Thật khó để luôn phải nhớ rằng sự tăng trưởng của những vật thể sống luôn bị kìm hãm bởi những vật thể vô định hung hiểm khác...
RỒI MÙA HẠ TIẾP TỤC TRÔI ĐI, cho tôi tận hưởng sự mát mẻ của dòng sông và không gian mờ tối trong phòng thí nghiệm của ông nội. Nội dung trong quyển Sổ Tay của tôi tiến triển rất tốt, ngày càng chứa đầy những Câu Hỏi và thỉnh thoảng chen vào vài Ðáp Án, cùng những hình vẽ nguệch ngoạc của vài loài thực vật và động vật. Mặc dù hấp lực của biết bao nhiêu hoạt động mới nhưng tôi vẫn không được phép bỏ tiết học dương cầm.
Cô Brown, cô giáo dạy đàn dương cầm của bọn tôi, dáng người gầy gò như que củi khô nhưng mỗi khi không thấy ai để ý, cô vẫn đủ sức ra đòn chí mạng bằng cây thước trong tay. Ðôi lúc cô quất vào cùi chỏ tôi mạnh đến nỗi hai tay tôi đập xuống phím đàn làm vang lên những hợp âm chói tai ngay giữa bản nhạc. Chẳng biết nếu mẹ ngồi may vá ở phòng bên thì có khi nào bà thắc mắc về những tiếng động ghê sợ này hay không nữa. Nhưng vì một lý do nào đó, tôi chưa bao giờ mách với mẹ về đòn roi của cô Brown. Tại sao lại không nhỉ? Có lẽ sâu trong lòng tôi, có một nỗi xấu hổ nào đó không giải thích được đã cho phép những hành vi giáo dục mang đầy tính xúc phạm này diễn ra. Và sự thật là không phải cô Brown ra tay một cách vô lý. Cô chỉ tức giận ra đòn mỗi khi tôi lỡ đánh sai bài nhạc mà tôi đã tập nhuần nhuyễn trong suốt tuần. (Nhưng dĩ nhiên, đòn roi cũng chẳng cải thiện được điều gì cả.) Song tôi đúng là một con chết nhát ngoại hạng, chỉ biết nuốt căm hờn vào lòng, chẳng bao giờ dám thổ lộ với ai. Mà vì sao chỉ có tôi và Harry phải chịu đựng tiết học văn hóa khốn khổ này mỗi tuần nhỉ? Còn mấy đứa kia thì lúc nào cũng được tung tăng.
Tôi hay chơi nhạc của Stephen Foster cho bố, Vivaldi cho ông, mà ông cũng thích Mozart nữa. Ông thường ngồi ở phòng khách, lúc thì đọc sách, lúc thì nhắm mắt thưởng thức tiếng đàn của tôi. Mẹ thì thích Chopin. Còn cô Brown chỉ để ý đến việc tôi có đánh đúng thang âm hay không mà thôi.
Về sau tôi học những bản nhạc của Scott Joplin cho chính mình. Mẹ nghe xong chỉ nhăn mặt lắc đầu ngao ngán, nhưng tôi mặc kệ. Ðó là những bản nhạc hay nhất mà anh em tôi từng được nghe, với những âm giai réo rắt và những nhịp ngắt sôi động, bắt buộc người nghe phải đứng dậy nhảy múa theo. Mấy anh em đều bắt đầu chạy nhảy mỗi khi tôi tấu lên khúc dạo đầu của “Khúc nhạc chiếc lá cây gỗ thích”. Chúng lắc lư điên cuồng đến nỗi mẹ cứ lo cuống lên cho mấy bức tranh treo tường. Sau này nhà tôi sắm thêm chiếc máy hát và tôi cũng được nhảy nhót cùng. Mấy đứa em rất mong được bật máy quay đĩa và luôn năn nỉ được thay đĩa, nhưng luôn phải canh chừng - chúng là những “sát thủ” lập dị mà.
