Trong những năm tháng đầu tiên của cuộc sống tập thể thanh niên trí thức, "hành động" bộc lộ tình cảm chân thành và theo đuổi tình yêu một cách nồng nhiệt, dù là đối với nam thanh niên hay nữ thanh niên, đều không khác gì một sự dũng cảm...

Thanh niên trí thức vừa trở về đại đội sau kỳ nghỉ thăm thân thường luôn bị vây quanh bởi rất nhiều người, bị hỏi han đủ điều về thành phố có gì thay đổi, xảy ra những sự kiện trọng đại nào. Tôi cũng không ngoại lệ. Mặc dù kỳ nghỉ thăm thân chỉ vỏn vẹn mười hai ngày. Mặc dù tôi không hề quá hạn lấy một ngày. Nhưng mọi người vẫn vây lấy tôi, người hỏi người đáp, hỏi đông hỏi tây. Dường như tôi không phải là vừa mới về thành phố thăm nhà, mà là với tư cách một phóng viên nào đó, vừa mới đến một quốc gia bất ổn đầy rẫy tin tức giật gân để thu thập tin tức vậy. "Cách mạng Văn hóa" vẫn đang tiếp diễn, khói lửa chính trị của "chiến tranh" bè phái vẫn bao trùm lấy thành phố, mọi người đương nhiên cho rằng, một người vừa trải qua mười hai ngày ở thành phố chắc chắn sẽ có vô vàn chuyện để kể. Qua đó có thể thấy, ánh mắt của những thanh niên trí thức vẫn khao khát vượt thời gian và không gian đến nhường nào để hướng về thành phố. Sự quan tâm này, ở mức độ rất lớn, thể hiện sự thăm dò của họ đối với xu hướng vận mệnh của chính bản thân mình.

Chỉ duy nhất Tử Khanh dường như không hề có tâm trí quan tâm đến điều này. Tất nhiên là cậu ấy cũng đã hỏi tôi vài điều. Hơn nữa còn là người hỏi đầu tiên. Hơn nữa còn kéo riêng tôi ra một chỗ để hỏi nhỏ. Mọi người đều biết mối quan hệ thân thiết giữa tôi và cậu ấy. Cũng đều cảm thấy cậu ấy sở hữu tư cách và "đặc quyền" ưu tiên tuyệt đối, nên khi cậu ấy hỏi tôi, không ai vô ý thức mà xúm lại gần. Cậu ấy hỏi trước về tình hình sức khỏe của mẹ cậu ấy thế nào? Sau đó hỏi tôi đã gửi tiền về đầy đủ cho mẹ cậu ấy chưa, dặn dò tôi nói những lời khuyên giải mẹ cậu ấy đã nói chưa? Trái cây, đồ hộp, bánh kẹo các loại đã mua cho mẹ cậu ấy chưa? Tôi lần lượt trả lời từng câu một, cậu ấy cảm thấy rất hài lòng vì tôi đã tận tâm tận trách thực hiện nghĩa vụ giúp cậu ấy. Sau đó thì không hỏi gì nữa. Vỗ vai tôi một cái, rồi ngồi xuống chỗ giường của mình, cảm nhận sự từ ái của người mẹ cách xa hàng ngàn dặm, thử mặc chiếc quần bông dày cộm kia. Và chỉ vài phút sau, khi tôi và mọi người không để ý, cậu ấy đã rời khỏi ký túc xá không biết đi đâu, chỉ còn chiếc quần bông xếp gọn trên giường.

Tôi cố gắng kể cho mọi người nghe một cách sinh động một vài "tin tức" nghe được ở thành phố mà bản thân cho là có giá trị truyền bá. Từ những "văn kiện" liên quan đến thanh niên trí thức và phụ huynh mà phía chính quyền có thể sắp ban hành, cho đến những câu chuyện trà dư tửu hậu trong dân gian. Từ "chỉ thị mới nhất" chưa từng công khai cho đến những vụ án kỳ lạ không có căn cứ đang trong quá trình điều tra. Một số chuyện thực ra là "tác phẩm" mà tôi đã dày công "lập dàn ý" sau khi lên tàu trở về. Bởi vì một thanh niên trí thức trở về đại đội từ thành phố vào ngày đầu tiên, nếu không chuẩn bị trước trong đầu, thì đến lúc đó sẽ không thể nào kể thao thao bất tuyệt được. Kỳ nghỉ thăm thân của bạn dường như không chỉ là cơ hội cho riêng một mình bạn về thành phố, mà còn như đại diện cho cơ hội của tất cả mọi người. Ngay cả người ít nói nhất cũng hiểu rất rõ, ở điểm này bạn phải khiến tâm lý của mọi người cũng có được sự thỏa mãn nào đó. Không có gì để nói, không chuyện để bàn, hỏi gì cũng không biết là điều khiến mọi người cụt hứng nhất. Nếu như vậy, bạn sẽ vô hình trung đắc tội với mọi người. Sẽ khiến mọi người hiểu lầm bạn là kẻ đến nghĩa vụ thanh niên trí thức tối thiểu cũng không làm, đến cái tối thiểu nhất cũng không chia sẻ với mọi người. Mà phải nhận lấy kết cục như vậy thì thật là thiếu khôn ngoan và ngu xuẩn biết bao! Vì thế, có bịa đặt cũng phải bịa ra vài chuyện, không có chuyện cũng phải vắt óc ra mà thêu dệt chủ đề...

Đối với những thanh niên trí thức yêu cầu tôi đến nhà họ xem xét, chỉ cần nhắn một lời bình an, tôi đều hỏi không biết chán, trả lời cực kỳ kiên nhẫn. Nhà của họ tôi đều đã đến từng nơi. Và ít nhất đều đã đến hai lần. Một lần trong một hai ngày đầu mới về thành phố, một lần nữa trong một hai ngày trước khi trở lại đại đội. Năm đó, đối với một thanh niên trí thức, kỳ nghỉ thăm thân là những ngày cực kỳ ngắn ngủi, suốt ngày chạy đông chạy tây, vội vàng gấp gáp, hiếm khi được thực sự ở bên người thân một cách yên tĩnh. Nếu thanh niên trí thức nào đó có thể nói ra được nhà của người bạn thanh niên trí thức mà họ đến thăm có mấy cánh cửa, cửa sổ mở về hướng nào, là sàn gỗ hay sàn gạch, giường kê hướng đông hay dựa tường tây, trong nhà có mấy cái ghế, bố mẹ đối phương pha cho mình trà đỏ, trà xanh hay trà hoa, hỏi thăm con trai những phương diện nào, biểu cảm hỏi thăm chi tiết ra sao, thì đối phương chắc chắn sẽ tăng thiện cảm với người đó, cảm kích vô cùng. Trước kia không hợp nhau, nay cũng sẽ hợp. Trước kia có khoảng cách, nay khoảng cách cũng xóa bỏ. Trước kia vì chuyện gì không vui mà canh cánh trong lòng, nay sổ cũ cũng xóa sạch, thậm chí có thể từ đó trở thành tri kỷ...

Tôi trả lời mọi người rất chi tiết. Tôi hiểu tâm trạng của họ. Mỗi lần trong kỳ nghỉ thăm thân, đi đến nhà một chiến hữu thanh niên trí thức, tôi luôn tự nhắc nhở bản thân hãy quan sát nhiều hơn, ghi nhớ nhiều hơn cho đối phương. Vào những năm đó, đối với tôi mà nói, chẳng có tính toán vụ lợi gì cả. Dùng từ "đầu tư tình cảm" rất thịnh hành ngày nay để phân tích thì không thỏa đáng. Thời đó không có từ "đầu tư tình cảm", thanh niên trí thức bình thường cũng không có ý thức lý trí và thực dụng như vậy. Đó chỉ là một loại thấu hiểu đối với người khác. Chỉ là một loại thành tâm. Chỉ là một tấm lòng đơn thuần. Ở điểm này, sự khác biệt giữa thanh niên trí thức này và thanh niên trí thức kia, có lẽ chỉ nằm ở chỗ, có người vô tâm một chút, có người tinh tế một chút, có người vì mối quan hệ với chiến hữu nào đó thân thiết nên tự nhiên tinh tế một chút, có người vì mối quan hệ bình thường nên vô tâm một chút. Còn tôi, dù là đối với chiến hữu có mối quan hệ thân thiết như Tử Khanh, hay đối với chiến hữu có mối quan hệ bình thường, ít nói chuyện trong đại đội, chỉ cần là nghe theo lời dặn mà đến nhà đối phương, tôi đều cố gắng quan sát tinh tế một chút. Hễ có thể đến thêm một lần, tôi cố gắng đến thêm một lần. Đặc biệt đối với những chiến hữu có mối quan hệ bình thường với tôi, cảm giác nghĩa vụ của tôi ngược lại còn lớn hơn. Thử nghĩ xem, đối phương và bạn quan hệ bình thường, nhưng trước khi bạn lên đường thăm thân lại dặn bạn nhất định phải đến nhà họ xem một chút, nhất định không được quên nhắn lại một câu, nhất định không được quên hỏi thăm việc nhà giúp họ, đó phải là một sự tin tưởng như thế nào? Cha mẹ của một số thanh niên trí thức đã ly dị, trong kỳ nghỉ thăm thân tôi từng không những đến thăm mẹ họ, mà còn phải đến thăm cha họ. Hơn nữa, còn phải ghi nhớ lời dặn của đối phương, nói những lời nên nói với mẹ, hỏi những việc nên hỏi mẹ. Nói những lời nên nói với cha, hỏi những việc nên hỏi cha. Một số gia đình thanh niên trí thức có đông thành viên, quan hệ phức tạp lại không hòa thuận, trong nhà họ nói gì hỏi gì, lời nào nên nói lời nào không nên nói, việc nào nên hỏi việc nào không nên hỏi, nếu không có chút trách nhiệm là sẽ gây ra hậu quả xấu, tăng thêm nỗi buồn cho đối phương. Còn có những thanh niên trí thức, anh em hoặc chị em từ nhỏ đã được nhà khác nhận nuôi, đổi sang họ của nhà người ta, trở thành người nhà người ta, cậu ta yêu cầu bạn bí mật đến thăm giúp cậu ta, thiết lập liên lạc thông tin, những lời dặn dò như vậy sao bạn có thể xem nhẹ không coi ra gì được? ...

Nhờ vào bản tính của mình, mối quan hệ hữu hảo giữa tôi và tập thể thanh niên trí thức trong đại đội, tuyệt đối không phải là điều Tử Khanh có thể so sánh được. Cũng giống như mối quan hệ hữu hảo giữa cậu ấy với các chiến sĩ cũ, công nhân cũ, tuyệt đối không phải là tôi hay bất kỳ thanh niên trí thức nào khác có thể so sánh được. Đối với việc cải thiện mối quan hệ giữa bản thân và quần chúng thanh niên trí thức, dường như cậu ấy hoàn toàn không có mong muốn chủ quan nào về mặt tâm lý hay tình cảm. Còn tôi, cũng hoàn toàn không muốn đóng vai người tâm phúc của các chiến sĩ cũ, công nhân cũ. Tôi là người được lòng nhất trong tập thể thanh niên trí thức, vào thời đó, điểm này có lẽ là điều duy nhất khiến tôi cảm thấy an ủi hơn Tử Khanh. Mỗi người, đều sẽ theo bản năng tìm kiếm sự an ủi nào đó trong thực tại, và dựa vào sự an ủi đó để xoa dịu tâm hồn mình. Giống như gấu dựa vào việc liếm bàn chân gấu để ngủ đông vậy. Sự an ủi của Tử Khanh rốt cuộc là gì? Thời đó tôi không thể nào biết được. Cũng chưa từng hỏi cậu ấy. Càng không cùng cậu ấy đàm đạo sâu sắc. Nếu nói cậu ấy là người tâm phúc của các chiến sĩ cũ, công nhân cũ chính là sự an ủi của cậu ấy, thì có vẻ lại quá thiếu căn cứ để kết luận. Bởi vì theo tôi thấy, cậu ấy chẳng qua chỉ mượn điều này, để tự nguyện tách mình ra khỏi tập thể thanh niên trí thức, trải qua một cuộc sống "thanh niên trí thức cá thể" mà bản thân cậu ấy tự nguyện lựa chọn, khác biệt, thậm chí hoàn toàn trái ngược với cuộc sống thanh niên trí thức phổ biến. Mà sâu thẳm trong lòng, ngay cả sự tồn tại của mối quan hệ hữu hảo với các chiến sĩ cũ, công nhân cũ, cậu ấy cũng chẳng mấy bận tâm. Phải, thật sự là như vậy. Năm đó, với tư cách là một thanh niên trí thức, cậu ấy lại tỏ ra vô cùng khinh thường tập thể thanh niên trí thức. Coi bản thân như một người không hề liên quan gì đến tập thể này vậy. Hơn nữa, cậu ấy dường như hoàn toàn khinh thường, hoàn toàn không tồn tại bất kỳ ý thức tập thể nào. Mối quan hệ của cậu ấy với các chiến sĩ cũ, công nhân cũ, cũng thể hiện rõ hơn ở sự cần thiết của họ đối với cậu ấy, ở sự lôi kéo của họ đối với cậu ấy, chứ không phải thể hiện ở sự phụ thuộc của cậu ấy vào họ. Cậu ấy thản nhiên mượn mối quan hệ giữa mình và họ. Nhưng đó chỉ là mượn mà thôi. Công bằng mà nói, không phải như những thanh niên trí thức khác bàn tán riêng tư sau lưng rằng có ý lợi dụng gì đó. Ít nhất cá nhân tôi nhìn nhận mối quan hệ giữa cậu ấy và họ bằng con mắt công bằng này. Tôi cho rằng mục đích của Tử Khanh chỉ là có thể tự do ra vào vườn rau của họ. Giống như một số loài chim đậu trên lưng bò chỉ đơn thuần là để mổ những con ký sinh trùng trên mình chúng để no bụng mà thôi. Tôi hoàn toàn không đồng tình với những lời bàn tán riêng tư của những thanh niên trí thức khác về cậu ấy. Một khi nghe thấy thì lại biện minh không ngừng cho Tử Khanh. Đôi khi còn vì Tử Khanh mà khiển trách người khác...

Đại đội là ngôi nhà thứ hai của thanh niên trí thức. Dù chúng ta thừa nhận hay không, năm đó chúng ta thực tế đã không còn thuộc về thành phố nữa. Những ngày tháng của chúng ta luôn phải trải qua ở đại đội. Giống như thanh niên trí thức trở về từ thành phố bị mọi người hỏi về những thay đổi của thành phố, thanh niên trí thức đó cũng phải hỏi mọi người về những thay đổi của đại đội. Dù là đối với thành phố hay đại đội, thanh niên trí thức luôn hy vọng nghe được những thay đổi. Bất kể là thay đổi tốt hay xấu, dường như thay đổi luôn khiến tâm tư của chúng ta xao động hơn là không thay đổi. Hình như tất cả chúng ta đều theo bản năng cảm thấy, nếu trong lòng mình không thường xuyên nảy sinh sự xao động nào đó, thì trong những ngày tháng nội dung khô khan ngày qua ngày năm qua năm, chúng ta sẽ đánh mất ý thức rằng mình là một thanh niên trí thức, sẽ trong vô thức mà nhanh chóng biến thành những người bản địa giống như các công nhân cũ. Ở điểm này, quan điểm của Tử Khanh về những người khác, bao gồm cả tôi, là hoàn toàn sai lầm. Thực tế chẳng ai muốn mơ mơ màng màng mà biến thành những người bản địa giống như các công nhân cũ cả. Chỉ là mọi người không có sự thiết kế rõ ràng và tự tin như cậu ấy đã thực hiện trong lòng mình mà thôi...

