Vương An Thạch uống say mèm, được dìu ra phía sau nghỉ ngơi.

Ngô thị sắp xếp cho ông ta ổn thỏa, liền đi sang chỗ con trai.

Dưới ánh đèn, Tả Trân đang thêu thùa, Vương Bàng ngồi bên cạnh đọc sách.

Ngô thị bước vào, Tả Trân vội vàng đứng dậy.

"Ngươi cứ làm việc của mình đi."

Ngô thị xua xua tay, hỏi: "Đại lang, cha con từ trước đến nay chưa từng thất thố thế này, là vì sao?"

Vương Bàng nhàn nhạt nói: "Mẹ, động tác lần này của Thẩm An là đang lay động khoa cử, cha vốn là xuất thân khoa cử, nhất thời không thể tiếp nhận cũng là tự nhiên. Nhưng cha vẫn luôn không mãn tính với nội dung thi cử, cho nên không có chuyện gì đâu."

Đứa con trai này thật là!

Lão tử nhà mình bị Thẩm An chèn ép đến mức phải mượn rượu giải sầu, cậu ta vẫn còn đang thản nhiên như không.

"Chuyện này sao lại liên quan đến khoa cử rồi?" Ngô thị là người từng họa vận thơ từ với Vương An Thạch, tự nhiên không phải là người phụ nữ vô tri ấy.

"Đương nhiên là liên quan rồi." Vương Bàng nói: "Mẹ, khoa cử dựa vào thơ từ sách luận những thứ này, lấy văn chương để xưng hùng. Nhưng những thứ này đối với việc làm quan lại chẳng có mấy giúp ích, đối với triều chính thì ngược lại có thể chỉ tay mười ngón một phen. Lấy Tô Thức ra mà nói, văn chương của ông ta được Thẩm An ca ngợi là độc bộ thiên hạ, quả thực là thế, nhưng nếu bàn về làm quan, không phải con khoe khoang đâu, tùy tiện nhấc một học sinh trong thư viện ra cũng dư sức vượt trội ông ta. Những quan viên xuất thân từ khoa cử kiểu này, kẻ có bản lĩnh đều là do mài giũa mà thành cả. Nhưng Thẩm An nói rất hay, bách tính thiên hạ có tội tình gì, mà lại phải làm hòn đá mài cho những kẻ ngu dốt chẳng biết mẹ con gì này."

"Hồ đồ!"

Ngô thị trừng mắt nhìn cậu ta, trong lòng lại cảm thấy lời này của Thẩm An nói rất đúng.

Bách tính có tội tình gì, sao không mài giũa quan viên cho đàng hoàng rồi hãy thả ra.

"Mười năm đèn sách, sau khi đậu tiến sĩ thì nôn nóng muốn làm quan, có mấy ai chịu an tâm mài giũa đâu chứ?" Vương Bàng khinh thường nói: "Lần này Thẩm An làm ra cái trò quyền phát khiển này, chính là nhắm vào bọn họ. Mẹ, người cứ chờ mà xem, nhiều nhất là mười năm nữa, khi những kẻ đó từ từ được mài giũa ngoi lên rồi, kỳ thi khoa cử sẽ trở nên lúng túng cho mà xem."

Ngô thị chấn động trong lòng, "Phải rồi, kẻ không đỗ tiến sĩ thì bản lĩnh không nhỏ, kẻ đỗ tiến sĩ rồi cũng chỉ có thế, kỳ thi khoa cử này còn có ý nghĩa gì nữa?"

Vương Bàng không khỏi bật cười, Ngô thị dẫu sao cũng là mẹ ruột của cậu ta, vừa nhìn là biết có quỷ, bèn mắng mỏ: "Cái thằng quỷ sứ này, mau nói xem nào."

Vương Bàng cười nói: "Thẩm An làm thế này còn có một cái lợi nữa, đó chính là đẩy tạp học ra ngoài."

"Tạp học?" Ngô thị lập tức thông suốt, trong mắt hiện lên sự chấn động không thể giấu nổi, "Học sinh học tạp học chính là những kẻ không thi khoa cử, bản lĩnh của bọn họ lớn như vậy, làm nổi bật lên sự vô dụng của những quan viên xuất thân khoa cử. Bất kỳ ai nhìn vào cũng sẽ nghĩ, sao tiến sĩ lại không có bản lĩnh bằng học sinh Mang Sơn thư viện, từ đó sẽ liên tưởng đến những gì mà hai bên đã học..."

