Ngày 18 tháng 2 năm 2000, thứ Sáu, ngày 14 tháng Giêng năm Canh Thìn (Âm lịch)
Sáng nay mơ thấy một con hổ dữ trán trắng mắt trừng. 6 giờ 50, Hoa gọi điện giục tôi dậy. 7 giờ 30 xuất phát, 8 giờ 40 đến Đại sứ quán Hàn Quốc. Xếp hàng ở vị trí số một. Nhưng người Hàn Quốc rất không đúng giờ, hơn 9 giờ 10 phút mới bắt đầu làm việc, hơn nữa thái độ lại lơ đễnh và lạnh nhạt, dám nói là không tệ hơn người Trung Quốc, nhưng ít ra cũng chẳng khá hơn người Trung Quốc là bao. Ngược lại, đồng chí cảnh sát vũ trang Trung Quốc gác cổng lại lịch sự nhã nhặn, khiến người ta dễ chịu. Những người xếp hàng trước cửa phần lớn là phụ nữ trẻ, đều là đến làm thủ tục kết hôn với người Hàn Quốc. Nhưng những người phụ nữ này không những không có lấy một người xinh đẹp, mà từng người một còn tinh thần ủ rũ, khí chất ti tiện, trông giống như một đám gái mại dần mới thất nghiệp. Trong số đó, không ít người nhuộm tóc màu vàng cam, lớp trang điểm kỹ lưỡng vẫn không thể che giấu được làn da thô ráp. Không biết những người kết hôn với họ là mấy tên ngốc Hàn Quốc nào nữa. Đàn ông xếp hàng phần lớn là người Đông Bắc, trong đó có mấy người sang làm kinh doanh. Lúc tôi làm xong thủ tục bước ra, nhìn thấy các đại sứ quán xung quanh một mảnh tiêu điều chết chóc, từng tòa nhà lầu hai tầng bị bức tường cao bao bọc kín mít, cửa chính cửa sổ đóng chặt, ngoại trừ cảnh sát vũ trang đứng trước cửa, đến một bóng người sống cũng chẳng thấy. Giả như họ hàng nhà nông ở quê của tôi mà đến đây, nhất định sẽ hỏi tôi rằng: "Đông à, chỗ này chính là nhà tù Tần Cường ở Bắc Kinh của các cậu phờ phải không?" Phía Tây cách đó không xa là trường Pháp, từ năm 91 đến năm 96, tôi đã xem ở đây không ít bộ phim hay, còn có một lần là buổi hòa nhạc của Thôi Kiện. Nhớ lại mấy năm làm giáo viên trung học ấy, quả thực là một khoảng thời gian tu tâm dưỡng tính đẹp đẽ như chốn đào nguyên.
10 giờ 40 về đến nhà. Gọi điện cho Hoàng Hụt và Vương Lệ Lệ, ghi lại số điện thoại của họ ở Hàn Quốc. Buổi trưa hâm nóng cơm và dưa chua nấu miến, múc thêm canh gà, ăn một bát lớn hỗn độn. Hoa gọi điện nói buổi chiều và ngày mai đều không đi làm. Tôi chợp mắt một lát nhưng ngủ không ngon, Mạnh Phồn Hoa gọi điện giục bản thảo, Lý Khai Nam của nguyệt san Văn Hóa đặt bài, đài truyền hình mời làm chương trình. Nhớ tới bài viết hẹn với Mao Gia vẫn chưa viết, tôi bèn dậy viết một bài "Quốc Dân Đảng là mầm họa của Đài Loan". Nhưng email hôm nay mãi mà không gửi đi được. Chớp mắt đến chiều tối, Hoa gọi điện nói A Man vẫn đang ngủ chưa dậy, cô ấy quyết định ngày mai sẽ dẫn A Man quay về. Tôi lục lọi trong tủ lạnh, hâm nóng trên lò sưởi ba cái bánh bao và một bịch sữa, bóc một củ hành tây to vật vã, cắt nửa cái đầu củ cải, một bát sốt ớt tỏi, nửa viên chậu hũ nhự, chục lát xúc xích, thêm chút dưa cải muối và dưa chuột muối, ăn một bữa vô cùng sảng khoái và vui vẻ. Một giáo viên Đại học Bắc Kinh gọi điện, đặt bài cho tờ báo học sinh trung học Thượng Hải. Trước lúc đi có quá nhiều việc, trong giấc mơ cũng không được yên thân, bảo sao tôi hay hát câu "Vì trăm họ nào, không một ngày lòng chẳng ưu phiền." Xem ra, đành phải chạy nhanh sang Hàn Quốc tị nạn thôi. Sang Hàn Quốc rồi, không họp cái hội quái quỷ nào nữa, không gặp cái người quái quỷ nào nữa, không viết cái bài quái quỷ nào nữa, không làm cái chương trình quái quỷ nào nữa, ăn mặc mặc thây cha nó, ngủ mặc thây cha nó, trời sập xuống thì mặc thây cha nó. A Q cứ nghĩ ngợi như thế, rồi lăn ra ngủ khì. Tôi cũng phải đi ngủ sớm thôi, sáng mai còn phải ra ga Bắc Kinh đón u tôi nữa.
