Trong số mọi trò tiêu khiển thảnh thơi, có lẽ chẳng mấy ai lại thấy hứng thú với cảnh ngồi thu lu trong một chiếc tủ tối om để chờ cho bữa tiệc tùng của gia chủ kết thúc rồi họ mới đi ngủ; và Sam, người đã tự nhốt mình vào cái tủ đằng sau cây đàn piano từ lúc bảy giờ rưỡi kém mười lăm, chẳng mấy chốc bắt đầu có cảm giác như thể anh đã ở đó từ muôn thuở. Anh mơ hồ nhớ lại một kiếp sống trước kia mà ở đó anh không hề phải ngồi trong tư thế hiện tại, nhưng quãng thời gian ấy xem chừng xa xôi đến mức trở nên mờ ảo và phi thực tế đối với anh. Thử thách dành cả buổi tối trong chỗ ẩn náu này thoạt đầu chẳng có vẻ gì là đáng gờm khi anh ngắm nghía nó vào buổi chiều hôm ấy ở lối đi; thế nhưng, khi thực sự phải trải qua nó, thật kỳ lạ là cái chốn này lại lắm nỗi bất tiện đến thế.
Tủ đựng đồ, xét về mặt bằng chung, vốn là nơi thông gió kém, và cái tủ này thì dường như chẳng chứa nổi một chút không khí nào; thêm vào đó là cái oi bức của đêm hè kết hợp với sự ngột ngạt vốn có của chiếc tủ, chẳng mấy chốc đã khiến Sam mềm nhũn ra như bột. Anh có cảm giác bản thân đang tan chảy giống như một viên kem để trước lò sưởi. Bóng tối bủa vây cũng đè nặng lên người anh. Anh khát nước đến cồn cào. Lại còn thèm hút thuốc nữa chứ. Chưa hết, cái thắt lưng của anh cứ ngứa ngáy khó chịu, và anh có thừa lý do để nghi ngờ rằng cái tủ này đang làm ổ cho lũ chuột. Không chỉ một hay hai lần mà phải đến hàng trăm lần, anh thầm ước gì tay Webster tài giỏi kia có thể nghĩ ra một kế hoạch nào đó đơn giản hơn.
Hoàn cảnh của anh lúc bấy giờ trông hệt như dành riêng cho mấy vị đạo sĩ Ấn Độ ngồi bất động suốt hai mươi năm trời để chiêm nghiệm về Cõi Vĩnh Hằng, nhưng nó lại đẩy Sam vào một trạng thái chán chường ngớ ngẩn đến cùng cực. Anh thử đếm cừu. Anh thử nhẩm lại toàn bộ quãng đời quá khứ trong tâm trí từ khoảnh khắc sớm nhất mà anh có thể nhớ được, để rồi nhận ra rằng chưa từng có chuỗi sự kiện nào tẻ nhạt hơn thế. Anh tìm thấy sự khuây khỏa tạm thời bằng cách tự tưởng tượng ra một loạt trận đánh gôn qua tất cả các sân mà anh còn nhớ, và anh đang chuẩn bị phát bóng ở hố thứ mười sáu tại Muirfield, sau khi đã lần lượt đi qua Hoylake, St. Andrew’s, Westward Ho, Hanger Hill, Mid-Surrey, Walton Heath và Sandwich, thì ánh sáng chợt tắt ngúm qua khe cửa, khiến anh bừng tỉnh với một nỗi ngạc nhiên ngây ngốc khi nhận ra rằng những vị khách trong phòng khách đã tuyên bố kết thúc một ngày và cuộc canh chừng của anh cuối cùng đã chấm dứt.
Nhưng liệu đã thực sự chấm dứt chưa? Trở nên cảnh giác trở lại, Sam đâm ra thận trọng. Đúng là đèn đã tắt, nhưng điều đó có ý nghĩa gì ở một ngôi nhà đồng quê, nơi mọi người có thói quen đi dạo trong vườn tới tận khuya khoắt cơ chứ? Chắc là họ vẫn đang lảng vảng đâu đó quanh đây khắp mọi ngóc ngách ấy chứ. Dù thế nào đi nữa, vẫn chưa đáng để mạo hiểm bước ra khỏi hang ổ của mình. Anh nhớ ra rằng Webster đã hứa sẽ đến gõ một tiếng hiệu "mọi chuyện đã quang đãng" lên cửa. Tốt hơn hết là nên đợi tín hiệu đó.
