Corriston thức giấc trong tiếng người rì rầm, tiếng gió thở khẽ và tiếng cát xào xạc dịu dàng. Anh tỉnh dậy giữa cái lạnh và thứ ánh sáng chói lọi rực rỡ đến mức lóa mắt.

Lúc đó Corriston chợt nhớ lại. Không phải mọi thứ cùng một lúc, mà chỉ là điều đầu tiên. Chẳng có cột mốc chỉ đường nào cả. Đó luôn là điều đầu tiên bạn phải ghi nhớ khi tỉnh giấc sau một giấc ngủ ngắn chừng hai mươi phút trên sao Hỏa.

Ở những vùng đất bị gió mậu dịch càn quét và lấp lánh hơi muối biển cuốn theo, chẳng ai buồn nhắc đến chuyện đi về hướng đông hay hướng tây nữa, và ngay cả những con đường quen thuộc cũng chẳng còn tên tuổi hay giao lộ để mà nhận diện. Thay vào đó, người ta nói đến việc bước ngược chiều gió, định hướng bằng sao Bắc Đẩu, tiến thẳng vào tâm bão hay túm tụm tìm chỗ trú ẩn bên dưới một vách đá phấn cao ngất, nơi mọi hướng đi đều hội tụ trong một thứ âm thanh ù ù rỗng tuếch không có điểm đầu cũng chẳng có điểm cuối. Trên sao Hỏa là thế đấy. Mọi chuyện sẽ mãi mãi như vậy, chẳng bao giờ thay đổi được đâu.

Chỉ cần nằm thật im và lắng nghe, lắng nghe tiếng nói của những con người đang mạo hiểm cả mạng sống để giúp đỡ bạn. Hãy lắng nghe và biết ơn; hãy lắng nghe và kiêu hãnh.

Bỗng nhiên, Corriston nhận ra một cuộc tranh luận sôi nổi đang diễn ra. Họ đang bàn về một cậu bé mười một tuổi vừa làm một chuyện điên rồ hết chỗ nói. Cậu đã lẻn theo cha vào vùng hoang mạc bằng cách giấu mình trong một chiếc máy kéo, ẩn nấp đằng sau bình nhiên liệu lỏng, và giờ đây đã trở thành thành viên của đội cứu hộ gồm 210 người.

"Sao Hỏa không phải là chỗ cho trẻ con. Lẽ ra bác sĩ Drever nên thấy xấu hổ với chính mình mới phải. Nếu một người đã có con cái — chà, sao Hỏa hoàn toàn không phải là nơi dành cho trẻ em."

"Đúng thế thật. Một đứa trẻ mười một tuổi cần những bạn bè cùng trang lứa để giúp nó vượt qua những thử thách tuổi dậy thì. Nó cần một khoảng sân sau để nô đùa. Hồi tôi còn bé, tôi có một chiếc xe đạp riêng, một chú chó sục bò, một bộ sưu tập bướm, một bộ sưu tập tem và một tài năng phá quần áo siêu hạng."

"Sao Hỏa là thế giới tồi tệ nhất đối với một đứa trẻ như Freddy. Chúng ta được khích lệ bởi sự rộng lớn, sự mới mẻ và nét kỳ lạ của vạn vật. Những vách đá granite cao cả dặm thực ra không thuộc về một hành tinh nhỏ hơn Trái Đất. Nhưng chúng ở đây và chúng ta chấp nhận chúng. Chúng ta đem tài nghệ kỹ thuật của mình — hoặc sự thiếu hụt nó — ra đọ lại vẻ đẹp hùng vĩ gồ ghề của những ngọn núi, những đồng bằng, và chúng ta có thể thản nhiên đối mặt với cả những trận bão cát. Nhưng đưa một đứa trẻ đến đây..."

Drever là một người góa vợ. Đương nhiên là ông ấy không muốn đưa con trai mình vào trại mồ côi rồi. Hơn nữa, ở Khu định cư này vẫn còn mười ba đứa trẻ khác cơ mà.

"Điều đó không thể biện minh được. Có khối kẻ độc thân không vướng bận con cái kia kìa."

"Có mấy ai đủ sức thay thế Drever và vươn lên tầm vóc của một chuyên gia y tế vĩ đại thực thụ đầu tiên trên sao Hỏa? Cậu đang quên mất quãng thời gian địa ngục mà ông ấy phải trải qua chỉ để vượt qua vòng sàng lọc sơ bộ đấy. Mọi chuyện khắc nghiệt biết bao đối với một người có tài năng như ông ấy. Họ không chỉ đòi hỏi ông ấy phải giỏi; họ muốn ông ấy phải là người xuất sắc nhất."

"Điều đó chắc là đúng rồi. Và giờ khi đã ở đây, có lẽ người ta cũng chẳng thể thay thế được ông ấy. Kinh nghiệm ở một tầm vóc đặc biệt sẽ tôi luyện nên con người. Và tôi luyện cả một người đàn ông, nếu cậu thích thế."