22:20:53
Ngày 19 tháng 2 năm 2000, thứ Bảy, ngày 15 tháng Giêng năm Canh Thìn (Âm lịch)
Hôm nay là Tết Nguyên Tiêu đầu tiên của thế kỷ 21, trời vừa tối, bên ngoài tiếng pháo đã nổ vang trời. Tôi sống ở rìa ngoài cùng của khu vực cấm pháo, cực Bắc của khu đô thị Bắc Kinh, điều này xem ra mang ý nghĩa biểu tượng khá sâu sắc.
Sáng 7 giờ 30, Hoa gọi điện giục tôi dậy. 8 giờ xuất phát đi đón mẹ, lúc về là hơn 11 giờ, Hoa và A Man cũng đã về rồi. Mẹ mang theo bánh trôi, gạo tẻ, gà luộc và các sản phẩm từ đậu cùng rất nhiều đồ ăn, ăn trưa xong Hoa mang một phần sang Đại học Dân tộc. Ngủ trưa dậy thì gọi điện hỏi han chuyện vé máy bay, gửi cái email của hôm qua đi. Bữa tối có hỏi mẹ một vài chuyện về Cáp Nhĩ Tân, hoàn cảnh của đa phần họ hàng bên đó không được tốt lắm, tóm lại là làm xã hội chủ nghĩa thì chịu nghèo, làm tư bản chủ nghĩa thì được hưởng lợi. Lâm Trác gửi kèm ba cuốn sách của Lỗ Tấn và một bức thư, nói rất nhớ tôi. Tôi đối với quảng đại giai cấp vô sản thì mang dư dả một tấm lòng đồng cảm, nhưng lại chẳng giúp được gì cho họ trong thực tế, điều này khiến tôi vô cùng hổ thẹn. Bây giờ tôi cảm thấy, chỉ có cái gọi là "cứu lấy chính mình" mà Ibsen nói là hoàn toàn không đủ. Nếu chỉ thỏa mãn với việc "cứu lấy chính mình" mà không quan tâm đến quần chúng và xã hội, thì thật là vô cùng đáng thẹn. Tôi đã hiểu tại sao Lỗ Tấn và Mao Trạch Đông lại rời bỏ khuôn viên đại học giả tạo thối nát ấy rồi. Tôi bây giờ đang ở trong khuôn viên đại học, nhưng không thể quên việc nói thay cho giai cấp vô sản, không thể quên phấn đấu suốt đời vì sự giải phóng của giai cấp vô sản. Bruno nói: "Thế kỷ tương lai sẽ hiểu tôi." Tôi phải có niềm tin như thế, phủi sạch mọi hiểu lầm và chế giễu nhẹ nhàng như tơ nhện.