Nhưng từng phút trôi qua mà chẳng có tiếng gõ nào vang lên. Sam bắt đầu thấy sốt ruột. Vài phút chờ đợi cuối cùng trong một chiếc tủ luôn là khoảng thời gian khó khăn nhất. Thời gian lại có vẻ kéo dài lê thê vô tận. Có lúc anh tưởng như nghe thấy tiếng bước chân nhưng rồi chẳng có gì xảy ra cả. Cuối cùng, sau khi đã rướn tai lắng nghe mà mọi vật vẫn tĩnh lặng, anh quyết định liều một phen. Anh thò tay vào túi tìm chìa khóa, thận trọng mở khóa cửa, hé mở từng tí một rồi thò đầu ra ngó nghiêng.
Căn phòng chìm trong bóng tối đặc quánh. Ngôi nhà tĩnh lặng. Mọi chuyện đều ổn. Với cảm giác của một tù nhân vừa thoát khỏi ngục Bastille, anh bắt đầu rướn người bò ra với những khớp xương cứng đờ; và chính vào lúc ấy, sự kiện rắc rối đầu tiên đã xảy ra, biến đêm nay thành một kỷ niệm khó quên trong đời anh. Một thứ gì đó tựa như con rắn chuông bỗng vang lên tiếng lách cách, và cái đầu Sam ngẩng phắt lên, va sầm vào cây đàn piano. Hóa ra đó chỉ là chiếc đồng hồ quả lắc hình chim cúc cu — thứ vừa mới hắng giọng theo thói quen trước khi điểm giờ, liền cúc cu liền mười một tiếng dồn dập rồi lịm đi với một tiếng lạch cạch nữa; nhưng đối với Sam thì nó chẳng khác nào ngày tận thế.
Anh ngồi bệt trong bóng tối, xoa bóp cái đầu sưng vù. Những giờ phút bị giam cầm trong tủ đã ảnh hưởng xấu đến hệ thần kinh của anh, khiến anh dao động giữa những giọt nước mắt tủi thân và sự tức giận chỉ chực xách búa đi tẩn cho con đồng hồ quả lắc một trận ra trò. Anh có cảm giác nó đã cố tình làm thế và giờ đây đang lén cười thầm trong cái vỏ bọc an toàn tưởng tượng. Suốt một phút liền, anh giận sôi máu trong im lặng, và nếu có con đồng hồ quả lắc nào lọt vào tầm tay lúc này thì chắc chắn nó sẽ có một cái kết không mấy tốt đẹp. Rồi sự chú ý của anh bị hướng sang chuyện khác.
Sam đang dồn toàn bộ tâm trí vào mối thù cá nhân với chiếc đồng hồ nên chẳng có sự việc bình thường nào có thể làm anh phân tâm nổi. Những gì diễn ra ngay lúc đó hoàn toàn không hề bình thường chút nào, và nó đánh gục anh như một luồng điện giật. Khi anh đang ngồi trên sàn, đưa bàn tay run rẩy xoa lên khối u to bằng quả trứng gà đã bắt đầu nổi cộm lên dưới mái tóc, thì một vật gì đó lạnh ngắt và ẩm ướt chạm vào mặt anh, khiến anh tê liệt hoàn toàn cả về thể xác lẫn tinh thần đến mức không thể nhúc nhích dù chỉ một cơ nhỏ, cứ thế cứng đờ tại chỗ thành một khối băng rắn chắc. Anh lờ mờ cảm thấy đây chính là tận số. Trái tim anh đã ngừng đập và anh không tài nào tưởng tượng nổi nó có thể đập lại được nữa, mà nếu trái tim đã từ chối đập thì bạn còn hy vọng gì nữa cơ chứ?
Đúng lúc đó, một vật gì đó nặng trịch và đặc quánh đập thẳng vào ngực anh, hất ngửa anh ra sau. Một âm thanh khò khè phát ra từ bóng tối. Một vật gì đó bắt đầu liếm láp mắt, tai và cằm anh với vẻ thích thú tột độ; và khi đưa tay ra quơ quào, anh thấy vòng tay mình đã ôm trọn lấy một chú chó bull hoàn toàn nằm ngoài dự liệu.
"Biến đi!" Sam thì khẽ rít lên, thần trí bỗng chốc bừng tỉnh sau một cú sốc.
