Một đêm mùa hè, người diễn viên nói, sẽ là trung tâm của câu chuyện này.
Không một gợn gió. Khách sạn Nham Thạch đã hiện ra trước thành phố. Cửa đi và cửa sổ của sảnh khách sạn đều mở toang, phía sau là ánh hoàng hôn đỏ quạch ánh đen, phía trước là khu vườn mờ ảo trong tranh tối tranh sáng.
Trong sảnh có vài người phụ nữ dẫn theo trẻ nhỏ. Họ đang bàn tán về những đêm mùa hè. Thật hiếm khi gặp được, suốt cả mùa hè chắc chỉ có ba bốn đêm như thế này, mà cũng chẳng phải năm nào cũng vậy. Tranh thủ lúc còn sống thì nên tận hưởng cho thỏa thích, bởi chẳng ai biết liệu Thượng đế có còn cho con người hưởng thụ một đêm hè tươi đẹp nhường này nữa hay không.
Những chiếc bàn lộ thiên ngoài khách sạn đều là đàn ông ngồi. Giọng nói của họ cũng như những người phụ nữ trong sảnh, nghe rõ mồn một. Họ cũng đang nói về những ngày hè trải qua bên bờ biển phương Bắc. Thanh âm trong ngoài khách sạn đều hư ảo, nhẹ bẫng như nhau, thảy đều thuật lại vẻ đẹp dị thường của đêm hè.
Không ít người từ con đường cái phía sau khách sạn nhìn ngó khung cảnh bên trong sảnh. Trong số đó có một người đàn ông đang dạo bước. Anh ta băng qua khu vườn, tiến lại gần một ô cửa sổ đang mở.
Trong một khoảnh khắc rất ngắn trước khi anh ta băng qua đường cái, chắc chỉ vài giây, cô, tức là nữ nhân vật chính của câu chuyện, đã bước vào sảnh khách sạn. Cô đi vào từ cánh cửa lớn hướng ra khu vườn.
Lúc người đàn ông bước đến bên cửa sổ, cô đã ở bên trong sảnh, đứng cùng những người phụ nữ khác, cách anh ta vài mét.
Người đàn ông giận bản thân đứng ở vị trí không nhìn rõ mặt cô, bởi vì cô đã quay người về phía cánh cửa lớn hướng ra bãi biển.
Cô còn rất trẻ, chân mang giày tennis màu trắng. Có thể thấy vóc dáng cô mảnh mai, mềm mại, ánh hoàng hôn mùa hè làm nổi bật làn da trắng nõn cùng mái tóc đen nhánh của cô. Chỉ từ ô cửa sổ hướng ra biển lớn mới có thể nhìn thấy gương mặt ngược sáng của cô. Cô mặc quần soóc trắng, nơi thắt lưng tùy ý buộc một dải khăn lụa đen, trên đầu thắt dải ruy băng màu xanh lam sẫm, khiến người ta đoán chừng đôi mắt cô nhất định cũng mang màu lam, nhưng lại không thể nhìn thấy.
Trong khách sạn đột nhiên có người cất tiếng gọi. Không rõ là gọi ai.
Cái tên gọi ra phát âm rất kỳ lạ, nghe mà khiến lòng người bất an. Trong tên có một nguyên âm "a" tựa như khẩu âm của người phương Đông, mang theo giọng nghẹn ngào, kéo dài lê thê. Phụ âm nghe không rõ ràng, dường như có một chữ "t" hoặc một chữ "l". Phụ âm tựa như vách ngăn bằng kính, kẹp lấy nguyên âm đang rung lên không dứt bên trong.
Tiếng gọi lớn đến mức mọi người đều ngừng nói chuyện, chờ đợi để hiểu rõ ngọn ngành, nhưng sẽ chẳng có ai đến giải thích.
Không lâu sau tiếng gọi, từ cánh cửa mà người phụ nữ kia đang nhìn, tức cánh cửa lớn của tầng khách sạn, một chàng trai ngoại quốc bước vào sảnh. Đó là một chàng trai ngoại quốc mắt xanh lam, tóc đen.
Chàng trai ngoại quốc đi đến bên người phụ nữ trẻ. Anh ta cũng như cô, còn rất trẻ. Vóc dáng anh ta cao bằng cô, và cũng vận đồ trắng như cô. Anh ta dừng bước. Người anh ta đánh mất chính là cô. Ánh sáng phản chiếu từ chỗ ngồi lộ thiên ngoài trời khiến đôi mắt anh ta xanh một cách đáng sợ. Khi anh ta bước đến gần cô, chúng tôi nhận ra cuộc hội ngộ của anh ta và cô ngập tràn niềm hân hoan, nhưng lại tuyệt vọng vì sắp sửa đánh mất cô lần nữa. Sắc mặt anh ta rất trắng, giống như tất cả những kẻ đang yêu. Mái tóc đen nhánh. Anh ta khóc. Không biết ai đã nói to từ ngữ ấy, mọi người không rõ đó là từ gì, chỉ cảm thấy từ ngữ này truyền đến từ nơi u tối của khách sạn, từ hành lang, từ trong các căn phòng.