Đêm nay hơn 22 giờ, sẽ có cuộc phỏng vấn qua điện thoại của đài BBC Anh Quốc. Tôi phải tận dụng cái phương tiện truyền thông của chủ nghĩa đế quốc này, phát ra tiếng nói của người cộng sản tôi. Giống y như Dương Tử Vinh hát: "Phát quang bụi rậm hiểm trở, chiến đấu trong tim kẻ địch."
20:57:00
Ngày 21 tháng 2 năm 2000, thứ Hai, ngày 17 tháng Giêng năm Canh Thìn (Âm lịch)
Buổi sáng bị điện thoại gọi tỉnh giấc, là một người ngưỡng mộ tên Hồ Nguyên, nữ sinh Đại học Sư phạm Quý Châu. Cuối năm 98 khi nhóm "Hắc Mã" chúng tôi xuống phía Nam đến Quý Dương, cô ấy vẫn luôn đi cùng chúng tôi, lại còn nằng nặc đòi mời chúng tôi ăn sáng. Là một cô gái rất mộc mạc, rất xinh đẹp và rất có cá tính. Tôi còn chiết tự tên của cô ấy, gọi cô ấy là "Cổ Nguyệt Thủy Nguyên". Cô ấy nói bạn học của cô ấy rất ghen tị, nói hai cô tài nữ của lớp bọn họ cực kỳ cực kỳ thích tôi. Cô ấy bây giờ đang đi làm thuê ở Quảng Châu, nói là xin được số điện thoại của tôi từ chỗ Dư Kiệt. Tôi bảo sắp sang Hàn Quốc rồi, không thể đến Quảng Châu gặp cô ấy được. Tôi hỏi địa chỉ của cô ấy, chuẩn bị gửi tặng cô ấy một cuốn "Không Sơn Phong Ngữ". Độc giả như thế rất đáng được tôn trọng, người làm công tác chữ nghĩa mà trong lòng không có độc giả, thì chính là kẻ lừa đảo. Rất nhiều độc giả tốt như thế đã sưởi ấm trái tim tôi, giúp tôi gia tăng lòng dũng cảm chiến đấu với bóng tối, giống y như Dương Tử Vinh hát: "Vì nhân dân chiến ác ma, chí ta vững lực ta cường."
Sau đó hỏi thăm chuyện vé máy bay, vé ngày 27 đã hết chỗ, bèn đặt vé ngày 28 ở công ty Luân Đức, giá 1600 tệ. Tiếp đó gọi điện cho Trung tâm Khảo thí Bộ Giáo dục, nói không thể tham gia hội nghị ra đề thi đại học vào tháng 3 được. Sau đó thì viết nhật ký.
Hôm qua Trình Quang Vĩ gọi điện giục bản thảo, nói chỉ còn mỗi quyển của tôi thôi. Thế là đành tăng tốc biên tập bản thảo sách, cứ hì hục mãi đến tận đêm khuya, đại khái xác định xong tên bài vở của hai cuốn sách, hôm nay còn phải điều chỉnh lại chút nữa. Lý Dương gọi điện nói có đồ muốn nhờ tôi mang sang Hàn Quốc, mấy ngày tới sẽ mang qua. Tối qua ăn bánh nếp ngọt mẹ mang cho. Hoa đi rút ít đô la Mỹ cho tôi mang sang Hàn Quốc dùng. Chiều nay phải qua Đại học Bắc Kinh một chuyến. Cuộc đời phiền muộn, nhưng lại tràn ngập niềm vui.
10:18:22
Ngày 22 tháng 2 năm 2000, thứ Ba, ngày 18 tháng Giêng năm Canh Thìn (Âm lịch)
Sáng ngủ dậy gọi điện cho công ty Luân Đức, hẹn chiều qua lấy vé máy bay. Tập Hương công xong, cảm thấy tinh thần sảng khoái. Trương Tiểu Hồng ở Thượng Hải gọi điện, thông báo ngày 1 tháng 3 khai mạc hội nghị tưởng niệm Tả Liên, nhưng tôi không đi được rồi.