Khi tôi hỏi mọi người đại đội có thay đổi gì, họ xôn xao kể cho tôi nghe vài chuyện mà tôi không biết cũng chẳng lấy làm tiếc nuối. Ví dụ như chính trị viên có khả năng sẽ chuyển đến doanh trại để nhậm chức phó giáo đạo viên, đoàn đã triệu tập hội nghị điện thoại, yêu cầu các đại đội bắt buộc phải xây dựng nhà vệ sinh nam nữ "vĩnh cửu", vân vân.

Cuối cùng có một người nói: "Đại đội chúng ta mới điều đến một nữ thanh niên trí thức."

Tôi nói: "Việc này cũng đáng để kể với tôi sao?"

Người đó nói: "Ở đại đội năm người ta là giáo viên tiểu học. Nhưng đại đội chúng ta đã có giáo viên tiểu học rồi. Cô ấy vì muốn chuyển đến đây mà thà không làm giáo viên tiểu học nữa. Bây giờ đã phân về trại lợn nuôi lợn rồi."

Tôi không khỏi thốt lên "Ồ" một tiếng, đầy hứng thú hỏi dồn tại sao?

Người đó lại nhìn mọi người, rõ ràng là nói tránh đi: "Việc này thì không rõ, có lẽ không vì sao cả?"

Tôi quan sát thấy khi người đó nhìn mọi người, trong số họ có người nháy mắt với người đó, dùng ánh mắt ngăn cản người đó.

Điều này càng khiến sự tò mò của tôi tăng lên, hỏi dồn không thôi.

Thế nhưng người đó như đã quyết tâm chuyện gì, chỉ trả lời ba chữ "không rõ".

Có người thấy người đó bị tôi hỏi dồn đến mức tiến thoái lưỡng nan, liền giải vây trả lời: "Là vì một nam thanh niên trí thức trong đại đội chúng ta mà chuyển đến đấy! Biết điểm này rồi thì thôi đi! Hỏi nữa là ép cung tín đấy..."

Lẽ nào lại thực sự có một nữ thanh niên trí thức như vậy sao?

Đây là chuyện đầu tiên khiến tôi vô cùng ngạc nhiên khi nghe kể sau khi xuống nông thôn. Tôi tuy không hỏi nữa, nhưng trong lòng đầy rẫy nghi hoặc. Gần như cả buổi chiều đều nghĩ về chuyện này. Càng nghĩ càng thấy chắc chắn còn có nguyên nhân khác, chỉ có thể đứng xem nghe ngóng, không thể tùy tiện tin ngay. Nếu quả thật có một nữ thanh niên trí thức như vậy, thì cô ấy hẳn là người phụ nữ kỳ lạ nhất trong giới thanh niên trí thức rồi! Phải biết rằng trước năm đó, tháng đó, ngày đó, nam nữ thanh niên trí thức chỉ cần nói nhiều thêm vài câu, nhìn nhau nhiều thêm vài cái, đều sẽ bị tấn công bởi những lời ra tiếng vào. Cô ấy lại dám công khai đưa tay hái trái cấm tình yêu, chẳng lẽ là ăn gan hùm mật gấu rồi sao? Vậy thì cô ấy lại chính là người phụ nữ gan dạ nhất trong giới thanh niên trí thức rồi! ...

Chỗ giường của tôi tất nhiên là sát cạnh giường của Tử Khanh. Trước khi ngủ tôi khẽ hỏi cậu ấy chuyện này, cậu ấy thản nhiên nói: "Là từ đại đội năm điều đến một nữ thanh niên trí thức."

Tôi nói: "Cậu đừng có nói tránh với tôi. Tôi hỏi cậu cô ấy có phải vì một nam thanh niên trí thức của đại đội chúng ta mà chuyển đến không?"

Cậu ấy nói: "Chắc là vậy."

Tôi nói: "Cậu xem nam thanh niên trí thức đó là ai?"

Cậu ấy nói: "Là ai thì là ai thôi, liên quan gì đến cậu? Đào tận gốc trốc tận rễ làm cái gì?"

Nữ thanh niên trí thức đó lại khiến tôi mất ngủ.

Rốt cuộc cô ấy là vì nam thanh niên trí thức nào của đại đội chúng ta mà chuyển đến nhỉ? Cô ấy có xinh đẹp không? Tính cách cô ấy có đáng yêu không? Nếu cô ấy không những xinh đẹp mà tính cách còn đáng yêu, thì mẹ kiếp đúng là phúc lớn tày trời của thằng nhóc nào đó không phải là tôi rồi! Chỉ cần nghĩ đến thằng nhóc nào đó chắc chắn không phải là tôi, trong lòng tôi lại dấy lên ghen tuông dữ dội. Trước đây tuy tôi cũng từng nảy sinh nhiều tâm lý đố kỵ công khai hoặc tiềm ẩn đối với người khác, nhưng đều không thể so được với sự mãnh liệt của tối hôm đó. Tôi thậm chí hy vọng cô ấy vừa không xinh đẹp, tính cách cũng không đáng yêu. Hy vọng cô ấy không những dung mạo xấu xí mà tâm hồn cũng không đẹp, hơn nữa tính cách còn kỳ quặc khó chiều. Dường như chỉ có như vậy, đối với tôi và các nam thanh niên trí thức khác mới coi là công bằng hơn một chút. Nhớ lại biểu cảm và thái độ muôn hình muôn vẻ của mọi người khi kể cho tôi chuyện này vào ban ngày, tôi cảm thấy họ cũng giống tôi, trong lòng cũng đang ghen tuông dữ dội. Vậy thì hy vọng đen tối trong lòng tôi, chắc chắn cũng là hy vọng của mọi người không nghi ngờ gì nữa...

Ngày thứ hai tôi dậy sớm đặc biệt. Trước khi ăn sáng, cầm hộp cơm đứng trước bảng tin ở nhà ăn lớn, giả vờ như đang chăm chú xem bảng tin, thực chất là đang chú ý đến từng nữ thanh niên trí thức ra vào nhà ăn. Người mà tôi không quen biết đương nhiên chính là cô ấy rồi. Tôi cảm thấy chậm một phút nhìn thấy cô ấy cũng khiến tôi đứng ngồi không yên trong phút đó. Cô ấy gần như đã chiếm trọn tâm trí của tôi. Khoảnh khắc đó tôi cảm nhận sâu sắc rằng, một người vì chuyện gì đó mà ghen tuông dữ dội, âm thầm nảy sinh tâm lý đố kỵ nghiêm trọng, là rất đáng thương và rất đáng nhận được sự đồng cảm...

Mặc dù tôi đã vắt óc suy nghĩ, mặc dù tôi là người cuối cùng bước vào nhà ăn lấy cơm, đều đã lãng phí thời gian vô ích, không được như nguyện mà phát hiện ra một nữ thanh niên trí thức mà mình không quen biết...

Trong ba bốn ngày sau đó, tôi cũng không thể nhìn thấy cô ấy. Không biết thời đó trong đại đội xét duyệt cân nhắc thế nào, ký túc xá nam và ký túc xá nữ của đại đội chúng tôi xây tách biệt ở đầu làng và cuối làng. Hơn nữa, nam thanh niên trí thức và nữ thanh niên trí thức được biên chế theo lớp theo trung đội. Ngoài lúc ba bữa một ngày nam nữ thanh niên trí thức đều phải đến nhà ăn lấy cơm, ngoài lúc lao động quy mô lớn nam nữ thanh niên trí thức cùng làm việc, ngoài lúc họp toàn đại đội, chúng tôi và họ thực ra rất hiếm khi có dịp cá tôm lẫn lộn, quạ nhạn chung cành. Trong tình huống này, muốn nhận ra cô ấy từ hơn một trăm nữ thanh niên trí thức quả thực không phải là chuyện muốn là được. Nhất là khi bạn cứ khăng khăng ý định này, mà lại không muốn mưu đồ "lộ diện", thì lại càng không dễ dàng gì. Bởi vì nếu bạn rảnh rỗi lại lảng vảng đến cuối làng nơi nữ thanh niên trí thức ở, đứng đối diện ký túc xá nữ, hai mắt nhìn họ ra ra vào vào, đó chắc chắn là sẽ bị ai đó lôi đến ban đại đội. Bị đại đội trưởng hoặc chính trị viên nghiêm khắc thẩm vấn bạn có ý đồ gì...

Một đêm nọ tiếng còi tập hợp khẩn cấp đột ngột vang lên. Tôi vừa bị đánh thức, đã nghe thấy tiếng gầm của trung đội trưởng: "Không được bật đèn! Không được bật đèn pin! Ai làm lộ mục tiêu ký túc xá, quân kỷ xử lý! Trên núi phía nam phát hiện đặc vụ địch, tập hợp ngay lập tức, tiến hành truy quét!..."

Thế là mọi người từng người một vùng dậy trong bóng tối, vội vội vàng vàng mặc quần áo đội mũ. Chạy một hơi hơn hai dặm đường, tiếp theo là vây núi, lục soát núi...

Và thực sự bắt được một tên "đặc vụ địch". Chỉ là do đại đội trưởng của chúng tôi khoác trái áo lông cừu tự mình ngụy trang mà thôi.

Tiếp theo mở "hội nghị tổng kết kinh nghiệm hành động chiến đấu" trong nhà ăn. Dưới ánh đèn lờ mờ do máy dầu tự phát điện, không ít nam thanh niên trí thức nữ thanh niên trí thức hiện ra dáng vẻ kỳ quặc, người vóc dáng nhỏ bé mặc áo khoác rộng thùng thình của người khác, người cao mặc quần của người thấp, lộ ra nửa đoạn cẳng chân. Còn như đi nhầm giày thì càng nhiều. Hai chân đều đi giày trái hoặc giày phải còn là may. Chân nhỏ đi giày chân to, hoặc chân to đi giày chân nhỏ, thì chỉ đành đều coi như dép lê mà đi...

Đại đội trưởng và chính trị viên đi qua đi lại giữa mọi người, chốc chốc dừng lại nhìn từ trên xuống dưới người này, chốc chốc dừng lại nhìn từ dưới lên trên người kia...

Đại đội trưởng chỉ trỏ mắng mỏ: "Các người tự nhìn nhau xem, tự nhìn nhau xem, vứt mũ bỏ giáp, tan tác không còn hình thù, đúng là bộ đội cơ giới 7083 (bộ đội trồng trọt tản mát)! May mà hiện giờ chưa phải là mùa đông, nếu là mùa đông, dáng vẻ gấu của các người thế này, có thể đem ra ngoài dùng cho mục đích quân sự được không?..."

Chính trị viên nói: "Phải thực hiện lệnh rút lui mùa đông thì còn có thể tha thứ. Những dấu chân kỳ quặc của họ để lại trên tuyết, có thể đánh lạc hướng kẻ địch rất lớn..."

Sau khi đại đội trưởng mắng đủ rồi, quét mắt nhìn toàn thể, hỏi: "Là ai đã cắn tay tôi?"

Quân y đã băng bó một bàn tay cho ông ấy.

Toàn thể im lặng, không có tiếng đáp lại.

Ông ấy lại lớn tiếng nói: "Đều điếc cả rồi à? Tôi đang hỏi các người, là ai là người đầu tiên leo lên đỉnh núi, người đầu tiên phát hiện ra tôi, người đầu tiên vật ngã tôi, và cắn tay tôi!"

Đại đội trưởng vừa nói, vừa xoa bàn tay bị băng bó của mình.

Chính trị viên từ bên cạnh nói: "Là ai, ai thì đứng dậy nhận đi!"

Cuối cùng có một nữ thanh niên trí thức đứng dậy.

Tôi ngồi ở hàng sau cô ấy vài hàng, chỉ có thể nhìn thấy bóng lưng của cô ấy. Dáng người trung bình, vóc dáng rất thanh mảnh, tóc ngắn. Nhưng bóng lưng này, và bóng lưng của đa số nữ thanh niên trí thức không có gì khác biệt. Bởi vì ngoài những nữ thanh niên trí thức rất cao hoặc rất thấp, rất béo hoặc rất gầy khiến người ta nhìn một cái là có thể đoán ra họ là ai từ bóng lưng của họ, bóng lưng của đa số nữ thanh niên trí thức đều như vậy cả. Dường như thời kỳ phát triển tuổi trẻ kéo dài, khiến vóc dáng của họ trông đều vừa thanh mảnh vừa đầy đặn. Huống chi, thời đó họ mặc trang phục giống nhau, để kiểu tóc ngắn giống nhau...

Đại đội trưởng nhìn cô ấy một lát, không khỏi kỳ lạ hỏi: "Cô tên là gì?"

Cô ấy khẽ đáp: "Bào Vệ Hồng."

Đại đội trưởng lẩm bẩm: "Sao tôi cảm giác như... không quen cô nhỉ?..."

Chính trị viên liền ghé tai đại đội trưởng thì thầm. Đại đội trưởng mắt nhìn cô ấy, vừa nghe vừa "Ồ ồ".

Tôi lập tức hiểu ra, Bào Vệ Hồng này, chắc chắn chính là nữ thanh niên trí thức vì một nam thanh niên trí thức nào đó của đại đội chúng tôi mà chuyển từ đại đội năm đến không nghi ngờ gì nữa.

Tôi huých huých Tử Khanh ngồi bên cạnh, hỏi: "Là cô ấy phải không?"

Tử Khanh nói: "Cô ấy chẳng phải đã đứng dậy thừa nhận là cô ấy rồi sao?"

Tôi nói: "Cậu đừng giả ngu! Tôi hỏi cậu có phải là người từ đại đội năm chuyển đến là cô ấy không?"

Tử Khanh liếc nhìn tôi một cái, vặn hỏi: "Tại sao cậu lại có hứng thú lớn với cô ấy như vậy?"

Lúc này tôi lại nghe thấy đại đội trưởng hỏi Bào Vệ Hồng: "Bào Vệ Hồng, cô cầm tinh con gì?"

Cô ấy ngập ngừng nói: "Cầm tinh con dê..."

Đại đội trưởng nói: "Cầm tinh con dê? Cô thật sự không nên cầm tinh con dê, tôi còn tưởng cô cầm tinh con báo cơ đấy!"

Có vài nam nữ thanh niên trí thức cười khúc khích. Trong tiếng cười có thành phần hả hê khi nhìn thấy một người mình bài xích gặp khó khăn.

Chính trị viên nói: "Đừng cười! Có gì mà buồn cười? Các người không được hiểu lầm lời của đại đội trưởng! Bào Vệ Hồng, đặc biệt là cô không được hiểu lầm lời của đại đội trưởng. Đại đội trưởng chẳng qua là vì tay bị cô cắn rất thê thảm, trong lòng ít nhiều có chút bực bội, nhưng mà..."

Đại đội trưởng tiếp lời: "Nhưng những lời sau này, cứ để tôi nói! Mặc dù cô suýt chút nữa đã cắn xuyên tay tôi, mặc dù lý do cô chuyển đến đại đội chúng ta..."

Chính trị viên lại ghé tai đại đội trưởng thì thầm.

"Cái này, lý do này mà, chúng ta sau này sẽ nói chuyện riêng!" — Đại đội trưởng chuyển chủ đề, lại nói từ tay mình: "Tóm lại, cuộc diễn tập truy quét đêm nay, chỉ có một người xứng đáng được biểu dương! Đó chính là Bào Vệ Hồng. Một nữ thanh niên trí thức, suốt đường chạy phía trước, người đầu tiên xông lên núi, người đầu tiên vật ngã tôi — cũng chính là vật ngã kẻ địch, tôi rút con dao găm này ra đe dọa cô ấy, cô ấy cũng chẳng hề sợ hãi! Đây gọi là tinh thần gì? Đây gọi là anh dũng không sợ hãi! Đối với kẻ địch thì phải tàn nhẫn! Cuộc 'diễn tập truy quét' này là do đoàn sắp xếp thống nhất trong đêm nay! Lời khen ngợi của tôi đối với Bào Vệ Hồng đêm nay chỉ là lời nói miệng, còn phải hình thành văn bản biểu dương chính thức, báo cáo lên đoàn, ghi vào hồ sơ!..."

Chính trị viên nói: "Các người, đặc biệt là tất cả nam thanh niên trí thức các người, đêm nay nên cảm thấy đặc biệt xấu hổ!"

