Các vị khách đã chào tạm biệt Cayley theo những cách thức khác nhau của họ.

Viên Thiếu tá cộc cằn nhưng đơn giản: “Cần gì cứ bảo tôi. Bất cứ việc gì tôi có thể làm—Tạm biệt”; Betty im lặng đầy cảm thông, với tất cả tâm tư hiện lên trong đôi mắt to tròn mà cô quá bẽn lẽn không dám nói ra; bà Calladine khẳng định rằng mình không biết phải nói gì, nhưng xem ra lại tìm được rất nhiều điều để nói; và cô Norris gửi gắm bao nhiêu tâm sự vào một cử chỉ tuyệt vọng duy nhất, đến nỗi câu nói quen thuộc “Cảm ơn cô rất nhiều” của Cayley lúc ấy có lẽ được coi như lời cảm ơn dành cho một màn trình diễn nghệ thuật.

Bill đã đưa họ ra xe, chào tạm biệt (kèm theo một cái siết tay đặc biệt dành cho Betty), rồi thong thả bước ra ghế đá ngoài vườn để nhập hội với Antony.

“Chà, vụ này rắc rối phết nhỉ,” Bill nói khi ngồi xuống.

“Rất rắc rối, William ạ.”

“Và cậu thực sự đã bước thẳng vào cái ổ đó sao?”

“Bước thẳng vào chứ,” Antony đáp.

“Thế thì cậu đúng là người tớ đang cần rồi. Có đủ thứ tin đồn và điều bí ẩn bay quanh đây, thế mà gã thanh tra cứ kiên quyết tránh né trọng tâm khi tớ muốn hỏi về vụ án mạng hoặc cái gì đại loại thế, lại cứ gặng hỏi tớ về chuyện bọn mình gặp nhau lần đầu ở đâu, cùng tá thứ linh tinh tẻ nhạt khác. Nào, rốt cuộc thì chuyện gì đã xảy ra?”

Antony kể lại ngắn gọn nhất có thể mọi điều anh đã trình bày với Viên thanh tra, bị Bill cắt ngang đây đó bằng những tiếng thốt “Chúa ơi” và những tiếng huýt gió đầy kinh ngạc.

“Tớ nói thật, rắc rối ra phết đấy nhỉ? Còn tớ thì sao, tớ dính vào chuyện này ở đoạn nào?”

“Ý cậu là sao?”

“Thì đấy, mọi người đều bị tống khứ đi hết trừ tớ, và tớ lại bị gã thanh tra tra hỏi hệt như thể tớ biết tuốt mọi chuyện vậy—ý đồ là gì chứ?”

Antony mỉm cười nhìn anh.

“À, chẳng có gì phải lo lắng đâu. Dĩ nhiên là ngài Birch muốn gặp một người trong số các cậu để biết mọi người đã làm những gì suốt cả ngày. Và Cayley rất chu đáo khi nghĩ rằng cậu sẽ là bạn đồng hành cho tớ, vì chúng ta đã quen nhau từ trước. Và—chỉ vậy thôi.”

“Cậu sẽ ở lại đây, ngay trong ngôi nhà này chứ?” Bill hào hứng hỏi. “Anh bạn tuyệt vời. Quá đỉnh luôn.”

“Nó làm cậu nguôi ngoai khi phải chia tay—một vài người khác ư?”

Bill đỏ bừng mặt.

“Ối dào, dù sao thì tuần tới tớ cũng gặp lại cô ấy thôi,” cậu lẩm bẩm.

“Chúc mừng cậu nhé. Tớ thích diện mạo của cô ấy. Cả chiếc váy xám đó nữa. Trông người phụ nữ có vẻ dễ mến và chu đáo ghê——”

“Cậu ngốc thật đấy, đó là mẹ cô ấy cơ mà.”

“Ồ, tớ xin lỗi nhé. Nhưng mà dù sao đi nữa, Bill ạ, lúc này tớ cần cậu hơn là cô ấy cần cậu. Thế nên hãy ráng chịu khó ở lại bầu bạn với tớ nhé.”

“Cậu nói thật chứ?” Bill hỏi, có chút phổng mũi tự hào. Cậu rất ngưỡng mộ Antony và lấy làm hãnh diện khi được anh quý mến.

“Ừ. Cậu thấy đấy, sắp có nhiều chuyện xảy ra ở đây rồi.”