Chiều hôm qua qua khoa lấy thư từ, hỏi thăm về chuyện pin máy tính. Mua ở Trung Quan Thôn một đôi giày da, một cái gương, một đôi vợt bóng bàn, 8 cục pin số 5. Tối về uống rượu ăn sủi cảo, dạy A Man đánh bóng bàn. Gọi điện cho Châu Binh hỏi chuyện nhuận bút, họ vẫn chưa gửi nhuận bút cho tôi. Mao Gia gọi điện, nói đã phô tô cuốn "Mười thanh niên kiệt xuất" của tôi ra rất nhiều bản phát cho đồng nghiệp, mọi người thường mang ra làm trò cười trà dư tửu hậu. Lại nói bài viết phê phán Quốc Dân Đảng của tôi không dùng được, tôi bảo tôi biết sự giả tạo của người Anh các anh rồi, vừa muốn châm ngòi thổi gió, lại vừa muốn giả vờ làm người ngoài cuộc, thế thì viết cho anh một bài về vấn đề văn hóa vậy. Đối xử với chủ nghĩa đế quốc cũng giống như đối xử với con lừa, vừa phải đánh, lại vừa phải kéo. Cùng A Man xem "Chuyện cũ thành phố Nam Kinh", A Man đã có thể tiếp nhận nền giáo dục như thế này rồi, bộ phim này quả thực xem mãi không chán. Thầy Nghiêm Gia Viêm gọi điện, hỏi tôi về chuyện kiểm điểm ngữ văn trung học, nói lãnh đạo có liên quan đã hỏi thăm thầy ấy, hỏi chúng tôi có phát ngôn phản động nào không. Tôi đã giải thích chi tiết cho thầy Nghiêm. Hoa ở bên cạnh nói: "Thầy Nghiêm đúng là một người thầy tốt." Lại giảng cho Hoa nghe cả buổi về đạo lý phải quan tâm con người, tôn trọng con người. Thầy Hồng Tử Thành gọi điện, hỏi tôi về những lỗi sai trong cuốn "Lịch sử văn học đương đại" của thầy ấy mà lần trước tôi nhắc đến, tôi dựa vào trí nhớ của mình, lần lượt kể hết cho thầy ấy nghe. Hoa nói, mấy học giả Đại học Bắc Kinh các anh, người này nghiêm túc hơn người kia, đúng là nể phục các anh thật, nhưng bây giờ còn ai giống như các anh thế này nữa chứ? Tôi bảo, thế thì càng phải kiên trì tinh thần nghiêm túc. Không nghiêm túc, thì đừng làm người đọc sách nữa. Hoa nói, các anh nghiêm túc, người ta cũng chẳng ca ngợi hay cảm ơn các anh đâu, chỉ có em là hiểu được các anh thôi. Tôi bảo, đừng có tự luyến nữa, lại nhân cơ hội khoe khoang bản thân rồi. Chạy lăng quăng cả ngày nên khá mệt, lật giật đọc cuốn "Thoại bản tiểu thuyết khái luận" của Hồ Sĩ Oánh, rồi lăn ra ngủ.
11:14:30
Ngày 28 tháng 2 năm 2000, thứ Hai, ngày 24 tháng Giêng năm Canh Thìn (Âm lịch)
Trưa ngày 24 tôi sang nhà Cuồng Tân Niên, Thân Chính Hạo, Trương Phúc Dân đều có mặt ở đó. Lát sau Lý Thư Lỗi, Đỗ Linh Linh vợ chồng cũng tới, Mạnh Phồn Hoa đến sau cùng. Mọi người uống liền 12 chai bia, bàn luận say sưa về tư tưởng cách mạng. Mãi đến 3 giờ rưỡi chiều tôi mới vội vã xuất phát, gần 5 giờ mới tới nơi, bảo vệ nói 4 giờ rưỡi là không cho vào nữa rồi. Tôi bảo bị tắc đường, xin uyển chuyển cho qua, thế là đi vào lấy được visa.
