05
Mỗi khi vui vẻ, da thịt toàn thân ả như lập tức mềm nhũn, mịn màng hẳn ra. Lồng ngực ả nở nang, rộng rãi, hai cánh tay ôm chặt lấy, cảm giác như đang bơi trên một con thuyền thênh thang.
Anh thì lại rất gầy, từ xưa đến nay vốn đã gầy. Thành ra trông ả lại càng thêm vạm vỡ. Thực ra anh còn cao hơn ả một chút, nhưng nhìn vào lại thấy ả vượt trội hơn hẳn. Ả hơn anh năm tuổi, thế nhưng nhìn mặt mũi thì chẳng hề thấy già hơn anh. Lúc kết hôn, anh hai mươi sáu, ả ba mươi mốt. Anh cụt một chân, nhưng ả lại rất ưng thuận, ả bảo anh còn trẻ, có học thức, có hộ khẩu thành phố, là công nhân viên chức nhà nước, bộ đội phục viên chuyển ngành, người có công với nhân dân. Anh không hiểu sao ả lại có thể nói ra những lời ấy một cách tự nhiên đến thế, trông chẳng giống như có ai mớm lời cho ả. Lẽ dĩ nhiên anh cũng hiểu, một gái già quá lứa như ả, muốn tìm được một người chồng ra hồn trong cái xó rừng rú này vốn chẳng còn dễ dàng gì. Ả lấy được anh, âu cũng nhờ cả vào ông lão trưởng phòng dân chính trên huyện. Anh biết thừa những lời kia đều do ông lão trưởng phòng dân chính dạy cho ả. Có điều ả cũng chỉ nói đúng một lần ấy, chính là lần đầu tiên hai người gặp mặt. Dẫu ả nói năng vô cùng tự nhiên, kín kẽ không tì vết, nhưng sau lần gặp gỡ đó, ả tuyệt nhiên không nhắc lại nữa. Có lẽ ả thấy chẳng còn cần thiết. Ả biết anh là người chất phác. Về sau ả bảo với anh: "Toàn lời lừa gạt dỗ ngon dỗ ngọt người ta, nghe mà sởn hết cả da gà."
Ả đúng là không hề nhắc lại thật. Lúc cưới, đài phát thanh huyện, báo địa khu, thậm chí cả phóng viên báo tỉnh cũng kéo về phỏng vấn. Trưởng phòng dân chính dĩ nhiên lại soạn sẵn biết bao lời lẽ hay ho bắt ả nói. Nào là người có công, anh hùng, Lão Sơn, dũng sĩ, người đáng yêu nhất, tình yêu đích thực... Thế nhưng ả nhất quyết chẳng hé môi nửa lời. Quanh đi quẩn lại cũng chỉ có mỗi một câu ả muốn nói: "Trưởng phòng bảo rồi, theo anh ấy thì sau này sẽ chuyển được thành hộ khẩu thành phố."
Ả chỉ nói chuyện thực tế. Trong mơ ả cũng khao khát cái hộ khẩu thành phố.
Anh không hiểu nổi. Một cô gái nông thôn lớn lên nơi thâm sơn cùng cốc này, cớ sao cũng ôm mộng mỏi mắt ngóng trông cái hộ khẩu thành phố đến nhường ấy.
Ả đâu có hiểu, câu hứa hẹn năm xưa của ông lão trưởng phòng dân chính, muốn biến thành hiện thực thì gian nan biết chừng nào. Thời gian đầu, ngày nào ả cũng chạy vạy lên thành phố. Chạy ròng rã suốt hai ba năm trời mà vẫn chẳng đi đến đâu. Về sau ông trưởng phòng về hưu, rồi ả lại sinh con, từ đó cũng thôi không chạy vạy như trước nữa. Thế là quay sang chửi, chửi trưởng phòng, chửi chính quyền, chửi trời, chửi đất, chửi cha, chửi mẹ, chửi anh. Chửi cái chân cụt của anh. Kể từ ngày anh lên núi làm nhân viên kiểm lâm, ả lại càng chửi suốt ngày suốt đêm, ăn cơm chửi, đi ngủ chửi, làm lụng chửi, ngồi nghỉ cũng chửi.
"Cái ngữ què quặt tàn phế, bà mày thèm vào cái thứ gì ở mày!" Cứ mỗi lần gánh xong một gánh nước, hơi thở còn chưa kịp thông, ả đã xả xối xả một tràng vào mặt anh như thế.
