"Hãy nói về tình hình trị an xã hội ở Hán Châu trong hai năm qua đi." Lữ Quốc Tiêu có vẻ như đã mệt mỏi.

Sao lại phải bàn đến vấn đề này? Phải chăng tiếp theo sẽ là chuyện liên quan đến Bố Duy Ưng và Đống Vi? Ông biết những đầu mối trong tay Lữ Quốc Tiêu thường có lúc tung ra rất rộng, có lúc lại đột nhiên thu lại, lật lọng bất thường, không thể không đề phòng. "Trị an của Hán Châu có chuyển biến tốt hơn, nhưng tình hình vẫn chưa mấy khả quan," Đỗ Tán Chi nói. Câu nói này là điều thường nghe thấy ở các đại hội, bản thân ông cũng đã nhiều lần công khai phát biểu như vậy.

"Hán Châu có mấy sòng bạc?" Lữ Quốc Tiêu hỏi.

"Mở sòng bạc lâu dài thì chưa từng nghe thấy, nhưng thỉnh thoảng có xuất hiện, các đơn vị có liên quan cũng đã kiểm tra và xử lý khá kịp thời," Đỗ Tán Chi nói. Ông nghĩ, bây giờ chỗ nào mà chẳng có cờ bạc, chẳng phải người ta vẫn nói 10 người dân thì có 8 người đánh bạc, còn 2 người đi chơi chứng khoán đó sao? Nhà nước phát hành vé số là cờ bạc lớn, nhân dân quây quần chơi mạt chược bài bạc là cờ bạc nhỏ.

"Có một khu giải trí, các lãnh đạo cục công an đều có cổ phần ở đó, anh biết hay không?" Lữ Quốc Tiêu hỏi.

Đỗ Tán Chi lộ chút vẻ kinh ngạc, ông nói: "Tôi chưa từng nghe qua bao giờ."

"Cố cục trưởng cục công an ĐV - người đã bị ám sát, chắc không thể chưa từng nói với anh chứ?" Lữ Quốc Tiêu nói.

"Không có," Đỗ Tán Chi khẳng định chắc nịch, ông thầm nghĩ, Đống Vi đã chết rồi, trừ khi lúc sinh thời Đống Vi từng để lại tài liệu bút tích, bằng không làm sao Lữ Quốc Tiêu bọn họ biết được Đống Vi từng nói gì với ông.

"Sòng bạc tồn tại là sự thật, lãnh đạo cục công an tham gia hóp vốn cũng là sự thật, còn việc anh biết hay không thì trong lòng anh tự rõ, chỉ xem anh có chịu thành khẩn khai báo vấn đề với tổ chức hay không thôi," Lữ Quốc Tiêu nói.

Đỗ Tán Chi trầm mặc, ông nghĩ có lẽ người ta đã điều tra về sòng bạc của Biên Tạo Đức rồi, nếu nói lãnh đạo cục công an có cổ phần, thì người được nhắc đến chính là Bố Duy Ưng. "Những vấn đề gián tiếp, có một số cái tôi thực sự không rõ, đối với một số chuyện ngoài xã hội, thường thì người dân còn nắm bắt nhanh hơn cả tôi," Đỗ Tán Chi nói.

"Anh nhìn nhận thế nào về con người Bố Duy Ưng!" Lữ Quốc Tiêu hỏi.

Đỗ Tán Chi biết, tên này cuối cùng cũng đi thẳng vào vấn đề chính rồi. "Bố Duy Ưng có rất nhiều ưu điểm, nhưng nhược điểm cũng rất rõ ràng." Đây cũng là lời nói kiểu gì ở đâu cũng dùng được.

"Nghe nói, hồi còn ở đồn công an Hán Giang, quần chúng đối với cậu ta đã có rất nhiều ý kiến, tôi không hiểu tại sao một người như vậy lại đường đường chính chính làm cục trưởng cục công an," Lữ Quốc Tiêu nói giống như đang tự lẩm bẩm một mình, lại giống như đang hỏi Đỗ Tán Chi.

Đỗ Tán Chi cảm thấy, những vấn đề này không thể nói rõ ràng chỉ trong vài ba câu, không nói thì bọn họ trách móc ông, nói ra thì cũng chẳng có ích gì cho họ, bây giờ ông cũng chẳng muốn nói nữa.

