Cũng trong buổi tối hôm đó, một sự kiện không kém phần nghiêm trọng đã gây xáo trộn tại trường của cha Fortier. Sebastian Gilbert đã biến mất vào khoảng sáu giờ chiều và dù đã tích cực tìm kiếm, đến tận nửa đêm người ta vẫn chưa thấy cậu đâu.

Chẳng có ai trông thấy cậu, ngoại trừ dì Angelique. Dì đang trên đường từ nhà thờ về, sau khi xong việc sắp xếp lại những chiếc ghế, thì chợt thấy cậu đang rảo bước lên một con đường nhỏ. Tin báo này càng khiến người thầy giáo thêm bất an. Ông biết cậu thiếu niên này hay có những ảo tưởng kỳ lạ, trong đó cậu luôn tin rằng mình đang dõi theo một quý bà xinh đẹp; đã không ít lần trong những buổi đi dạo, ông thấy cậu nhìn đăm đăm vào khoảng không, và nếu cậu lỡ dấn sâu vào những bụi rậm, ông sẽ phải cắt cử những học trò nhanh nhẹn nhất lớp đuổi theo tìm cậu.

Nhưng chưa bao giờ cậu bỏ đi vào ban đêm.

Lần này, cậu đã đi theo con đường dẫn tới Haramont, và dì Angelique thực sự đã nhìn thấy cậu. Cậu đang đi tìm Pitou. Thế nhưng, Pitou lại rời làng bằng một ngả khác để đến gặp Catherine, đúng vào lúc con trai vị bác sĩ rời làng bằng ngả còn lại.

Cửa nhà Pitou không khóa, vì viên đội trưởng vẫn giữ nếp sống giản dị. Cậu thắp nến và chờ đợi: nhưng cậu quá đỗi bồn chồn. Cậu tìm thấy một tờ giấy, một nửa của tờ giấy mà Pitou từng viết tên đội quân của mình, rồi viết những dòng sau:

“Pitou thân mến của tôi: Tôi đến để kể cho anh nghe về cuộc đối thoại mà tôi tình cờ nghe được giữa cha Fortier và vị linh mục vùng Villers Cotterets. Fortier đang thông đồng với phái quý tộc ở Paris và nói rằng một phong trào phản cách mạng đang được nhen nhóm tại Versailles. Dấu hiệu bắt đầu từ khi Hoàng hậu đeo nơ đen và giẫm đạp lên lá cờ tam tài. Sự đe dọa này đã khiến tôi lo lắng cho cha mình, người mà anh biết là kẻ thù của đám quý tộc: nhưng lần này tình hình còn tồi tệ hơn.

“Vị linh mục đã đáp lễ chuyến thăm của cha Fortier, và vì lo cho cha mình, tôi đã lắng nghe câu chuyện của họ để biết đoạn kết của những gì tôi tình cờ nghe được lần trước. Có vẻ như, Pitou thân mến, người dân đã tấn công Versailles và giết hại rất nhiều người theo hoàng gia, trong đó có cả Lãnh chúa Valence Charny.

“Cha Fortier nói: ‘Hãy nói khẽ thôi, đừng để cậu bé Gilbert nghe thấy, cha nó đã đến Versailles rồi và có khi đã bị giết trong đám hỗn loạn đó rồi cũng nên!’

“Anh hiểu rồi đấy, Pitou, tôi đã không chờ đợi thêm nữa mà lẳng lặng lẻn đi, tôi đến để nhờ anh đưa tôi trở lại Paris. Tôi sẽ không chờ thêm được nữa, vì có lẽ anh đã đi giăng bẫy trong rừng và đến tận mai mới về. Vậy nên tôi cứ tiếp tục con đường đến Paris. Đừng lo lắng cho tôi vì tôi biết đường, hơn nữa tôi còn dư hai đồng vàng từ số tiền cha đưa, đủ để tôi mua một chỗ trên chuyến xe đầu tiên tôi bắt gặp.

“Tái bút.—Tôi viết hơi dài dòng để giải thích lý do mình ra đi, cũng là để kéo dài thời gian chờ anh về trước khi tôi viết xong. Nhưng không, tôi đã viết xong rồi mà anh vẫn chưa về, nên tôi đành lên đường thôi. Tạm biệt, hẹn gặp lại! Nếu không có chuyện gì xảy ra với cha tôi và ông ấy không gặp nguy hiểm, tôi sẽ quay về. Nếu không, tôi sẽ xin ông cho phép được ở lại bên cạnh ông ấy. Hãy giúp tôi trấn an cha Fortier về sự vắng mặt của mình; nhưng đừng làm thế cho đến khi đã quá muộn để ông ấy có thể đuổi theo tôi. Tạm biệt anh lần nữa!”

Biết tính tiết kiệm của bạn mình, cậu thổi tắt nến rồi lên đường.

Ban đầu cậu đi dưới ánh sao cho đến khi tìm được những đường mòn dẫn ra đường cái lớn tại Vauciennes. Tại ngã ba rẽ vào đường Paris và Crespy, cậu buộc phải dừng lại vì không biết nên đi hướng nào. Cả hai con đường trông y hệt nhau. Cậu ngồi xuống đầy nản lòng, một phần để nghỉ ngơi, một phần để suy nghĩ, thì nghe thấy tiếng vó ngựa phi nước đại từ phía Villers Cotterets vọng lại.

Cậu đợi để hỏi người cưỡi ngựa thông tin mình cần. Chẳng bao lâu, cậu nhìn thấy hai bóng người trong màn đêm, một người phi phía trước, còn người kia theo sau một quãng, cậu đoán người đi trước là chủ còn người kia là tùy tùng.

Cậu bước ra khỏi lề đường ba bước để đón đường thì người kỵ sĩ lập tức đặt tay lên bao súng lục.