Đại đội trưởng cuối cùng lại nói: "Vừa rồi lúc tôi biểu dương Bào Vệ Hồng, tại sao các người không vỗ tay? Không phục cô ấy? Có ý kiến với sự biểu dương của tôi? Một người cũng không lên tiếng thì chứng tỏ không có ý kiến gì! Không có ý kiến thì bây giờ vỗ tay cho tôi!..."

Thế là nam thanh niên trí thức từng người một cúi đầu tình nguyện hoặc không tình nguyện mà vỗ tay rầm rộ...

Đại đội trưởng lại chỉ các nữ thanh niên trí thức: "Còn các người nữa!..."

Thế là các nữ thanh niên trí thức cũng từng người một cúi đầu xuống, cũng tình nguyện hoặc không tình nguyện mà vỗ tay rầm rộ...

Vừa về đến ký túc xá, các nam thanh niên trí thức đã chửi bới om sòm. Đầu tiên là chửi đoàn "phát điên vì chuẩn bị chiến tranh", hở ra là tổ chức diễn tập toàn đoàn thống nhất. Sau đó chửi cán bộ đại đội, quen thói lấy lông gà của đoàn làm lệnh tiễn. Cuối cùng, một cách tự nhiên, thuận lý thành chương, cũng chửi đến Bào Vệ Hồng. Đều cho rằng mọi người bị huấn luyện, bị châm chọc, hoàn toàn là do cô ấy tranh công đầu mà ra. Đều nói một nữ thanh niên trí thức, ở phương diện này tranh công đầu cái gì chứ? Thật sự cầm súng lên chiến trường, còn không biết dáng vẻ gấu thế nào đâu! Có người nhìn đồng hồ, đã hơn ba rưỡi rồi. Cho dù nằm xuống là ngủ được ngay, tối đa cũng chỉ ngủ được hai tiếng rưỡi nữa. Vừa mới tập thể bị mắng một trận, đều giận đùng đùng, lại có ai mà ngủ được ngay cơ chứ? Thế là Bào Vệ Hồng đó vào lúc đó thời khắc đó trở thành kẻ thù chung trong lòng mọi người, có một nam thanh niên trí thức tự nguyện làm người thay thế cho cô ấy, mà mọi người trong ký túc xá bắt đầu "đấu tố" cô "ta"...

"Bào Vệ Hồng, cúi cái đầu chó của mày xuống!"

"Tôi cúi đầu tôi cúi đầu..."

"Mày có nhận tội không?"

"Tôi nhận tội tôi nhận tội..."

"Tội gì? Nói mau!"

"Tôi nói tôi nói, tội xúc phạm toàn thể nam thanh niên trí thức..."

"Mày khai thật thà cho tao, mày yêu cầu chuyển đến đại đội chúng tao là vì thằng khốn nạn nào?"

"Tôi... tôi vì anh đấy người yêu ơi!..."

"Đánh rắm! Tao thèm vào mày! Không khai thật thà nữa là bọn tao lột sạch quần áo mày đấy!..."

"Đúng! Lột sạch quần áo 'nó'! Lột sạch quần áo 'nó'!..."

Thế là xông vào, trong chớp mắt đã lột sạch sành sanh quần áo của nam thanh niên trí thức kia. Cậu ta vẫn không hề cảm thấy xấu hổ chút nào, trong tiếng cười ồ của mọi người, trần như nhộng không mảnh vải che thân mà múa may quay cuồng, vặn vẹo,súu thái trăm kiểu...

Vào lúc đó thời khắc đó trong lòng tôi rất cảm thấy oan ức và phẫn nộ thay cho Bào Vệ Hồng đó. Tối nay nam thanh niên trí thức bị đại đội trưởng mắng rõ ràng không phải lỗi của cô ấy. Sự sỉ nhục của mọi người đối với cô ấy sau lưng, thật sự là quá mức rồi. Không chừng không thiếu yếu tố xả stress tình dục biến tướng trong đó. Nay hồi tưởng lại, điều đó vào năm đó tương đương với một lần thủ dâm tập thể theo hình thức khác...

Tử Khanh đã nằm xuống, đắp chăn trùm đầu, dường như không tham gia "diễn tập" gì cả, cũng không phải là một người trong nhóm nam thanh niên trí thức bị mắng. Mà mọi người cũng dường như đều cảm thấy con người cậu ấy hoàn toàn không tồn tại, chỗ giường của cậu ấy trải ra chẳng qua chỉ là một chiếc chăn mà thôi.

Tôi tưởng cậu ấy ngủ rồi. Đang ngạc nhiên sao cậu ấy có thể ngủ ngon lành nhanh chóng trong tiếng ồn ào, tiếng nguyền rủa và tiếng cười đùa, không ngờ cậu ấy đột nhiên hất chăn ra, lật mình từ dưới đất chộp lấy một chiếc giày, ném về phía bóng đèn. Vì điện lực không đủ, độ sáng của bóng đèn không đủ, dây đèn treo quá thấp. Điều này khiến chiếc giày của cậu ấy bắn trúng bóng đèn một cách chính xác. Chỉ nghe một tiếng nổ vang, ký túc xá lập tức tối om.

"Các người mẹ kiếp, đều cút ra ngoài mà quậy phá đi, đừng ảnh hưởng đến ông đây ngủ!"

Trong bóng tối mịt mù, Tử Khanh giận dữ gầm lên.

Trong ký túc xá im phăng phắc.

Đột nhiên có người chửi: "Địch Tử Khanh, tao X mẹ mày! Mày mẹ kiếp trút giận lên bóng đèn làm cái gì? Có bản lĩnh thì nhắm vào người mà đến!"

Lúc đó đã là cuối thu. Bắc Đại Hoang lạnh sớm, mỗi đêm đã bắt đầu đốt lò sưởi rồi. Khe hở của nắp lò, ánh lên những tia lửa đỏ rực.

Nhờ những tia lửa đỏ đó, tôi thấy bóng Tử Khanh vọt từ trên giường sưởi xuống đất...

"Nhắm vào người thì nhắm vào người, các người tưởng ông đây sợ các người à?!..."

Từ tiếng gầm của cậu ấy tôi nghe ra, cậu ấy thực sự đã bị chọc giận. Thực ra Tử Khanh chưa chắc đã đoán ra kẻ chửi mình là ai. Cho dù đoán chính xác không sai, cũng không thể nhìn rõ đối phương. Cậu ấy chỉ là theo hướng tiếng chửi mà lao tới, mà góc đó của ký túc xá tập trung bảy tám thằng nhóc. Chỉ cần cậu ấy lao tới, dưới sự che chở của bóng tối, kẻ bị đánh cho một trận tơi bời chắc chắn sẽ không phải là họ, mà nhất định là chính cậu ấy.

Tôi sợ cậu ấy thiệt thòi, cũng liền lao theo xuống đất, ôm chặt ngang lưng cậu ấy.

Tôi nói: "Tử Khanh, cậu bình tĩnh chút, nổi nóng cái gì chứ?"

Cậu ấy lại nào có nghe tôi, dùng sức gỡ hai cánh tay tôi ra, người vặn một cái, hất tôi ngồi phịch xuống đất...

Có người thắp sáng đèn dầu nhỏ. Trong ánh sáng vàng vọt, Tử Khanh hai tay cầm một chiếc xẻng, đứng dang rộng hai chân, nghiến răng nghiến lợi hỏi: "Vừa rồi thằng nào chửi tao? Vừa rồi thằng khốn nạn nào chửi mẹ tao?..."

Tử Khanh năm đó, đã không còn là đứa trẻ gầy gò ai cũng bắt nạt được ở "phố bẩn" ngày trước nữa. Đã lớn cao lớn khỏe mạnh rồi. Lao động khiến cơ bắp cậu ấy phát triển, toàn thân là sức. Cậu ấy đứng đó như một bức tượng. Sự giận dữ khiến khuôn mặt cậu ấy vặn vẹo, ngũ quan lệch lạc, trông như hung thần ác sát.

Đó là lần thứ hai tôi nhìn thấy dáng vẻ Tử Khanh bị chọc giận. Lần đầu tiên không cần nói cũng biết, chính là lần cậu ấy nhìn thấy mẹ mình bị sỉ nhục mà cắn tay người khác. Một đứa trẻ, dù có bị chọc giận đến mức nào, cũng không thể hiện ra uy hiếp tinh thần gì đáng kể. Chỉ khiến người ta cảm thấy khá khó đối phó mà thôi. Nhưng đêm đó thời khắc đó, Tử Khanh hoàn toàn bị chọc giận, thì không chỉ khiến người ta cảm thấy khó đối phó, mà còn khiến người ta cảm thấy có chút đáng sợ. Kiểu dáng hai tay cầm ngang chiếc xẻng của cậu ấy, hoàn toàn là một tư thế sẵn sàng liều mạng, thể hiện sức uy hiếp tinh thần hừng hực áp đảo mọi thứ. Dường như chỉ cần có ai phát ra một tiếng hừ khiêu khích, dù chỉ là một tiếng hừ nhẹ nhàng, dường như chỉ cần có ai dám manh động, dù là một cử động nhỏ bé, chiếc xẻng trong tay cậu ấy cũng sẽ bổ xuống đầu người đó vậy.

Thấp thoáng bóng người, họ chậm rãi nhích lại gần nhau. Có thể thấy, họ từng người từng người đều đã nhát gan rồi, sợ rồi. Giữa thanh niên trí thức và thanh niên trí thức với nhau, chưa bao giờ xảy ra cục diện khiến người ta cảm thấy căng thẳng tâm lý như chực chờ bùng nổ, có thể đổ máu vài thước, thây phơi vài xác bất cứ lúc nào.

Bốp một tiếng, Tử Khanh quăng chiếc xẻng...

"Các người sợ rồi à? Chẳng phải có người nói có bản lĩnh thì nhắm vào người mà đến sao? Được! Ông đây không dựa vào chiếc xẻng để ra oai, thằng nào lên trước? Đến đây!..."

Cậu ấy hai tay nắm chặt quyền, nói một câu, lại vung quyền lần lượt...

Vẫn không ai dám lên tiếng, vẫn không ai dám manh động.

"Tao X mẹ các người!..."

Họ lặng lẽ nhìn cậu ấy, vẫn đang trong trạng thái nhát gan, vẫn cảm thấy cậu ấy đáng sợ như thể

"Tao gọi các người tối nay đừng hòng ai ngủ được nữa!..."

Cậu ấy bưng chậu nước rửa chân mà chẳng ai buồn đổ, chân trần đi về phía giường sưởi của họ, đổ cả chậu nước vào lò sưởi...

Một luồng hơi nước lớn hòa lẫn khói xanh hòa lẫn tro tàn từ trong lò sưởi xông lên, lan tỏa khuếch tán...

Tôi ngăn cản kêu lên: "Tử Khanh!..."

Cậu ấy lại bưng chậu nước rửa chân thứ hai, đổ hết vào hố lò sưởi thứ hai...

Lại một luồng hơi nước lớn hòa lẫn khói xanh hòa lẫn tro tàn từ trong lò sưởi xông lên...

Cậu ấy tiếp tục bưng chậu nước rửa chân thứ ba (các nam thanh niên trí thức luôn lười được chừng nào hay chừng đó, mỗi tối trước giường sưởi đều bày một hàng chậu nước rửa chân), quay người định đổ vào hố lò sưởi đối diện...

Tôi chắn trước hố lò sưởi, khẩn khoản nói: "Tử Khanh, đừng quên chúng ta cũng ngủ giường sưởi này đấy!..."

Câu này có tác dụng với cậu ấy.

Cậu ấy do dự một chút, đổ chậu nước đó từ miệng lò vào trong lò...

Lúc đó trong ký túc xá đã đầy khói mù mịt. Lúc đó tôi cũng chỉ mặc quần đùi. Tôi cảm thấy từng lớp từng lớp tro tàn rơi trên da. Tôi thầm nghĩ, trong vài ngày tới, mọi người không thể không tháo chăn ra giặt rồi...

Có người bị sặc ho lớn...

Tử Khanh lại nhảy phóc lên giường sưởi, chui vào chăn, lại dùng chăn trùm kín đầu...

Tôi đành phải mở cửa ký túc xá, cho khói tan đi...

Có vài người nhìn nhau một hồi, từng người một xoa tay mài quyền, cùng nhau vây lại chỗ giường của Tử Khanh...

Tôi chỉ xuống đất nói: "Cẩn thận dẫm phải mảnh thủy tinh!..."

Họ đồng loạt đứng khựng lại. Có người chân trần đã bị mảnh bóng đèn trên đất đâm phải, đau đến nhe răng trợn mắt...

Tử Khanh lại đột ngột hất chăn ra, lật mình, chỉ vào họ gầm lên: "Từ nay về sau, ai còn xúc phạm Bào Vệ Hồng trước mặt tao, kẻ đó chính là kẻ thù của tao!..."

Họ lại nhìn nhau một hồi, lặng lẽ lui về chỗ giường của mình...

Tôi nói: "Tiếp tục quậy đi chứ! Sao không quậy nữa? Ai bảo các người dùng nhiều lời bẩn thỉu xúc phạm nữ thanh niên trí thức nhà người ta? Ai bảo các người chửi ngược lại Tử Khanh còn kéo cả mẹ cậu ấy vào? Chửi câu gì khác không được à? Các người đây gọi là tự chuốc lấy nhục, đáng đời!..."

Phụp — chủ nhân của chiếc đèn dầu nhỏ thổi tắt nó...

Những ngày sau đó, trong ký túc xá dường như chẳng có chuyện gì nghiêm trọng xảy ra cả. Nhưng mỗi khi Tử Khanh từ bên ngoài trở về ký túc xá, cứ như có một con sư tử bước vào vậy. Lúc đó trong ký túc xá bất kể là có một người hay vài người, ánh mắt của cậu ta hoặc họ đều sẽ chú ý lên người cậu ấy. Đó không phải là kiểu chú ý công khai. Mà là một kiểu liếc nhìn và nhìn trộm có ý đề phòng. Nếu cậu ấy cũng nhìn họ một cái, dù chỉ là vô tình liếc nhìn họ một cái, ánh mắt họ liền lập tức tránh sang chỗ khác, dường như tránh không kịp. Dường như ánh mắt cậu ấy có độc tố có thể giết chết người ta. Mà khi cậu ấy rời khỏi ký túc xá, họ đều sẽ thầm thở phào một cái. Thế là bầu không khí ngưng trệ trong ký túc xá vì sự tồn tại của cậu ấy, lập tức nới lỏng hơn nhiều, yên bình hơn nhiều...

Tử Khanh vẫn không ăn đậu phụ thối trong ký túc xá. Cậu ấy hoàn toàn không dựa dẫm vào "chiến thắng" mà bản thân đã đạt được về mặt tâm lý và tinh thần. Cậu ấy không được đằng chân lân đằng đầu. Không trở nên hống hách ngang ngược. Ba bữa một ngày, cậu ấy vẫn xách chiếc lọ nhỏ đựng đậu phụ thối, tự giác rời khỏi ký túc xá. Tôi thường thấy cậu ấy ngồi cô đơn ở chỗ giá bóng rổ trên sân vận động trước ký túc xá mà ăn. Một ngày nọ tôi từ cửa sổ trong ký túc xá nhìn cậu ấy hồi lâu, trong lòng bỗng nảy sinh một nghi vấn lớn — ngày tuyết rơi cậu ấy lại đi ăn ở đâu nhỉ? Tôi không khỏi thầm trách bản thân sự quan tâm của mình đối với cậu ấy thực ra là quá không đủ. Mặc dù cậu ấy dường như từ lâu đã không còn cần sự đồng cảm, quan tâm và che chở của tôi thời thơ ấu và thiếu niên nữa. Mặc dù tất cả những điều này giữa tôi và cậu ấy dường như từ lâu đã trở nên thừa thãi, trở nên không có ý nghĩa, trở nên tôi quá đa sầu đa cảm một phía rồi...