Lữ Quốc Tiêu chớp chớp mắt, một lát sau lại hỏi: "Chuyện trước kia anh có thể không nói, nhưng Bố Duy Ưng từ phó cục trưởng được bạt nhắc lên làm chính cục trưởng, lúc Thường vụ họp bàn ý kiến phân liệt rất lớn, cuối cùng sao lại có thể thông qua được?"

Đỗ Tán Chi tỏ rõ sự phản cảm, đang "song quy" sao ngay cả những chuyện này hắn cũng phải hỏi cơ chứ? "Nếu anh có hứng thú với chuyện này, hoặc anh cho là cần thiết, xin mời anh đến thành ủy tìm biên bản cuộc họp Thường vụ mà đọc, trong đó cần chi tiết khách quan bao nhiêu thì có bấy nhiêu," Đỗ Tán Chi nói.

Lữ Quốc Tiêu nói: "Chúng tôi đã xem qua rồi, cho nên mới muốn nghe suy nghĩ của anh."

"Tôi không có suy nghĩ gì cả, lúc đó nghĩ thế nào thì nói thế ấy, nếu Bố Duy Ưng thực sự xảy ra vấn đề gì, muốn truy cứu trách nhiệm dùng người không chuẩn của Thành ủy, các anh cứ việc truy cứu, tôi hoàn toàn không oán trách gì."

"Đâu chỉ là dùng người không chuẩn, đơn giản là dung túng!" Lữ Quốc Tiêu thậm chí còn tỏ ra có chút phẫn nộ. Sáng nay, con trai đòi vợ anh ta 5 nghìn tệ để nhờ bạn bè tìm giúp một đơn vị công tác, vợ anh ta không dám tự ý quyết định đưa tiền cho con, bèn tham khảo ý kiến của Lữ Quốc Tiêu, Lữ Quốc Tiêu từ chối thẳng thừng, anh ta nói đó là dung túng kẻ xấu, có tiền cũng không được cho! Ăn lương nhà nước, làm việc cho nhà nước, đưa tiền thì có thể giải quyết việc công, không đưa tiền thì không giải quyết, đây là đạo lý gì chứ! Tức giận một lúc, Lữ Quốc Tiêu bản thân cũng cảm thấy kỳ lạ, sao anh ta lại có thể đem cảm xúc cá nhân vào trong công việc cơ chứ?

Đỗ Tán Chi dự đoán, Bố Duy Ưng có lẽ cũng đã bị "song quy" rồi, ngòi nổ có lẽ chính là vụ án của Đống Vi, vậy còn Mai Sơ Sơn thì sao, ông ta có gặp rắc rối gì không?

"Đối với Bố Duy Ưng, tôi hiểu rõ hơn bất kỳ ai, trong thâm tâm tôi cũng vẫn luôn không muốn dùng người này, nhưng tôi không có cách nào khác," Đỗ Tán Chi nói.

"Nói xem nào, Bố Duy Ưng có quan hệ gì với anh?" Lữ Quốc Tiêu nói.

Đỗ Tán Chi nói: "Nếu nói về quan hệ, kỳ thực cũng chỉ là quan hệ cấp trên cấp dưới mà thôi."

"Thế ư?" Lữ Quốc Tiêu máy móc nói.

Đỗ Tán Chi nói: "Chỉ đơn giản vậy thôi, tôi không muốn nói thêm dù chỉ một câu."

Lữ Quốc Tiêu nói: "Đừng nói là anh không có cách nào. Những người như Bố Duy Ưng, tôi thật sự không hiểu sao làm quan lại càng ngày càng lớn."

Đỗ Tán Chi nói: "Để anh đến làm bí thư thành ủy mấy năm thì anh sẽ hiểu thôi. Những người như Bố Duy Ưng, làm quan chức vụ càng ngày càng lớn, đâu chỉ có riêng Hán Châu, mà có nhiều lắm."

Sự kích động trên khuôn mặt Lữ Quốc Tiêu đã biến mất. Anh ta đột nhiên mỉm cười nhẹ, nói: "Xã bí thư, tôi thỉnh giáo anh, rốt cuộc là nguyên nhân gì cơ chứ!"

Đỗ Tán Chi nói: "Nếu nói về nguyên nhân phức tạp thì mấy ngày cũng nói không hết, còn nói về nguyên nhân đơn giản thì chỉ có một câu, không có hố phân thì chẳng có giòi bọ."