"Bọn họ học Nho học, còn tạp học dạy bản lĩnh." Vương Bàng hiếm hoi khen ngợi: "Đây chính là tạp học áp đảo Nho học. Sau này kỳ thi khoa cử của người có thêm vào nội dung tạp học không? Thêm vào thì tạp học sẽ thịnh hành khắp thiên hạ. Không thêm, thì trò cười này vẫn sẽ tiếp diễn, sớm muộn gì cũng sẽ làm cho đế vương sụp đổ. An Bắc huynh thật cao minh nha! Ha ha ha ha!"

Ngô thị rời khỏi đó, dọc đường chậm rãi đi về.

Màn đêm mịt mờ, bà đi một mạch về đến phòng ngủ, thấy Vương An Thạch ngủ rất say, không khỏi cười khổ nói: "Người trẻ tuổi bây giờ lợi hại thế này, quan nhân chàng... thật khó nhọc nha!"

Sáng ngày hôm thứ hai, Vương An Thạch thức dậy, tinh thần lại sảng khoái. Lúc nhìn thấy bữa sáng của mình có thêm một quả trứng gà, ông không khỏi ngẩn ngơ, "Nương tử đây là có ý gì?"

Con người ta đã quen với một mô hình sinh hoạt, mỗi ngày đều cố định, một khi có thay đổi sẽ cảm thấy kỳ lạ.

Mạt thế (sửa lại cho đúng ngữ cảnh: Quan nhân cứ ăn đi, tốt cho cơ thể mà.)

Đây chính là bữa sáng đong đầy yêu thương của Ngô thị đấy!

Nếu đặt ở đời sau, điều này tương đương với việc vợ chuẩn bị bình giữ nhiệt cho chồng, mở ra xem thì thấy toàn là nước ngâm kỷ tử.

Vương An Thạch âm thầm ăn trứng gà, ợ một cái, rồi uống canh trôi xuống.

Sau khi đứng dậy, ông chần chừ một lúc, nói với Vương Bàng: "Thẩm An không kém con đâu, hắn chỉ giỏi giấu tài mà thôi. Qua chuyện này có thể thấy hắn rất giỏi bố cục, còn con... lại giỏi về tiểu tiết, đại cục cao, tiểu tiết thấp..."

Cái gọi là kẻ lao tâm trị người chính là đạoอ lý này.

Ta nắm giữ đại cục, con làm việc cụ thể. Thẩm An giống như cấp trên của Vương Bàng, chỉ nắm tổng quan mà thôi.

Vốn dĩ ông không muốn nói những lời này, nhưng lại cảm thấy cần phải gõ đầu con trai một chút, tránh cho nó sinh kiêu ngạo tự mãn.

Nhưng con trai vốn ngạo mạn, liệu có cảm thấy khó coi hay không?

"Con hiểu rõ bản lĩnh của mình mà." Vương Bàng rất nghiêm túc nói: "Bản lĩnh của Thẩm An xuất hiện liên miên không dứt, nhưng chưa bao giờ đem ra đắc ý, đây chính là giấu tài. Con tuy kiêu ngạo, nhưng cũng biết điều hay lẽ phải, cho nên mới chịu trông nom Mang Sơn thư viện giúp hắn."

Con trai không còn nhỏ mẹn như trước nữa rồi nha!

Vương An Thạch vô cùng vui mừng, trao đổi với Ngô thị một ánh mắt mãn nguyện của bậc cha mẹ già, rồi chuẩn bị bước ra ngoài.

Hai cha con cùng nhau xuất môn, Ngô thị và Tả Trân ở phía sau tiễn đưa.

Đàn ông kiếm tiền lo việc bên ngoài, phụ nữ ở nhà quán xuyến việc bên trong, đây chính là mô hình của rất nhiều gia đình.

Vương An Thạch lên ngựa, Vương Bàng lên ngựa.

"Lang quân, vị giáo thụ hôm qua lén uống rượu, có rất nhiều người đến cầu tình đấy ạ!"

Gần đây hắn đã dám cãi lại ta, lần này phạm một tội phạt hai lỗi, phạt nặng!"

Vương An Thạch thúc ngựa quay đầu lại, nhìn con trai dần đi xa, cảm thấy vô cùng đau đầu.

Đứa con trai này vẫn cứ nhỏ mẹn như thế nha!

Vương An Thạch đi một mạch vào phủ nha, có người đến bẩm báo: "Tri phủ đại nhân, có phụ nhân đến cáo trạng."

Cứ để bọn họ xử án.

Cái gọi là mỗi người làm tròn chức trách của mình, Tri phủ vốn dĩ không tự mình xử án. Cho nên cái truyền thuyết đời sau vẽ ra cảnh Tri phủ tự thân thẩm án, trong đó toàn là sơ hở. Nếu Tri phủ mà tự xử án, phán quan và thôi quan đại khái sẽ phải hoang mang lo lắng, thầm nghĩ lão đại sao lại đến cướp chén cơm của bọn ta thế này?