Ông trời dường như rất hiểu tâm tư của tôi, cách ngày liền đổ trận tuyết đầu mùa. Lúc ăn trưa, tôi lần theo dấu chân cậu ấy tìm cậu ấy. Dấu chân cậu ấy dẫn tôi đến một hầm đổ nát sau nhà ăn — trên một bó lúa mì Tử Khanh đang ngồi, ăn rất yên tĩnh. Trong hầm lát đá xanh. Trên đá xanh viết đầy phương trình. Hai mắt cậu ấy nhìn chằm chằm vào đá xanh, một tay bưng hộp cơm, một tay cầm mẩu gạch mài thành hình lăng trụ. Cậu ấy lại trong lúc trầm tư suy nghĩ mà đem mẩu gạch nhét vào miệng như màn thầu...

Tôi lặng lẽ rời đi. Cuộc tranh luận giữa tôi và Tử Khanh bên bờ suối vào mùa hè, khiến tôi không muốn đóng vai "Tam Nương dạy con" lần thứ hai...

Thoắt cái đã đến tháng 11. Tôi vẫn luôn không thể nhìn thấy Bào Vệ Hồng đó từ chính diện. Trong ký túc xá nam cũng không nghe thấy lời bàn tán gì về cô ấy nữa. Đại đội chúng tôi chẳng qua chỉ có thêm một nữ thanh niên trí thức, dường như sự việc cũng chỉ là như vậy mà thôi, chỉ thế thôi...

Tử Khanh trở nên càng độc hành, thần bí, ít nói hơn trước. Đôi khi còn thường hay ngẩn người, lộ ra dáng vẻ đầy tâm sự, nỗi buồn vương vấn. Ngay cả khi tôi hỏi chuyện cậu ấy, cậu ấy đều có vẻ lười trả lời.

Có tối nọ đội tuyên truyền diễn tập chương trình, tôi nghe hai nữ đội viên thì thầm to nhỏ với nhau.

Một người nói: "Sao mấy hôm nay mắt cô ấy cứ đỏ hoe sưng húp vậy?"

Người kia nói: "Còn phải hỏi, mấy đêm liền, trùm chăn mà khóc đấy!"

"Thật á?"

"Tất nhiên là thật! Tôi ngủ cạnh cô ấy, nghe cô ấy khóc rồi."

"Tôi thấy người cô ấy khá tốt..."

"Tôi cũng thấy..."

Tôi hỏi: "Các cô đang nói về Bào Vệ Hồng đó phải không?"

Họ nhìn nhau, đều mỉm cười đầy ẩn ý.

Một người vặn hỏi: "Sao nam thanh niên trí thức các anh ai cũng thích thám thính tin tức về cô ấy thế?"

Người kia cũng vặn hỏi: "Anh có lời gì cần tôi chuyển cho cô ấy không?"

Tôi thấy mặt mình nóng ran, vội vàng tránh xa hai cô nàng đanh đá chua ngoa kia...

Không lâu sau đại đội giao cho lớp chúng tôi một nhiệm vụ — sửa chữa trại lợn trước khi mùa đông giá rét ập đến. Có vài con lợn nái mang thai sẽ đẻ con vào mùa đông. Đối với cả lớp đây không phải là công việc có thể nhẹ nhàng vài ngày, thế nhưng vị lớp trưởng là tôi đây lại vì nhận được nhiệm vụ này mà thầm cảm thấy may mắn không thôi. Không biết tại sao, trong lòng tôi thường nảy sinh những suy nghĩ viển vông đối với Bào Vệ Hồng đó. Mặc dù tôi vẫn chưa quen biết cô ấy, điều làm xao động tâm tư tôi chẳng qua chỉ là bóng lưng của một nữ thanh niên trí thức...

Ngày hôm đó tôi một mình đến trại lợn một lần. Lúc đến cô ấy không có ở đó, chỉ có lão giữ lợn Lão Khương. Ông ấy hỏi tôi đến làm gì, tôi nói đến xem nên chuẩn bị những nguyên liệu gì. Và chắp tay sau lưng, làm bộ làm tịch đi tuần tra từ chuồng lợn đến nhà lợn một vòng. Trong căn nhà nhỏ nấu thức ăn cho lợn, tôi nhìn thấy trên tường treo một chiếc khăn quàng cổ màu đỏ. Nữ thanh niên trí thức đại đội thời đó không ai quàng khăn quàng cổ màu đỏ cả. Mặc dù đó là "thời đại rực lửa", thanh xuân của chúng tôi được gọi là "thanh xuân rực lửa", màu đỏ đại diện cho lý tưởng cách mạng và nhân sinh cách mạng, nhưng nữ thanh niên trí thức nào nếu quàng một chiếc khăn quàng cổ màu đỏ, thì hoàn toàn có khả năng bị quy chụp như "cố tình thu hút sự chú ý", "âm mưu quyến rũ nam thanh niên trí thức", bị luận bàn theo hướng khác không "cách mạng"...

Tôi vừa định đưa tay chạm vào chiếc khăn quàng cổ màu đỏ trông rất mềm mại rất ấm áp kia, Lão Khương phía sau lưng tôi nói: "Đừng chạm lung tung đồ của con gái nhà người ta!"

Bàn tay định đưa ra đành phải thu lại, nịnh nọt mời ông ấy một điếu thuốc, bắt chuyện hỏi: "Cô ấy thế nào!"

Lão Khương nói: "Khá tốt, làm việc không sợ bẩn không sợ mệt."

Tôi nói: "Tôi lại không phải lớp trưởng của cô ấy, hỏi không phải là biểu hiện lao động của cô ấy."

Lão Khương nói: "Vậy anh hỏi cô ấy biểu hiện phương diện nào?"

Tôi nói: "Phương diện nào cũng không hỏi, chỉ muốn biết cô ấy trông như thế nào? Tính tình ra sao? Ví dụ cao thấp béo gầy, ví dụ trầm tĩnh hay đanh đá..."

Lão Khương nhìn chằm chằm vào mặt tôi vài giây, lạnh lùng nói: "Tôi thấy thằng nhóc anh đang có ý đồ xấu xa gì với người ta phải không? Tôi nói cho anh biết rõ ràng, anh bớt nằm mơ giữa ban ngày đi, người ta lại không phải vì anh mà chuyển đến đại đội chúng ta!"

Tôi cười gượng, quay người lại, sững sờ — Lão Khương vẫn đứng sau lưng tôi, cô ấy không biết từ bao giờ đã đứng sau lưng Lão Khương...

Lão Khương thấy biểu cảm của tôi khác lạ, cũng quay người lại, lúc này mới phát hiện ra cô ấy.

Lão Khương nói: "Nó là lớp trưởng lớp ba, chính là lớp bọn nó đến làm việc."

Tôi thấy cô ấy thật quen mặt. Rõ ràng là đã từng gặp ở đâu đó. Dáng vẻ cô ấy nhìn tôi chứng tỏ, cô ấy cũng thấy tôi thật quen mặt.

Lão Khương lại nói thẳng thắn: "Nó vừa nãy hỏi tôi, cô trông như thế nào? Tính tình ra sao? Còn tôi, thay cô cảnh cáo nó đấy..."

Cô ấy đột nhiên nói: "Tôi quen anh, anh là người bạn tốt nhất thời trung học của cậu ấy! Hai người bây giờ vẫn là bạn tốt nhất à?"

Trong chớp mắt, ký ức của tôi bị kéo về bốn năm năm trước. Tôi nhớ đến "Tam Vị Thư Ốc" của tôi và Tử Khanh. Nhớ đến hai cô gái mà chúng tôi thường gặp ở "Tam Vị Thư Ốc". Cô ấy chẳng phải là cô gái lớn tuổi hơn chút trong số họ sao? Tuy nhiên cô ấy lại không còn là cô gái của bốn năm năm trước nữa. Cô ấy đã trổ mã xinh đẹp, động lòng người. Gương mặt trái xoan điển hình của cô ấy như mỡ sáp vậy, trắng trẻo mịn màng không tỳ vết. Đôi môi cô ấy đỏ hồng biết bao. Đôi mắt to và nhân hậu. Cô ấy nếu không phải là người xinh đẹp nhất trong hơn một trăm nữ thanh niên trí thức của đại đội, thì chắc chắn cũng là một trong những người xinh đẹp nhất. Mẹ kiếp tôi xuống nông thôn ba năm rồi vẫn chưa nhận diện hết hơn một trăm nữ thanh niên trí thức của đại đội chúng tôi, mà trong mấy chục người tôi có thể gọi tên, trong mấy chục người khiến tôi rung động chút ít, vẻ đẹp của cô ấy là điều khiến tôi đối diện nhìn chăm chú mà khó lòng kiềm chế, tâm viên ý mã nhất!

Tôi bồi hồi hỏi: "'Cậu ấy' mà cô nói là ai?..."

Lời vừa ra khỏi miệng, đã nhận ra mình hỏi vô cùng ngu ngốc, ngoài Tử Khanh ra, còn có thể là ai?

Cô ấy chuyển chủ đề nói: "Không ngờ anh cũng ở đại đội này..."

Lão Khương lúc này thức thời lẩm bẩm: "Đã quen nhau từ trước, nói chuyện chút đi, tôi ra ngoài bổ củi..."

Sau khi Lão Khương đi, tôi và cô ấy một lúc sau ngược lại cảm thấy dường như không có gì để nói.

Vậy mà lại là cô ấy! Lại còn vì Tử Khanh! Sao tôi hoàn toàn không đoán đến Tử Khanh nhỉ? Đối với sự ghen tuông yêu hay được yêu, có lẽ là sự ghen tuông khó tránh khỏi và mãnh liệt nhất giữa những người trẻ tuổi nhỉ? Ngày đó tôi coi như đã nếm trải hương vị của nó rồi. So với nó, sự ghen tuông kiểu danh dự này nọ, quả thực là không đáng! Tôi trong lòng phẫn nộ kêu gào thay cho bản thân mình — Tử Khanh Tử Khanh, tại sao lại là cậu thằng nhóc kia mà không phải là tôi chứ? Bào Vệ Hồng Bào Vệ Hồng, trong lòng cô, Địch Tử Khanh cậu ta rốt cuộc có điểm nào đặc biệt xuất chúng cơ chứ? Điều khiến tôi cảm thấy thất vọng nhất là, hồi ức của tôi bắt đầu không ngừng ám thị cho tôi điểm này — ngay cả bốn năm năm trước, trong nhiều đêm ấm áp ở "Tam Vị Thư Ốc", khi tôi tưởng rằng cô ấy đang dùng ánh mắt chào đón "chúng tôi" hay tiễn đưa "chúng tôi", khi tôi tưởng rằng cô ấy đang mỉm cười thân thiện với "chúng tôi", khi tôi tưởng rằng cô ấy cũng có nguyện vọng kết bạn với "chúng tôi" như nhau, thực ra cái "chúng tôi" đó chưa bao giờ bao gồm tôi, mà chỉ là Tử Khanh một mình thôi sao? Điểm này giống như ánh nến, lòng tự trọng của tôi giống như con thiêu thân, nó dẫn dụ tôi lao đầu vào nó, mà tôi cảm thấy mình bị thiêu đốt đau đớn, cánh bị thiêu rụi, rơi bên cạnh nó, sống dở chết dở, hơi thở thoi thóp...

Tại sao cô ấy lại không phải là một cô gái rất xấu xí nhỉ?

Tử Khanh Tử Khanh tại sao cậu không thẳng thắn nói cho tôi biết cô ấy chính là vì cậu mà chuyển đến chứ?

Tôi trong lòng tiếp tục kêu gào: "Từ nay về sau tôi không phải là bạn tốt nhất của Địch Tử Khanh nữa không phải nữa! Bởi vì cậu ấy ngay cả tôi mà cũng giấu giếm như giấu giếm một thằng đại ngốc!..."

Đúng vậy, lúc đó tôi không những ghen tuông cực độ mà còn phẫn nộ cực độ. Nếu Tử Khanh cậu ấy không giấu giếm tôi, nếu Tử Khanh cậu ấy đối xử như một người bạn đáng tin cậy nhất có thể tâm sự hết mọi điều, trong vài ngày tôi mới về đại đội mà thành thật kể cho tôi nghe chuyện giữa cậu ấy và cô ấy, ít nhất khi tôi nhiều lần hỏi cậu ấy, không ấp úng né tránh câu hỏi của tôi, thì sự ghen tuông của tôi lúc đó có lẽ không đến mức mãnh liệt như vậy. Tôi cũng không đến mức cảm thấy mình bị đùa giỡn một cách tàn tệ, trong lòng còn đầy rẫy phẫn nộ đối với cậu ấy...

Thế nhưng lời tôi nói với cô ấy lại là: "Đúng vậy, cô nhất định phải tin, tôi vẫn là bạn tốt nhất của Tử Khanh..."

Cô ấy đã ngồi xổm xuống thái rau lợn rồi. Nghe lời tôi, con dao trong tay cô ấy dừng lại trên thớt, ngẩng đầu nhìn tôi, nheo đôi mắt mỉm cười tươi tắn với tôi.

Tôi hỏi: "Chẳng lẽ Tử Khanh cậu ấy một lần cũng không nhắc với cô là tôi cũng ở đại đội này?"

Cái đầu cúi xuống của cô ấy, lắc lắc nhẹ.

Tôi cũng ngồi xổm đối diện cô ấy, vừa giúp cô ấy gom rau thái nhỏ vào giỏ, vừa nói tiếp: "Tử Khanh này! Thực ra cô đối với cậu ấy tất nhiên không hiểu bằng tôi đối với cậu ấy, cậu ấy ngày nay trở nên rất cái đó..."

Cô ấy khẽ thái, đầu cũng không ngẩng lên hỏi: "Rất cái đó là cái nào?..."

Có thể thấy, mặc dù cô ấy hỏi có vẻ lơ đãng, thực ra là rất khao khát có được từ miệng tôi một vài điều về Tử Khanh.

Tôi nói: "Cậu ta cứ hay ăn đậu phụ thối!"

Cô nói: "Chuyện này cũng chẳng tính là xấu. Lúc "Đấu tư phê tu" (đấu tranh tư lợi, phê phán chủ nghĩa xét lại), các công nhân già chẳng phải luôn nói một câu đó sao? —— Đậu phụ thối ngửi thì thối mà ăn thì thơm. Hồi nhỏ tôi cũng thích ăn lắm!"

Tôi nói: "Nhưng đâu có ai ăn kiểu như anh ta!"

Cô hỏi: "Anh ta ăn kiểu gì?"

Tôi nói: "Anh ta vì muốn tiết kiệm tiền! Ba năm nay, cửa hàng nhỏ mỗi năm nhập về một hũ đậu phụ thối, gần như toàn bộ đều bị anh ta mua về ăn sạch! Mọi người vì thế mà có chút coi thường anh ta!..."

Có cơ hội nói xấu Tử Khanh vài câu trước mặt cô, từ đó đạt được mục đích hạ thấp hình tượng Tử Khanh trong lòng cô, tôi cảm thấy vô cùng khoái cảm. Đồng thời cũng tự thấy mình rất đê tiện. Nhưng lúc đó tôi lại thà rằng mình đê tiện hơn chút nữa.

Con dao trong tay cô lại ngừng trên thớt một chút, trầm ngâm nói: "Tôi biết nhà anh ấy rất nghèo, từ nhỏ anh ấy đã chịu nhiều khổ cực. Cho nên việc anh ấy tằn tiện tôi có thể hiểu được. Người khác vì vậy mà coi thường anh ấy, là những người đó không tốt. Nhưng cứ ăn đậu phụ thối mãi thì dạ dày người ta cũng không chịu nổi, kéo dài lâu ngày sẽ mắc bệnh dạ dày đấy. Có phải không?..."

Tôi chỉ biết phụ họa nói: "Phải đấy, phải đấy!"