Lữ Quốc Tiêu nói: "Anh là người đứng đầu, anh có trách nhiệm gì đối với cái gọi là hố phân đó hay không?"

Đỗ Tán Chi nói: "Có chứ, hòn ngọc rơi vào hố phân, anh bảo có thể giữ sạch sẽ được bao lâu? Có một câu đối nhà vệ sinh, nghe cũng khá thú vị, không biết Lữ chủ nhiệm đã từng nghe qua chưa: Hán tử anh hùng xưa nay, đến đây đều phải cúi đầu khom lưng; Giai nhân mỹ nữ bao nhiêu, bước vào không ai là không cởi áo nới thắt lưng. Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn, đó chỉ là chuyện trong văn chương mà thôi, nếu có chăng nữa thì cũng chỉ là vấn đề thời gian. Cách đây không lâu có người viết một bài báo, chuyên đề nghiên cứu tại sao quan thanh liêm lại không thể làm tiếp được, nhan đề hình như là 《 Quy luật đào thải quan thanh liêm 》, anh có hứng thú có thể tìm đọc thử xem."

Lữ Quốc Tiêu thở phào một hơi, anh ta rõ ràng đã bị câu hỏi cuối cùng của Đỗ Tán Chi làm cho dao động đôi chút, anh ta nói: "Nếu anh là cấp phó, những lời anh nói tôi còn có thể thông cảm, nhưng anh là bí thư thành ủy."

Đỗ Tán Chi nói: "Anh không có trải nghiệm kiểu này, bắt anh phải hiểu được nó không phải chuyện dễ dàng. Kỳ thực người đứng đầu hiện nay thường cũng chỉ là người triệu tập các cuộc họp, quyết định vấn đề là thiểu số phục tùng đa số. Khi những người trong vòng tròn — hay còn gọi là tổ chức, hãy nhớ rằng, tổ chức này do từng cá nhân cấu thành nên, bọn họ từng người một cũng giống như anh với tôi đều là những con người phàm tục bình thường, bọn họ cũng có thất tình lục dục, cũng phải ăn mặc sinh hoạt, bọn họ ai nấy đều có quan hệ xã hội phức tạp, nói năng làm việc đều có mục đích riêng của mình. Khi tất cả bọn họ vì nhu cầu của bản thân mà nói đậu phụ có màu đen, nếu anh dám nói nó có màu trắng, thì đừng hồng mong tiếp tục ở lại cái nơi này nữa. Còn ai thèm nghe anh nữa, còn ai thèm nói tốt cho anh nữa, nào là anh không thể đoàn kết mọi người, nào là năng lực phối hợp kém, cấp trên lập tức sẽ điều anh đi chỗ khác ngay. Phải biết rằng, dù anh có lớn đến đâu, trên đầu vẫn có một chiếc vòng kim cô. Tôn Ngộ Không bản năng cao cường là thế, nhưng Đường Tăng bắt hắn đi sang trái thì hắn dám đi sang phải sao? Nói theo lương tâm, ai ở vào vị trí của tôi cũng đều hy vọng làm tốt công việc để giành được đánh giá tốt của quần chúng, nhưng công việc không phải cứ muốn làm tốt là có thể làm tốt được, nó cần năng lực, cần tinh lực, cần sự quyết đoán, đặc biệt là cần tinh thần cống hiến, tinh thần hy sinh — hy sinh lợi ích cá nhân, lợi ích gia đình cho đến lợi ích của họ hàng bạn bè, đôi khi thậm chí còn phải hy sinh cả tính mạng của bản thân, nhưng có mấy ai đạt được cảnh giới như vậy?" Đỗ Tán Chi nói đến đây chợt trở nên vô cùng kích động.

Lữ Quốc Tiêu nói: "Bây giờ không ít người vừa mở miệng ra là nói hoàn cảnh thế này thế nọ, bản thân họ thì bất lực, đúng như câu 'Người người đều đục mình ta trong, người người đều say mình ta tỉnh', đó là một thái độ vô cùng vô trách nhiệm. Mỗi người đều là một phần tử của xã hội, nếu mỗi người đều có thể bắt đầu từ chính mình, nghiêm túc quản lý tốt bản thân, tôi nghĩ xã hội này sẽ dễ giải quyết hơn nhiều."