Người tới lại mang khuôn mặt khổ sở nói: "Vụ án này đã được xét xử rồi, chỉ là vị phụ nhân kia cứ khóc lóc thảm thiết mãi không thôi."

Có khuất tất gì sao? Vương An Thạch ghét nhất là những chuyện thế này, trong mắt hiện lên tia sát khí.

"Không có, chuyện này tuyệt đối không có khuất tất gì cả. Phu quân của vị phụ nhân kia đem gia sản đi thế chấp, vay mượn ở tiệm vàng bạc, thế nhưng lại mang tiền đi lén lút đánh bạc thua sạch. Cuối cùng người phụ nhân tuyệt vọng đến cáo trạng, nói là không nên cho nhà nàng ta vay mượn."

Chuyện thế này...

Vương An Thạch lắc đầu.

Thẩm An sau khi hay tin cũng lắc đầu.

"Tiền đã vay đi rồi, chuyện này liền không thể kiểm soát được nữa."

Đường Nhân vì chuyện này mà đặc biệt chạy đến, hắn ta trước tiên ca ngợi sự bố trí của nhà họ Thẩm một phen, lại ca ngợi khí chất như tùng của Thẩm An, lúc này mới nói ra suy nghĩ của mình: "Bên ngoài có người nói phải quản lý cho kỹ cái khâu vay mượn này, nếu không những chuyện thế này sẽ chỉ ngày càng nhiều thêm."

"Đồ ngốc!"

Thời tiết đã ấm lên, Thẩm An ôm Mao Đậu đi dạo ở tiền viện, Đường Nhân cứ ngỡ câu này đang mắng mình, bèn cười nói: "Hạ quan là đồ ngốc, đây chẳng phải là đến thỉnh giáo ngài đây sao."

Cái mặt dày này!

Thẩm An liếc hắn ta một cái, nói: "Đồ ngốc mà ta nói chính là mấy kẻ đó. Rất nhiều chuyện chặn không bằng khơi thông, đại Tống cấm cờ bạc, nhưng sòng bạc tư nhân lại chẳng hề ít. Vay mượn vốn là một dạng giao dịch, làm sao có thể cấm đoán? Hơn nữa, chín phần mười người đi vay đều là có việc gấp, nếu vì thế mà siết chặt việc vay mượn, há chẳng phải là hại người hại mình sao? Mấy kẻ đó hoặc là ngu ngốc, hoặc là có mưu đồ khác."

Đường Nhân cười nói: "Quận công cao kiến, bọn chúng nhất định là muốn dồn tiền trang đến mức phải đóng cửa, rồi sau đó bản thân lại có thể tiếp tục cho vay nặng lãi."

Thẩm An gật đầu, nếu đến chút nhận thức này mà cũng không có, thì hắn sẽ đá văng Đường Nhân ra ngoài, đổi người khác đến quản lý tiền trang rồi.

"Chỉ là mấy kẻ đó hô hào dữ dội quá, hạ quan nghĩ không thể để bọn chúng đắc ý được, lại càng sợ triều đình vì thế mà ban hành những quy củ trói buộc, hạn chế tiền trang."

Đây là vấn đề thực tế.

Thẩm An xốc nhẹ Mao Đậu lên, thấy thằng bé ngơ ngác nhìn về phía trước, bèn dịu giọng lại một chút: "Chuyện này không liên quan gì đến tiền trang cả, nếu muốn giải quyết thì cũng không phải là không có cách."

Đường Nhân suy nghĩ một hồi lâu, thế nhưng vẫn không tài nào nghĩ ra được cách gì, nghe vậy liền cung kính cúi đầu: "Xin quận công chỉ điểm cho."

Thẩm An ôm Mao Đậu trước ngực, đại gia Mao Đậu a a vài tiếng, tỏ vẻ vô cùng khoái chí.

Lúc mượn tiền thì đàn ông phách lối nghênh ngang, lúc trả tiền thì lại liên lụy đến nương tử gặp vạ lây. Người nương tử kia cơm thịt chẳng được miếng nào, lại còn bị ăn một trận đòn, thiệt thòi lớn rồi chứ lị!"

Nói đoạn, hắn quay người liếc nhìn Đường Nhân một cái.

Đường Nhân giật mình: "Quận công, vậy... vậy đó là phu xướng phụ tùy mà! Vợ chồng chẳng phải là một thể sao?"

"Đúng thế!" Thẩm An cảm thấy tầm nhìn của người này quá ư là hẹp hòi.

"Vợ chồng là một thể, nhưng lúc mượn tiền sao lại không phải là một thể? Mượn tiền là chuyện của cả một nhà, sao chỉ một mình đàn ông lại có thể tự mình quyết định được?"