Chửi thì chửi vậy, nhưng trong cuộc sống ả cũng chưa từng để anh phải chịu thiệt thòi. Ả nấu ăn rất khéo, dẫu là những nguyên liệu rẻ tiền nhất qua tay ả cũng thành món ngon đậm đà. Quần áo ả may, giày ả khâu, tuy không hợp thời nhưng mặc vào rất vừa vặn, tươm tất. Ả chửi anh, nhưng dù thế nào đi nữa, mỗi tháng ả đều thay anh lên xã lĩnh trọn số tiền lương chừng trăm đồng bạc. Ả tiết kiệm đến mức kỳ lạ, một đồng bẻ đôi ra mà tiêu. Nếu có món đồ nào tăng giá, dẫu chỉ tăng hai ba xu, ả cũng có thể tức tối chửi bới suốt một hai ngày liền. Những nhà nông trên núi, cả năm họa hoằn lắm mới được ăn vài bữa lương thực tinh. Thế nhưng thứ ả lĩnh từ cục lương thực về không chỉ có bột mì trắng, mà còn có cả bột mì hảo hạng, gạo tẻ! Điều đó thường khiến ả sướng run người. Đương nhiên, ả vẫn còn chút hy vọng để bấu víu. Bất kể lúc nào lên thành phố hỏi thăm, người phụ trách cũng không nói tuyệt tình: "Chưa đủ thâm niên, hết cách rồi, đây là quy định của nhà nước, ráng đợi thêm chút nữa đi, đến lúc được chuyển thì sót phần chị sao được?" Ả không hề ngốc. Ả hiểu rõ, ả chỉ có thể dựa dẫm vào anh. Mất anh rồi, ả sẽ chẳng còn lại gì. Lúc về nhà mẹ đẻ, ả chỉ cần xách theo vài cân gạo, vài cân bột mì trắng là đủ khiến cả nhà trầm trồ suốt nửa ngày trời. Ngồi xuống một cái là già trẻ lớn bé trong nhà cứ xoay quanh ả. Dù sao ả cũng có một tấm chồng kiếm ra tiền ở chốn thành thị, thế nên ả cảm thấy vô cùng nở mày nở mặt.
Anh chưa bao giờ cãi nhau với ả. Chẳng béo bổ gì mà cũng vô ích. Anh biết, những lúc ả mắng chửi anh phần nhiều chỉ là phát tiết bực dọc, xả nỗi ấm ức trong lòng, chứ chẳng phải thật bụng muốn rủa sả. Nghe riết rồi cũng quen tai. Anh đã quen từ lâu rồi.
Thực ra ả cũng rất vất vả. Mỗi ngày hễ mở mắt ra là tay chân không lúc nào ngơi nghỉ. Cơm ăn áo mặc của cả gia đình, việc trong việc ngoài đều đổ dồn lên vai ả. Nhất là từ khi có con, ả lại càng bận túi bụi như chong chóng. Thằng bé này lớn lên giống ả như đúc, lưng gấu vai hổ, đầu tròn xoe, chỗ nào trên người cũng núc ních thịt, khắp người như có nguồn sức lực dùng mãi không cạn. Hễ cứ thức giấc là nó chạy loạn khắp nhà, nghịch ngợm quậy phá, đảo lộn tung trời. Đứng trước mặt anh, ả như một con cọp cái, nhưng trước mặt con trai, ả lại hiền như một con cừu non, nhẫn nhục chịu đựng, ngoan ngoãn chiều chuộng, tính nết tốt đến mức dường như chẳng còn biết giận hờn. Ả dám mắng chửi bất cứ ai, duy chỉ có con trai là ả không dám mắng, cũng chẳng cho phép bất kỳ ai được mắng con mình.
Vốn dĩ cứ thế này mà sống qua ngày cũng được. Anh chẳng có thêm ước vọng xa xôi nào. Anh cũng không giống như mấy gã thương binh tàn phế khác, dăm bữa nửa tháng lại chạy lên phòng dân chính. Lúc nào cũng chìa tay ra vòi vĩnh thật dài, không cho là liều mạng làm ầm ĩ. Anh luôn nhớ về những người đồng đội đã ngã xuống. Anh cảm thấy những người hy sinh nơi chiến trường mới thực sự là những người dũng cảm nhất, xông pha nơi tuyến đầu. Anh chẳng tính là dũng cảm, càng không với tới danh hiệu anh hùng. Chẳng qua chỉ là mất đi một cái chân, lòng không thẹn với lương tâm là quá đủ rồi, có gì đâu mà phải khoe khoang. Làm một người bình thường giản dị, hàng trăm triệu dân đen ngoài kia, hàng chục triệu người tàn tật, chẳng phải ai nấy đều sống như thế sao?
Biết đủ thì thường vui, anh thấy rất thỏa lòng. Vợ vừa xấu xí, lại thất học, tính tình nóng nảy cộc cằn, anh đều thấu suốt. Đổi lại là cô gái tốt hơn chút đỉnh thì chẳng ai thèm lấy anh đâu. Nếu được thế thật thì lòng anh cũng chẳng thể nào thanh thản. Một cô gái xinh như hoa như ngọc, có học thức có gia giáo hà cớ gì phải gả cho anh, để rồi cả hai bên cùng khổ sở dằn vặt. Cứ như hiện tại, anh thấy rất vừa ý, cõi lòng thực sự vô cùng bình yên. Huống hồ còn có một thằng nhóc béo mập, kháu khỉnh lại có phần bướng bỉnh ngốc nghếch thế này, suốt ngày nhảy nhót lăng xăng trước mặt khiến anh cười không ngậm được miệng.