Bản nhạc Jim Bowie thích nhất là “Mèo con trên phím đàn”. Nó lùa một trong số mấy con mèo lên phím đàn rồi dùng miếng thịt nguội để dụ nó đi tới đi lui trên đó. J.B. nghĩ đó là một trò đùa thú vị. Chắc khi 5 tuổi bạn sẽ nghĩ như vậy thật. Không nhìn cũng đoán được là mẹ tức giận đến mức nào khi chứng kiến cảnh đó (và tôi cũng vậy mặc dù chưa tỏ ra bực bội bao giờ), nhưng điều này lại càng làm cho J.B. khoái chí hơn. Mỗi lần như vậy mẹ lại phải tự làm dịu mình bằng vài muỗng Lydia Pinkham. Có lần Sul Ross hỏi mẹ rằng khi tôi lớn lên thành phụ nữ thì tôi có được uống Lydia Pinkham, bà trả lời một cách bí ẩn, “Mẹ mong rằng Callie sẽ không phải cần đến nó.”
Cô Viola thường đứng trong bếp hát bè với tôi bài “Khó khăn không trở lại,” nhưng cô lại từ chối nghe nhạc của Scott Joplin.
“Thứ nhạc vớ vẩn,” cô khụt khịt phán làm tôi thấy lúng túng.
ĐÃ ĐẾN THỜI ĐIỂM CÔ BROWN phải giới thiệu học trò của mình trong buổi diễn tấu được tổ chức thường niên tại Tiền Sảnh của Liên Hiệp Anh Hùng ở Lockhart. Lần đầu tiên, cô Brown cảm thấy rằng tôi đủ tiêu chuẩn để được tham gia vào sự kiện này. Sự thật chắc phải năm sau tôi mới dám đề nghị với cô về điều đó. Harry đã biểu diễn 6 năm liên tiếp và bảo tôi rằng nó dễ như bỡn. Chỉ cần tránh ánh đèn trước sân khấu vì nó có thể làm tôi chói mắt và mất bình tĩnh. Còn một việc nữa là tôi phải học thuộc lòng một bản nhạc. Cô Brown cho tôi tập bản “Ðiệu nhảy Ê-Cốt cung Sol trưởng” của Beethoven, và thật lạ lùng, hợp âm của nó hoàn toàn không giống với nhạc của Joplin. Ôi, còn tiếng vụt của cây thước càng làm vấn đề thêm trầm trọng. “Cổ tay hạ thấp xuống! Các ngón đưa lên! Nhịp, nhịp, nhịp!” Crắc. Tôi học thuộc bản nhạc trong thời gian kỉ lục, chẳng mấy chốc nó đã theo tôi vào tận trong giấc ngủ. Và không một lời nào lý giải được, tôi bắt đầu thấy ghét nó. Lula Gates, bạn thân của tôi, phải học một bài dài gấp đôi, nhưng nhỏ ấy lại chơi hay hơn tôi cả 10 lần.
Cho dịp trọng đại này, mẹ may cho tôi một chiếc đầm thêu đăng-ten màu trắng với nhiều lớp vải lót thô cứng, ngứa ngáy. Vẫn chưa phải đeo nịt ngực nhưng mặc nó cũng tương đương với cực hình rồi. Tôi ca cẩm về chiều dài của chiếc váy rồi ngồi gãi chân điên cuồng. Tôi còn được cho một đôi ủng nhỏ màu kem nhạt. Mất bao nhiêu thì giờ để cài được cái móc nhưng một khi mang vào thì trông rất đẹp, và tôi chỉ giữ sự thích thú đó trong lòng mình mà thôi.
Cô Brown chỉ cho tôi cách chào khán giả, hai tay nắm váy xòe ra rồi khẽ nhún đầu gối xuống một chút.
“Không được,” cô quát, “đừng có nắm váy như một con nhà quê như thế. Hãy nghĩ rằng mình đang xòe cánh ra như một thiên thần ấy. Thế này này. Rồi, nhún người xuống đi. Chậm thôi! Ðừng có tụt hết cả người xuống thế chứ, con bé này - cháu đâu phải đứng trên tảng đá đâu.” Rồi cứ thế cô bắt tôi tập dượt lại thật nhiều lần đến khi vừa ý mới thôi.
