Tổ tiên của Trump vốn sống lâu đời ở Đức và tồn tại qua chiến tranh thế kỷ 171. Khi đó họ của gia đình là Drumpf. Năm 1648, ông cha đã đơn giản hóa thành cái tên “Trump” – mà sau này trở thành thương hiệu quyền lực dưới thời các hậu duệ của họ.

Trở lại thế kỷ 21, đây hóa ra lại là một lựa chọn thú vị. Donald chắc hẳn thích thú về cách định nghĩa của dân chơi bài bridge2 về từ trump: kiểu chơi lớn chỉ bằng một con bài, trên cơ những con bài khác. Nhưng những định nghĩa khác về từ này lại là “đồ lặt vặt có giá trị nhỏ” “để lừa đảo” hay “thổi kèn”. Dưới dạng động từ, trump nghĩa là “lao động cẩu thả” và “bịa đặt hay làm giả” như trong nghĩa của từ “vu cáo”3.

1 Tác giả ám chỉ Chiến tranh 30 năm giữa các cường quốc châu Âu, xảy ra tại vị trí là nước Đức ngày nay. Cuộc chiến bắt nguồn từ chiến tranh tôn giáo và kết thúc với sự ra đời của Hòa ước Westphalia.

2 Một kiểu bài Tây bắt nguồn từ nước Anh vào khoảng thế kỷ 18.

3 Từ gốc: “trumped-up charge”.

Donald Trump chưa bao giờ biết về ông nội của mình, Friedrich, người đã qua đời khi cha của Trump, Fred, chỉ mới mười hai tuổi. Vốn là một chủ doanh nghiệp khôn ngoan, nhưng Friedrich lại trở thành cái bóng của gia đình Trump suốt cả thế kỷ vì sự đam mê tiền bạc và coi thường luật pháp – như việc xây dựng các tòa nhà trên đất không thuộc quyền sở hữu của mình.

Friedrich Trump lớn lên ở một vùng sản xuất rượu phía Tây Nam nước Đức, ngôi làng nhỏ Kallstadt, nơi mà việc lao động vất vả cũng chỉ vừa đủ đem lại nơi ăn chốn ở thay vì sự giàu có. Cha của ông qua đời khi ông mới tám tuổi. Năm 1885, khi bị buộc tham gia nghĩa vụ quân sự ở cái tuổi mười sáu, Friedrich rời bỏ mẹ mình, chỉ để lại một lá thư và làm điều như hàng triệu thanh niên châu Âu không nhìn thấy tương lai ở quê nhà đang làm: đặt chân lên đất Mỹ.

Sau khi chịu đựng cảnh nhồi nhét trên con tàu băng qua Bắc Đại Tây Dương, Friedrich cuối cùng cũng tới được Hoa Kỳ. Sau đó, ông dọn vào sống cùng với người chị Katherine và chồng của cô ấy – đã di cư đến đây từ trước.

Không lâu sau đó, chàng trai trẻ quyết định tiến về phía tây, và cuối cùng định cư ở Seattle, nơi ông mở nhà hàng Dairy Restaurant. Đó là một khu vực thoáng đãng, hoạt động gần như một nhà thổ được thuê với giá rẻ, theo như lời kể trong cuốn sách viết về gia đình Trump của Gwenda Blair, người đã từng hợp tác với họ trước đây.

Năm 1892, Friedrich nhập quốc tịch Mỹ, khai man tuổi bằng cách nói rằng ông đã tới Mỹ sớm hơn hai năm so với thực tế (1). Có hai người đã đứng ra chứng thực giúp ông. Một là người làm công, người còn lại là người cung cấp chỗ ăn ở cho các “nữ du học sinh” - theo cách gọi lịch sự của Blair.

Friedrich là người đã tạo ra nhiều tiền lệ cho gia đình Trump tại Mỹ ngoại trừ làm nghĩa vụ công dân - đi bầu. (2) Thực vậy, theo như tài liệu ghi chép, khi người cháu Donald Trump cuối cùng chạy đua tới chức Tổng thống sau hàng loạt thất bại trong cuộc tổng tuyển cử năm 2002, và trong tất cả đợt ứng cử của Đảng Cộng hòa từ năm 1982 tới năm 2016, lớp con cháu vĩ đại của Friedrich mới bị lộ ra việc ít khi thực hiện nghĩa vụ công dân. Khi cái tên Donald Trump xuất hiện trên hòm phiếu của bang New York năm 2016, con gái Ivanka và con trai Eric của ông, ở độ tuổi 30, đã không thể bỏ phiếu vì trước đó không đăng ký cử tri Đảng Cộng hòa. Họ đổ lỗi cho chính phủ, cho rằng đáng ra phải được phép chuyển từ công dân tự do sang Đảng Cộng hòa vào phút chót. Nguyên do là vì luật bầu cử lỗi thời đã tồn tại ở Mỹ trong nhiều năm. Hai anh em phải mất vài tháng chuyển đổi để có thể bỏ phiếu cho cha của họ.