Anh vốn ngỡ rằng, cứ bình lặng sống tiếp như thế là xong xuôi.
Nào ngờ đột nhiên lại có biến cố, người ta lại điều anh lên núi, bắt anh làm nhân viên kiểm lâm.
Đối với anh mà nói, đây đáng lẽ phải là một công việc béo bở. Lên núi làm kiểm lâm, đãi ngộ rất cao. Nào tiền thưởng, phụ cấp, trợ cấp, ngay cả vợ anh cũng được phát lương tạm thời. Cũng chỉ đi chừng hai ba năm, cấp trên thậm chí còn hứa hẹn lúc hết hạn trở về sẽ xem xét phân cho anh một căn nhà ở.
Anh biết, lãnh đạo một lòng muốn tốt cho anh. Nhìn bề ngoài đây có vẻ là một công việc cực nhọc. Nhưng kẻ muốn chen chân vào làm thì lại đông vô kể. Chỉ cần lãnh đạo đồng ý, họ có thể lấy cớ này để dành cho anh nhiều sự chăm sóc ưu ái hơn. Lúc ấy anh nào hay biết, trong mắt một số kẻ, chức kiểm lâm này lại là một miếng mồi béo bở. Kiểm lâm ở cái xứ này kiếm chác ác lắm.
"Muốn kiếm tiền to thì đi làm kiểm lâm." Lên đến vùng này anh mới nghe người dân bản xứ kháo nhau như vậy.
06
Tại chốt kiểm lâm này của anh, gỗ lạt của cả cánh rừng gần như đều do một cửa ải này của anh trông giữ. Đúng thật là một người giữ ải, vạn người khó qua. Đây là con đường huyết mạch tự nhiên, ở chốn này muốn đi vào lâm trường thì chỉ có độc một lối này mà thôi.
Nhiệm vụ mỗi ngày của anh là gác chặt con đường ấy. Công việc nhàn hạ vô cùng. Thực ra cũng chẳng cần phải canh chừng gắt gao làm gì, chỉ cần khóa chặt cánh cổng lớn chắn đường kia lại, thì dù có tài thánh cũng đừng hòng vận chuyển được một khúc gỗ nào xuống núi.
Ban đầu anh cứ ngỡ công việc này quả thực quá đỗi thảnh thơi. Anh thậm chí còn tính chuyện đọc thêm vài cuốn sách hoặc học lấy một nghề thủ công nào đó để làm thêm.
Chỉ là nằm mơ cũng không ngờ tới, công việc này hóa ra lại gian nan và hiểm ác đến nhường này!
Tính đi tính lại trọn vẹn cũng chỉ mới chừng ba tháng. Thế nhưng ba tháng này, ngỡ như bị vây hãm trên đỉnh núi, đối mặt với thiên quân vạn mã, đơn thương độc mã chiến đấu mà chẳng hề có viện binh! Những kẻ vây công cứ hết đợt này đến đợt khác lao lên, xông thẳng tới tận bây giờ, dồn ép anh ra nông nỗi như ngày hôm nay.
---❊ ❖ ❊---
... Khát quá, giá như có một ngụm nước thì tốt biết mấy.
Nước, nước!
Tám giờ đúng ngày hai mươi.
Mặt trời nơi vùng núi thực ra mọc rất muộn. Bị núi non che khuất, hễ vừa ló dạng thì đã treo lơ lửng giữa trời rồi.
Đám ruồi nhặng dường như kéo đến cùng lúc với ánh mặt trời. Từng vũng máu tươi nhầy nhụa kéo theo từng đàn ruồi bu kín. Người bước qua là chúng lại bay lên vo ve rợp trời. Trời đã sang cuối thu, ruồi nhặng cũng bắt đầu lờ đờ. Chúng ngắc ngoải nhưng đần độn hẳn đi. Cứ nhằm thẳng mặt người ta mà va quẹt vào. Lạnh buốt rợn người, tựa như đang trét máu lên mặt. Người qua kẻ lại cứ liên tục lấy tay quệt lên mặt. Quẹt một cái, nhìn một chút, rồi lại đưa tay lên quẹt tiếp.
Những vũng máu kia đã đông cứng lại thành màu tím đen.
Lão Vương và lão sở trưởng tranh thủ thời gian đi nắm tình hình trong thôn. Vụ án nhìn qua có vẻ rất đỗi đơn giản.