Kế tiếp đến việc Tạo Dáng Cho Tóc. Rốt cuộc mẹ cũng nhận ra rằng tóc tôi không đủ dài như trước, nhưng tôi vội giải thích rằng nó bị rối tung lên suốt mùa hè vì bị mấy quả hạt gai bám vào làm tôi phải cắt đi một ít để bỏ đi cái đống rối bời như tổ chuột ấy. Mẹ nghe câu chuyện với ánh mắt đầy nghi ngờ nhưng cũng chẳng hỏi han gì thêm. Mẹ liền kêu cô Viola tới giúp, rồi họ cùng nhau chải, xoắn tóc đủ kiểu, thảo luận rôm rả với nhau suốt cả giờ liền cứ như tôi chẳng có mặt trong căn phòng này vậy. Tôi không ngờ rằng có thể mất ngần ấy thời gian cho việc làm tóc. Dĩ nhiên tôi chẳng dám phản kháng gì vì biết rằng đây cũng là hình phạt cho cái tội lén cắt tóc rồi ngụy biện của tôi.
Sau đó họ đổ không tiếc tay dầu dưỡng tóc Peabody, đảm bảo tạo ra những mớ tóc óng ả, rồi phơi tôi ngoài nắng cả giờ đồng hồ với mớ dầu bôi trơn tóc nhờn nhờn kinh sợ như mùi lưu huỳnh trên đầu. Thứ này, tôi thầm nghĩ, thứ này là cái mà những quý bà phải chịu đựng hay sao?
Ðiều an ủi duy nhất là ông nội thấy được hoàn cảnh tội nghiệp của tôi nên đền bù bằng một cuốn sách, Sự đối lập giữa hai cô nàng Flora và Fauna quyến rũ. Hình bìa là một con chuột túi với đứa con đang thò đầu ra từ chiếc túi trước bụng nó. (Câu Hỏi: Vì sao con người lại không có túi? Nó thật tiện lợi trong việc mang con nhỏ. Rồi tôi cố tưởng tượng J.B. nằm trong túi trước bụng mẹ. Ðáp Án: Không thể nào nhét vừa nó dưới áo ngực của mẹ được.) Tôi ước ao được thấy một chú chuột túi ngoài đời. Và cả thú mỏ vịt nữa, một loài động vật có vú được kết hợp một cách kỳ quái giữa rái cá và vịt. Tôi cũng đã may mắn từng được thấy hà mã trong gánh xiếc ở Austin, nên mơ ước được thấy hai con vật kia chắc cũng không quá lạ lùng. Tôi ngồi suy ngẫm về những cơ hội của mình và trong tim ngọn lửa khát khao âm thầm bùng cháy, và đầu tôi bốc mùi nồng nặc như một que diêm khổng lồ dưới ánh nắng mặt trời thiêu đốt.
Sau cùng, họ cho tôi ngồi vào bồn tắm rồi thay phiên nhau xối từng xô nước lên khắp người tôi. Ðoạn họ vò đầu tôi cho thật sạch rồi buộc thành những lọn tóc quăn bằng mấy mảnh vải cotton, chúng chĩa ra xung quanh đầu tôi như một đống băng bó gớm ghiếc. Tôi nhìn chả khác gì một thương binh, khắp người tỏa mùi lưu huỳnh nồng nặc. Tưởng tượng thêm chút nữa thì tôi còn trông giống quỷ hiện hình trong loạt phim H-ll.
Tội nghiệp Jim Bowie, nó khóc thét lên khi trông thấy tôi làm tôi phải bế nó lên đùi dỗ dành, cố làm cho nó hiểu rằng tôi chẳng bị thương chỗ nào cả. Còn Sul Ross thì cứ gọi tôi là Mụ Già Golliwog (một loại thú nhồi bông da đen, tóc xù) đến khi tôi bắt được và ngồi lên mình nó thì thằng bé mới chịu thôi. Lamar thì chỉ khúc khích, đến Harry cũng phải phì cười. Nhưng thật ra, tôi cũng vui khi được làm tâm điểm chọc cười cho các anh em trai của mình.