Cô cuối cùng cũng ngẩng đầu lên, nhìn tôi, dùng giọng điệu cầu khẩn nói với tôi: "Anh có thể giúp tôi khuyên anh ấy không? Đã là bạn tốt nhất của nhau, tôi nghĩ chắc chắn anh ấy sẽ nghe lời khuyên bảo của anh..."

Tôi nói: "Được! Được! Tất nhiên tôi có nghĩa vụ này. Anh ấy cũng tất nhiên sẽ nghe lời khuyên bảo của tôi!..."

Tôi không chỉ cảm thấy mình rất đê tiện, mà còn cảm thấy mình rất giả tạo. Đê tiện cộng với giả tạo, thế mà lại làm cho tâm lý của tôi cân bằng lại được đôi chút.

"Anh nói tiếp đi."

"Anh ta còn đánh nhau với các thanh niên trí thức khác!"

"Thật sao?"

"Thật."

"Vậy thì không tốt rồi."

"Đương nhiên là không tốt!"

"Tại sao?"

"Vì mấy chuyện lông gà vỏ tỏi!"

Tôi cố tình không nói việc Tử Khanh vì cô mà mới giương cung bạt kiếm với người khác. Lúc đó trong lòng tôi đã hiểu rõ hoàn toàn —— một tháng trước Tử Khanh nổi giận như sư tử trong ký túc xá lớn, không hoàn toàn là vì người khác mắng mẹ anh, mà chính là vì cô.

Cô lại ngẩng đầu nhìn tôi một lúc. Ánh mắt cô khiến tôi trở nên nhạy cảm. Tôi cảm thấy cô đã nảy sinh chút nghi ngờ đối với lời nói của tôi. Thậm chí cảm thấy ánh mắt cô như nhìn thấu vào tận trong lòng tôi vậy...

Tôi cười gượng, che đậy nói: "Đương nhiên rồi, ai cũng chẳng phải là người hoàn hảo, ai trên người cũng đều sẽ có vài tật xấu mà người khác không thích..."

Cô lẳng lặng đứng dậy, trút đống rau vụn trong rổ vào nồi. Sau đó, không quay lại phía cái thớt, nghĩa là không quay lại ngồi xổm đối diện với tôi nữa, mà ngồi xổm trước lò nấu cám heo, dùng chiếc que khều lửa trong lò, bắt đầu nhét củi vào...

Lửa lò phản chiếu lên khuôn mặt cô. Cô đang trầm ngâm. Rõ ràng, những lời đó của tôi đã gây ảnh hưởng đến tâm lý của cô, ít nhất là tâm trạng của cô lúc bấy giờ. Ảnh hưởng rốt cuộc lớn đến mức nào, rốt cuộc có hại cho Tử Khanh đến mức nào, hay là ngược lại, có hại cho chính tôi kẻ đang ra sức lấy lòng cô, thì tôi không thể nào biết được.

Tôi thấy cô thực sự là một cô gái có chính kiến.

Tôi khẽ hỏi: "Cô có chuyện gì nhờ tôi không?"

Cô nhìn vào miệng lò, lắc đầu.

Tôi lân la nói tiếp: "Vậy, tôi đi đây nhé?..."

Cô không ừ hử, cũng không động đậy.

Tôi đành lẳng lặng đứng dậy, lẳng lặng bỏ đi...

"Anh nhìn tôi như vậy làm gì?"

Tử Khanh bối rối hỏi tôi.

Anh đang rửa mặt. Dường như nhận ra tôi cứ đứng bên cạnh nhìn anh, anh lau mặt rồi quay người về phía tôi.

Tôi nói: "Tôi không nhìn cậu..."

Thực ra tôi chính là đang đứng bên cạnh nhìn anh. Ngày hôm đó tôi mới phát hiện ra, hóa ra Tử Khanh là một thanh niên rất khôi ngô. Chuyện này mới lạ lùng làm sao, một người bạn tốt nhất của bạn, một người luôn luôn sớm tối bên bạn, một người bạn cứ ngỡ mình hiểu rõ như lòng bàn tay, vậy mà bạn lại chưa từng chú ý đến đặc điểm diện mạo và khí chất của người ta. Thứ bạn cứ ngỡ mình hiểu rõ như lòng bàn tay, hóa ra chẳng qua chỉ là tấm lòng và tính cách của người đó mà thôi. Thứ bạn bỏ qua, lại chính là phương diện cụ thể nhất có thể để lại ấn tượng cho người khác. Bạn lại phải thông qua ánh mắt và ấn tượng của người khác mới nảy sinh sự chú ý của chính mình! Nếu bạn và đối phương đều là nữ, bạn tất nhiên sẽ thông qua ánh mắt và ấn tượng của những người đàn ông để nhìn nhận lại đối phương. Nếu bạn và đối phương đều là những chàng trai, bạn tất nhiên sẽ thông qua ánh mắt và ấn tượng của những cô gái để nhận thức ra thứ mà bạn vẫn luôn bỏ qua, đó là phương diện quan trọng đến nhường nào.

Đúng vậy, Tử Khanh hóa ra là một thanh niên rất khôi ngô. Đồng thời là một thanh niên có khí chất phi phàm. Khoảnh khắc đó, khi tôi buộc phải thầm thừa nhận điều này trong lòng, tôi không khỏi có chút tự ti trước mặt anh. Dáng người anh khỏe mạnh. Mặc quần áo rách rưới, trông như thể anh cố tình dùng "phép che mắt" để che giấu và xóa bỏ những ưu điểm của bản thân vậy. Khi anh trút bỏ bộ dạng "ngụy trang" mất thể diện kia, khi anh cởi trần trong ký túc xá, hóa ra cơ thể anh lại là thứ đáng để cả đồng giới và dị giới ngưỡng mộ đến thế. Trong khí chất của anh có chút gì đó phóng khoáng, cô độc tự tại. Điều này vốn dĩ đã có từ thời trung học, cái tuổi mà những người đồng trang lứa chúng ta còn chẳng có khí chất gì để nói. Sau khi xuống nông thôn lại thêm chút gì đó "người say người tỉnh, chỉ mình ta tỉnh". Trong ánh mắt có thêm chút gì đó u uất dường như vĩnh viễn chẳng thèm kể lể cùng ai. Thêm chút gì đó như sự thâm trầm. Tất nhiên, bạn cũng có thể cho rằng đó chẳng phải là sự thâm trầm gì, mà là sự chín chắn sớm. Đằng sau vẻ mặt luôn dửng dưng, thờ ơ với mọi sự việc xung quanh, dường như còn bao phủ bởi một biểu cảm khác - một biểu cảm bất đắc dĩ, nhẫn nhịn, luôn sẵn sàng chịu nhục khi cần thiết. Cộng thêm khí chất thư sinh đặc trưng trên khuôn mặt ấy, tất cả những khí chất này hòa quyện lại, có lẽ chính là một sức quyến rũ khác biệt. Mà quan trọng nhất chính là, trên mặt anh luôn mang một vẻ thần thái - dường như đang lặng lẽ nói cho bạn biết, bất kể anh mặc quần áo rách rưới đến đâu, bất kể anh đang làm công việc bẩn thỉu nặng nhọc thế nào, bất kể anh đang ở trong sự bao vây của sự kỳ thị và khinh miệt ra sao, anh vẫn luôn hiểu rõ, vẫn luôn tự tin biết rất rõ rằng, bản thân anh thực sự là người khác biệt. Thực sự có sự thông tuệ và quyến rũ mà anh cố tình dùng vẻ ngoài kỳ quặc và đần độn để che đậy. Điểm này chỉ có nghiên cứu kỹ khuôn mặt anh mới có thể đi đến kết luận. Mà lúc đó tôi chính là đang nhìn anh nghiên cứu như vậy đấy...

"Không nhìn tôi?" - Anh vắt khăn mặt lên vai, khẳng định: "Nhưng tôi cảm thấy rõ ràng là anh đang nghiên cứu tôi."

Tôi quay đầu nhìn sang chỗ khác. Đỏ mặt lầm bầm: "Tôi nghiên cứu cậu làm gì!"

Anh dùng một ngón tay thử nhiệt độ chậu nước đang làm ấm trên lò, rồi nói: "Nhiệt độ nước vừa chuẩn. Là tôi làm ấm cho anh đấy, anh cũng rửa đi!"

Nói thật lòng, Tử Khanh luôn rất quan tâm đến tôi. So với anh, tôi lười hơn nhiều. Sáng sớm thường không chuẩn bị nước rửa mặt, dùng nước người khác đã rửa rồi quơ quơ vài cái là xong. Tối đến thường không rửa chân đã chui vào chăn ngủ. Quần áo bẩn thay ra không bao giờ giặt kịp thời, mà ném vào một cái thùng giấy lớn. Đến khi không còn quần áo để thay, mới chọn trong thùng ra cái nào trông không quá bẩn để mặc tiếp. Khi quần áo thực sự bẩn đến mức không giặt không xong, thường thì mới miễn cưỡng giặt một lần. Một lần cũng chỉ giặt một hai chiếc để chờ khô rồi thay mặc.

Tử Khanh thì khác với tôi. Anh thực ra là người sạch sẽ. Người chăm chỉ. Người có khả năng tự lo liệu cuộc sống rất tốt. Mùa hè hầu như ngày nào anh cũng ra suối tắm. Trở về ký túc xá, còn phải dùng nước giếng đã làm ấm trước đó để lau người. Anh dường như không thể chịu nổi việc áo sơ mi của mình cũng bẩn thỉu. Dù chúng hầu như toàn là miếng vá. Anh càng không thể chịu nổi chăn màn của mình đầy dầu mỡ. Anh là người trong số các nam thanh niên trí thức tháo giặt chăn màn nhiều nhất. Khi anh giặt quần áo, luôn kéo cái thùng giấy chuyên chứa quần áo bẩn của tôi lại cạnh chậu của anh, tiện tay giặt sạch sẽ hết cho tôi. Khi phơi khô còn giúp tôi gấp gọn gàng, đặt ở đầu giường tôi. Có đôi khi cả tất và quần lót của tôi anh cũng giặt giúp. Có đôi khi còn vá giày vá quần áo giúp tôi. Nếu tôi vào một buổi sáng thứ Hai mặc quần áo hay đi giày, phát hiện chỗ rách đã được kim chỉ khâu vá cẩn thận, tôi tuyệt đối cũng không hề ngạc nhiên. Càng không ngớ ngẩn đi hỏi từng người xem rốt cuộc là ai đã "học Lôi Phong làm việc tốt". Bởi vì đó chắc chắn và chỉ có thể là Tử Khanh tranh thủ lúc chủ nhật âm thầm vá giúp tôi. Lúc đó tôi có lẽ đang ở đâu đó nhàn rỗi tận hưởng thời gian nghỉ ngơi hoặc trùm chăn ngủ nướng. Chủ nhật đó anh có thể vẫn như lệ thường đi làm thêm... Sáng sớm chuẩn bị nước rửa mặt cho tôi, hoặc tối đến chuẩn bị một chậu nước rửa chân cho tôi, dường như lại càng là nghĩa vụ của anh. Trong số các nam thanh niên trí thức cùng ký túc xá, từng có người nói với tôi những lời như vậy - "Người khác đến đây để cải tạo tư tưởng, anh thì hay rồi, còn có cả đầy tớ riêng! Mỗi tháng anh trả cậu ta bao nhiêu tiền?"

Nghĩ đến những sự chăm sóc như anh trai của Tử Khanh dành cho tôi, lương tâm tôi lại rất bất an. Tôi biết rõ đố kỵ với anh là không nên, nhưng lại không có cách nào loại bỏ hoàn toàn sự đố kỵ trong lòng.

Theo yêu cầu của tiểu đoàn, phải sửa xong chuồng heo trong vòng năm ngày. Tôi lấy cớ chuẩn bị vật liệu không đủ mà kéo dài thêm hai ngày. Tôi mong chờ Bào Vệ Hồng nhờ tôi việc gì đó. Mỗi lần gặp cô tôi đều có một cảm giác - chắc chắn cô ấy sẽ nhờ tôi việc gì. Cô ấy chưa mở lời là vì cô ấy vẫn còn lo lắng. Là vì cô ấy vẫn còn do dự. Là vì cô ấy vẫn chưa quá tin tưởng tôi. Tôi biết, bảy ngày trôi qua, tôi muốn gặp lại cô cũng chẳng dễ dàng gì. Một nam thanh niên trí thức như anh thì có lý do chính đáng gì để đến chuồng heo làm gì? Huống hồ theo cách nói hôm nay, cô ấy chính là một nhân vật "tâm điểm" của tiểu đoàn. Tôi nghĩ, cô ấy cũng hiểu được dụng ý tốt của tôi khi kéo dài hai ngày. Ngay cả trong những ngày đó, tôi và cô ấy cũng chẳng có cơ hội tiếp xúc nhiều. Dưới ánh mắt soi mói của cả tiểu đội, tôi là tiểu đội trưởng căn bản không thể tránh khỏi tầm mắt của mọi người để "vòng vo" đến gần cô ấy. Thỉnh thoảng có một chút cơ hội, tâm lý tôi lại có trở ngại nghiêm trọng. Cả tiểu đội dường như đang giám sát lẫn nhau vậy. Dường như ai đi về phía căn chòi nấu cám heo kia đều có hiềm nghi "trộm hương đánh cắp ngọc". Cô ấy cũng không chủ động tiếp xúc với chúng tôi. Chỉ là đôi khi bóng dáng cô xuất hiện ở cửa căn chòi nấu cám heo, ánh mắt dường như đang nhìn về phía chúng tôi, lại dường như không phải đang nhìn về phía chúng tôi, mà là vượt qua chúng tôi, nhìn về phía những ngọn núi xa xăm sau lưng chúng tôi...

Trước giờ tan làm ngày thứ bảy, Lão Khương đi về phía chúng tôi. Ông ấy không đi thẳng đến chỗ chúng tôi. Đi đến giữa chúng tôi và căn chòi nấu cám heo thì dừng lại, hét về phía chúng tôi: "Tiểu đội trưởng tiểu đội ba, anh qua đây một chút!"

Ánh mắt của cả tiểu đội đều đổ dồn vào tôi, như thể Lão Khương chuẩn bị tặng cho tôi một báu vật vậy.

Tôi nói với mọi người: "Tan làm, các cậu về hết đi!"

Nhưng chẳng ai đi cả, dường như đều đang chờ xem, Lão Khương tặng cho tôi rốt cuộc là báu vật gì.

Tôi hét với Lão Khương: "Ông tự qua đây đi!"

Lão Khương nổi cáu: "Thằng nhãi ranh đánh rắm! Bần nông già gọi ngươi qua đây, ngươi ngược lại còn quát tháo ta sao? Đồ không dạy bảo được!"

Tôi đành đứng dậy đi về phía ông.

Khi tôi đứng trước mặt ông, ông khẽ nói: "Ngươi nói với Địch Tử Khanh, tối nay tám giờ hơn, bất kể nó có thời gian hay không, cũng phải nhất định đến đây một chuyến! Cứ bảo là ta tìm nó nói chuyện!"

"Ông tìm anh ấy nói chuyện?..."

"Bảo ngươi nói thế nào với nó, thì ngươi cứ nói thế ấy!"

"Nếu anh ấy không đến thì sao?..."

"Nếu nó dám không đến, sau này ta sẽ tính sổ với nó! Ngươi mà dám tham ô lời của ta, không nói cho nó, sau này ta tính sổ với ngươi!"