Chàng trai ngoại quốc vừa xuất hiện, người đàn ông trong vườn liền tiến lại gần cửa sổ của sảnh, nhưng anh ta không nhìn thấy chàng trai ngoại quốc. Đôi tay anh ta bấu chặt lấy bậu cửa sổ. Đôi bàn tay này dường như không có sự sống. Anh ta ra sức ngóng nhìn, sau khi thấy điều gì đó lại kích động khôn nguôi, đôi bàn tay vì thế mà biến dạng hoàn toàn.
Người phụ nữ trẻ làm cử chỉ chỉ tay về hướng bãi biển cho chàng trai ngoại quốc. Cô mời anh ta đi theo mình. Cô nắm lấy tay anh ta, anh ta hầu như không hề giãy ra. Hai người họ quay người rời khỏi cửa sổ của sảnh, hướng về phía cô chỉ, dần dần khuất bóng dưới ánh hoàng hôn.
Họ bước ra khỏi cánh cửa hướng ra biển.
Người đàn ông vẫn đứng sau cánh cửa sổ mở toang. Anh ta đang chờ đợi. Anh ta đứng sững ở đó thật lâu, cho đến khi mọi người lần lượt rời đi, màn đêm từ từ buông xuống.
Rồi anh ta rời khỏi khu vườn, thuận đường rảo bước trên bãi biển. Anh ta như một kẻ say rượu, bước đi lảo đảo, anh ta la hét, khóc lóc, tựa như những kẻ đau đớn tuyệt vọng trong các bộ phim bi kịch.
Đây là một người đàn ông phong độ tao nhã, dáng người mảnh khảnh. Dẫu lúc này đang gặp phải bất hạnh, anh ta vẫn giữ được ánh mắt bị dòng lệ thuần khiết nhấn chìm và bộ trang phục quá đỗi kỳ dị, quá đỗi đắt tiền, quá đỗi đẹp đẽ.
Sự xuất hiện của người đàn ông cô độc này trong khu vườn nhá nhem tối khiến cảnh sắc thoắt cái ảm đạm đi, tiếng nói của những người phụ nữ trong sảnh cũng nhỏ dần, cho đến khi tan biến hoàn toàn.
Nối tiếp sau hoàng hôn này là màn đêm đen đặc, ngày tươi đẹp tựa như tai ương ập đến, bỗng chốc lụi tàn. Lúc này hai người họ tình cờ gặp nhau.
Khi anh ta bước vào quán bar ven biển kia, cô đã ở bên trong cùng người khác.
Anh ta không nhận ra cô. Chỉ khi cô cùng đến quán bar này dưới sự bầu bạn của chàng trai ngoại quốc mắt xanh tóc đen kia, anh ta mới nhận ra cô. Người đó không có mặt, đối với anh ta, cô trước sau vẫn chỉ là người qua đường.
Anh ta ngồi xuống trước một chiếc bàn. Cô đối với anh ta càng xa lạ hơn, cô chưa từng gặp anh ta bao giờ.
Cô nhìn anh ta. Làm như vậy là điều không thể tránh khỏi. Anh ta cô độc, khôi ngô, cô độc đến mức sức cùng lực kiệt, cô độc và khôi ngô hệt như bất kỳ kẻ nào sắp chết. Anh ta đang khóc.
Cô cảm thấy anh ta xa lạ như thể chưa từng xuất hiện trên cõi đời này.
Cô rời khỏi những người đang ngồi cùng, bước đến trước bàn của người vừa mới bước vào và đang khóc kia. Cô ngồi đối diện anh ta. Cô nhìn anh ta.
Anh ta làm ngơ trước sự có mặt của cô, không nhìn thấy đôi bàn tay chẳng chút sức sống đặt trên bàn của cô, không nhìn thấy nụ cười uể oải của cô, cũng chẳng thấy cô đang run rẩy. Cô thấy lạnh.
Trên đường phố trong thành, cô chưa từng thấy anh ta. Cô hỏi anh ta thấy khó chịu ở chỗ nào. Anh ta nói không có gì, chẳng có chuyện gì cả, không cần bận tâm. Giọng nói dịu dàng đột nhiên khiến lòng người tan nát, làm người ta ngỡ rằng anh ta không thể ngăn mình ngừng khóc.