Khoảng ba giờ chiều hôm qua, hung thủ Cẩu Tử từ trên núi đi xuống cửa hàng tạp hóa trong thôn mua đồ. Do lời qua tiếng lại xích mích nên đã cãi cọ với ông lão trông quán. Cãi nhau một hồi rồi chuyển sang xô xát đánh nhau. Tiệm tạp hóa này là do bốn anh em một gia đình trong thôn chung vốn mở ra. Bốn anh em nghe tin liền kéo đến, rốt cuộc lại lao vào ẩu đả chung một mớ. Khi ấy người đứng vây quanh xem có lẽ rất đông, thế là đánh nhau loạn xạ cả lên. Kẻ bị đòn dĩ nhiên là Cẩu Tử. Thương tích đầy mình Cẩu Tử chính là do trận đòn ấy mà ra. Còn về việc do ai đánh, cầm thứ gì đánh, tại sao lại đánh dã man đến thế, thì có gặng hỏi thế nào cũng chẳng ra manh mối.
Tất cả mọi người đều đồng thanh một mực khẳng định Cẩu Tử là kẻ ra tay trước. "Cái thằng ấy ra tay tàn độc lắm, vừa xông vào đã bóp nghẹt cổ người ta như muốn bóp chết tươi. Bóp đến nỗi người ta gào thét chẳng ra tiếng người nữa." "Mày bảo cái thằng ấy có dã man không cơ chứ, người ta là một ông già lụ khụ, sao dám thẳng tay đánh chết người ta như thế! Đánh cho người ta la hét om sòm, tiếng kêu nghe rợn cả người." "Bốn anh em nhà người ta đến can ngăn, nó còn đánh luôn cả bốn anh em người ta, mày bảo cái thằng ấy có phải là con người nữa không." "Người ta là thằng ba có lòng tốt khuyên can nó, nó lại bẻ ngược ngón tay người ta muốn gãy lìa, bẻ đến mức người ta đau đớn rú lên không thành tiếng, mày bảo thằng ấy có độc ác không chứ."
Thế nhưng hễ cứ hỏi đến những vết thương trên người Cẩu Tử, tất thảy bọn họ đều lắc đầu quầy quậy. "Không thấy." "Lúc ấy đánh nhau hỗn loạn cả lên, ai mà nhìn cho rõ được." "Dùng dao á? Bao nhiêu người vây quanh thế kia sao mà dùng dao được! Không thể nào, không thể nào đâu. Toàn là dân lành chân chất, đứa nào dám dùng dao!" "Lấy cái gì đập á? Ái chà, cái đó thì chịu chết. Đông nghẹt người như đạp lúa ngoài sân thế kia, làm sao mà dòm thấy được." ...
Về việc Cẩu Tử rốt cuộc đã rời đi bằng cách nào, nhận định của mọi người gần như hoàn toàn trùng khớp. "Chạy chứ sao! Bị đòn đau thế rồi còn không chạy à! Chạy nhanh thoăn thoắt ấy chứ!" "Có ai ngờ được cái thằng ấy lại chạy nhanh đến thế, chân giả cứ kêu cót két cót két thế mà phóng như bay, chắc chắn là sợ đến vỡ mật rồi." "Cái thằng ấy ôm bụng cắm đầu cắm cổ chạy. Bọn tôi cứ ngỡ nó chạy không nổi vài bước, ai dè nó phóng thẳng một mạch ra khỏi thôn mà vẫn còn chạy tiếp." "Nếu là người bình thường thì bị đánh chết tươi từ lâu rồi. Không ngờ cái thằng ấy vẫn còn lết đi được! Thằng ấy lì lợm lắm, chết cũng không chịu ngã, chứ không thì bị nện ra nông nỗi ấy rồi, làm sao mà còn đi được! Làm sao mà còn mò ngược trở về, một phát súng bắn gục từng thằng một chứ!"
---❊ ❖ ❊---
Nhìn vào thương thế trên người Cẩu Tử, thật khó lòng tưởng tượng nổi anh ta lại có thể chạy ra khỏi thôn.
Thế nhưng từ dấu vết tại hiện trường mà xét, Cẩu Tử dường như thực sự đã chạy ra ngoài. Dẫu không thể tin nổi, nhưng sự thật rành rành đúng là như vậy.
Anh ta mang thương tích đầy mình chạy chừng hơn một ngàn mét. Trong suốt hơn một ngàn mét này, dường như anh ta chưa từng dừng bước lấy một lần, mãi cho đến khi vượt qua đầu thôn, quẹo qua sườn núi, lúc này mới như kiệt sức ngã vật xuống đất. Nhìn vào vũng máu ở nơi ngã xuống, rất có thể anh ta đã đột ngột ngất lịm đi tại đây. Hơn nữa thời gian hôn mê chắc chắn không hề ngắn, đoạn đường còn lại hoàn toàn là bò lết.
Từ chỗ này bò ngược lên núi, bò về đến chốt kiểm lâm, ước chừng mất hơn ba tiếng đồng hồ. Trên đoạn đường này, căn cứ vào vết máu và dấu vết cọ xát còn lưu lại, anh ta đã dừng lại tổng cộng chín lần. Trong đó có ba lần có lẽ là do ngất đi mà phải dừng lại, bởi vì vết máu đọng lại rất đậm.