“Những cuộc điều tra tử thi và đại loại thế à?”

“Ừ, có lẽ là vài chuyện trước cả việc đó. Kìa, Cayley đang đến kìa.”

Cayley đang bước qua thảm cỏ tiến về phía họ, một người đàn ông vạm vỡ, vai rộng, sở hữu một trong những gương mặt cương nghị, cạo râu nhẵn nhụi nhưng thô kệch đến mức chẳng bao giờ có thể coi là dễ nhìn. “Tội nghiệp Cayley thật,” Bill nói. “Này, tớ có nên bày tỏ sự tiếc nuối và những thứ đại loại thế với cậu ta không nhỉ? Trông có vẻ hời hợt quá mức chịu đựng.”

“Tớ nghĩ cậu không cần bận tâm đâu,” Antony nói.

Cayley gật đầu khi đến gần họ và đứng đó một lát.

“Chúng tôi có thể nhường chỗ cho anh,” Bill nói, đứng dậy.

“Ồ, đừng bận tâm, cảm ơn hai cậu. Tôi chỉ định báo thế này,” anh ta quay sang nói với Antony, “rằng tự nhiên dưới nhà bếp đang rối tinh rối mù lên, và bữa tối phải đến tám giờ rưỡi mới dọn. Tất nhiên anh cứ thoải mái chuyện ăn mặc nhé. Thế còn hành lý của anh thì sao?”

“Tớ định lát nữa cùng Bill đi bộ ra quán trọ để thu xếp hành lý luôn.”

“Xe hơi có thể đi lấy ngay khi nó quay về từ nhà ga.”

“Anh tốt quá, nhưng dù sao tôi cũng phải tự thân đi một chuyến để thu dọn đồ đạc và thanh toán hóa đơn. Hơn nữa, trời chiều thế này đi dạo rất thích. Nếu anh không phiền chứ, Bill?”

“Tớ rất thích là đằng khác.”

“Vậy thì, nếu hai cậu cứ để chiếc túi ở đó, lát nữa tôi sẽ cho xe ghé qua lấy.”

“Cảm ơn anh nhiều lắm.”

Nói xong điều mình muốn nói, Cayley tiếp tục đứng đó với vẻ hơi ngượng ngùng, như thể không chắc nên đi hay ở lại. Antony tự hỏi liệu anh ta muốn bàn về những chuyện xảy ra buổi chiều, hay đó lại là chủ đề duy nhất mà anh ta muốn tránh né. Để phá vỡ sự im lặng, anh hờ hững hỏi xem Viên thanh tra đã đi chưa.

Cayley gật đầu. Rồi anh ta đột ngột nói: “Ông ấy đang xin lệnh bắt giữ Mark.”

Bill phát ra một âm thanh đầy vẻ thông cảm thích đáng, còn Antony nhún vai nói: “Chà, ông ấy buộc phải làm thế chứ nhỉ? Đâu có nghĩa là—ờ, điều đó chẳng có ý nghĩa gì cả. Dĩ nhiên họ muốn tóm lấy anh họ của anh, dù có tội hay vô tội.”

“Anh nghĩ cậu ta thế nào, anh Gillingham?” Cayley hỏi, nhìn thẳng vào anh.

“Mark á? Thật là vô lý,” Bill bốc đồng thốt lên.

“Cậu thấy đấy, Bill rất trung thành, thưa anh Cayley.”

“Và anh thì chẳng nợ lòng trung thành với bất kỳ ai liên quan sao?”

“Chính xác. Cho nên có lẽ tôi sẽ quá thẳng thắn chăng.”

Bill đã sà xuống thảm cỏ, còn Cayley chọn chỗ ngồi của cậu, nặng nề ngồi đó, hai khuỷu tay chống lên đầu gối, cằm tự vào hai bàn tay, đăm đăm nhìn xuống đất.

“Tôi muốn anh cứ hoàn toàn thẳng thắn,” cuối cùng anh ta nói. “Dĩ nhiên tôi có thành kiến khi liên quan đến Mark. Vì vậy tôi muốn biết suy nghĩ của anh—một người không hề có thành kiến về bất kỳ hướng nào—ra sao về đề xuất của tôi.”

“Đề xuất của anh ư?”

“Lý thuyết của tôi rằng, nếu Mark giết anh trai mình, thì đó hoàn toàn là tai nạn—như tôi đã nói với Viên thanh tra.”