Lão Khương hơn sáu mươi tuổi không phải là một ông lão bình thường. Năm xưa, từng là đội trưởng du kích uy chấn bát phương ở vùng đó. Quân đội Quan Đông Nhật Bản đóng quân tại Hắc Hà, từng treo thưởng mua cái đầu của ông. Chính quyền địa phương từng trao tặng ông giấy chứng nhận "Công thần kháng Nhật hạng nhất". Ông đồng thời lại là cha của liệt sĩ kháng Mỹ viện Triều. Trung đoàn trưởng gặp ông đều kính nể ba phần. Ông mà nổi nóng, huấn luyện tiểu đoàn trưởng, chính ủy chúng tôi như huấn luyện trẻ con vậy. Các thanh niên trí thức lại càng không ai dám mạo phạm ông. Còn không kịp nịnh bợ ông ấy kìa. Ông ấy mà thấy ai không thuận mắt, thì tiền đồ của thanh niên trí thức đó mười phần là "hỏng bét" rồi. Năm trước, tiểu đoàn thiếu nhân viên y tế, từng có ý định cử một thanh niên trí thức đến bệnh viện hậu cần quân khu Thẩm Nhậm đào tạo, chỉ vì Lão Khương nói người ta ra vẻ công tử, có đào tạo cũng công cốc, sau này không làm nổi một nhân viên y tế giỏi của tiểu đoàn, kết quả là làm hỏng việc tốt của người ta...

Tôi tuyệt đối không dám đắc tội Lão Khương, chỉ còn nước vâng dạ liên tục.

Trở lại trong đám anh em của tôi, họ từng người một đoán già đoán non hỏi tôi, Lão Khương đã nói gì với tôi?

Tôi trả lời họ - Lão Khương khá hài lòng với nhiệm vụ chúng tôi hoàn thành, khen ngợi chúng tôi vài câu...

Họ đương nhiên là không tin lời tôi rồi...

Sau bữa tối, tôi lén chuyển lời của Lão Khương cho Tử Khanh. Lúc đó anh đang chuẩn bị rời ký túc xá, nghe lời tôi, không khỏi khựng lại, quay đầu trái phải, ánh mắt nhìn quanh.

Không ai chú ý đến chúng tôi.

Tôi nói: "Cậu việc gì phải thận trọng như vậy? Là Lão Khương muốn tìm cậu nói chuyện, chứ có phải cô ấy muốn hẹn hò với cậu đâu..."

Anh khẽ ngắt lời tôi: "Anh câm miệng đi cho tôi!"

Tôi nói: "Dù sao sứ mệnh vẻ vang của tôi coi như hoàn thành rồi, đi hay không tùy cậu!"

Tôi trong lòng đương nhiên hiểu rất rõ, người thực sự muốn "nói chuyện" với anh, sao có thể là Lão Khương chứ!

Anh lườm tôi một cái sắc lẹm, không nói một lời bước ra khỏi ký túc xá...

Sáng hôm sau, tôi kẹp hộp cơm vừa ra khỏi ký túc xá, bỗng nghe một tiếng quát: "Đứng lại cho lão tử!"

Tôi ngẩng đầu nhìn, thấy là Lão Khương, đã đang trừng mắt nhìn tôi như kim cương giận dữ.

Trong lòng tôi lập tức hiểu ngay - tối qua chắc chắn Tử Khanh đã không đến chuồng heo.

Tôi vội vàng cười làm lành nói: "Ông ơi, ông có giận thì đừng trút lên cháu, lời ông bảo cháu chuyển đạt thì cháu đã chuyển đạt nguyên văn rồi..."

Ông nói: "Ngươi không lừa ta chứ?"

Tôi nói: "Cháu đâu dám lừa ông ạ!"

Ông lại hỏi: "Vậy thì không phải việc của ngươi nữa, ngươi đi đi."

Tôi vội vàng chuồn thẳng...

Đợi tôi bưng hộp cơm về ký túc xá, phát hiện mỗi người trong ký túc xá, trên mặt đều có biểu cảm hớn hở như có chuyện vui không giấu nổi.

Tôi hỏi một thanh niên trí thức trong tiểu đội - chỉ trong chốc lát mà có chuyện gì làm mọi người khoái cảm thế?

Cậu ta nói - Tử Khanh vừa ra khỏi ký túc xá, đập ngay vào mặt là một cái tát tai của Lão Khương...

Tôi kinh hãi vô cùng. Tôi nghĩ lần này Tử Khanh "tiêu đời" rồi, không chỉ chuyện giữa anh và Bào Vệ Hồng từ nay sẽ trở thành bí mật công khai của toàn tiểu đoàn, mà vẻ cô độc của anh, chắc chắn cũng bị cái tát tai trước mặt mọi người của Lão Khương quét sạch sành sanh. Anh đánh mất vẻ cô độc đó, chẳng phải tương đương với việc một con hươu đực đánh mất cặp gạc xinh đẹp sao? Vẻ cô độc đó quan trọng với anh như thế nào, không ai hiểu rõ hơn tôi. Đó là mảnh giáp cuối cùng anh dùng để bảo vệ tôn nghiêm của mình mà! Anh nhất định đang trốn ở chỗ nào đó đau lòng khóc lóc rồi...

Tôi không kịp ăn cơm, đặt hộp cơm xuống liền đi khắp nơi tìm anh. Anh không ở trong cái hầm vỡ sau nhà ăn. Cuối cùng tôi tìm thấy anh ở bên bờ suối, ở bãi cát nơi tôi và anh lần đầu xảy ra tranh cãi khó chịu. Bãi cát sớm đã bị tuyết bao phủ. Tuy nhiên mặt tuyết cũng sớm đã bị phá hỏng nhiều lần. Cũng chẳng biết Tử Khanh rốt cuộc đã tiêu tốn bao nhiêu thời gian trên cái "bảng đen" đó. Khi tôi tìm thấy anh, anh đang nằm ngửa, chân tay duỗi thẳng trên tuyết.

Sau khi tôi ngồi xuống bên cạnh anh, mới phát hiện anh nhắm nghiền hai mắt. Anh mở mắt thấy là tôi, liền lại nhắm mắt. Không những không ngồi dậy. Cơ thể thậm chí còn không hề động đậy lấy một chút. Trên mặt anh còn in hằn dấu tay của Lão Khương.

Tôi nói: "Tử Khanh, cậu còn coi tôi là người bạn tốt nhất không?"

Anh nói: "Tự lòng anh biết."

Tôi nói: "Cậu nói câu này nghĩa là sao?"

Anh nói: "Ngoài anh ra, tôi còn có người bạn thứ hai sao?"

Hai bàn tay anh nắm chặt trong tuyết, lạnh đến đỏ ửng. Tôi nhìn thấy xót xa, nắm lấy một bàn tay anh, dùng hai tay mình không ngừng xoa bóp. Xoa nóng lên, giúp anh cởi một chiếc khuy áo, đặt bàn tay đó vào trong ngực áo anh ủ ấm. Tiếp đó lại nắm lấy bàn tay thứ hai của anh không ngừng xoa bóp.

Tôi hỏi Tử Khanh trong hoàn cảnh nào thì lần đầu tiên gặp Bào Vệ Hồng?

Tử Khanh nói trong thời gian tôi về Cáp Nhĩ Tân thăm nhà, đội văn nghệ tiểu đoàn năm đã từng đến tiểu đoàn chúng tôi biểu diễn hữu nghị một lần. Bào Vệ Hồng không chỉ là nhân viên y tế tiểu đoàn năm, còn là thành viên đội văn nghệ tiểu đoàn năm. Cô ấy diễn "Lý Thiết Mai" trên sân khấu, Tử Khanh là một trong những khán giả dưới đài, tự nhiên liền nhận ra cô ấy.

Tôi hỏi Tử Khanh giữa họ rốt cuộc là ai chủ động bắt chuyện trước?

Tử Khanh thừa nhận là anh chủ động bắt chuyện với cô trước. Thừa nhận sau khi buổi diễn kết thúc, chính anh chủ động đi tới trước mặt cô.

"Nếu tôi không chủ động đi tới trước mặt cô ấy, cô ấy căn bản không thể phát hiện ra tôi ở tiểu đoàn này."

"Nhận ra cậu cô ấy lúc đó rất vui phải không?"

"Phải."

"Cô ấy nói thế nào?"

"Cô ấy nói thật không ngờ."

"Sau đó thì sao?"

"Sau đó cô ấy liền nói - 'Tôi nhất định phải điều đến tiểu đoàn các anh!'..."

"Cậu nói thế nào?"

"Tôi nói - Thế thì tốt quá! - Lúc đó tôi tuyệt đối không ngờ cô ấy lại bỏ nhân viên y tế không làm, điều đến tiểu đoàn chúng ta chăn heo..."

"Nhưng đây đã trở thành sự thật rồi."

"Phải..."

"Và cậu cũng không thể phủ nhận điểm này - cô ấy là vì cậu mà điều đến."

"Nhưng tôi không hề bộc lộ nguyện vọng như vậy với cô ấy!"

"Cậu nói câu này nghĩa là sao?"

"Tôi không cần phải chịu bất cứ trách nhiệm nào đối với quyết định của cô ấy."

"Cậu không hề thích cô ấy?"

"Nói đi!"

"Thích."

"Cậu thế mà còn nói thích!"

"Bốn năm năm trước, khi chúng ta còn là học sinh trung học, chúng ta gặp cô ấy vài lần ở tiệm sách truyện tranh nhỏ đó, tôi đã thích cô ấy rồi. Sau khi xuống nông thôn, tôi cũng từng mơ mộng, nếu có thể được phân cùng một tiểu đoàn với cô ấy thì tốt biết bao..."

Tử Khanh nói khi ấy, vẫn luôn nhắm mắt. Tôi nghĩ, anh chắc chắn đã đến mức buộc phải nói chuyện này với một người rồi. Nếu không anh tuyệt đối sẽ không kiên nhẫn và thành thật hỏi đáp với tôi như vậy. Và cũng chỉ có tôi mới chịu ở bên anh như thế. Cái tát tai đó của Lão Khương, xem ra không chỉ tát cần thiết, mà còn tác dụng rất tốt, rất có hiệu quả tích cực nữa chứ!

Tôi nói: "Tử Khanh, hai ta đừng vòng vo nữa. Đừng dùng những từ như thích hay không thích nữa. Cậu cứ dứt khoát nói thẳng ra, dùng những từ ngữ rõ ràng nhất, trực tiếp nhất trả lời câu hỏi của tôi - rốt cuộc cậu có yêu cô ấy không?..."

Chữ "yêu" này, lần đầu tiên được nói ra từ miệng tôi. Trước kia tất nhiên tôi cũng đã nói chữ này rất nhiều lần, nhưng luôn luôn nói liền cùng với "yêu thương vô hạn", "tình hữu nghị giai cấp". Đúng vậy, cho đến tận ngày hôm đó, người hai mươi mốt tuổi, hai mươi hai tuổi mụ như tôi, vẫn chưa từng nói riêng một chữ "yêu" bao giờ. Tôi đã sớm không nhớ nổi mình học chữ này từ năm tiểu học nào. Tôi nghĩ tôi chắc chắn đã cùng với cả lớp tiểu học của mình, theo cây roi của thầy giáo điểm trên bảng đen, mà đồng thanh đọc to một lần. Cũng chắc chắn từng viết chữ này một cách nghiêm túc, không sai một nét, từng dòng từng dòng trong vở bài tập. Còn chắc chắn từng đặt câu với "yêu thương" hoặc "hữu nghị". Nhưng về sau chữ "yêu" này quả thực không bao giờ được nói riêng ra từ miệng tôi nữa. Càng chưa bao giờ hỏi ai có yêu người khác không. Đến nỗi khi tôi nói ra chữ này, dường như lỡ lời nói ra một từ bậy bạ, bản thân đầu tiên cảm thấy xấu hổ mà đỏ mặt...

Tử Khanh cuối cùng mở mắt ra. Anh dù mở mắt nhưng không nhìn tôi. Anh nhìn lên bầu trời. Anh rất lâu không trả lời.

Tôi không hỏi lại lần thứ hai. Cũng không xoa bóp tay anh nữa. Tôi nhét cả bàn tay kia của anh vừa được tôi xoa nóng vào ngực áo anh. Tôi lẳng lặng chờ đợi. Tôi thầm quyết định, nếu anh không chịu thành thật trả lời, tôi sẽ đứng dậy rời xa anh. Mùa đông lạnh giá thế này, tôi căn bản không có nghĩa vụ phải chịu lạnh cùng anh.

Ngay khi tôi định đứng dậy, Tử Khanh cuối cùng đã mở lời.

Anh nói: "Anh không cho rằng cô ấy là một cô gái tốt sao?"

Tôi nói: "Nếu tôi là cậu, từ sau khi cô ấy điều đến, tôi sẽ thấy mình rất hạnh phúc!"

Anh nói: "Nếu anh thực sự là tôi, tối qua anh cũng sẽ không đi hẹn hò với cô ấy."

Tôi nói: "Vậy là cậu vẫn không yêu cô ấy?"

Tôi nghĩ, đối với tôi một cô gái rất đáng yêu, có lẽ đối với Tử Khanh thực sự không đáng để anh yêu? Anh chẳng qua chỉ là thích cô ấy, thừa nhận cô ấy là một cô gái tốt mà thôi? Hèn chi sách vở luôn nhấn mạnh, yêu và thích không phải là một chuyện. Nếu quả đúng như vậy, thì dường như cũng không nên trách Tử Khanh quá đáng. Ai cũng không có quyền ép buộc anh phải yêu mà!

Không ngờ Tử Khanh lại nói: "Tôi yêu cô ấy..."

Tôi không kìm được cúi đầu nhìn anh, mặt đối mặt, ánh mắt nhìn ánh mắt. Bỗng nhiên tôi túm lấy cổ áo anh, kéo anh dậy.

Tôi hận hận nói: "Vậy tại sao tối qua cậu không đi? Một cô gái vì cậu mà điều đến tiểu đoàn chúng ta, vì cậu mà không làm nhân viên y tế nữa thà đi chăn heo, vì cậu mà mỗi ngày chịu đựng áp lực của biết bao lời bàn tán, còn cậu thì sao? Trong lòng cậu rõ ràng yêu cô ấy, lại cứ ngày ngày giả vờ như không liên quan đến cô ấy và chuyện này, lại cứ cố ý tránh né cô ấy, khiến cô ấy trong mắt người khác, dường như là một cô gái tương tư đơn phương vậy, thế này công bằng sao! Chẳng lẽ cậu không thấy mình rất đê tiện sao? Nói thật cho cậu biết, tôi từng vì một cô gái yêu cậu như vậy, mà âm thầm đố kỵ với cậu. Tôi thừa nhận tôi đố kỵ với cậu cũng rất đê tiện, nhưng giờ đây tôi cảm thấy cậu còn đê tiện hơn tôi! Đê tiện gấp mười lần! Lão Khương nếu không tát cậu một cái tát tai, thì ngày nào đó tôi cũng sẽ tát cậu một cái tát tai!..."

Tôi vừa buông tay, anh lại nằm vật ra tuyết. Anh lại nhắm nghiền hai mắt.

Anh nhắm hai mắt nói: "Cô ấy là con gái cán bộ cao cấp. Bố cô ấy là một phó tư lệnh của quân khu tỉnh. Mẹ cô ấy là cán bộ cục giáo dục. Nếu anh là tôi, anh sẽ nghĩ thế nào?..."

Hóa ra là do tâm lý kiểu này đang tác oai tác quái!

Tôi nhìn anh bật cười phì.

Tôi thấy Tử Khanh của tôi lúc đó lại trở nên hơi đáng yêu.

Tôi nói: "Thế thì có gì không tốt? Bố mẹ vợ của cậu đều là cán bộ cao cấp, sau này tôi cũng được thơm lây mà!..."

Anh nói: "Nhưng anh có nghĩ cho mẹ tôi không? Họ nếu sau này không thể tôn trọng mẹ tôi như tôn trọng mẹ của con gái họ, họ dù chỉ một lần dùng ánh mắt nhìn người nghèo khó nhìn mẹ tôi, dù chỉ một lần dùng giọng điệu nói chuyện với người nghèo khó nói một câu với mẹ tôi, thì điều đó có nghĩa là gì đối với mẹ tôi?..."

Lời anh nói cũng có đạo lý nhất định. Lúc đó tôi cảm động vô cùng - trong chuyện này, Tử Khanh trong lòng vẫn nghĩ đến mẹ, anh không thể không thừa nhận trong một trăm thanh niên trí thức nam, cũng không chọn ra được mấy người con tốt như anh!