Đỗ Tán Chi nói: "Đạo lý này tôi hiểu, trước đây tôi cũng chẳng ít lần giáo dục người khác như vậy, bắt đầu từ tôi, bắt đầu từ bản thân, bắt đầu từ hiện tại, nhưng thực sự làm được thì có mấy ai?"

Lữ Quốc Tiêu mang theo ý mỉa mai nói: "Bản thân anh đã làm được chưa, chính bản thân anh còn chưa làm tốt, thảo nào người ta sẽ không nghe theo anh."

Đỗ Tán Chi thở dài một tiếng, nói: "Có người nói, phong khí xã hội đã thế này rồi, có là Hoa Đà tái thế đi chăng nữa, cũng đành lực bất tòng tâm thôi."

"Tôi thì không nghĩ vậy đâu," Lữ Quốc Tiêu nói, "Vấn đề của những người khác anh cũng có thể tố giác, nếu tố giác được những sự kiện trọng đại, còn có thể lập công nữa đấy."

Đỗ Tán Chi cười thầm trong lòng, miệng nói: "Để tôi suy nghĩ đã, nếu thực sự có, tôi sẽ nói." Lặng lẽ suy nghĩ lại một chút, bỗng cảm thấy mấy lời vừa rồi nói thật chẳng có ý nghĩa gì cả, sao tự nhiên mình lại trở nên ngốc nghếch thế này cơ chứ?

"Mai Sơ Sơn là người thế nào?" Lữ Quốc Tiêu đột nhiên đổi chủ đề hỏi.

"Chắc chắn là không tệ rồi," Đỗ Tán Chi nói.

"Nghe nói lúc ban đầu Địa ủy vừa quyết định bổ nhiệm anh làm bí thư thành ủy Hán Châu, Mai Sơ Sơn đã bắt đầu gây sự, sau đó trong công việc lại còn trăm phương ngàn kế gây cản trở cho anh, sao anh còn nói ông ta không tệ cơ chứ!" Lữ Quốc Tiêu hỏi.

Đỗ Tán Chi nói: "Địa ủy cho rằng ông ấy không tệ, tôi tin tưởng Địa ủy."

"Sao anh biết Địa ủy cho rằng ông ta không tệ?" Lữ Quốc Tiêu hỏi.

"Nếu Địa ủy cho rằng ông ấy 'tệ', thế thì sao còn giao cho ông ấy làm thị trưởng này chứ?" Đỗ Tán Chi nói.

"Con người là thứ có thể thay đổi," Lữ Quốc Tiêu nói.

Đỗ Tán Chi nói: "Nếu Địa ủy cho rằng ông ấy đã thay đổi, Địa ủy đáng lẽ nên phái người xuống khảo sát chứ, hỏi tôi thì có ích gì cơ chứ!"

"Anh là bí thư thành ủy, là người đứng đầu ban lãnh đạo thành ủy, Mai Sơ Sơn là phó bí thư, nếu ông ta có vấn đề, anh có trách nhiệm và nghĩa vụ phải phản ánh lên Địa ủy," Lữ Quốc Tiêu nói.

"Nói thì nói vậy, nhưng bí thư đi phản ánh vấn đề của thị trưởng, thì bất cứ lúc nào cũng bị coi là bí thư không thể đoàn kết được thị trưởng," Đỗ Tán Chi nói.

"Cho nên anh cứ thế mà nhún nhường thỏa hiệp," Lữ Quốc Tiêu nói.

Đỗ Tán Chi trầm ngâm chốc lát, nói: "Đó gọi là tôn trọng, chứ không phải nhún nhường thỏa hiệp."

Lữ Quốc Tiêu nói: "Theo như tìm hiểu, việc điều chỉnh ban lãnh đạo cục tài chính ban đầu vốn là ý của anh, đa số ủy viên Thường vụ thành ủy cũng ủng hộ, nhưng vì Mai Sơ Sơn không đồng ý, nên cuối cùng sự việc đành bỏ lửng không giải quyết. Việc cất nhắc Bố Duy Ưng làm cục trưởng cục công an, tranh cãi trong Thường vụ cũng rất lớn, nhưng vì Mai Sơ Sơn đã bày tỏ thái độ, nên anh liền đồng ý. Tôi không biết bản thân anh rốt cuộc đang nghĩ gì nữa."