Ðêm đó tôi chẳng thể nào ngủ ngon với cái đống giẻ lùng nhùng trên đầu, kết quả là sáng hôm sau tôi thức dậy trong bộ dạng xộc xệch, bơ phờ, mệt mỏi. Ðã bỏ bao công sức nên mẹ không muốn đầu tóc tôi không hoàn chỉnh trước khi tới Lockhart, và tôi lại tiếp tục chịu đựng sự xấu hổ khi phải mang thêm chiếc mũ xếp nếp khổng lồ trùm lên trên mớ giẻ đó suốt quãng đường ngồi xe ngựa. Ðầu tôi to đùng, trông tôi thật dị dạng; nhìn tôi lúc này giống ông anh mắc bệnh si khờ Toddy Gates của Lula Gates, trong não của anh ấy chứa đầy nước. (Câu Hỏi trong Sổ Tay: Nước trong não của Toddy từ đâu ra? Phải chăng cô Gates đã uống quá nhiều khi mang bầu anh ấy?) Tôi cầu nguyện rằng không đụng mặt người quen, để rồi sau đó tự cảm thấy tội lỗi khi làm phiền Chúa về chuyện phù phiếm này trong khi Ngài đang bận trăm công nghìn việc quan trọng khác. Phải thừa nhận rằng càng tới gần Lockhart tôi càng căng thẳng hơn, nhưng Harry cứ không ngừng bảo tôi mọi chuyện sẽ dễ dàng thôi chứ không việc gì phải lo lắng như thế.
Ðến nơi, khi ngựa vừa dừng vó là tôi nhảy vọt xuống xe và chạy vòng ngay ra cửa sau trước khi tôi có thể tập hợp được một đám đông chú ý. Mẹ và cô Viola lục tục đuổi theo sau với chiếc giỏ chứa nào là ruy-băng, kẹp ngắn, kẹp dài. Họ cho tôi yên vị trên chiếc ghế đẩu rồi bắt đầu tháo đống giẻ trên đầu tôi ra. Xung quanh còn mấy đứa con gái khác cũng bị hành hạ như vậy nên tôi cũng cảm thấy an ủi phần nào. Cô Ogletree còn chải chuốt cho bé trai Georgie và khoác lên mình nó bộ vest xanh tím Little Lord Fauntleroy lịch lãm. Nó cứ nhún nhảy ra vẻ thích thú trên ghế, mấy lọn tóc vàng quăn nhìn như xúc xích đong đưa quanh cổ áo bằng vải lanh.
Lula run bần bật và giữ chặt chiếc thùng thiếc vào ngực cứ như sắp đổ bệnh đến nơi. Còn chị em sinh đôi giống như hai giọt nước Hazel và Hanna Dauncey thì mặt mày xanh như tàu lá, đầy u ám. Nhưng trông thấy ai cũng lo sợ như thế này lại phần nào làm tôi cảm thấy an tâm hơn.
Lúc này, cô Brown lướt vào trong bộ áo dài màu lục nhạt, trông không hợp với cô tí nào, vỗ tay tập hợp. “Xin quý phụ huynh và các em vui lòng chú ý!”
Sự im lặng đột ngột bao trùm. Không ai dám liếc ngang liếc dọc, không tiếng khúc khích, sột soạt, ngay cả nhóc Georgie hiếu động cũng im bặt. Tôi chợt nhận ra rằng tất cả học sinh đều sợ cô Brown một phép chứ chẳng riêng gì tôi. Tại sao như thế nhỉ, tôi thầm nghĩ, vậy là học trò nào cũng bị cô đánh, chắc chỉ trừ Harry ra thôi. Vậy là tôi không phải trường hợp cá biệt, thật lạ.
“Trong vòng 10 phút các em sẽ xếp hàng từ nhỏ đến lớn,” cô Brown bảo, “rồi di chuyển trật tự theo cô vào thính phòng - nhớ là phải đi ngay hàng thẳng lối nghe chưa. Sau đó các em sẽ ngồi vào hàng ghế sau sân khấu chờ đến lượt mình biểu diễn. Không được nói chuyện, nhúc nhích cựa quậy và đặc biệt là không được đùn đẩy. Tất cả nghe rõ chưa?” Mọi người đều nín lặng gật đầu.
“Ðừng quên cúi đầu hay khẽ nhún đầu gối chào sau khi trình diễn xong đấy nhé. Các vị phụ huynh lưu ý, 10 phút bắt đầu.” Sau đó cô quay lưng lướt ra ngoài, không quên hất đuôi váy bằng động tác quen thuộc. Mẹ và cô Viola lại bắt đầu lao vào tôi vò đầu bứt tai khẩn trương hơn lúc nào hết với lược và kẹp gài tóc. Cuối cùng, cả hai lùi lại chiêm ngưỡng tác phẩm của họ.
“Ðấy, bây giờ con đẹp như tranh ấy, nhìn này, mẹ chẳng còn nhận ra con nữa.” Mẹ nói rồi đưa gương cho tôi soi.
