Chúng ta từng chứng kiến người được tuyển chọn dĩ nhiên sẽ làm nên những thành quả vĩ đại, và biết tận dụng những cá thể sống khác cho mục đích riêng của mình...
“CALPURNIA,” ÔNG NỘI GỌI VỌNG LÊN LẦU, “cháu ra phòng thí nghiệm với ông được không? Ông cần cháu giúp đỡ nếu cháu không bận việc gì.”
Từ khi nhận bản án tử hình của gia đình, tôi chìm sâu vào vũng lầy sâu thẳm của khủng hoảng và trầm uất, tránh xa mọi người mọi lúc có thể làm họ e ngại và xem tôi có phải uống dầu cá hay không. Nhưng điều đó cũng chẳng thể làm lành cho bàn chân lạc lối đang mắc kẹt trong chiếc bẫy ác ôn.
Lúc ông gọi thì tôi đang rúc trong phòng và cặm cụi đan một mớ tất Giáng Sinh nhiều vô kể. Nhưng tôi chẳng nghĩ mình đang bận làm việc gì cả và ông đã đem đến cho tôi cơ hội tạm gác lại chế độ chuyên chế độc tài tại gia này. Tôi vứt kim đan, nhào ra khỏi phòng rồi trượt nhanh xuống tay vịn cầu thang.
Ông mỉm cười. “Quả là một cách di chuyển hiệu quả. Nhớ nhắc ông dạy cho cháu đôi điều về định luật Newton và ứng dụng của nó lên phương thức trượt xuống tay vịn cầu thang này nhé.”
“Ông định làm gì - à không, chúng ta sẽ làm gì - vào hôm nay vậy?”
“Cháu có nhớ mẫu rượu whisky hai ông cháu mình bỏ trong gỗ sồi từ tháng bảy không? Ông nghĩ đã đến lúc kiểm tra nó rồi.”
Chúng tôi băng ngang qua nhà bếp ra phòng thí nghiệm. Cô Viola đang ngồi rắc cả núi bột cạnh Idabelle. Cô nhìn hai ông cháu bằng con mắt bị lác và bảo, “Một tiếng nữa là đến giờ ăn tối đấy nhé.”
Mấy chiếc kệ trong phòng thí nghiệm chất đầy chai lọ, cả những cái chứa đầy niềm hi vọng và cũng có những cái mang đầy nỗi thất vọng cho kết quả thử nghiệm của cả năm trời tùy theo cách nghĩ của mỗi người. Cây Nhỏ đã cho ra hạt, chúng tôi cẩn trọng bỏ những hạt bé tí đó vào bì thư có chú thích rồi đựng trong chiếc lọ có dán nhãn và cuối cùng là trữ trong tủ thư viện. Cả phòng thí nghiệm đầy mùi hồ đào, rượu nho lên men và chuột. Chắc tôi phải cử một chú Mèo Sân Vườn vào xử lý đám chuột này quá. Ông mở lịch trình ra rồi xem qua trong ánh sáng lờ mờ, móng tay vàng dày cộp lướt nhanh xuống từng cột chữ.
“Ðây rồi, cái lọ với kí hiệu của cháu, số 437, trữ từ ngày 21 tháng 7. Mình đặt nó ở đâu nhỉ?” Chắc bạn nghĩ ngay rằng trong phòng thí nghiệm này thì đâu dễ lạc mất một chiếc thùng gỗ sồi, cho dù là chiếc thùng nhỏ đi nữa phải không; nhưng trong này đã trở nên rất chật chội với những mẫu thử nghiệm thất bại và hàng loạt những thí nghiệm cũ và mới, vì vậy phải mất vài phút lục lọi mới có thể tìm ra chiếc lọ cần thiết nằm lẫn trong hàng đống chai khác.
“A,” ông bảo. “Cẩn thận thôi cháu, đừng để cặn bị khuấy lên. Xem nó nhìn ra sao trước đã.”
Tôi thắp sáng hết mấy ngọn đèn treo trong khi ông dọn dẹp chỗ trống trên quầy rồi đặt chiếc thùng lên đó và vặn chiếc vòi bằng gỗ, rót ra khoảng vài inch thứ chất lỏng màu vàng nâu ấy vào chiếc cốc thủy tinh trắng. Ðoạn ông đưa chiếc cốc ra trước ánh đèn sáng nhất, cẩn trọng như đang cầm nitroglycerin trong tay vậy. Rồi ông quan sát nó qua mắt kính và bằng cả mắt thường. Chiếc cốc ánh lên. Nhưng tôi thừa biết rằng cho dù mẻ rượu này có ngon, có thành công đi nữa thì cũng là thứ độc hại cho một đứa trẻ 12 tuổi như tôi.