Tôi im lặng một lúc, nói: "Tôi thấy, cô ấy là một cô gái tốt, bố mẹ cô ấy cũng không đến nỗi như cậu nghĩ đâu nhỉ?"

Anh từ từ ngồi dậy, tuy nhiên hai tay vẫn khoanh lại nhét trong ngực áo. Có thể từ từ ngồi dậy như vậy, rất cần công phu cơ bản về thể dục.

Anh từng chữ từng chữ nói: "Anh sai rồi. Bố mẹ cô ấy chính là kiểu người tôi nghĩ. Họ vì cô ấy không làm nhân viên y tế nữa, vì cô ấy thế mà yêu một thằng nhãi nhà nghèo, đã viết cho cô ấy mấy bức thư dạy dỗ thậm tệ rồi! Những bức thư này cô ấy đều cho tôi xem."

Tôi hết lòng khuyên nhủ nói: "Vậy thì áp lực cô ấy chịu còn lớn hơn! Vậy cậu càng nên thấu hiểu cô ấy mới phải chứ!..."

Anh kiên quyết nói: "Tôi không!"

Tôi cuống lên, lập tức lại đẩy anh ngã, quát nói: "Tại sao cậu không? Cậu như thế này thực sự quá đáng ghét!..."

Anh nằm ngửa ở đó, mắt nhìn bầu trời, bình bình đạm đạm nói: "Tôi không thể vì cô ấy mà khinh suất thay đổi thiết kế cuộc đời của bản thân mình."

Nghe câu này của anh, tôi nhất thời bừng tỉnh, cái gì cũng hiểu ra.

Tôi lại khẽ hỏi: "Vậy, suy cho cùng, cậu là sợ chuyện cậu và cô ấy, sẽ ảnh hưởng đến việc cậu thi đại học sau này sao?"

Tôi hỏi cũng vô cùng bình tĩnh.

Anh không mở miệng nữa...

Tôi nhìn khuôn mặt khôi ngô, biểu cảm vốn dĩ luôn cô độc của anh, lần đầu tiên phát hiện ra, dưới cái biểu cảm cô độc đó của anh, còn có thứ gì đó lạnh lùng.

Xem ra, tất cả nguyên nhân khiến anh đối xử không công bằng với cô ấy đều không phải là nguyên nhân đặc biệt, tất cả lý do đều không phải là lý do đặc biệt, tất cả đều chẳng qua chỉ là một cái cớ, một cách nói mà tự anh cho rằng thông suốt mà thôi. Chỉ có một nguyên nhân một lý do là nguyên nhân chân thực nhất lý do chân thực nhất - giấc mơ đại học của anh. Để thực hiện giấc mơ này, cái gì anh cũng có thể coi thường. Cái gì cũng có thể vứt bỏ. Bao gồm cả một tình yêu si mê, nồng nhiệt, bất chấp tất cả của một cô gái dành cho anh...

Mà anh thế mà còn thừa nhận là anh yêu cô ấy!

Tôi đột nhiên bốc một nắm tuyết xoa lên mặt anh. Điều này cũng không làm tôi cảm thấy hả giận. Tiếp đó tôi cưỡi lên người anh, vung tay trái phải đấm anh. Anh không phản kháng. Mặc tôi đấm anh. Hai mắt cố gắng không nhìn tôi, nhìn trời. Điều này làm tôi càng thêm giận dữ. Tôi nhấn đầu anh xuống tuyết. Đã có mấy trận tuyết lớn. Tuyết ở đó đã tích dày đến hơn một thước. Đầu anh gần như bị tôi nhấn vùi vào ổ tuyết. Tôi tiếp tục bốc tuyết xoa lên mặt anh. Không ngừng làm như vậy. Hơn nữa còn nhét tuyết vào miệng anh.

"Cho cậu tỉnh táo tỉnh táo! Cho cậu tỉnh táo tỉnh táo! Tôi làm cậu nghẹt chết!..."

Trong lúc vô thức, tôi nước mắt chảy không ngừng. Vì Bào Vệ Hồng. Cũng vì chính bản thân tôi. Tại sao cô ấy lại trao tình yêu si mê, nồng nhiệt, bất chấp tất cả của mình cho cái tên Địch Tử Khanh cô độc mà lạnh lùng này chứ!...

Tử Khanh anh vẫn không phản kháng. Ngay cả hai bàn tay khoanh trong ngực áo cũng không rút ra một chiếc...

Khi tôi rời khỏi bờ suối, Tử Khanh anh vẫn nằm ngửa ở đó, đầu vùi sâu trong ổ tuyết. Tôi quay đầu nhìn lại, cảm thấy anh giống như một cái xác không đầu, tình hình đó bất động trông rất đáng sợ...

Chỗ nằm của tôi và Tử Khanh đã tách ra.

Đó là lần đầu tiên tôi công khai thể hiện sự xa cách với anh. Với tôi, làm như vậy chỉ đơn thuần là thể hiện sự xa cách mà thôi. Tử Khanh về ký túc xá, phát hiện chăn màn của tôi đã không còn ở cạnh chỗ nằm của anh, đứng lặng rất lâu trước chiếc sập lớn phía Nam. Còn tôi lúc đó đang ngồi xếp bằng trên chiếc sập lớn phía Bắc, ở chỗ nằm tôi ép buộc tạo ra đó. Tôi nhìn bóng lưng anh, hiểu rằng anh rõ ràng là đã sững sờ, ngây người.

Anh từ từ quay người về phía tôi, nhìn tôi một cái rất bi ai. Lúc đó người trong ký túc xá khá đông. Anh đại khái cho rằng tôi công khai quyết liệt với anh. Anh vừa nghĩ như vậy, nỗi đả kích tình cảm đó đến từ phía tôi, đối với anh rõ ràng là nghiêm trọng hơn nhiều so với cái tát tai Lão Khương tát anh trước mặt mọi người. Thậm chí về mặt nghiêm trọng là căn bản không thể so sánh được. Anh khẽ lắc đầu với tôi. Tôi lúc đó không hiểu lắm ý anh là gì. Có lẽ là hối lỗi. Có lẽ là sự lên án sâu sắc đối với tôi. Anh liền cúi đầu rời khỏi ký túc xá. Bộ dạng đó dường như chẳng bao giờ quay lại nữa...

Chúng tôi không nói chuyện với nhau nữa. Giống như hai người xa lạ sống chung trong một ký túc xá, và mỗi người tự thề độc sẽ không bao giờ qua lại với nhau nữa...

Không lâu sau tình hình biên giới càng căng thẳng hơn. Tiểu đoàn rút hai trung đội thanh niên trí thức đi xây dựng con đường dự bị chiến tranh. Tử Khanh cũng trong số đó. Chủ đề nghiêm trọng về "chiến tranh" dường như có thể bùng nổ bất cứ lúc nào mỗi ngày, giống như một chiếc chổi khổng lồ, quét sạch mọi lời đàm tiếu trong tiểu đoàn lúc bấy giờ. Bào Vệ Hồng cuối cùng cũng thoát khỏi những lời thị phi. Cô không còn là "nhân vật tâm điểm" nữa. Cô đã được miệng lưỡi của mọi người tha cho. Không ai còn chú ý đến cô. Không ai còn nhắc đến cô. Càng không ai còn bàn luận về cô. Cô bị "dư luận quần chúng" vứt bỏ ở chỗ chuồng heo phía đông làng. Giống như những người ngày nay nhổ bỏ bã kẹo cao su đã nhai mất vị vậy. Chỉ có tôi đôi khi nghĩ đến cô. Nhưng tôi lần nào cũng không đến thăm cô. Tôi không muốn mình lại trở thành một miếng kẹo cao su, trở thành vật hy sinh cho miệng lưỡi thiên hạ trong thời kỳ phi thường. Chẳng qua thỉnh thoảng nghĩ đến cô, trong lòng thầm xót xa thay cô một hồi mà thôi...

Có một buổi trưa Lão Khương đón tôi ở cửa nhà ăn lớn.

Ông nói: "Ngươi theo ta qua đây một chút."

Tôi hỏi: "Đi đâu?"

"Theo ta thì còn có thể đi đâu nữa!"

Thế là tôi theo sau ông đi về phía chuồng heo.

Trên đường đi tôi không nhịn được lại hỏi: "Chuyện gì vậy?"

Ông không quay đầu lại nói: "Có chuyện thì cứ là có chuyện!"

Trong lòng tôi đương nhiên hiểu rõ - chắc chắn không phải ông buồn chán quá, bỗng nhiên cao hứng, muốn tìm tôi nói chuyện gì. Chắc chắn là Bào Vệ Hồng có chuyện gì tìm tôi. Tôi thầm lấy hết dũng khí, dự định tranh thủ cơ hội này nói thẳng với cô: "Sự sai lầm trong lựa chọn đôi khi cũng kịp để sửa chữa! Tôi sẵn lòng giúp cô đưa ra quyết tâm như vậy. Chỉ cần cô cũng sẵn lòng cho tôi nhiều cơ hội như thế..."

Bào Vệ Hồng không ở trong căn chòi bùn cỏ nhỏ chỗ chuồng heo đó.

Lão Khương rút từ dưới đệm của ông ra một vật hình vuông vức, gói bằng chiếc khăn quàng đỏ. Tôi liếc mắt nhận ra chiếc khăn quàng đỏ đó là của Bào Vệ Hồng.

Ông nói: "Ngươi đem cái này đưa cho Địch Tử Khanh."

Tôi hỏi: "Là Tiểu Bào bảo chuyển đưa?"

Ông gật gật đầu, ngồi trên chiếc ghế đẩu, phì phèo rít chiếc tẩu thuốc lào.

Tôi lại hỏi: "Là cái gì?"

Ông nói: "Ta chưa xem."

"Đây tính là ông nhờ tôi, hay tính là Tiểu Bào nhờ tôi?" - Tôi tuy đã nhận lấy vật đó, nhưng trong lòng rất không tình nguyện.

"Tính là ta nhờ ngươi, cũng tính là cô ấy nhờ ngươi."

"Cũng tính là cô ấy nhờ tôi? Thế thì ông gọi cô ấy ra đối mặt nhờ tôi đi!"

Lão Khương nhìn tôi một cái, buồn rầu nói: "Cô ấy đi rồi. Không thể đối mặt nhờ ngươi được nữa. Nhưng trước khi đi cô ấy có dặn lại, nếu ta không muốn tự tay chuyển đưa cho Địch Tử Khanh, thì ta chỉ có thể thay mặt cô ấy ủy thác một người nữa, chính là ngươi. Ngoài ta ra, cô ấy dường như chỉ tin tưởng được ngươi..."

Tôi nâng niu vật đó, nhất thời nghi hoặc, không lập tức hiểu rõ là chuyện gì.

Lão Khương phì phèo rít thêm vài hơi thuốc, khẽ lầm bầm: "Ta từng tát thằng nhãi đó một cái tát tai trước mặt mọi người, còn làm sao có thể tìm nó, đích thân đưa cho nó?"

Tôi hỏi: "Tiểu đoàn cử Tiểu Bào đi làm gì vậy?"

Lão Khương nói: "Không phải tiểu đoàn cử cô ấy đi làm gì. Mà là bị gọi đi làm lính quân y rồi. Sẽ không quay lại nữa. Vì ai mà quay lại nữa chứ?..."

Đột nhiên, tôi cảm thấy thế giới này trở nên thật vô vị. Mỗi lần tôi nghĩ đến cô mà tự biên tự dệt một câu chuyện cổ tích vừa có hồi hộp vừa có những khúc ngoặt tình tiết lớn trong thâm tâm mình, cứ thế mà bị lời của Lão Khương làm cho một cái kết buồn tẻ.

Tôi không khỏi cười gượng...

"Tiểu đoàn sợ ảnh hưởng đến tâm tư của các thanh niên trí thức khác, cố ý bảo mật đến tận bây giờ. Cô ấy trước khi đi một ngày còn rơi nước mắt nói với ta, chỉ cần thằng nhãi khốn nạn Địch Tử Khanh đó hiểu rõ bày tỏ là yêu cô ấy, hoặc hiểu rõ bày tỏ là không yêu cô ấy, cô ấy đều sẽ cân nhắc lại việc đi hay không đi. Cô ấy nhờ ta giúp cô ấy tìm thằng nhãi khốn nạn đó tới, dù chỉ nói với cô ấy vài câu ngắn gọn cũng được. Ta đã đi tìm. Tìm khắp nơi cũng không thấy. Thằng nhãi khốn nạn đó!..."

"Nhưng ông tìm không thấy anh ấy, tại sao cũng không tìm cháu chứ?!"

"Tìm ngươi? Tìm ngươi thì có ích gì! Vả lại mà nói, nghĩ cho cô gái người ta, ta cũng muốn cô ấy đi! Không đi, cô gái người ta trong mắt mọi người, rốt cuộc coi là ra sao? Sau này, còn chàng trai nào thèm để ý đến cô ấy nữa?..."

Từ miệng tôi không tự chủ được thốt ra một chữ là - "Cháu..."

Lão Khương lại nhìn tôi một cái, gõ gõ tẩu thuốc, dáng vẻ như một người giám hộ nói: "Hà, ngươi... ngươi mà! Cũng không soi gương xem, giống con khỉ ốm, cóc ghẻ đòi ăn thịt thiên nga!"

Nghe giọng điệu của ông, là căn bản không coi tôi là một "chàng trai".

Tôi vừa tự ti vừa đau lòng, chỉ muốn khóc.

Tôi nâng niu vật trong tay, lẳng lặng lùi về phía cửa.

Lão Khương lại lớn tiếng hỏi: "Ngươi nói xem, cô ấy có phải là một cô gái tốt không?"

Dường như đang hỏi tôi, cũng dường như tự hỏi chính mình.

Tôi khẽ nói: "Phải..."

Rời khỏi chỗ Lão Khương, tôi trốn ở một nơi hẻo lánh, nước mắt rơi không ngừng. Bào Vệ Hồng cô ấy "rầm rộ" đến tiểu đoàn chúng tôi, làm xáo động tâm hồn các chàng trai cả tiểu đoàn một phen, gây ra những sự đố kỵ, đoán mò và nghi ngờ xa cách lẫn nhau, rồi lại lặng lẽ rời khỏi tiểu đoàn chúng tôi, thoắt cái đã biến mất khỏi tập thể thanh niên trí thức tiểu đoàn chúng tôi, dường như chưa từng được điều đến tiểu đoàn chúng tôi. Mà tất cả những điều này đều là vì tiểu đoàn chúng tôi có một nam thanh niên trí thức tên là Địch Tử Khanh. Mà càng nhiều thanh niên trí thức hơn nữa, lại căn bản không hiểu rõ rốt cuộc cô ấy là vì ai mà điều đến. Tử Khanh anh bằng lý trí lạnh lùng của mình đóng vai một người ngoài cuộc. Tâm hồn cô ấy từ đó định sẵn phải để lại vài vết sẹo bị tổn thương sâu sắc. Là Tử Khanh thu hút cô điều đến tiểu đoàn chúng tôi, cũng là Tử Khanh bức cô đi...

Tôi mở chiếc khăn quàng đỏ đó của cô ra, thấy bên trong gói một cuốn "sách" lớn tự đóng bằng giấy cứng màu trắng có độ bóng. Trên trang bìa của "sách", bằng bút màu viết một dòng chữ nghệ thuật nổi bật - "Dấu chân của một nhà văn tương lai".

Tôi nhẹ nhàng lật mở nó, trong đó dán rất nhiều trang cắt từ các tạp chí như "Thời đại thiếu niên", "Tuyển tập bài văn học sinh trung học", cũng như "Báo Thanh niên Trung Quốc", "Thanh niên Trung Quốc", "Văn học phương Bắc", những bài thơ, tản văn, bài văn, tiểu thuyết ngắn, "Tia lửa tư tưởng" vân vân. Đều là những thứ Tử Khanh từng đăng những năm đó. Ở chỗ trống của mỗi trang, còn dùng nét chữ tỉ mỉ, viết xuống từng dòng "Cảm nhận sau khi đọc"...