“Tôi không phải là kẻ trộm đâu, thưa ông,” Sebastian lên tiếng, hiểu ngay ý định của người kia, “tôi là một cậu bé đang trên đường đến Versailles để tìm cha sau những sự kiện vừa xảy ra ở đó. Tôi không biết mình nên đi đường nào để đến Paris—xin ông chỉ giúp, và ông sẽ làm một việc đại nghĩa cho tôi.”

Cách nói năng chững chạc và giọng nói trẻ thơ của người đối diện dường như không xa lạ với vị kỵ sĩ, ông ghìm cương ngựa lại, dù trông ông có vẻ đang rất vội vã.

“Nhóc là ai, và làm sao mà giờ này còn lang thang ngoài đường cái thế này?” ông hỏi.

“Tôi không hỏi ông là ai—tôi chỉ cần biết đường đi—con đường để một cậu bé tội nghiệp đến được với người cha đang gặp nạn.”

Ẩn trong giọng nói gần như trẻ con ấy lại là sự kiên định khiến vị kỵ sĩ sửng sốt.

“Bạn nhỏ, chúng ta đang trên đường tới Paris đây,” ông trả lời: “Tôi mới chỉ tới đó hai lần và cũng không rành đường lắm, nhưng tôi chắc chắn đây là con đường đúng.”

Sebastian lùi lại một bước, cúi đầu cảm ơn. Đàn ngựa cần được nghỉ lấy hơi nên bắt đầu chậm lại.

“Thưa Tử tước,” người tùy tùng nói với chủ, “ngài có nhận ra cậu thiếu niên đó không?”

“Không: mặc dù ta thấy hơi quen…”

“Đó là cậu bé Sebastian Gilbert, học nội trú ở chỗ cha Fortier; cậu nhóc vẫn thường đến trang trại Billet cùng với Ange Pitou đó ạ.”

“Chết tiệt, ngươi nói đúng rồi!” Quay ngựa lại và dừng hẳn, ông gọi lớn: “Có phải em đó không, Sebastian?”

“Vâng, thưa ngài,” cậu bé đáp, thực ra cậu đã nhận ra người kỵ sĩ từ đầu.

“Vậy thì, lại đây, và kể ta nghe sao em lại ở đây?”

“Như cháu đã nói đó—cháu muốn biết cha mình ở Paris có bị giết hay bị thương gì không.”

“Ôi, cậu bé tội nghiệp của ta,” Isidore nói với vẻ buồn bã sâu sắc, “ta cũng đang đến đó vì một lý do tương tự: chỉ có điều ta chẳng còn nghi ngờ gì nữa; một trong những người anh em của ta, Valence, đã tử trận tại Versailles ngày hôm qua.”

“Ôi, cháu rất tiếc,” cậu thiếu niên nói, đưa tay ra phía người đối diện, người kia liền nắm lấy và siết chặt.

“Thôi được, cậu bé thân mến, vì số phận chúng ta giống nhau,” vị kỵ sĩ nói, “chúng ta không nên tách rời nhau; hẳn là em cũng đang sốt sắng muốn đến Paris như ta vậy.”

“Vâng, thưa ngài!”

“Em không thể nào đi bộ tới đó được đâu.”

“Cháu có thể đi, nhưng sẽ mất quá nhiều thời gian; nên cháu định sẽ bắt một chỗ trên xe ngựa đi cùng chiều, hoặc tìm cách nào đó để đi nhờ cho xong chặng đường.”

“Chi bằng thế này, nhóc; leo lên ngồi sau lưng người tùy tùng của ta đi.”

Sebastian rụt tay ra khỏi nắm tay của người kia.

“Cháu cảm ơn ngài,” cậu nói bằng cái giọng khiến vị quý tộc hiểu ngay rằng mình đã làm tổn thương lòng tự trọng của cậu bé khi đề nghị cậu ngồi sau kẻ dưới trướng.

“Hoặc tốt hơn, bây giờ ta mới nghĩ ra,” ông tiếp tục, “em thế chỗ của anh ta đi. Anh ta có thể theo sau sau. Anh ta sẽ biết ta ở đâu bằng cách hỏi thăm ở Cung điện Tuileries.”

“Cháu lại cảm ơn ngài,” cậu thiếu niên đáp, giọng dịu dàng hơn, vì cậu đã thấu hiểu sự tế nhị trong lời đề nghị đó: “Cháu không muốn cướp mất sự phục vụ của anh ấy đối với ngài.”

Thật khó để đi đến thỏa thuận khi các điều khoản hòa bình đã được đặt ra như vậy.

“Vậy còn tốt hơn nữa, Sebastian thân mến. Ngồi sau lưng ta. Trời sắp hửng sáng rồi: đến mười giờ chúng ta sẽ tới Dammartin, nửa chặng đường; ở đó chúng ta sẽ để lại hai con ngựa, vì chúng cũng chẳng chở chúng ta đi xa hơn được nữa, dưới sự trông coi của Baptistin, rồi chúng ta sẽ bắt xe bưu điện đi Paris. Ta vốn định làm như vậy, nên em đừng lo việc này làm thay đổi dự định của ta.”

“Nếu đúng là vậy, thì cháu chấp nhận,” cậu thiếu niên nói, tuy còn ngần ngại nhưng khao khát được đi đã lấn át tất cả.

“Xuống đi, Baptistin, và đỡ cậu Sebastian lên đi.”

“Cảm ơn, nhưng không cần đâu ạ,” cậu bé nói rồi thoăn thoắt nhảy lên ngồi sau lưng người quý tộc nhẹ nhàng như một cậu học trò.

Ba người trên hai con ngựa phi nước đại và biến mất sau rặng núi.