Tại chốt kiểm lâm, Cẩu Tử nán lại khoảng chừng nửa tiếng. Anh ta tìm ra một cuộn băng dính công nghiệp cỡ lớn, dùng băng dính dán chặt tất cả những vết thương có thể dán được trên người. Nhìn những mẩu băng dính dính đầy máu vứt vương vãi trên nền đất, có vài vết thương có lẽ phải dán đi dán lại mấy lần mới miễn cưỡng giữ lại được. Băng dính công nghiệp độ dính quá kém, lại dính máu thì càng khó dính chắc, chiếc chăn bông bị xé rách tả tơi, xem chừng là được dùng để quấn chặt vết thương.
Điều khiến người ta khó hiểu là, trong nhà lăn lóc la liệt những vỏ lon nước ngọt và chai lọ rỗng không, ngay cả đống chai lọ nước ngọt chất đống một góc ngoài sân nhỏ cũng lăn lông lốc khắp sân. Thật sự không hiểu nổi vì sao lại có nhiều vỏ chai lọ nước ngọt đến thế, lại còn lăn lóc bừa bãi đầy đất.
Kết luận duy nhất chỉ có thể là: Cẩu Tử đang lùng sục tìm cái để uống.
Đúng là cạn sạch nước. Tất cả chai lọ đều rỗng tuếch. Từng ấy chai lọ lăn lóc rơi vãi đầy đất, rất có thể là do anh ta muốn bới móc tìm kiếm chút nước ngọt thừa thãi còn sót lại bên trong để uống cho đỡ khát.
Người mất máu quá nhiều sẽ cảm thấy vô cùng khát nước.
Thế nhưng trong sân ngoài ngõ quả thực chẳng có lấy một giọt nước. Ngay cả chum nước cũng cạn trơ đáy, trong đáy chum chỉ còn lại một lớp nước cực kỳ nông.
Nước dưới đáy chum đỏ ngầu, bên ngoài chum cũng có một vũng máu.
07
Xem chừng Cẩu Tử từng nhoài người lên miệng chum nước. Nước quá ít, trước ngực lại toác một vết thương sâu hoắm như thế, anh ta căn bản không thể nào cúi gập người xuống để với tới chút nước ít ỏi kia. Xem ra anh ta đã cố hết sức vươn tới, nhưng cuối cùng đành phải từ bỏ nỗ lực ấy. Giả sử lúc đó anh ta thật sự dốc hết tàn lực rướn người chạm vào chỗ nước đó, lỡ không may cắm đầu lọt thỏm vào trong, với tình trạng thể xác khi ấy, rất có thể anh ta sẽ chẳng bao giờ chui ra được nữa.
Đầu óc Cẩu Tử lúc đó có lẽ vẫn còn tỉnh táo. Chắc là khi nhận thấy nỗ lực này hoàn toàn vô ích, anh ta liền kịp thời rời khỏi miệng chum.
Sao anh ta không đập vỡ chum nước ra? Có lẽ anh ta không nghĩ tới. Cũng có thể anh ta cảm thấy nước quá ít, không đáng để hao tâm tổn lực làm chuyện đó. Đập vỡ chum nước cần rất nhiều sức lực. Hơn nữa mảnh sành vụn vỡ rơi xuống đáy chum, rất có thể sẽ hút cạn chút nước đáy ít ỏi kia.
Thực ra nhìn vào chút nước còn sót lại trong chum, anh ta căn bản không nên thử làm gì. Anh ta thừa biết chum cạn nước, nhưng vẫn cố bò lên, lúc bấy giờ rất có thể chỉ là một phản xạ vô thức.
Xem ra, đầu óc Cẩu Tử lúc ấy chẳng hề tỉnh táo chút nào.
Trên đoạn đường bò ngược trở lại thôn, Cẩu Tử tổng cộng đã mất khoảng tám tiếng đồng hồ.
Đoạn đường này, Cẩu Tử bò rất chậm chạp, có lẽ ngoài mấy lần hôn mê sâu khá lâu ra, những cơn choáng váng ngất lịm thoáng qua rất có thể xảy ra liên miên.
Kỳ lạ ở chỗ, giữa đường đi, Cẩu Tử lại rời khỏi lối đi chính, bò về phía trạm cấp nước cách đó một quãng không hề gần. Nhưng anh ta rõ ràng biết trạm cấp nước bị khóa chặt, ở đó căn bản không thể nào kiếm được ngụm nước nào.
Liệu đây có phải cũng là một phản xạ trong vô thức?
Về sau, từ những vết tích bò trườn để lại, Cẩu Tử từng rẽ khỏi đường cái mà bò đến trước cửa mấy hộ nông dân, nhưng dường như đều không dừng lại mà rời đi ngay.
Anh ta có gõ cửa hay không? Nếu có gõ, liệu có ai mở cửa không. Rất có thể là để xin nước uống, liệu có xin được ngụm nào không?
Lão Vương và lão sở trưởng đã hỏi qua mấy hộ gia đình này, câu trả lời nhận được đều là: "Không nghe thấy ai gõ cửa cả." "Chẳng nghe thấy cái gì hết." "Chẳng nghe thấy tiếng kêu la gì, tịnh không nghe thấy gì sất."