"Tôi chỉ muốn nhấn mạnh rằng sao Hỏa tuyệt đối không phải là nơi dành cho một đứa nhóc ở tuổi của Freddy. Khi đi lang thang, phổi của nó sẽ bị bụi bít kín. Nó chẳng thể nào đi xe đạp trên sao Hỏa — giả sử là nó có xe đạp đi. Tệ nhất là nó chẳng có lấy một đứa bạn cùng trang lứa nào để chơi cùng. Và giờ thì nó lại tham gia một chuyến đi thế này. Bộ nó hy vọng cứu được con gái nhà Ramsey một mình chắc?"

Đến lúc đó Corriston mới đứng dậy. Ba người đàn ông vừa bàn tán về con trai bác sĩ Drever đang đứng cạnh đống than hồng của một ngọn lửa trại đã tàn. Trông họ có vẻ tử tế nhưng ít nhất hai người trong số họ lại mang nét mặt hẹp hòi, cố chấp.

Corriston xua đi sự mệt mỏi và bước đến chỗ họ. "Nhảm nhí!" anh nói.

Một vẻ kinh ngạc xuất hiện trong mắt người lớn tuổi nhất, một lão già xơ xác như bù nhìn rơm với bộ râu dài gần đến thắt lưng. Ồng là một nhà địa chất học sao Hỏa, và là một người rất giỏi.

"Sao chứ, Trung úy. Tôi vừa định hỏi anh đây. Chúng ta không nên xuất phát luôn sao?"

"Nên chứ, và chúng ta sẽ đi ngay," Corriston nói. "Nhưng có khá nhiều người đã ngất xỉu vì lạnh sáng nay. Nếu chúng ta không đến con tàu đó với lực lượng đầy đủ, sau này có khi chúng ta sẽ phải hối hận đấy. Freddy đâu rồi? Mấy anh có thấy nó không?"

Lão già xơ xác giơ tay chỉ: "Đằng kia," ông nói. "Việc nó theo chân đoàn cứu hộ này đúng là chuyện điên rồ nhất mà tôi từng nghe thấy."

Corriston bước qua lớp cát xốp lún phún để đến chỗ Freddy đang ngồi thu lu như một lão lùn buồn bã trên chiếc thùng đựng thực phẩm viền kim loại có hình dáng giống như một cái thùng đựng nước cổ thời xưa.

Con trai bác sĩ Drever đã gần mười hai tuổi, nhưng trông cậu bé lại nhỏ thó so với tuổi và Corriston từng thấy mấy đứa trẻ lên chín vạm vỡ hơn nhiều.

Corriston không thể nào biết được rằng khi còn ở Trái Đất, sánh vai cùng những bạn học khác, Freddy chưa bao giờ nghĩ mình là một đứa quá nhỏ bé. Chỉ đến khi ở trên sao Hỏa, thui thủi một mình với cha và những người lớn khác, cậu mới cảm thấy bản thân còn nhỏ bé hơn thực tế. Cậu cảm thấy mình giống như một đứa trẻ tí hon.

"Tại sao cháu lại làm thế, Freddy?" Corriston hỏi. "Cha cháu đang rất bối rối và lo lắng đấy."

Freddy ngẩng phắt lên rồi cũng hạ mắt xuống nhanh không kém.

"Cháu buộc phải đến," cậu bé nói. "Cháu bắt buộc phải đi."

"Nhưng tại sao chứ?"

"Cháu không biết."

"Ta hiểu rồi."

Corriston im lặng nhìn chằm chằm vào cậu bé một hồi lâu. Sau đó anh nói: "Ta nghĩ có lẽ ta hiểu được, Freddy. Cứ cho là cháu đã không cưỡng lại được sự thôi thúc muốn đi lang thang đi. Khát khao khám phá có thể rất mãnh liệt ở một đứa trẻ trạc tuổi cháu. Thường thì là thế. Nếu bây giờ cháu đang ở Trái Đất, cháu sẽ mơ đến chuyện thám hiểm thượng nguồn sông Amazon. Cháu sẽ mơ về những loài chim có bộ lông sặc sỡ miền nhiệt đới và những con bướm to bằng cái đĩa ăn cơm."

Freddy ngẩng đầu lên lần nữa, lần này thì không còn quá vội vàng như trước. Trong ánh nhìn của cậu tràn ngập vẻ ngạc nhiên và thán phục. "Sao chú lại biết ạ?" cậu bé thốt lên.

"Chắc là hồi nhỏ ta cũng giống cháu lắm, Freddy ạ," Corriston nói.

"Trời, cháu cảm ơn chú," Freddy nói.

"Cảm ơn vì điều gì?"

"Cảm ơn vì đã hiểu cho cháu, Trung úy Corriston."

Corriston bước ra giữa mấy chiếc máy kéo và cất cao giọng để tất cả những ai ở trong tầm nghe đều có thể nghe thấy anh.

"Mười phút nữa chúng ta xuất phát," anh nói. "Mọi người tranh thủ làm thêm một tách cà phê đi."