Cả tôi cũng không còn nhận ra bản thân nữa khi trên đầu mình đang chênh vênh một công trình tóc đồ sộ được trau chuốt kĩ lưỡng. Phần tóc mái dựng đứng lên như vách núi quá cao, rồi được cuộn vào một tổ hợp đầy kẹp trên đỉnh, tất cả đều chất trên một mớ tóc thắt bím; xung quanh là những lọn tóc quăn to đùng thả lòng thòng ngang lưng. Trên chóp chễm chệ một nơ bướm bằng vải satin to vật vã. Cả mẹ và cô Viola đều gật gù hài lòng. Họ chẳng màng hỏi cảm nghĩ của tôi, nếu không thì câu trả lời sẽ là... thật kinh khủng.
“Thấy đẹp không con?” mẹ hỏi.
Tay tôi bất giác đưa lên đầu.
“Ðừng có động vào đấy,” cô Viola quát. “Ðộng vào là chết đấy nhé.” Rồi cô dọn dẹp đồ đạc trong khi mẹ trò chuyện với cô Gates.
Tôi len lén dòm qua Lula rồi thì thầm, “Lula này, cậu ổn chứ?”
Lula nhìn tôi bằng đôi mắt to màu hạt dẻ rồi gật đầu nhưng không-thể-mở-lời. Tôi nhận thấy mình đang ghen tức vì Lula không bị tra tấn về đầu tóc; mái tóc vàng bạch kim nhợt nhạt của Lula được thắt thành hai chiếc bím gọn gàng sau lưng. Tôi cố pha trò để Lula bớt căng thẳng. Tôi hích nhẹ bạn ấy rồi thì thào, “Nhìn họ làm đầu tóc tớ ra nông nỗi này nè, tệ đến thế là cùng đúng không?” Nhưng môi của Lula cứ mím chặt lại, chỉ phản ứng bằng một hơi thở dài run rẩy qua mũi mà thôi. Lúc này tôi có cảm giác như bạn ấy quên mất phải nói tiếng mẹ đẻ như thế nào rồi thì phải.
“Lula này,” tôi bảo, “cậu sẽ ổn thôi mà. Cậu đã tập đoạn nhạc đó hàng triệu lần rồi, bây giờ thì hít thở sâu vào. Còn nếu không cảm thấy đỡ hơn thì đã có cái xô của cậu mà.”
Rồi tôi nhìn ra xung quanh, thấy Harry đang đứng trước gương, đầu vuốt sáp thơm mùi oải hương bóng nhẫy, tẩn mẩn chải đi chải lại mái tóc. Từ trước đến nay tôi không hề biết Harry lại quan tâm đến bề ngoài như vậy. Harry là học sinh lớn tuổi nhất nên anh sẽ chơi cuối, nhưng anh ấy vẫn phải ngồi trên sân khấu chờ đợi tất cả bọn tôi.
Một lúc sau, cô Brown trở lại, các phụ huynh dặn dò con cái lần cuối rồi hối hả ra ngoài. Lời thì thầm cuối cùng văng vẳng bên tai tôi của cô Viola: “Ðừng có động vào đầu tóc nhé. Cô nói nghiêm túc đấy.” Bọn tôi im lặng xếp thành hàng dọc, không hó hé lời nào, chẳng cựa quậy, cũng chẳng đùn đẩy nhau. Từ cuối hàng, Harry nháy mắt khích lệ tôi. Còn trước mặt tôi, Lula run rẩy hết từ đầu đến chân, cả hai bím tóc của bạn ấy cũng lẩy bẩy.
“Lula,” cô Brown nghiêm trang bảo, “em để cái xô đó xuống đi.” Lula chẳng nhúc nhích nổi. “Calpurnia, lấy cái xô khỏi tay bạn ấy đi.” Tôi vỗ vai Lula rồi bảo, “Lula, đưa cho tớ nào. Tới giờ rồi.” Bạn ấy nhìn tôi kháng cự trong im lặng. Cuối cùng tôi phải giật nó ra khỏi đôi tay ướt đẫm của Lola.