Duy chỉ có tiếng súng là dường như cả thôn ai nấy đều nghe thấy mồn một.
"Tiếng súng đó ghê người thật đấy." "Không ngờ tiếng súng lại nổ to đến thế!" "Như động đất ấy." "Làm đứa con nhà tôi sợ khóc thét cả lên!" ...
Đó đại khái là toàn bộ quá trình. Vụ án nhìn qua quả thực quá đỗi đơn giản.
Cãi vã, ẩu đả, rồi đánh hội đồng. Cẩu Tử bị thương bò ra khỏi thôn, lết về chốt kiểm lâm, lấy súng, rồi lại bò ngược vào thôn, xông vào nhà bốn anh em, một hơi bắn hạ gục cả bốn người.
Từ những tài liệu hiện có trong tay, vụ án đơn giản đến mức gần như chẳng biết phải báo cáo thế nào cho thỏa đáng.
Đây cũng thường là điều hóc búa nhất khi phá án ở vùng nông thôn, nhìn bề ngoài tài liệu có vẻ nhiều, lời khai kể lể ra cả đống, nhưng thứ thực sự hữu ích, có giá trị lại cực kỳ ít ỏi, thậm chí là con số không. Trông thì như cái gì họ cũng sẵn sàng kể cho anh nghe, lại còn lải nhải không dứt, nhưng cứ hễ đụng đến chỗ then chốt nhất, cần thiết nhất thì lại ậm à ậm ờ, lập tức rụt đầu rụt cổ lại, khiến anh hoàn toàn bó tay bất lực.
Đúng thật là gấu dẫm bóng da, chỗ nào cũng mềm oặt mà chẳng tài nào dẫm trúng điểm tựa.
"Nhà có gia pháp, làng có hương quy, cán bộ nhà nước thì đã sao? Nhân viên kiểm lâm thì ghê gớm gì, cũng phải nhập gia tùy tục chứ. Bất kể thế nào, anh dù sao cũng là người thiên hạ tới, anh đấu sao lại được. Bốn anh em nhà người ta là dạng người thế nào, anh cũng chẳng thèm nể nang. Anh không nể người ta thì người ta nể anh chắc? Hai bên đều chẳng coi nhau ra gì, thế thì tránh sao khỏi việc động tay động chân." Trưởng thôn cứ thủng thỉnh chậm rãi buông từng lời như thế. Trưởng thôn tầm năm mươi tuổi, mặt mũi vàng như nghệ, dáng người tầm thước. Những lúc không mở miệng nói chuyện, trông ông ta có vẻ rất nhanh nhẹn, chân đi tay làm, xử lý công việc dứt khoát tháo vát. Thế nhưng hễ cứ cất lời, cái vẻ chậm chạp dè dặt cẩn trọng ấy quả thực khiến người ta không tài nào chịu nổi. Một câu nói dường như phải nghĩ ngợi đến ba lần mới chịu thốt ra khỏi miệng. "Chúng tôi cứ nghĩ thế này, anh chửi người ta, người ta lại chẳng chửi lại anh? Anh đánh người ta, người ta lại không nện cho anh một trận? Bị đánh đau rồi, tự nhiên trong lòng sẽ không phục. Con người ta mà, một khi nuốt không trôi cục tức, đã đâm đầu vào ngõ cụt thì chuyện gì mà chẳng dám làm. Rốt cuộc thì sao, chẳng phải là gây ra chuyện tày đình rồi đó ư." Gương mặt vàng vọt đờ đẫn của trưởng thôn chẳng gợn chút biểu cảm nào. Giọng nói đặc sệt âm mũi hoàn toàn không phân biệt nổi là khen hay chê. Có điều nếu anh chịu ngồi nghe, ông ta có thể cứ thế lải nhải mãi không thôi.
Bí thư chi bộ là một ông lão, chưa đầy sáu mươi mà trông già khọm như ngoài bảy mươi. Ông mắc bệnh hen suyễn rất nặng, có lẽ lại bị cảm lạnh nên mũi cũng nghẹt cứng. Trong cổ họng cứ phát ra tiếng thở khò khè như kéo bễ: "Tôi chẳng biết cái gì hết, người ta cũng chẳng tìm đến tôi, có chuyện gì cũng không thèm tìm. Giờ là chế độ trưởng thôn chịu trách nhiệm mà lị. Tôi thật sự chẳng hay biết gì đâu. Nửa đêm nghe thấy tiếng súng nổ, còn tưởng là người ta đốt pháo hoa, ai mà ngờ lại xảy ra cái chuyện tày trời này. Dân ở đây toàn là người hiền lành chất phác cả. Vừa nãy nghe người ta kể lại, tôi thật sự sợ hết hồn. Các anh bảo thế có chết người không cơ chứ! Sao lại để xảy ra cái chuyện này được. Dù thế nào đi nữa cũng không nên vác súng ra bắn người ta chứ, đây cũng là một bài học đắt giá. Để tôi nói nhé, sau này bất kể là ai, cũng không thể tùy tiện phát súng cho được. Mà dẫu có phát súng, cũng tuyệt đối không được phát đạn. Cầm khẩu súng dọa dẫm người ta là được rồi, ai lại bắn thật bao giờ! Những năm trước kia, trong thôn tổ chức dân quân, cũng chỉ phát súng chứ đâu có phát đạn. Các anh bảo xem, súng đạn đâu phải trò đùa con trẻ. Dẫu không cố ý bắn người, nhưng cướp cò một cái cũng mất mạng như chơi đấy." Lão bí thư nói năng vô cùng nghiêm túc, vừa nói vừa thở dốc, lại đưa tay quẹt mũi lau khóe mắt, nom chừng có vẻ xúc động lắm. "Sau này chuyện thế này nhất định phải coi trọng đấy nhé, đây cũng là một bài học, mấy năm trước cái dạo..."