Cô nói với anh ta: Tôi sẽ không để anh khóc. Cô khóc. Anh ta thực sự không cần bất cứ thứ gì. Anh ta không nghe lời cô.
Cô hỏi anh ta có muốn chết không, nếu đó là điều anh ta muốn, nếu mong muốn được chết, cô có lẽ có thể giúp anh ta. Cô mong anh ta nói thêm điều gì đó. Anh ta bảo không, chẳng có gì để nói, đừng để ý. Cô không còn cách nào khác, đành phải nói chuyện với anh ta.
"Anh ở đây là để khỏi phải về nhà."
"Đúng vậy."
"Ở nhà chỉ có một mình anh."
Chỉ có một mình anh ta, đúng thế. Anh ta đang tìm kiếm đề tài. Anh ta hỏi cô sống ở đâu. Cô sống trong một khách sạn trên con phố ven biển.
Anh ta không nghe thấy. Anh ta chẳng hề nghe thấy. Anh ta không khóc nữa. Anh ta nói mình đang chịu sự giằng xé của một nỗi đau to lớn, bởi vì anh ta vẫn muốn gặp một người, nhưng anh ta đã mất đi tung tích của người đó. Anh ta lại nói mình trước giờ vẫn vậy, thường xuyên đau khổ vì những chuyện kiểu này, vì những nỗi sầu muộn chết tiệt này. Anh ta nói với cô: Hãy ở lại bên tôi.
Cô ở lại. Trong sự im lặng, anh ta dường như có phần bối rối. Anh ta nghĩ mình nhất định phải nói gì đó, bèn hỏi cô có thích opera không. Cô nói mình không thích opera lắm, nhưng cô lại vô cùng thích Callas. Làm sao có thể không thích Callas được chứ? Cô nói rất chậm, dường như chuyện cũ khó lòng hồi tưởng. Cô nói cô quên mất, còn có Verdi, còn có Monteverdi nữa. Anh xem đấy, không thích opera lắm — cô nói thêm — người chẳng thích thứ gì cả, cũng chỉ xem như là thích tác phẩm của những người này thôi.
Anh ta nghe thấy rồi. Anh ta lại muốn khóc, bờ môi run rẩy. Cái tên của Verdi và Monteverdi đã giục giã giọt lệ của hai người rơi xuống.
Cô nói, gặp phải đêm dài và oi bức nhường này, cô cũng luôn nán lại quán bar không chịu rời đi. Cả thành phố đều đổ ra ngoài trời, chẳng có cách nào ở trong phòng được. Có phải vì cô cũng đơn độc một mình? Đúng thế.
Anh ta khóc, khóc không dứt. Cứ như thế, khóc mãi. Anh ta không nói gì thêm nữa. Cả hai người họ chẳng ai nói thêm câu nào.
Họ cứ ở lại mãi cho đến khi quán bar đóng cửa.
Anh ta hướng mặt ra biển, cô ở đầu kia chiếc bàn, ngồi đối diện anh ta. Cô nhìn anh ta suốt hai tiếng đồng hồ, nhưng lại như chẳng nhìn thấy gì. Thỉnh thoảng họ nhớ lại điều gì đó, liền nhìn nhau mỉm cười qua đôi mắt đẫm lệ. Sau đó họ lại lãng quên.
Anh ta hỏi cô có phải gái điếm không. Cô không kinh ngạc, cũng không bật cười. Cô nói: "Có thể coi là vậy, nhưng tôi không lấy tiền."
Trước đó anh ta còn tưởng cô làm việc ở quán bar. Không phải.
Cô cầm một chiếc chìa khóa mân mê trong tay, cốt để khỏi nhìn anh ta.
Cô nói: Tôi là một diễn viên, anh biết tôi mà. Anh ta không vì việc không nhận ra cô mà tỏ ý tạ lỗi, anh ta chẳng nói lời nào. Con người này đã không còn tin vào lời người khác. Chắc hẳn anh ta nghĩ rằng cô đã phát hiện ra điều đó.
Quán bar đóng cửa. Họ bước ra ngoài trời. Anh ta liếc nhìn nơi giao nhau giữa biển và trời. Chân trời vẫn còn lưu lại một vệt tàn dư của ánh tà dương. Anh ta nói về mùa hè, nói về đêm nay ấm áp khác thường. Cô dường như không hiểu ra sao. Cô nói với anh ta: Vì chúng ta khóc, nên họ mới đóng cửa đấy.