Con ngươi của Đường Nhân trợn trừng to như hạt nhãn: "Quận công... ngài... ngài đây là muốn..."

"Người một nhà mượn tiền, bắt buộc vợ chồng đều phải ký tên điểm chỉ. Từ hôm nay trở đi, đây chính là quy củ của tiền trang đại Tống ta!" Thẩm An ném lại một câu, rồi ôm Mao Đậu bước đi.

"Quận công!" Đường Nhân ban đầu sáng cả mắt lên, nhưng ngay sau đó lại làm mặt khổ sở nói: "Đàn ông là chủ gia đình, việc vay mượn lại còn bắt phụ nữ phải ra mặt, e là bọn họ không chịu đâu."

"Không chịu thì đừng mượn." Thẩm An hoàn toàn không bận tâm đến chuyện này.

Việc này nếu như làm thành công, địa vị của phụ nữ trong gia đình tự nhiên sẽ khác biệt. Chưa nói đến nam nữ bình quyền, ít nhất phụ nữ cũng sẽ có chút quyền lên tiếng.

Sau này một khi năng lực sản xuất bùng nổ, ắt sẽ cần đến vô số công nhân.

Công nhân lấy từ đâu ra?

Đàn ông không đủ thì phải làm sao?

Chúng ta vẫn còn phụ nữ mà!

Địa vị của phụ nữ từ từ được nâng lên, đến lúc đó việc ra ngoài làm thuê há chẳng phải là chuyện nước chảy thành sông hay sao?

Khóe miệng Thẩm An hơi nhếch lên, tâm trạng vô cùng sảng khoái.

Sau này danh hiệu của huynh đây lại phải có thêm một cái nữa rồi nhỉ.

—— Người đặt nền móng cho sự nghiệp giải phóng phụ nữ đại Tống!

Quay đầu nhìn lại, Đường Nhân đang làm mặt khổ sở, trông y như chuẩn bị đi khuyết ngự tiền kêu oan đến nơi.

"Chuyện này ắt sẽ lưu danh sử sách đấy!"

Thẩm An biết tên này thích nhất là danh lợi, thế nên liền gãi đúng chỗ ngứa.

Quả nhiên, trong mắt Đường Nhân lập tức ánh lên vẻ vui mừng: "Quận công, thực sự có thể lưu danh sử sách sao?"

Đối với con người thời đại này, đặc biệt là đối với các quan viên mà nói, lưu danh sử sách chính là mục tiêu tối thượng của bọn họ, cái gọi là biểu dương sử sách chính là có ý này.

Mao Đậu đột nhiên giật giật vài cái.

Vãi chưởng!

Đây là tè dầm ra rồi đây mà!

Thẩm An ôm chặt lấy thằng bé, bình tĩnh nói: "Việc này nếu làm thành công, ta đảm bảo sau này ngươi sẽ được lưu danh sử sách."

—— Trị Bình năm thứ tư mùa xuân, Phàn Dương quận công Thẩm An lo lắng địa vị phụ nữ thấp kém, hạ lệnh việc vay mượn ở tiền trang bắt buộc phải có sự tham gia ký tên điểm chỉ của cả vợ chồng thì mới được thông qua. Biện Kinh chấn động, phụ nữ trong thiên hạ vì thế mà vui mừng hò reo... Bấy giờ Đường Nhân đảm nhiệm chức Tam ti độ chi phán quan, chưởng quản tiền trang.

Ngươi xem, thế này chẳng phải ngươi đã được lưu danh sử sách rồi sao?

Uy tín của Thẩm An... ít nhất là đối với người mình, uy tín của hắn vô cùng nổi bật.

Đường Nhân siết chặt hai đấm, kích động nói: "Quận công cứ yên tâm, chuyện này cứ giao cho hạ quan. Hạ quan đi phát cáo thị ngay đây."

Những loại quy chương chế độ thế này tiền trang vẫn thường tự mình làm, không cần phải thỉnh thị báo cáo.

Chỉ là một khi bị phơi bày...

Á Nhân, ngươi bảo trọng.

Đường Nhân hừng hực khí thế chạy đi, nói là đi tìm Tô Thức để viết một tờ cáo thị đầy tính kích động.

"Oa!"

Mao Đậu vừa ị bậy xong thấy cha không thèm xử lý, đại khái là mông khó chịu, bèn oa oa khóc toáng lên.

Thẩm An lật tã lót ra, không khỏi cảm thán: "Con trai ta đúng là vừa biết ăn lại vừa biết ị mà!"

---❊ ❖ ❊---

Cảm ơn thư hữu ‘hohht phù sinh’ đã trở thành minh chủ mới của đại trượng phu, đa tạ thổ hào.

Chương thứ năm được gửi đến, vẫn còn một chương minh chủ gia canh nữa!