Bill ngẩng đầu lên đầy vẻ hứng thú.

“Ý anh là Robert đã giở trò trấn lột,” cậu nói, “rồi xảy ra chút giằng co, súng nổ, sau đó Mark hoảng loạn rồi bỏ chạy? Kiểu đại loại thế á?”

“Chính xác.”

“Ồ, nghe có lý phết đấy chứ.” Cậu quay sang Antony. “Chẳng có gì sai với giả thuyết đó cả, phải không? Đó là lời giải thích tự nhiên nhất đối với bất kỳ ai hiểu về Mark.”

Antony rít tẩu thuốc.

“Tớ cho là vậy,” anh chậm rãi nói. “Nhưng có một điều làm tớ hơi băn khoăn.”

“Điều gì thế?” Cả Bill và Cayley đồng thanh hỏi.

“Chiếc chìa khóa.”

“Chiếc chìa khóa?” Bill hỏi.

Cayley ngẩng đầu lên nhìn Antony. “Chiếc chìa khóa thì sao chứ?” anh ta hỏi.

“Ừm, có lẽ chẳng có gì to tát; tớ chỉ thắc mắc vậy thôi. Giả sử Robert bị sát hại như anh nói, và giả sử Mark hoảng loạn chẳng nghĩ được gì ngoài việc chuồn thật nhanh trước khi có ai nhìn thấy mình. À, rất có thể cậu ta sẽ khóa cửa lại rồi đút chìa khóa vào túi. Cậu ta sẽ làm thế mà chẳng cần suy nghĩ, cốt để tranh thủ thêm chút thời gian thôi.”

“Đúng vậy, đó là điều tôi muốn nói.”

“Nghe khá hợp lý đấy chứ,” Bill nói. “Kiểu hành động phản xạ không cần nghĩ ngợi. Hơn nữa, nếu cậu định bỏ trốn, nó sẽ cho cậu nhiều cơ hội tẩu thoát hơn.”

“Ừ, điều đó hoàn toàn đúng nếu chiếc chìa khóa ở đó. Nhưng giả sử nó không ở đó thì sao?”

Gợi ý đó, được đưa ra như thể đó đã là một sự thật hiển nhiên, khiến cả hai giật mình. Họ kinh ngạc nhìn anh.

“Ý anh là sao?” Cayley hỏi.

“Chà, chỉ là vấn đề xem người ta thường cất chìa khóa ở đâu thôi. Cậu đi lên phòng ngủ của mình, và có lẽ cậu thích khóa cửa lại phòng hờ có ai đó vô tình đi lang thang vào khi cậu mới mặc mỗi chiếc tất và bộ dây đai quần. Ồ, điều đó hoàn toàn dễ hiểu. Và nếu cậu ngó quanh các phòng ngủ của hầu như bất kỳ ngôi nhà nào, cậu sẽ thấy chìa khóa luôn cắm sẵn ở ổ, để cậu có thể tự khóa trái cửa lại bất cứ lúc nào. Nhưng ở tầng dưới thì người ta không tự khóa mình trong phòng. Chẳng bao giờ có chuyện đó xảy ra cả. Lấy Bill làm ví dụ nhé, cậu ấy chưa từng tự khóa mình trong phòng ăn chỉ để uống rượu sherry một mình. Trái lại, tất cả phụ nữ, đặc biệt là đám gia nhân, đều vô cùng sợ kẻ trộm. Và nếu kẻ trộm đột biến qua cửa sổ, họ muốn giới hạn hoạt động của kẻ đó trong đúng căn phòng cụ thể ấy. Thế nên họ thường cất chìa khóa ở bên ngoài cửa, và khóa cửa lại khi đi ngủ.” Anh gõ tàn thuốc ra ngoài, rồi nói thêm: “Ít nhất thì mẹ tôi vẫn luôn làm vậy.”

“Ý cậu là,” Bill hào hứng thốt lên, “rằng chiếc chìa khóa nằm ở bên ngoài cửa lúc Mark bước vào phòng ư?”

“Ồ, tớ chỉ đang thắc mắc thế thôi.”

“Anh đã để ý các phòng khác chưa—phòng bi-a, phòng đọc sách, v.v. ấy?” Cayley hỏi.

“Tôi chỉ vừa mới nghĩ về điều đó khi ngồi đây thôi. Anh sống ở đây mà—chưa từng để ý bao giờ sao?”