Cô dẫn anh ta đến một quán bar nằm bên quốc lộ, xa bãi biển hơn. Họ ở lại đó cho đến tận khi trời sáng. Ngay tại nơi đó, anh ta nói với cô rằng mình hiện đang rơi vào thời kỳ khó khăn. Cô nói: Cạn ly vì giờ khắc cuối cùng trong cuộc đời anh. Cô không cười. Anh ta nói đúng vậy, đúng là thế, anh ta thật sự từng nghĩ như vậy, bây giờ vẫn nghĩ thế. Anh ta gượng cười. Anh ta lại nói với cô, anh ta đang tìm một người trong thành phố, muốn gặp lại người đó, chính vì cớ ấy mà anh ta mới khóc, người này anh ta không hề quen biết, tối nay anh ta mới tình cờ gặp được, đây là người anh ta hằng chờ đợi, anh ta nhất định phải gặp lại người đó, dù có phải trả giá bằng cả tính mạng cũng không tiếc. Hóa ra là chuyện như vậy.
Cô nói: Thật là trùng hợp. Cô lại nói: "Đó chính là lý do tôi bước đến bắt chuyện với anh, tôi cảm thấy điều đó bắt nguồn từ tâm trạng tuyệt vọng này của anh."
Khóe môi cô mang nụ cười, vì dùng từ "tuyệt vọng" mà cảm thấy có chút khó xử. Anh ta không hiểu. Anh ta nhìn cô, đây mới là lần đầu tiên. Anh ta nói: Cô đang khóc.
Anh ta lại đánh giá cô một lần nữa thật kỹ lưỡng. Anh ta nói: "Da của cô trắng quá, cứ như thể mới đến bờ biển vậy."
Cô nói đó là vì da cô không ăn nắng, trường hợp này cũng có — cô muốn nói thêm điều gì khác, nhưng lại thôi.
Anh ta nhìn cô chằm chằm. Anh ta thậm chí còn quên mất mình đang nhìn cô, như vậy ngược lại có thể hồi tưởng lại vài chuyện cũ tốt hơn. Anh ta nói: "Kỳ lạ thật. Cứ như thể tôi từng gặp cô ở đâu rồi."
Cô ngẫm nghĩ, cô cũng nhìn anh ta, tự hỏi có thể đã từng gặp anh ta ở đâu, vào lúc nào. Cô nói: "Không. Trước tối nay tôi chưa từng gặp anh."
Anh ta lại quay về vấn đề da trắng hay không, đến mức làn da trắng có thể trở thành một cái cớ để tiếp tục tìm kiếm nguyên nhân đầm đìa nước mắt. Nhưng không. Anh ta nói: "Chuyện này luôn có chút... đôi mắt xanh như cô, luôn có chút khiến người ta sợ hãi... nhưng liệu có phải vì tóc cô quá đen không..."
Người khác nói với cô về đôi mắt của mình, ắt hẳn cô đã nghe quen rồi. Cô đáp: "Tóc đen và tóc vàng khiến màu xanh của mắt có sự khác biệt, cứ như màu mắt là do tóc quyết định vậy. Tóc đen khiến mắt mang sắc xanh chàm, lại có chút bi thương, điều này là thật; còn tóc vàng thì khiến mắt xanh phảng phất sắc vàng và xám, nhìn vào sẽ không thấy sợ hãi như thế."
Điều mà trước đây cô ngậm miệng không nói thì bây giờ đã thốt ra: "Tôi từng gặp một người, mắt anh ấy mang đúng màu xanh này, anh không tài nào nắm bắt được tiêu điểm ánh mắt của anh ấy, không biết ánh mắt anh ấy bắt nguồn từ đâu, dường như anh ấy đang dùng cả màu xanh để nhìn mọi vật."
Anh ta đột nhiên nhìn rõ cô. Anh ta phát hiện ra điều cô đang miêu tả chính là đôi mắt của bản thân cô.
Cô khóc, chuyện này đến quá đỗi bất ngờ, một cơn nấc nghẹn đột ngột chặn ứ nơi cổ họng cô, đến mức cô mất đi cả sức lực để khóc.
Cô nói: "Rất xin lỗi, tôi dường như đã phạm phải một sai lầm lớn, tôi thật sự muốn chết đi cho xong."
Anh ta sợ cô cũng sẽ rời bỏ mình mà biến mất trong thành phố. Nhưng không, cô đang khóc ngay trước mặt anh ta, hai mắt ngấn lệ, không hề che giấu. Đôi mắt này đã phơi bày toàn bộ con người cô.
Anh ta nắm lấy đôi bàn tay cô, nâng lên rồi áp vào mặt mình.