Đỗ Tán Chi cười với Lữ Quốc Tiêu một tiếng, nói: "Sự việc bây giờ, anh nói thế nào cũng được cả, bí thư tôn trọng ý kiến của thị trưởng thì có thể bị nói thành là nhún nhường thỏa hiệp, một khi bí thư kiên định nguyên tắc thì lại thường bị biến thành độc tài. Lữ chủ nhiệm, anh rất thích hợp làm công tác cán bộ đấy, tôi kiến nghị anh nên sang ban tổ chức đi."

Lữ Quốc Tiêu không tiếp lời của Đỗ Tán Chi, anh ta lại hỏi: "Mai Sơ Sơn làm thế nào mà giành được danh hiệu lao động kiểu mẫu cấp tỉnh vậy?"

Đỗ Tán Chi nói: "Chỉ tiêu là do phía địa khu phân bổ, chuyện này nên đi hỏi các cơ quan có liên quan của địa khu ấy."

Lữ Quốc Tiêu nói: "Lao động kiểu mẫu là do thành phố Hán Châu bình bầu ra, thì liên quan gì đến các cơ quan của địa khu cơ chứ?"

Đỗ Tán Chi nói: "Địa khu không giao chỉ tiêu thì chúng tôi lấy gì mà bình bầu?"

Lữ Quốc Tiêu nói: "Địa khu giao chỉ tiêu có quy định phải bình bầu cho ai không? Hán Châu có biết bao nhiêu nhân vật tiên tiến, cớ gì lại cứ phải bình cho Mai Sơ Sơn?"

Đỗ Tán Chi cười: "Địa khu có quy định không được bình bầu cho Mai Sơ Sơn đấy à?"

Lữ Quốc Tiêu không trả lời, nhưng dường như cũng không mấy bận tâm về câu hỏi vặn lại của Đỗ Tán Chi.

Đỗ Tán Chi nói: "Bây giờ các anh nghi ngờ Mai Sơ Sơn có vấn đề, thì có thể phủ nhận danh hiệu lao động kiểu mẫu cấp tỉnh này của ông ta đi. Kỳ thực ban đầu cũng là từng cấp phê duyệt lên cả thôi, nếu địa khu không đồng ý, ông ta cũng chẳng làm nổi đâu."

Lữ Quốc Tiêu nói: "Địa khu không nắm rõ tình hình, nơi chịu trách nhiệm thẩm định cụ thể phải là thành ủy."

Đỗ Tán Chi nói: "Thành ủy ai là người chịu trách nhiệm thẩm định đây? Khi chỉ tiêu xuống đến nơi thì bảo là Hán Châu phải bình bầu về mảng công nghiệp, bảo các nhà máy tiến cử, nhà máy giấy liền nói nhà máy của họ là dự án do Mai Sơ Sơn kéo về, công lao lớn nhất là ở ông ta, cấp dưới cứ thế tầng tầng lớp lớp báo cáo lên, tôi là bí thư thành ủy thì có thể phủ nhận được chắc?" Đỗ Tán Chi nói tiếp, "Một số chuyện ở cơ sở anh không nói thì không biết, kỳ thực người đầu tiên đề cử Mai Sơ Sơn làm lao động kiểu mẫu cấp tỉnh chính là cựu giám đốc nhà máy giấy. Đã là giám đốc đề cử thì công nhân làm sao phản đối được, chuyện này cũng giống y như việc bầu ra các loại đại biểu vậy thôi, các ứng viên do tổ chức giới thiệu có mấy ai cuối cùng không phải là ứng viên, rồi sau đó lại có mấy ai bị rớt bầu cử cơ chứ?"

Lữ Quốc Tiêu nâng chén trà lên nhấp một ngụm, Đỗ Tán Chi rất ít khi thấy anh ta uống trà, trong lòng thầm nghĩ không biết anh ta có bị những chuyện mình vừa kể làm cho dao động hay không.

Đỗ Tán Chi nói: "Các đơn vị tiên tiến, cá nhân tiên tiến hiện nay, tôi không biết có tính đại diện cho bao nhiêu, dù sao thì bản thân tôi từ trước đến nay chưa từng có hứng thú với mấy cái danh hiệu tiên tiến."

Lữ Quốc Tiêu nói: "Tôi thừa nhận những gì anh vừa giảng giải có phần hợp lý, nhưng rõ ràng là có thiên kiến cực đoan. Điều khiến tôi cảm thấy bất ngờ là, với tính cách như anh mà lại có thể đưa ra những vấn đề nhọn sắc đến thế."