Cayley ngồi trầm ngâm, đầu hơi nghiêng sang một bên.

“Nghe có vẻ hơi ngớ ngẩn, nhưng tôi không thể nói là mình để ý.” Anh ta quay sang Bill. “Cậu thì sao?”

“Chúa ơi, không. Tớ chẳng bao giờ bận tâm đến mấy chuyện đó.”

“Tớ chắc là cậu không rồi,” Antony cười lớn. “Thôi được, lát vào nhà chúng ta có thể ngó qua xem sao. Nếu mấy chìa khóa khác đều ở bên ngoài, thì chiếc này có lẽ cũng nằm ở bên ngoài, và trong trường hợp đó—chà, mọi chuyện sẽ trở nên thú vị hơn nhiều đấy.”

Cayley không nói gì. Bill nhai một cọng cỏ, rồi cất lời: “Nó tạo ra sự khác biệt lớn lắm à?”

“Nó khiến cho việc hiểu điều gì đã xảy ra trong đó trở nên khó khăn hơn. Cứ thử áp dụng giả thuyết tai nạn của anh xem mọi chuyện sẽ dẫn đến đâu nhé. Giờ thì còn đâu cái phản xạ vặn khóa theo bản năng nữa? Cậu ta buộc phải mở cửa để lấy chìa khóa, mà việc mở cửa đồng nghĩa với việc chìa mặt ra cho bất kỳ ai ở ngoài sảnh thấy—chẳng hạn như người anh họ, người mà cậu ta vừa mới bỏ lại ngoài đó cách đây hai phút. Liệu một kẻ đang trong trạng thái tâm lý như Mark, sợ chết khiếp kẻo bị phát hiện cùng cái xác, có dám làm điều liều lĩnh đến thế không?”

“Cậu ta đâu cần phải sợ tôi,” Cayley nói.

“Thế sao cậu ta không gọi anh? Cậu ta biết anh đang ở quanh đây mà. Anh có thể cho cậu ta lời khuyên; Chúa biết là cậu ta đang rất cần lời khuyên ấy chứ. Nhưng toàn bộ giả thuyết về cuộc tẩu thoát của Mark vốn dựa trên tiền đề là cậu ta sợ anh và tất cả mọi người, và rằng cậu ta chẳng có ý định nào khác ngoài việc tự mình thoát ra khỏi căn phòng đó, đồng thời ngăn cản anh hay đám gia nhân bước vào trong. Nếu chìa khóa ở bên trong, có lẽ cậu ta đã khóa cửa lại rồi. Còn nếu nó ở bên ngoài, gần như chắc chắn là cậu ta đã không làm thế.”

“Ừ, tớ đoán là cậu nói đúng,” Bill đăm chiêu đáp. “Trừ phi cậu ta cầm theo chìa khóa vào trong và khóa cửa lại ngay lập tức.”

“Chính xác. Nhưng trong trường hợp đó, anh lại phải xây dựng lại từ đầu một giả thuyết hoàn toàn mới.”

“Ý cậu là nó khiến sự việc có vẻ như được tính toán từ trước nhiều hơn phải không?”

“Ừ, điều đó là cái chắc rồi. nhưng nó cũng biến Mark thành một tên ngốc tuyệt đối. Thử tưởng tượng trong một phút rằng, vì những lý do cấp bách nào đó mà cả hai anh đều không tài nào biết được, cậu ta muốn trừ khử người anh trai của mình. Liệu cậu ta có làm cách đó không? Cứ thế giết chết rồi bỏ chạy sao? Hừm, làm vậy chẳng khác nào tự sát—tự sát trong lúc tâm thần bất ổn. Không. Nếu anh thực sự muốn loại bỏ một người anh trai vướng víu, anh sẽ làm việc đó khôn ngoan hơn thế một chút chứ. Anh sẽ bắt đầu bằng cách đối xử với anh ta như một người bạn để tránh bị nghi ngờ, và khi cuối cùng thực sự ra tay sát hại, anh sẽ cố ngụy trang nó thành một vụ tai nạn, tự sát, hay là hành động của một kẻ nào đó khác. Chẳng phải thế sao?”

“Ý cậu là mình phải tạo cho mình một đường lui an toàn?”

“Đúng vậy, ý tớ là thế. Nếu cậu định làm việc đó một cách có chủ đích, nghĩa là—và tự khóa trái cửa lại trước khi ra tay cơ.”