Một trong những truyền thống gia đình khác mà Friedrich Trump tạo dựng tại Mỹ không gì khác là nghệ thuật làm giàu. (3) Fried-giàu-có4 bán nhà hàng và bắt đầu công việc làm ăn mới cách 30 dặm ở phía bắc. Vì nghe theo lời đồn đây là khu vực được gia đình dầu mỏ Rockefeller5 lên kế hoạch khai thác. Ở đây, trên một mẫu đất không thuộc quyền sở hữu của mình, nằm ngay bên phải đường xe lửa, Friedrich xây dựng một kiểu khách sạn đa năng - dự tính chỉ dành cho các khách ở trong ngày. Việc xây dựng trên đất sở hữu trái phép dự báo đúng cái cách mà Donald Trump sau này giành được tòa lâu đài MaraLago ở Florida: qua một phi vụ cầm cố mà ngân hàng Chase Bank đồng ý sẽ không lưu trữ lại giấy tờ.

4 Tác giả chơi chữ thành “Fried-rich”.

5 Rockefeller là tập đoàn gia đình tham gia vào các lĩnh vực kinh doanh, chính trị, ngân hàng và đặc biệt là khai thác dầu mỏ lớn nhất tại Mỹ cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20.

Nhưng cuối cùng, dự án dầu thất bại, chỉ có một số ít người không bị thiệt hại gì. Trong đó có Friedrich Trump. Ông sau đó đã Mỹ hóa tên mình thành Frederick. Hay còn gọi là Fred.

Nghe về cơn sốt vàng tại Klondike, Frederick hướng về vùng Yukon Tây Bắc Canada. Không hứng thú với cảnh lao động chân tay đãi vàng ở các con suối lạnh lẽo, Frederick thuê thợ mỏ. Ông cũng xây một nhà hàng nướng, gọi là The Arctic, bán các loại rượu mạnh và “các cô gái thể thao” – từ dùng để chỉ gái điếm. Một lần nữa ông trúng ngay thời cơ tốt. Ông đến khi cơn sốt vàng đang ở đỉnh cao. Trước lúc cơn sốt này hạ nhiệt và Lực lượng Cảnh sát Lâm nghiệp Hoàng gia Canada kịp đến nơi, Fred Trump đã kiếm được món hời lớn rồi tháo chạy về Mỹ.

Năm 1901, ở độ tuổi 32, Frederick Trump trở về Đức, và mẹ ông lúc này giới thiệu cho đứa con giàu có của mình những cô gái xứng tầm. Tuy vậy, ông lại thích người phụ nữ không môn đăng hộ đối, Elizabeth Christ, hai mươi tuổi, với mái tóc vàng hoe. Khi chồng-tương-lai vượt biên sang Mỹ, Elizabeth mới được sáu tuổi, nhưng đến lúc này, cô đã trở thành một cô gái trưởng thành và quyến rũ. Thích các cô gái tóc vàng nảy nở hẳn cũng là một truyền thống của gia đình Trump.

Frederick đưa vợ sang Mỹ và tiếp tục các cơ hội làm giàu với giá trị tài sản lúc bấy giờ đã là nửa tỉ đô hoặc hơn, tính ra tỉ giá hiện nay. Nhưng Elizabeth không thích sự nhộn nhịp của New York và mâu thuẫn trong việc lựa chọn giữa một cuộc sống giàu sang hay cuộc sống đích thực. Cô muốn về nhà. Vì thế vào năm 1904, Frederick, vợ và đứa con gái nhỏ của hai người trở về Đức.

Lúc này, ông phải nhờ vả chính quyền làm lơ vụ trốn nghĩa vụ quân sự. Với hy vọng gia tài khổng lồ sẽ làm mờ mắt giới quan chức, tháng Chín năm 1904, ông trình bày trước chính phủ lý do vắng nghĩa vụ: “Tôi không đến Mỹ để trốn nghĩa vụ mà vì kế sinh nhai và chu cấp cho mẹ của tôi” tại Kallstadt. (4) Chính quyền Đức không chấp nhận và trục xuất Frederick.

Donald Trump chưa bao giờ được hỏi rằng liệu giai đoạn lịch sử này có tác động gì tới đề xuất trái hiến pháp trục xuất 11 triệu người nhập cư trái phép bao gồm cả trẻ em có quốc tịch Mỹ, hay về quan điểm cấm lính bộ và lính thủy người Hồi giáo trở lại Mỹ.

Quay về New York, Frederick tiếp tục làm giàu. (5) Trong cuốn hồi ký rất chi tiết của mình, Gwenda Blair cho rằng Frederick đã trở thành thợ cắt tóc, công việc thu nhập thấp này có vẻ rất kỳ lạ đối với người thích kiếm tiền như ông. Nhưng cô cũng ghi chú các tiệm cắt tóc cũng bán thuốc lá vào thời điểm đó, dù lợi nhuận cũng không cao. Tuy nhiên, bởi vì những người đáng nghi vẫn có thể tới đây hằng ngày để cắt tóc hay dạo phố, các tiệm cắt tóc thường được gắn liền với các hoạt động phi pháp hoặc là nơi trao đổi các dạng thông tin hoặc hoạt động cực kỳ bí mật của các phần tử phạm tội trong thành phố.

Nhưng cho dù làm bất kỳ điều gì tiếp theo, khối tài sản của Frederick cũng không thể mua thêm thời gian được sống cho ông nữa: ông trở thành một trong hơn hai mươi triệu nạn nhân trên thế giới tử vong vì dịch cúm năm 1918. Và người con trai của ông cũng giống vậy: cha của Donald, Fred.