Khi tôi nói với Tử Khanh cô ấy đi rồi, và đưa chiếc khăn quàng đỏ đó của cô, cuốn "sách" lớn dày cộp đó của cô cho Tử Khanh, Tử Khanh không nói gì cả, nhưng lại hít một hơi thật sâu, rồi thở dài một hơi thật dài.

Anh như vậy, trong mắt tôi, dường như đang nói - Tạ ơn trời đất, cuối cùng cũng kết thúc rồi...

Lúc đó tôi cũng thực sự muốn tát anh một cái tát tai.

Tôi lạnh lùng nói: "Cậu vĩnh viễn cũng đừng hòng gặp lại cô ấy nữa!"

Tử Khanh vẫn không nói gì. Anh thò tay vào túi tôi, rút ra điếu thuốc của tôi châm một điếu, ngồi xổm ở miệng lò, cứ thế không đứng dậy, cứ ngồi xổm ở đó hút. Trong ký ức của tôi, đó là lần đầu tiên anh hút thuốc, bị sặc ho không ngừng...

Tôi vẫn luôn trừng mắt nhìn anh từ phía sau, hận không thể đạp anh vài cái thật mạnh.

Anh không kiên trì hút xong điếu thuốc đó, từ miệng lò búng vào trong lò rồi.

Khi anh đứng dậy, nước mắt đẫm mi...

Anh nói: "Điếu thuốc này..."

Đó chính là hai câu chúng tôi nói với nhau sau khi trải qua những ngày tháng "không ai qua lại với ai" tưởng chừng dài đằng đẵng. Nếu câu nói đó của Tử Khanh cũng được coi là nói với tôi...

Mùa xuân năm sau, một tin tức không kém gì cơn bão cấp mười hai đối với tâm lý các thanh niên trí thức đã lan truyền khắp Đại Hoang Bắc - Các trường cao đẳng đại học trên toàn quốc bắt đầu tuyển sinh khóa đầu tiên từ các thanh niên trí thức!

Một tối nọ, một tờ "Báo Chiến sĩ Binh đoàn" đăng tin tức này được truyền tay nhau trong ký túc xá, người này đọc vài câu, người kia đọc vài câu.

Tử Khanh đang một tay cầm hộp cơm, một tay xách chiếc lọ nhỏ đựng đậu phụ thối chuẩn bị rời ký túc xá, nghe thấy nội dung mọi người đọc, không ra ngoài, quay người ngồi xuống chỗ nằm của mình. Một lúc sau lại ngồi xổm ở miệng lò nướng bánh bao.

Sau đó mọi người đương nhiên ngửi thấy mùi khét. Thế là có người lớn tiếng đưa ra cảnh báo - ai nướng cái gì mà khét rồi!

Tôi đi đến bên cạnh Tử Khanh, đá vào mông anh: "Này, cậu điếc à!"

Anh lúc này mới phát hiện ra, trong thời gian anh toàn tâm toàn ý dựng tai lên lắng nghe, bánh bao của anh đã gần như nướng cháy thành một cục than đen xì...

Tôi lại khẽ thêm một câu: "Chúc mừng cậu..."

Giọng điệu không hề mang thiện ý...

Tuy nhiên, thanh niên trí thức tiểu đoàn chúng tôi lại không thực sự bị "cơn bão" đó cuốn đi. Nó dường như quét qua bầu trời tiểu đoàn chúng tôi mà thôi. Khiến cảnh tượng rối loạn tâm lý của thanh niên trí thức tiểu đoàn chúng tôi, trở thành một cuộc quấy rối bản thân tập thể của những người tầm thường. Toàn đoàn may mắn chỉ được phân phối ba chỉ tiêu. Tiểu đoàn chúng tôi không tranh giành được một chỉ tiêu nào. Giấc mơ đẹp của một số người, chẳng qua chỉ là giấc mơ đẹp mà thôi.

Năm sau tiểu đoàn chúng tôi ngược lại được phân phối một chỉ tiêu. Cũng không phải chỉ tiêu trường đại học gì. Mà là một chỉ tiêu trường bưu điện. Thanh niên trong thành phố mười phần tám chín đều xuống nông thôn, thư từ đi lại giữa thành thị và nông thôn tăng lên gấp trăm lần gấp nghìn lần, nhân viên hệ thống bưu điện lại bị đứt đoạn thế hệ. Thành phố cấp bách cần người đưa thư trẻ tuổi. Sau ba tháng đào tạo là phải nhận việc thay thế. Tiểu đoàn chúng tôi tuyển chọn đưa đi lại không phải là một thanh niên trí thức Cáp Nhĩ Tân. Mà là một nữ thanh niên trí thức Thượng Hải. Cũng không qua bầu cử và bình xét quần chúng gì. Là quyết định được đưa ra sau khi chi bộ Đảng tiểu đoàn thảo luận. Bởi vì nữ thanh niên trí thức Thượng Hải đó là "chiến sĩ năm tốt" và "điển hình học tập Mao tuyển" của tiểu đoàn. Tiểu đoàn cho rằng quyết định của chi bộ Đảng không chút nghi ngờ là đại diện cho ý nguyện dân chủ của đông đảo thanh niên trí thức. Cũng không chút nghi ngờ là công bằng. Quyết định của chi bộ Đảng đương nhiên còn có cân nhắc đặc biệt sâu sắc hơn - nếu chọn trong số thanh niên trí thức Cáp Nhĩ Tân, rất có thể tương đương với việc ném một khúc xương vào đàn chó đang nhe nanh múa vuốt nhìn nhau vì dục vọng bị chiếm hữu đã lâu. Mặc dù đó chẳng phải là một khúc xương đầy hương vị. Sự việc thường là như vậy, may mắn thuộc về nơi khác, thanh niên trí thức Cáp Nhĩ Tân âm thầm đấu đá lẫn nhau một trận, rồi cũng an ổn vô sự. Dường như còn mỗi người đều rất khâm phục quyết định của tiểu đoàn thực sự là anh minh. Thực sự là cao tay.

Chỉ có một thanh niên trí thức Cáp Nhĩ Tân cảm thấy vô cùng hụt hẫng. Đó chính là Tử Khanh. Anh tất nhiên là không thèm nhe nanh múa vuốt đi tranh giành chỉ tiêu trường bưu điện đó. Nguyện vọng của anh không phải là trở về thành phố, mà là được học đại học, được học một trường đại học danh tiếng. "Giấc mơ trở về thành phố" và "giấc mơ đại học", là điểm khác biệt về bản chất giữa nguyện vọng của anh và nguyện vọng của nhiều thanh niên trí thức khác. Anh sớm nhất đã âm thầm có sự chuẩn bị, cũng là người cảm nhận rõ nhất dư vị bị cơ hội ngày đêm mong đợi đêm đêm ngóng chờ coi thường. Anh đại khái cho rằng, nếu anh không tranh thủ hành động chủ động, không gây ra sự chú ý của các bên liên quan đến mình, thì cơ hội năm sau cơ hội năm sau nữa, cơ hội thực sự đại diện cho sự theo đuổi khổ cực của anh từ thời thiếu niên, tức là cơ hội trường đại học danh tiếng nào đó tung ra cho thanh niên trí thức một khi giáng xuống tiểu đoàn, có lẽ vẫn sẽ lướt qua anh - Địch Tử Khanh.

Ngày tiễn đưa nữ thanh niên trí thức Thượng Hải đó, Tử Khanh từng lầm bầm với tôi một câu chán nản: "Mẹ nó, sao có thể như vậy!"

Tôi chặn họng anh một câu: "Cậu cho rằng nên thế nào?"

Anh không những chán nản mà còn ấm ức nói: "Chẳng lẽ sinh viên đại học sau này đều không cần phải qua thi cử nữa sao?"

Tôi nói: "Cậu thực sự có ý kiến, thì viết thư gửi lên Bắc Kinh mà hỏi, đừng niệm loại kinh vô dụng này trước mặt tôi!"

Một tháng rưỡi sau, tiểu đoàn mở hội nghị phê bình đối với Tử Khanh. Anh thực sự đã viết một lá thư gửi cho "Ủy ban tuyển sinh toàn quốc" năm đó. Thực sự trong thư trình bày thẳng thắn sự hoang mang, nghi vấn và "đề nghị hợp lý" mà anh tự cho là của bản thân, một thanh niên trí thức nhỏ bé đối với chính sách phương châm tuyển sinh các trường cao đẳng đại học toàn quốc sau này. "Đề nghị" của anh đương nhiên là chủ trương lấy kết quả thi làm nguyên tắc tuyển sinh hàng đầu. Trong thư anh tự nhiên cũng bộc lộ tâm trạng bất mãn mạnh mẽ. Thế là lá thư của một nhân vật nhỏ bé đến mức không thể nhỏ bé hơn này của anh, đã trở thành một bằng chứng thực tế cho cuộc đấu tranh giữa hai đường lối tuyển sinh năm đó. Anh đương nhiên bị gán vào "cơ sở xã hội" đại diện cho đường lối tuyển sinh tư sản. Nghe nói nhiều nhân vật có địa vị hiển hách năm đó, bao gồm cả Giang Thanh, đều đưa ra những chỉ thị trái chiều bằng lời lẽ nghiêm khắc đối với bức thư của anh. Thế là lá thư như vậy được chuyển đến Tổng tư lệnh Binh đoàn. Từ cấp Bộ tư lệnh Binh đoàn chuyển từng cấp đến cấp sư, chuyển đến trung đoàn, cuối cùng chuyển đến tiểu đoàn. Khiến các lãnh đạo tiểu đoàn như lâm đại địch, mấy ngày đó lo lắng đứng ngồi không yên. Đối với tiểu đoàn chúng tôi mà nói, đây là một sự kiện chính trị tày đình. Công tác bảo mật làm nghiêm ngặt đến mức chưa từng có. Đáng thương thay cho Tử Khanh, mấy ngày đó lại bị giấu kín, hoàn toàn không hay biết gì. Ngày nào cũng đến bộ tiểu đoàn đợi thư, mong chờ có một bức thư từ Bắc Kinh gửi cho anh mang đến cho anh tin mừng và tin tốt lành, mang đến cho anh cả một vùng tương lai hy vọng tươi sáng. Cho đến ngày họp, cho đến khi gọi tên anh đánh thức anh dậy, anh vẫn còn ngơ ngơ ngác ngác. Lúc đó tôi cũng ngơ ngơ ngác ngác. Toàn thể thanh niên trí thức đều ngơ ngơ ngác ngác. Không một thanh niên trí thức nào biết trước nội dung của cuộc họp đó. Có mấy lãnh đạo từ cấp sư, cấp trung đoàn, người thì mặc quân phục, người thì mặc thường phục ngồi trấn giữ, bầu không khí vô cùng nghiêm trọng. Còn có người của phòng bảo vệ trung đoàn mang súng minh, súng ám cảnh vệ xung quanh hội trường, khiến bầu không khí không những nghiêm trọng, thậm chí còn đầy sát khí...

Ngay ngày hôm đó, ngay cuộc họp đó, trung đoàn đại diện cho Đảng ủy hai cấp là cấp sư và Tổng tư lệnh Binh đoàn trịnh trọng tuyên bố - vĩnh viễn tước đoạt tư cách học đại học của một thanh niên trí thức Cáp Nhĩ Tân tên là Địch Tử Khanh. Mọi sự tiến cử, dù cho anh có đạt được số phiếu trăm phần trăm, đều sẽ bị coi là vô hiệu...

Ngày hôm đó, cuộc họp đó, tựa như tuyên bố án tử hình của Tử Khanh trước mặt mọi người...

Sau khi tan họp, người khác đều đã đi hết, Tử Khanh vẫn cúi đầu, đứng đờ đẫn như khúc gỗ ở đó. Dường như bị ai đó đục một lỗ trên đỉnh đầu. Dội xi măng hoặc sắt nóng vào đó rồi.

Tử Khanh xong đời rồi - tôi nhìn anh, trong lòng trào dâng sự đồng cảm và bi thương vô hạn.

"Tử Khanh..."

Tôi bước tới khẽ gọi anh, anh không phản ứng.

Tôi chạm vào anh một cái, anh vẫn không phản ứng.

"Tử Khanh! Tử Khanh cậu sao vậy?..."

Dáng vẻ của anh làm tôi sợ hãi. Làm tôi cho rằng anh bị sự trừng phạt đột ngột giáng xuống làm cho ngu ngơ đi. Tôi không kìm được ôm lấy anh, khóc. Giống như một bản thân khác của tôi bị đánh xuống mười tám tầng địa ngục trước mặt mọi người, mà tôi hết lòng muốn cứu bản thân khác đó ra khỏi địa ngục, nhưng lại bó tay không cách nào...

"Họ... họ rốt cuộc muốn đối xử với tôi thế nào?..."

Anh cuối cùng mở miệng nói một câu. Trong tai tôi đó là giọng nói của một người hoàn toàn xa lạ. Giọng điệu âm u, máy móc. Trong cổ họng còn rít lên. Dường như một người bị hỏng dây thanh quản đang nói chuyện...

Rõ ràng, anh đã hoàn toàn ngơ ngác rồi. Ngay cả việc xử lý đối với anh cũng không nhớ rõ...

Lúc đó tôi không đành lòng nói cho anh ấy biết—anh ấy bị điều khỏi đại đội của chúng tôi, bị đày tới một đơn vị khai hoang mới ở nơi xa xôi hẻo lánh nhất, nơi chưa có đường cái, phải băng đèo vượt suối mới tới được. Nơi đó tập trung tất cả những thanh niên trí thức từng phạm phải lỗi lầm này hoặc lỗi lầm kia trong toàn trung đoàn. Họ đều là những thanh niên trí thức bị đưa vào "danh sách đen". Chúng tôi gọi đại đội đó là "trại tập trung cải tạo"……

Ba ngày sau, Tử Khanh bị lệnh rời khỏi đại đội.

Một chiếc xe ngựa dừng trước khu ký túc xá. Chỉ có một mình tôi âm thầm giúp anh ấy khuân đồ lên xe. Đám thanh niên trí thức tụ tập ở hai bên cửa ký túc xá, từng người một lạnh lùng nhìn chúng tôi. Trong mắt họ không có lấy một ánh nhìn thông cảm. Trên mặt cũng chẳng có vẻ biểu cảm nào của sự thương xót. Ba năm gã thanh niên trí thức cất giọng quái gở hát:

"Trồng dưa được dưa, trồng đậu được đậu,

Ai gieo mầm thù hận, kẻ đó tự chuốc tai ương!..."

Khoảnh khắc người đánh xe vung roi lên, tôi cũng nhảy lên xe ngựa.

Anh ấy hạ giọng nói: "Cậu lên đây làm gì?"

Tôi đáp: "Tôi tiễn cậu một đoạn!"

Trong mắt anh ấy đột nhiên rưng rưng lệ.

Anh ấy lại nói: "Cậu đừng tiễn tôi, nhất định đừng nói cho mẹ tôi biết sự thật……"

Bánh xe lăn chuyển, anh ấy đẩy tôi xuống xe……

Chiếc xe ngựa dần dần xa khuất khỏi tầm mắt tôi, rẽ qua một chân núi rồi mất dạng……

Từ đó về sau tôi thực sự không còn cơ hội gặp lại anh ấy nữa—bởi vì sau này chính tôi may mắn được vào đại học, giống như những gì tôi đã viết trong cuốn sách nhỏ khác của mình "Từ Phục Đán đến Bắc Ảnh".

Tôi từng viết rất nhiều thư cho anh ấy từ đại học, nhưng chẳng nhận được lấy một lá hồi âm. Anh ấy dường như biến mất khỏi khu vườn tình cảm của tôi. Ví như một cái cây trong vườn tình cảm của tôi đã bị đốn hạ, bị kéo đi, chỉ còn trơ lại một đoạn gốc cây. Trong ký ức của tôi……