Những cuộc cãi vã cũng thường nảy sinh trong những tình bạn mà các bên không cân xứng với nhau, bởi mỗi bên đều cho rằng mình xứng đáng được hưởng phần lớn hơn, và hiển nhiên, khi điều này xảy ra thì tình bạn cũng tan vỡ.
Người nào tốt hơn kẻ kia thì cho rằng việc được hưởng phần lớn hơn thuộc về mình một cách chính đáng, vì phần hơn luôn được dành cho người tốt; và tương tự là kẻ mang lại nhiều lợi ích cho người khác hơn là người đó mang lại cho mình: “một kẻ vô dụng,” họ nói, “không nên được hưởng phần ngang nhau, bởi đó là một sự gánh nặng chứ không phải tình bạn, trừ khi thành quả của tình bạn được thu hoạch tương xứng với công sức bỏ ra”: quan điểm của họ là, cũng giống như trong một mối hợp doanh tiền bạc, ai góp nhiều hơn thì nhận nhiều hơn, và trong tình bạn cũng nên như vậy.
Mặt khác, người túng thiếu và kẻ kém đức hạnh hơn lại đưa ra yêu sách ngược lại: họ cho rằng “nhiệm vụ cốt lõi của một người bạn tốt là giúp đỡ những ai đang hoạn nạn, nếu không thì có ích gì khi có một người bạn tốt hoặc quyền thế mà lại không được hưởng chút lợi lộc nào từ họ?”
Giờ đây, dường như ai cũng đưa ra một yêu sách có lý và đều thấy mình xứng đáng nhận được nhiều hơn từ mối liên kết ấy so với người kia, chỉ có điều không phải là nhiều hơn về cùng một thứ: người bề trên nên nhận được sự tôn trọng nhiều hơn, còn người túng thiếu nên nhận được lợi ích nhiều hơn; sự tôn trọng là phần thưởng cho phẩm hạnh và lòng nhân ái, còn lợi ích là sự trợ giúp cho lúc ngặt nghèo.
Đây rõ ràng là nguyên tắc được tuân thủ trong các cộng đồng chính trị: kẻ không cống hiến gì cho lợi ích chung thì không nhận được vinh dự nào; bởi tài sản của công chúng được trao cho kẻ làm điều ích nước lợi dân, và vinh dự cũng là tài sản của công chúng; không thể vừa kiếm tiền từ công chúng lại vừa nhận được vinh dự, bởi chẳng ai chịu thiệt thòi về mọi mặt cả: thế nên, đối với người chịu tổn thất về tiền bạc thì họ ban thưởng vinh dự, còn tiền bạc thì dành cho kẻ có thể được đền đáp bằng những món quà; bởi như đã nêu trước đây, việc tuân thủ đúng tỷ lệ sẽ tạo ra sự bình đẳng và gìn giữ tình bạn.
Do đó, những quy tắc tương tự cũng cần được tuân thủ trong giao tế giữa những người bạn không cân xứng; và đối với người giúp đỡ kẻ khác về mặt tiền bạc hay phẩm hạnh, người kia nên đền đáp lại bằng sự tôn trọng, đáp đền theo khả năng của mình; bởi tình bạn đòi hỏi những gì nằm trong tầm tay, chứ không phải những gì đúng đến từng xu, vì điều đó không phải lúc nào cũng khả thi, chẳng hạn như những ân huệ dâng lên các vị thần và đấng sinh thành: không ai có thể hoàn trả trọn vẹn trong những trường hợp này, và vì thế, một người được coi là tốt khi họ bày tỏ lòng kính trọng tùy theo khả năng của mình.
Vì lý do này, người ta có thể nhận định rằng một người con không bao giờ được phép từ bỏ cha mình, trong khi người cha lại có thể từ bỏ con: bởi kẻ mang nợ thì buộc phải trả; mà một người con thì dù làm bất cứ điều gì cũng không thể báo đáp trọn vẹn những ơn nghĩa ban đầu mà cha mình đã trao cho, nên cậu ta luôn là con nợ. Nhưng những ai là chủ nợ thì có quyền ruồng bỏ con nợ của mình: thế nên người cha có quyền từ bỏ con. Song đồng thời, có lẽ cũng phải thừa nhận rằng dường như chẳng có người cha nào lại muốn dứt bỏ hoàn toàn một người con, trừ trường hợp đứa con ấy quá ư hư hỏng: bởi ngoài tình cảm tự nhiên, bản tính con người vốn không muốn đẩy lùi sự trợ giúp mà một người con có thể mang lại. Nhưng đối với người con, nếu đã hư hỏng, thì việc giúp đỡ cha mình là điều nên tránh, hoặc ít ra cũng là điều cậu ta chẳng mấy mặn mà; phần lớn mọi người đều sẵn lòng đón nhận ân huệ, nhưng lại ngại ngùng việc ban phát vì cho rằng điều đó chẳng mang lại lợi lộc gì.
Hãy xem chừng ấy là đủ cho những vấn đề này.
