Trong mười năm "Văn cách", tôi bỏ phí không biết bao nhiêu thời gian quý báu, lại mang di chứng vào người. Hai hôm nay, vừa sáng sớm, anh con rể tôi ở cùng tôi trong phòng bệnh đỡ đần tôi, nói: "Đêm qua, ông lại la hét". Nó đã ba lần nói như vậy, tức là ban đêm, tôi toàn thấy những cơn ác mộng.
Đời tôi, tôi nằm mộng luôn, nhưng thấy ác mộng thì nhiều nhất là thời "Văn cách", bây giờ nên nói thêm: và sau "Văn cách". Nói như vậy không phải là tôi không buông tha "Văn cách", mà trái lại "Văn cách" không buông tha tôi!
Trong một thiên "tùy tưởng" trước, tôi có kể tôi thấy đánh nhau với quỷ quái, lăn từ trên giường xuống đất như thế nào. Rồi lại kể chuyện tôi nhầm chiếc xe tôi tập bước với cái cối xay gió của Đông Kisốt như thế nào. Trong mộng tôi còn bị quỷ quái bao vây, tấn công, mà không sao kêu lên được. Đáng sợ hơn là tháng năm năm ngoái, tôi ra viện lần thứ nhất, về nhà, thì cảm sốt. Nửa đêm tỉnh dậy, nằm trên giường mà nhìn thấy cảnh mộng ở phía ngoài phòng. Vợ chồng con gái tôi ngủ ở hành lang gác hai để săn sóc tôi, nghe tiếng tôi la hét, hốt hoảng chạy vào, hỏi vì sao tôi gào lên như thế. Tôi ú ớ, như tỉnh mà cũng như mê. Tôi nhận ra chúng nó, mà lại giống như cách tuyệt với chúng nó, bốn phía có hàng rào bao vây, không sao gần chúng nó được. Tôi sợ chúng nó đi ra, sợ đèn tắt, sợ trong bóng tối lại nghe tiếng hổ gầm, sói rú. Tôi nói "trở mình", kỳ thực muốn nói "cứu với", nhưng phát âm không rõ. Hàng rào đao kiếm bốn bên liền biến mất. Tôi mệt nhoài, nhắm mắt lại, bọn con lại tắt đèn yên tâm để tôi nằm nghỉ.
Nửa đêm hôm sau, đang nằm trên giường tôi lại hét lên, thấy Hồng vệ binh trèo qua tường, đập phá cửa kính, xông vào nhà, lấy thắt lưng da quật! Mấy ngày liền thấy đủ thứ ác mộng, những việc trước kia lại hiện lên trong giấc ngủ. Chuyện bi thảm của người khác lại cũng tập trung vào mình tôi!... May mà thuốc hiệu nghiệm, cơn sốt lui nhanh, mỗi ngày lại có thể ngủ yên ba bốn tiếng. Tôi cũng dần dần có hy vọng sức khoẻ hồi phục.
Nhưng đấu tranh với ác mộng, tôi chỉ thấy thất bại mà thôi, Không nói nằm mộng, ban ngày nghe tiếng động, tôi vẫn run lên. Có một thời gian, khoảng bốn năm năm, để phê đấu tôi, người ta lập ra các thứ tổ chuyên án, nào là "tổ phê Ba", "tổ đấu Ba", thành viên điều tới điều lui, cũng chỉ ba bốn người ấy, cứ thấy mặt là tôi đã chán ngấy rồi. Tôi than thở với Tiêu San. Trước mắt tôi, chúng cố ý tỏ ra như là loài "thú". Tôi cảm thấy ngày nào đó chúng nó sẽ nuốt sống tôi. Quả nhiên tôi nằm mộng thấy chúng mọc lông khắp người, há hốc mồm ra. Không phải bắt đầu từ đó tôi mới nằm thấy những cơn ác mộng, nhưng bắt đầu từ đó, những cơn ác mộng cứ luôn luôn đến trong giấc ngủ của tôi và càng ngày càng rùng rợn. Tôi thấy tôi chịu tội, tỉnh dậy còn đau khổ. Tôi thường nghĩ bụng: tôi đã bỏ khí giới đầu hàng, nhận hết các tội lỗi rồi, các ông hà tất phải sát khí đằng đằng, "ngược đãi tù binh" làm gì nữa? Để được sống, có lúc, tôi rất muốn cầu xin chúng ra ơn, không nên ngoảnh mặt đi, không nên gầm rú như lang sói, hổ báo như thế! Nhưng đứng trước mặt chúng, nghe chúng chửi bới lập tức tôi thấy trời xoay đất chuyển, cơ hồ muốn ngã nhào! Chúng giống như hổ báo, lang sói nhảy vào vồ lấy tôi, nhe răng nhọn hoắt cắn xé tôi. Tôi đâu phải bằng gang thép, chịu sao nổi? Vết thương của tôi do đó mà có, bệnh tình của tôi do đó mà phát sinh. Tôi giẫy giụa nhưng không ăn thua. Tôi sống nhưng mang bệnh trong người.
Người sao lại biến thành thú? Người biến thành "thú" như thế nào? Tôi tìm hiểu mãi vẫn không rõ.
Nhưng chân gãy chưa lành, thần kinh suy nhược, tôi lại phải vào nằm viện.
Ngày 9 tháng 1 năm 1984