Cô Brown mở cửa bên hông của thính phòng, cả bọn diễu hành theo sau, tiếng bước chân vang vang như một cơn mưa nặng hạt trên mái tôn. Một tràng pháo tay chợt vang lên làm Lula giật mình chùn bước như chú nai vàng ngơ ngác. Lúc đó, tôi có cảm giác bạn ấy sẽ quay lưng bỏ chạy mất. Trong đầu tôi chớp nhoáng hiện ra những phép tính nhẩm về những khả năng tôi bị khiển trách nếu chuyện đó xảy ra, nhưng thật may mắn, Lula đã giữ được bình tĩnh và tiếp tục cất bước.
Chợt tôi trông thấy cô Brown đang uy nghi bồng bềnh bay lên từ phía đầu hàng. Tại sao nhỉ? Bằng cách nào vậy ta? Chuyện gì đang xảy ra thế này? Mất một giây sau tôi mới chợt nhớ ra rằng có mười mấy bậc thang trước sân khấu, và đơn giản là cô đang bước lên mà thôi.
Ôi những bậc thang! Tôi quên mất là trên đời này còn tồn tại những bậc thang, hàng trăm hàng ngàn bậc ấy chứ. Tôi vẫn thường trông thấy chúng nhưng không để ý tới, và trong tâm nhãn của tôi thì không phải lúc nào chúng cũng hiện diện. Bỗng chân tôi lảo đảo, tôi cảm thấy nóng lạnh từng cơn. Lula lướt lên trước mặt tôi chẳng có vấn đề gì cả. Tôi sợ hãi bước theo và chẳng biết bằng cách nào đã lên tới nơi mà không bị té dập mặt. Rồi tôi dừng chân ngay khi thấy được ánh đèn đánh dấu mép của bục sân khấu. Khi bọn tôi ngồi xuống ghế, tràng pháo tay chợt tan biến như một cơn giông vừa đi qua.
Cô Brown ra tận mép sân khấu, khẽ nhún người chào khán giả. Cô bắt đầu bài diễn văn ngắn gọn về sự kiện trang trọng này, về nền văn hóa đã hội nhập vào tỉnh Caldwell, à, còn về những tâm hồn và những ngón tay trẻ trung đã truyền đạt lại tác phẩm của những nhà soạn nhạc lừng danh ra sao, và cô luôn muốn phụ huynh thấy được mình đã nhọc tâm đào tạo con em của họ biết trân trọng Sự Kì Diệu Của Cuộc Sống này như thế nào, trong khi tất cả chúng ta còn tồn tại trên bờ vực của vùng Wild Frontier này. Cô nhận được một tràng pháo tay nhiệt liệt rồi trở về chỗ ngồi. Bọn tôi bắt đầu bước ra biểu diễn từng người một, sự tự tin cứ bay đi đâu mất khỏi tâm hồn, còn nỗi sợ hãi cứ làm cơ thể như tê liệt.
Có cần tôi phải thuật lại cho bạn nghe về diễn biến buổi biểu diễn không? Thật là một sự đại bại. Có phải kể cho các bạn nghe rằng Georgie ngã ngửa khỏi ghế đàn không kịp đánh lấy một nốt nhạc, rồi bỏ chạy và nức nở trong vòng tay mẹ; Lula thì kết thúc phần biểu diễn một cách hoàn hảo nhưng bệnh nặng ngay sau đó; còn Hazel Dauncey trượt chân khỏi bàn đạp trước khi chơi tạo ra một tiếng sprrrroiiiiiinnnggg inh ỏi khắp thính phòng; anh Harry thì chơi tốt nhưng chẳng hiểu vì lý do gì mà cứ nhìn về một nhóm khán giả; còn về phần tôi thì chơi như một cái đồng hồ lên dây cót với mấy ngón tay bằng gỗ và còn quên nhún mình chào làm cô Brown phải xùy hơi nhắc nhở?
TÔI KHÔNG NHỚ rõ lắm về những việc xảy ra hôm đó, hay nói đúng hơn là tôi cố gắng xóa nó ra khỏi kí ức của mình. Nhưng tôi nhớ rất rõ là trên đường trở về, tôi đã tự thề với lòng rằng sẽ không bao giờ tham gia thêm một lần nào nữa. Về nhà tôi lặp lại lời thề này cho bố mẹ nghe, và có vẻ lời nói của tôi có trọng lượng. Năm tiếp theo, cho dù mẹ có cố gắng đến mức nào thì tôi cũng từ chối, và cả Lula cũng vậy, bạn ấy may mắn lắm mới sống sót sau khi tham gia buổi biểu diễn đó.