“Không có cặn,” ông bảo.
“Như thế là tốt hả ông?”
“Ông tin đây là tín hiệu tốt. Ông chưa bao giờ uống một ly rượu whisky ngon nào mà có cặn nổi lềnh bềnh trong đó cả. Cháu thấy màu sắc này thế nào?”
“Nhìn cũng đẹp đấy ông, giống như mấy hột cườm bằng hổ phách của mẹ. Màu của nó có đúng như vậy không ông?”
“Cũng khó nói lắm, chúng ta tự mày mò làm rượu mà không có người hướng dẫn mà,” ông đáp rồi nhìn tôi, tôi nhìn thấy từ sự bình tĩnh đó là niềm hân hoan khám phá sôi sục trong lòng.
“Ðể ngửi xem nào,” ông nói rồi đưa cái cốc lên mũi. Ông dè dặt hít hà như đang phải ngửi khí độc vậy. Ðoạn ông hít một hơi thật sâu, mặt tỏ vẻ hài lòng rồi đưa nó cho tôi. Tôi e ngại như chú ngựa non đang run sợ. Lần trước ông suýt nữa giết chết tôi vì ly rượu rồi, chắc ông đã quên mất, đến giờ nghĩ lại vẫn cảm thấy đau lòng.
“Ừm, ông không định bắt cháu uống thử chứ? Ông còn nhớ lần trước chuyện gì xảy ra với cháu không?” tôi bảo.
Ông nhìn nét mặt tôi rồi đáp, “À, không, cháu có lý đấy. Lần đấy thật kinh khủng, không nên để nó lặp lại. Cháu không cần uống đâu, chỉ cho ý kiến về mùi của nó thôi.”
Tôi cầm chiếc cốc rồi gí mũi vào. Mùi hồ đào nồng nặc xộc lên mặt, nhưng không khó chịu chút nào, mặc dù tôi chẳng bao giờ thích hồ đào cả. “Mùi như bánh của Viola làm ấy,” tôi cho ý kiến.
“À, đây mới là thí nghiệm thực tế đấy.” Ông nâng cốc lên chúc mừng với tôi, “Chúc sức khỏe cháu Calpurnia, người bạn đồng hành trên vùng nước bí hiểm của ta.” Rồi ông ực một ngụm lớn.
Ðến bây giờ tôi vẫn nhớ như in nét mặt ông lúc ấy, một vẻ nhăn nhó đầy ngạc nhiên, một cái nhìn mông lung về một khoảng không vô định, tiếp theo chầm chậm nở một nụ cười.
“Rồi,” rốt cuộc ông lên tiếng. “Ông đã làm được một điều kì diệu.”
“Cái gì thế ông, gì vậy ông?” tôi thở dốc.
“Ông không nghĩ có người nào khác có thể làm được điều này đâu.”
“Ôi, cái gì vậy ông?” tôi nài nỉ.
Ông nói rất bình tĩnh, “Ông đã dùng mấy quả hồ đào tươi ngon, ủ chúng lên men thành một thứ gần như nước đái mèo ấy.”
Tôi há hốc mồm.
“Và từ điều này chúng ta rút ra bài học gì?” ông nói tiếp.
Tôi ngồi đó trố mắt nhìn ông.
Ông bảo, “Bài học của ngày hôm nay là: hãy cứ phiêu lưu với niềm tin cháy bỏng trong tim còn hơn là tìm được bến đỗ an toàn. Cháu hiểu không?”
“Dạ không thưa ông.”
“Có nghĩa là chúng ta nên ăn mừng cho ngày hôm nay vì nó cho thấy rõ rằng chuyến thám hiểm chưa kết thúc. Ngày thí nghiệm đạt được thành công cũng là ngày kết thúc của nó. Và ông chắc chắn rằng nỗi buồn của sự kết thúc sẽ làm lu mờ sự hân hoan của thành công cháu ạ.”
“Vậy cháu có nên ghi chú lại vào lịch trình không ông?” tôi hỏi. “Ghi vào là nước đái mèo ấy.”
Ông tặc lưỡi. “Ý hay đấy. Chúng ta phải trung thực với quan sát của mình. Cầm bút lên và thực hiện công việc vinh quang này đi cháu gái.”
Dù sao đi nữa hôm nay cũng là một ngày trọng đại nên tôi đẩy lọ mực đen sang một bên và với lấy lọ mực đỏ. Khi thấy ông gật đầu đồng ý, tôi nhúng viết vào chất lỏng màu đỏ tươi và nắn nót ghi chú rồi đưa cho ông xem.
“Tuyệt hảo,” ông nói, “nhưng ông nghĩ rằng phải thêm dấu sắc vào chữ nước chứ.”