"Đi chỗ khác!" Smith chớp ngay lấy cơ hội cái miệng Sam đang hé mở để liếm thẳng vào vòm họng anh. Quan điểm của Smith về chuyện này là ơn trên với sự anh minh vô bờ bến đã ban cho chú ta một con người đúng vào lúc chú ta đang ngậm ngùi chấp nhận thực tế rằng chẳng có lấy nổi một bóng người – thứ phụ tùng không thể thiếu để có một cuộc vui – nào ở quanh đây. Chú vừa mới lững thững đi xuống lầu với tâm trạng khá ủ rũ sau khi chờ đợi công cốc trước cửa phòng ngủ của Webster, và việc được gặp một con người, nhất là một người đang ngồi trên sàn nhà một cách hào hứng và thân thiện thế này, quả là một niềm hạnh phúc lớn lao đối với chú. Chú chào đón Sam nồng nhiệt như một người bạn lâu ngày mới gặp.
Giữa Smith và những con người cung cấp cho chú bánh quy chó cùng đôi khi là cả bánh ngọt vẫn luôn tồn tại một sự hiểu lầm muôn thuở mà không lời nào gỡ bỏ nổi. Lập trường của con người thì vô cùng rõ ràng; họ đưa Smith lên vị trí hiện tại hoàn toàn với tư cách là một chú chó giữ nhà chính hiệu. Họ mong đợi chú phải là kiểu chó biết đánh động cả nhà và bảo vệ đám thìa đĩa. Họ trông cậy vào việc chú sẽ ngoạm chân kẻ trộm và giữ chặt cho đến khi cảnh sát tới nơi. Smith đơn giản là không tài nào hiểu nổi cái kiểu suy nghĩ đó. Chú coi Windles không phải là một tư dinh mà là một câu lạc bộ xã giao, và hoàn toàn không thể nhận thấy bất kỳ sự khác biệt nào giữa những con người quen thuộc với những kẻ lạ mặt tạt qua để trò chuyện muộn màng sau khi cửa nẻo đã khóa trái. Chú chẳng có ý định cắn Sam tẹo nào. Ý nghĩ đó chưa bao giờ xuất hiện trong đầu chú. Vào khoảnh khắc này, cảm nhận của chú về Sam là anh chàng này chính là một trong những tay cừ khôi nhất mà chú từng gặp và chú yêu mến anh như anh em ruột thịt.
Sam, trong trạng thái tinh thần đang hoảng loạn, không tài nào có thể chia sẻ nổi những tình cảm tốt đẹp đó. Anh đang thầm nguyền rủa sự thiếu khôn ngoan của Webster vì đã quên cảnh báo mình về sự hiện diện của lũ chó bull trong nhà. Đúng là cái kiểu đầu óc bã đậu hay quên đi những chi tiết quan trọng như thế của tụi con trai. Anh lồm cồm đứng dậy với những khớp xương cứng đờ và cố nheo mắt nhìn xuyên qua màn đêm đang bao vây tứ phía. Anh phớt lờ Smith – kẻ đang sụt sịt đánh hơi quanh cổ chân mình với vẻ tinh nghịch, và hướng thẳng về phía khung chữ nhật có phần sáng hơn một chút mà anh phỏng đoán chính là cánh cửa dẫn ra sảnh. Anh di chuyển cực kỳ rụt rè, nhưng vẫn chưa đủ cẩn thận để tránh việc đâm sầm vào và suýt làm lật tung một chiếc bàn nhỏ bày một chiếc bình hoa ở trên đó. Chiếc bàn chao đảo còn chiếc bình thì nảy tưng lên, và vận may đầu tiên đến với Sam trong đêm nay là khi anh vội vạ quơ tay tóm được nó ngay trước khi nó kịp rơi cắm mặt xuống tấm thảm.