Cayley vẫn giữ im lặng, có vẻ như đang nghiền ngẫm ý tưởng mới này. Vẫn dán mắt xuống đất, lúc này anh ta cất lời: “Tôi vẫn bảo lưu quan điểm của mình rằng đó hoàn toàn là một tai nạn, và rằng Mark đã hoảng loạn rồi bỏ chạy.”

“Nhưng còn chiếc chìa khóa thì sao?” Bill hỏi.

“Chúng ta vẫn chưa biết chắc là mấy chiếc chìa khóa nằm ở bên ngoài cơ mà. Tôi không đồng tình chút nào với anh Gillingham rằng chìa khóa các phòng tầng dưới lúc nào cũng ở bên ngoài cửa. Chắc chắn là có lúc này lúc khác; nhưng tôi nghĩ khả năng cao chúng ta sẽ thấy chúng nằm ở bên trong.”

“Ờ thì, tất nhiên, nếu chúng ở bên trong, thì giả thuyết ban đầu của anh có lẽ là chính xác rồi. Vì thường thấy chúng ở ngoài nên tớ mới thắc mắc vậy thôi—chỉ có thế thôi mà. Dù sao thì anh cũng yêu cầu tôi phải thật thẳng thắn mà lị, và nói cho anh biết suy nghĩ của tôi cơ mà. Nhưng chắc chắn là anh đúng rồi, và chúng ta sẽ thấy chúng ở bên trong như anh nói.”

“Ngay cả khi chiếc chìa khóa nằm ở bên ngoài,” Cayley bướng bỉnh tiếp lời, “tôi vẫn cho rằng đó có thể là một tai nạn. Cậu ta có thể đã cầm nó vào trong cùng với mình, vì biết rằng cuộc gặp gỡ đó sẽ chẳng mấy tốt đẹp gì và không muốn bị làm phiền.”

“Nhưng cậu ta vừa mới bảo anh túc trực phòng hờ có việc cần cơ mà; vậy sao lại phải khóa trái anh ở ngoài? Hơn nữa, tớ nghĩ nếu một người chuẩn bị có cuộc chạm trán khó chịu với một kẻ đang đe dọa mình, thì điều cuối cùng cậu ta làm sẽ là tự nhốt mình chung một chỗ với kẻ đó. Cậu ta sẽ muốn mở tung tất cả các cửa ra và thét lên rằng: ‘Biến đi cho khuất mắt tao!’”

Cayley im lặng, nhưng nét mặt trông vô cùng bướng bỉnh. Antony cười trừ một cách đầy lỗi rồi đứng dậy.

“Thôi, đi thôi Bill,” anh nói; “chúng ta phải lên đường thôi.” Anh chìa tay kéo bạn mình đứng dậy. Rồi quay sang Cayley, anh nói tiếp: “Anh phải tha lỗi cho tôi nếu tôi cứ để dòng suy nghĩ của mình miên man quá đà nhé. Dĩ nhiên, tôi xem xét vấn đề hoàn toàn dưới lăng kính của một kẻ ngoài cuộc; ý tôi là như một bài toán đố, thứ chẳng dính dáng gì đến hạnh phúc của bất kỳ người bạn nào của tôi cả.”

“Không sao đâu, anh Gillingham,” Cayley nói, cũng đứng dậy theo. “Anh mới là người phải châm chước cho tôi chứ. Tôi chắc là anh sẽ làm vậy. Anh nói bây giờ sẽ qua quán trọ để lấy túi đồ phải không?”

“Đúng vậy.” Anh ngước nhìn mặt trời rồi phóng tầm mắt bao quát vùng công viên trải dài quanh ngôi nhà. “Để xem nào, nó nằm theo hướng đó phải không nhỉ?” Anh chỉ về phía nam. “Chúng ta đi lối đó để ra làng được chứ, hay bắt buộc phải đi đường lớn?”

“Để tớ dẫn đường cho, anh bạn,” Bill nói.

“Bill sẽ dẫn đường cho anh. Vườn công viên kéo dài gần đến tận làng đấy. Lát nữa chừng nửa tiếng tôi sẽ cho xe chạy ra đó.”

“Cảm ơn anh nhiều lắm.”

Cayley gật đầu rồi quay người bước vào nhà. Antony khoác tay Bill và bước đi cùng cậu về hướng ngược lại.