Sáng 25 Lý Triều Hưng đến đại diện cho công ty Bách Khố ký hợp đồng bản điện tử cuốn "Tầng 47 phòng 207" và "Không Sơn Phong Ngữ" với tôi, thanh toán tiền mặt tại chỗ, trưa ăn cơm ở "Nhà hàng Tiểu Đông Bắc". Chiều qua khoa, nhận được 5 nghìn tệ do Châu Binh bọn họ gửi tới, sang chỗ Châu Yến bổ sung điền phiếu khai báo đề án, Ôn Nho Mẫn nói chuyện với tôi cả buổi, chủ yếu là chuyện tờ Báo Giáo dục Trung Quốc chỉ trích cuốn sách "Kiểm điểm ngữ văn trung học" do tôi biên tập, bảo tôi chín chắn lên, đừng có áp lực, nói thầy ấy gánh hộ tôi cho. Ôn Nho Mẫn là một người tốt. Mua một chiếc đĩa CD Win98.
Chều tối ngày 26 sang nhà Ngô Hiểu Đông lấy sổ tiết kiệm của vợ chồng họ, Long Thanh Đào gọi điện đến nhà họ, nói muốn tiễn chân tôi, năm người của ba gia đình chúng tôi bèn đến "Dụ Vị Thôn". Trần Bình Nguyên và một đám đệ tử cũng đi, nhưng không còn chỗ ngồi nữa, chúng tôi gợi ý họ sang phòng bên cạnh, họ là đến đón gió cho thầy Hạ Hiểu Hồng.
Ngày 26 là ngày nguy cơ cao về virus máy tính, tôi đã dùng thử, kết quả là ngày 27 máy tính đã xảy ra vấn đề. Nhờ Triệu Tử Cường giúp tôi sửa mất cả buổi chiều. Long Thanh Đào bắt tôi mang thuốc Đông y sang Hàn Quốc cho bạn của anh ấy, tối liền giữ họ ở lại nhà tôi ăn bánh nếp. Hơn 10 giờ đêm, Thượng Hồng Khoa mới mang tới 5 nghìn tệ, tôi đưa cuốn "Đặc sắc sinh mệnh" của Tín Hằng cho anh ta xem. Đêm khuya Vương Trường Giang gọi điện tới, hướng dẫn thêm cho tôi một số vấn đề về máy tính. Nửa đêm về sáng mới đi ngủ.
Hôm nay hơn 6 giờ dậy. A Man cũng dậy sớm, bắt tôi bế một lát, tôi dặn dò bọn họ mấy câu. 7 giờ 20 tài xế gõ cửa. Tắc đường ở vòng xuyến Tây Tam Kỳ tận nửa tiếng đồng hồ. Gần 9 giờ đến sân bay, bảo tài xế chờ Hoa 15 phút, bởi vì cô ấy còn phải quay về đi làm. Lên máy bay thì cất cánh muộn mất 40 phút. Tiếp viên trên máy bay rất tốt với tôi, giúp tôi điền tờ khai nhập cảnh, gọi tôi là thầy Khổng. Sau khi xuống máy bay thì thông quan rất chậm. Người ra đón tôi là Thành Cẩn Tế của Đại học Yonsei và Thân Hạ Nhuận của đại học nữ sinh Ewha cùng một nghiên cứu sinh, cũng họ Thân. Đến Ewha, hôm nay vừa hay là lễ tốt nghiệp của họ, vô cùng náo nhiệt đẹp đẽ. Tôi ở phòng 217 nhà khách quốc tế. Họ dẫn tôi ra ngoài ăn thịt bò nướng, sau đó Thành Cẩn Tế lái xe quay về, hai người họ Thân dẫn tôi đến khoa tiếng Trung, gặp Chung, lại gặp cả viện trưởng, điền rất nhiều bảng biểu. Tối Chung mời tôi ăn canh thịt bò. Tiễn tôi về phòng. Sắp xếp đồ đạc, gọi điện cho Hoa, A Man tranh nhau nghe máy. Sắp xếp thời khóa biểu, một tuần có 5 loại lớp, tổng cộng 9 buổi, 15 tiếng. Đi dạo quanh tòa nhà, tắm rửa, chuẩn bị đi ngủ. Chúa phù hộ!
23:29:42