Bí thư còn chưa nói dứt câu, lão sở trưởng đã quay lưng bước đi. Lão Vương vuốt mặt vẫn còn muốn nán lại nghe tiếp, "Đi thôi!" Lão sở trưởng đột ngột quát lớn một tiếng. Lão Vương ngẩn người ra, bí thư cũng sững sờ, câu chuyện vì thế mà đứt đoạn tại đây, chỉ còn lại tiếng thở phì phò dồn dập.
Hỏi tới hỏi lui, vẫn chỉ toàn những lời lẽ ấy. "Đánh nhau ác liệt lắm."
"Tiếng la hét nghe rợn cả người." "Bọn tôi cứ ngỡ chắc chắn là bị đánh tàn phế rồi." "Ai mà ngờ được nó vẫn còn lết xuống núi được cơ chứ." "Sao lại xảy ra cái chuyện này được kia chứ!" "Tiếng súng nổ vang trời, chấn động đến mức đất trên nóc hầm lò rơi lả tả." "Cả nhà giật bắn mình ngồi bật dậy, tiếng súng nổ cứ như ngay sát bên tai vậy." ...
Mặt trời lạnh ngắt, chẳng tỏa ra chút hơi ấm nào, tiết trời tháng mười, trên núi rét buốt đến thế đấy.
08
Lão sở trưởng lạnh lùng ngồi đó, hết châm điếu này lại phì phèo điếu khác, liên tục ho khù khụ từng hồi dữ dội. Dường như muốn ho tống hết đám khí lạnh trong phổi ra ngoài. Những làn khói thuốc bị hơi lạnh bọc lấy, tụ lại thành một khối đặc quánh, mãi chẳng chịu tan đi, ho xong xuôi, đôi mắt đỏ ngầu cứ nhìn chòng chọc lên đỉnh núi, hồi lâu cũng chẳng thèm ngoảnh mặt lại, như muốn khoét đứt một mảng của ngọn núi vậy.
"Đồ khốn nạn!" Lão sở trưởng đột nhiên chửi đổng một câu, chẳng rõ là đang rủa xả ai.
Lão Vương liếc nhìn đồng hồ, hơn sáu giờ đã gọi điện báo cáo cho sảnh và huyện rồi, bảy mươi dặm đường núi, tính ra thì cũng phải đến nơi từ lâu rồi mới phải.
Trong lòng lão Vương thầm suy đoán xem lão sở trưởng sẽ báo cáo với người của cấp trên phái xuống như thế nào. Lão Vương cũng đang cân nhắc xem bản thân mình nên ăn nói ra sao.
Ý của lão sở trưởng là muốn để phía thôn báo cáo trước. Lão sở trưởng đã dặn dò trưởng thôn, bảo trưởng thôn chuẩn bị sẵn sàng. Đây là một vụ án lớn, người xuống hiện trường e rằng không chỉ có mỗi lãnh đạo cục.
Nhưng dẫu thế nào đi chăng nữa, trong lòng cũng phải có một nhận định khái quát.
Lão Vương bỗng thấy việc này khó khăn vô cùng.
Hai mươi hai giờ ba mươi phút ngày mười chín.
Nước...
Cẩu Tử đưa lưỡi liếm liếm bờ môi, đôi môi khô khốc nứt nẻ như cành gai đâm vào đau nhói.
Anh nghỉ ngơi một lát, thầm tính toán xem làm cách nào mới có thể nhanh chóng kiếm được một chút nước.
Thực sự, thực sự là quá khát rồi...
Nước!... Nước.
Hồi mới đặt chân đến đây, anh thường cảm thấy thật khó tin. Một ngọn núi to lớn dường ấy, một cánh rừng bạt ngàn dường ấy, mà lại khan hiếm nước đến mức này.
