữa: nếu như không dính vào tham nhũng."
Trần Hiểu Nam hỏi: "Cậu em nói xem, Bí thư Đảng ủy trấn như tôi thế nào? Có tham nhũng không?"
Vương Phi Trung nói: "Không phải bàn, danh tiếng rất tốt."
Trần Hiểu Nam nói: "Cho nên mới nói, mặc dù chúng ta coi việc viết báo cáo văn học là một kiểu hối lộ tinh thần, hình như động cơ không thuần khiết, nhưng tuyệt đối khác với loại người xấu hối lộ mua quan bán chức trên chốn quan trường. Được rồi, chúng ta không cần tự tâng bốc mình nữa, lại nói tiếp việc của chúng ta. Chú nói xem làm thế nào? Chú là người trong nghề."
Vương Phi Trung nói: "Anh cũng đâu phải người ngoài nghề. Anh nói trước đi."
Trần Hiểu Nam nói: "Chú dù sao cũng là người làm nghề viết lách. Chú nói đi."
Vương Phi Trung suy nghĩ một chút rồi nói: "Bước đầu tiên là xuống địa phương phỏng vấn. Bước thứ hai căn cứ vào dung lượng nội dung để quyết định viết truyện vừa hay truyện dài. Bước thứ ba làm một bản tóm tắt nội dung và một đề cương sáng tác khá chi tiết. Bước thứ tư, chạy lên tỉnh một chuyến, nếu là truyện vừa thì xác định xem tạp chí nào đăng, cần bao nhiêu tiền; nếu là truyện dài thì do nhà xuất bản nào in, cần bao nhiêu tiền. Bước thứ năm là chính thức đặt bút. Anh xem có được không? Ồ phải rồi, trong quá trình này e rằng còn phải gặp Bí thư Triệu của Thị ủy một lần, anh xem có cần thiết không?"
Trần Hiểu Nam nói: "Đương nhiên cần thiết. Tôi thấy cứ xếp vào sau khi liên hệ với trên tỉnh và trước khi đặt bút. Như vậy kế hoạch của chúng ta cũng như kết quả liên hệ có thể báo cáo với ông ấy. Ông ấy đồng ý thì chúng ta đặt bút ngay. Ông ấy mà không đồng ý, thậm chí rất phản cảm thì chúng ta không thể viết nữa. Nhưng cũng không gây ra tổn thất gì, cùng lắm là đi phỏng vấn hớ một chuyến, điều này đối với một nhà văn mà nói cũng chẳng phải chuyện gì xấu."
Vương Phi Trung tỏ ý đồng tình, cả hai người đều cảm thấy nên tranh thủ thời gian, nói là làm, ấn định thời gian xuống địa phương phỏng vấn vào ngày mai.
Buổi chiều, Trần Hiểu Nam đến cơ quan tìm Trấn trưởng Quách Hữu ngồi một lúc, Trần Hiểu Nam nói: "Tôi trước đây vốn múa bút viết lách, giờ thói cũ lại tái phát, lại muốn viết chút đồ vật, trước tiên phải ra ngoài phỏng vấn hai ba ngày. Lúc về viết cũng phải tốn chút thời gian, lúc tôi không ở đây chú cứ nắm lấy công việc. Người khác có hỏi thì tùy tiện bịa một lý do gì đó thoái thác, đừng bảo tôi đi viết lách."
Quách Hữu vốn là Phó bí thư, trong chuyện thăng chức Trấn trưởng, Trần Hiểu Nam từng ra sức giúp đỡ rất nhiều, vì thế ông ta biết ơn vô cùng, ngoan ngoãn phục tùng. Giờ nghe Trần Hiểu Nam bảo muốn viết lách liền nói: "Anh cứ việc yên tâm đi, có việc gì lớn em sẽ tìm anh. Anh đã lại muốn viết đồ vật thì chứng tỏ chắc chắn có ích cho anh, thậm chí ý nghĩa trọng đại. Thế thì anh cứ đi làm đi, việc khác em không giúp được gì chứ việc này em nhất định thành toàn cho anh."
Trần Hiểu Nam không nói gì thêm, chỉ đưa tay vỗ mạnh lên vai Quách Hữu một cái, bao nhiêu ý tứ đều nằm trong sự im lặng này.