Anh đứng chết sững ở đó, run lẩy bẩy. Pha thoát hiểm trong gang tấc vừa rồi khiến anh lạnh toát cả người. Chắc chắn là nếu chậm hơn một tích tắc thôi, sẽ có một tiếng động đủ lớn để đánh thức cả chục cái nhà đang ngủ say. Tình trạng này không thể cứ tiếp tục thế này mãi được. Anh phải có ánh sáng. Dù có thể rủi ro; có thể sẽ có ai đó ở trên lầu trông thấy và đi xuống kiểm tra; nhưng đó là canh bạc buộc phải đánh. Anh từ chối việc cứ phải mò mẫm trong bóng tối mịt mùng này thêm giây phút nào nữa. Anh dò dẫm từng bước một cách vô cùng cẩn trọng về phía cánh cửa, nơi anh đoán là có bố trí công tắc đèn điện ở bức tường bên cạnh. Đã gần mười năm trôi qua kể từ lần cuối cùng anh đặt chân đến Windles, và anh chưa từng mỉm may nghĩ tới chuyện trong cái thời đại văn minh tiến bộ này mà ngay cả một người như bà cô Adeline của anh – nhân vật mà anh có thể tin là chuyện quái gì cũng làm được – vẫn còn dùng nến và đèn dầu làm phương tiện chiếu sáng. Mối bận tâm duy nhất của anh lúc đó chỉ là liệu công tắc có nằm ở vị trí quen thuộc như trong hầu hết các ngôi nhà khác, tức là ngay gần cửa ra vào hay không.
Thật kỳ lạ làm sao khi nhận ra rằng, ngay khi những ngón tay đang mò mẫm của anh chạm vào núm vặn, một cảm giác nhẹ nhõm tuyệt vời lại trào dâng trong lòng Samuel Marlowe. Chàng thanh niên lầm lỡ ấy thực sự đã cảm thấy rằng mọi rắc rối của mình vào khoảnh khắc đó cuối cùng cũng đã chấm dứt. Anh thậm chí còn mỉm cười khi đặt ngón tay cái lên núm vặn và đẩy mạnh.
Anh đẩy một cú thật dứt khoát và mạnh mẽ, và ngay lập tức, một thứ âm nhạc chát chúa từ trong bóng tối phả thẳng vào mặt anh, dồn dập đến mức trong tâm trí đang hỗn độn của anh, nó có cảm giác đặc quánh như thể có hình khối hẳn hoi. Nó dường như bao bọc lấy anh. Nó vang lên ở khắp mọi nơi. Chỉ trong một tích tắc ngắn ngủi, cả thế giới bỗng chốc biến thành một tiếng gầm rú khổng lồ của bài hát “Xin chào” (Good-bye) do Tosti sáng tác.
Anh đã đứng đờ đẫn ở đó bao lâu, chính anh cũng chẳng biết; và cũng chẳng ai dám chắc anh sẽ còn đứng đó đến bao giờ nếu như không có thêm một chuyện khác thu hút sự chú ý của anh. Nhưng bất ngờ thay, át đi cả buổi hòa nhạc ngẫu hứng ấy, từ một nơi nào đó trên lầu vọng xuống tiếng súng nổ đanh gọn; và khi nghe thấy âm thanh đó, những bắp thịt đang căng cứng của Sam bỗng chùng xuống và một luồng năng lượng cuồng nhiệt đột ngột trút lên người anh. Anh lao vút ra sảnh, mắt đảo qua đảo lại để tìm chỗ ẩn náu. Một trong những bộ áo giáp từng quen thuộc với anh từ thuở thiếu thời bỗng hiện ra sừng sững trước mặt, và cùng với hình ảnh đó là ký ức ùa về về thuở còn là một đứa trẻ trong chuyến ghé thăm đầu tiên tới Windles, khi chơi trốn tìm với người anh họ Eustace, anh đã chui hẳn vào bên trong bộ giáp này để trốn, không những qua mặt được Eustace suốt một buổi chiều hè dài đằng đẵng mà cuối cùng còn suýt làm cho ông anh sợ đến ngất xỉu khi cất giọng hù dọa qua khe che mặt của chiếc mũ giáp. Những ngày tháng tươi đẹp, những ngày tháng tươi đẹp biết bao! Anh lao bổ vào bộ áo giáp. Do cơ thể đã phát triển to lớn hơn so với lần cuối cùng chui vào đó, anh thấy chiếc mũ giáp chật như nêm, nhưng cuối cùng anh cũng nhét được đầu vào trong, còn phần thân của bộ giáp thì vô cùng rộng rãi.
"Tạ ơn ơn trên!" Sam thốt lên.
Anh chẳng lấy gì làm thoải mái cho cam, nhưng sự thoải mái vào lúc đó không phải là ưu tiên hàng đầu của anh.
Chú chó bull Smith, vô cùng mãn nguyện với cách mà màn biểu diễn vừa mở màn, liền ngồi bệt xuống, khò khè nhè nhẹ để chờ xem tiếp theo sẽ có kịch hay gì diễn ra.