Cả cái Khổng Gia Mão này, bán kính mười mấy dặm, chỉ có độc một giếng nước nông nhìn thấu tận đáy nằm dưới khe núi. Nước ăn nước uống của cả người lẫn gia súc đều trông cậy cả vào nó. Trời chỉ cần hơi hạn hán một chút là nước đã cạn kiệt, trơ đáy. Gánh chừng mươi tám gánh là cạn sạch sành sanh. Phải chờ mất nửa ngày trời mới rỉ ra được vài gánh nước nữa. Đúng thật là nước quý như dầu, nước quý như vàng.
Trông trời trông đất mà sống, ngặt nỗi lại mười năm thì chín năm hạn hán. Một giếng nước nông chính là mạch sống của cả một ngôi làng. Ai sống ở cái chốn này cũng đều phải dựa vào nó, đều phải chịu sự chi phối của nó.
Anh cũng không ngoại lệ.
Thế nhưng anh không ngờ được bọn họ lại dùng chính nguồn nước để dằn mặt, trừng trị anh!
Bọn họ cắt đứt nguồn nước của anh, không cho anh tới đây gánh nước.
Bọn họ dựng lên ở đây một căn nhà chứa nước, khóa chặt bằng một ổ khóa sắt. Nhà chứa nước xây vô cùng kiên cố, đúc bằng xi măng cốt thép. Ổ khóa sắt to tướng, chắc chắn như thành đồng vách sắt.
Người trong thôn cũng bảo, mấy đời nay rồi, ở đây chưa từng có ai dựng nhà chứa nước. Giếng nước nông ở làng nào cũng chẳng bao giờ làm nhà che chắn như thế cả.
Thế mà bọn họ lại dựng lên, chẳng vì mục đích nào khác, cốt chỉ để chặn đường sống của anh! Cốt là muốn ép anh phải gục ngã, bức anh phải cuốn gói cút xéo!
Ban đầu anh cứ ngỡ chuyện này căn bản không thể xảy ra. Anh không thể tin nổi bọn họ lại dám lộng hành trắng trợn đến mức ấy. Mãi đến khi vợ anh quẩy hai chiếc thùng không trở về, quẳng mạnh một cái rầm, rồi lại bồi thêm một cú đá văng chiếc thùng xa tít tắp, gào khóc thảm thiết, anh vẫn không dám tin đây là sự thật. Bọn chúng lấy quyền gì mà dám!
Núi là núi của nhà nước, nước là nước của nhà nước, tôi là nhân viên kiểm lâm do nhà nước phái tới, chẳng ai có cái quyền hành ấy cả!
Anh chống cái chân giả tập tễnh, quẩy hai chiếc thùng không, lê từng bước cót két cót két đi xuống núi. Còn chưa tới nơi, anh đã hiểu ra rằng, vợ anh nói toàn lời thật, bọn chúng thật sự dám làm như vậy!
Trước cửa có một ông lão đứng canh, vừa thấy anh bước tới, cánh cửa liền bị khóa chặt lại. Anh bước tới gần, nói rách cả mép nhưng ông lão nhất quyết không chịu mở. Một ông già chừng bảy mươi tuổi, tai điếc mắt mờ, trong mồm chẳng còn lấy một chiếc răng, thế nhưng lại chỉ chăm chăm nhắm vào anh, nói thế nào cũng bằng thừa.
"Anh đi mà tìm đầu sỏ ấy, đầu sỏ bảo mở thì tôi mở cho anh. Đầu sỏ bảo không cho mở, thì đánh chết tôi cũng không thể mở được. Hai ta trước không thù nay không oán, tôi đâu phải cố ý đắc tội với anh làm gì. Anh nghe tôi nói này, tôi kiếm được miếng cơm này chính là nhờ việc này đấy, để anh gánh nước đi mất thì tôi chẳng còn kiếm chác được đồng nào nữa đâu."
Đôi mắt ông lão đục ngầu, như hai nồi canh đậu phụ lờ nhờ nhìn không thấu. Nhìn vào anh mà cứ như chẳng nhìn anh. Ông lão nói toàn lời thật. Số tiền ông lão kiếm được chính là để trông chừng anh. Anh biết mình không thể trút giận lên đầu một ông già. Chuyện này chẳng thể trách ông lão được. Nhìn cái dáng vẻ kia của ông lão, dường như cũng chẳng sợ anh trút giận.
Bọn chúng cũng thật biết cách bày trò, cố tình kiếm đâu ra một ông lão lụ khụ thế này. Nếu là đứa trẻ tuổi, cãi nhau thì cãi nhau, xô xát thì xô xát. Đằng này lại là một ông già, khiến anh chẳng thể làm gì được, hoàn toàn bất lực.
Anh không rõ cái gã đầu sỏ mà ông lão nhắc tới rốt cuộc là ai. Trưởng thôn ư? Trưởng thôn nhát như một con thỏ đế, ông ta không có cái lá gan ấy. Bí thư chi bộ ư? Bí thư là một cái xác ốm dặt dẹo, ngay cả chuyện trong nhà mình còn lo chưa xong, hơi đâu mà quản tới tận chốn này?
