Chiều hôm đó, Lý Đông Minh không vội trở về Trúc Sơn Á. Khi họ đi ngang qua làng Đại Nham, Hà Bôn từ trong làng đi ra nói: "Bí thư Lý, tôi đang định tìm anh đây."

Lý Đông Minh hỏi anh ta tình hình làng Đại Nham thế nào: "Vừa nãy Ngũ Lão Quán ở làng Đại Nham còn quyên góp một nghìn tệ cho chính quyền hương. Anh có biết không?"

Hà Bôn nói: "Sáng nay tôi đã đi thăm một số hộ gia đình, mọi người không có ý kiến gì quá lớn về việc góp vốn xây cầu. Những hộ sẵn sàng quyên góp như Ngũ Lão Quán thực ra không ít. Tối nay chúng tôi định tổ chức đại hội quần chúng, anh có thể tham gia một chút, nói cho mọi người biết quyết tâm của chính quyền hương trong vấn đề xây cầu, làm công tác vận động, và lắng nghe ý kiến của quần chúng được không?"

Lý Đông Minh sau những lời ồn ào của nhóm Đặng Khải Phóng, vừa rồi lại nghe Cố Gia Hảo nói như vậy, trong lòng thực sự cảm thấy không yên tâm. Đi thêm vài làng, nghe thêm ý kiến quần chúng, quả thực là có lợi. Anh nói: "Được, tối nay sẽ đến làng Đại Nham tham dự cuộc họp của các anh." Sau đó dặn dò Đồn trưởng Lưu: "Anh bây giờ hãy mau trở về Trúc Sơn Á, nói về tình hình quần chúng làng Đại Nham hăng hái nộp tiền góp vốn, làm công tác tư tưởng của Toàn An thật kỹ lưỡng, giải quyết tốt vấn đề tư tưởng cho anh ấy. Sáng mai tôi sẽ đến Trúc Sơn Á."

Sau khi Đồn trưởng Lưu đi, Hà Bôn dẫn Lý Đông Minh đến nhà Mạc Hồ Tử, bí thư chi bộ làng Đại Nham. Lý Đông Minh nói với Mạc Hồ Tử: "Tối nay mở đại hội quần chúng, tôi sẽ gọi Hương trưởng Cố đến nghe, ông ấy có nhiều lo ngại về việc góp vốn xây cầu."

Hà Bôn đứng bên cạnh khẽ nói: "Anh có gọi ông ta cũng không đến đâu. Cán bộ hương đều đã xuống cơ sở cả rồi, cơ hội khó khăn lắm đấy."

Lý Đông Minh biết ý của anh ta. Anh không muốn cán bộ của mình nói những lời đồn thổi thất thiệt này trước mặt quần chúng, như vậy ảnh hưởng không tốt, anh nói: "Lão Mạc, xem ra tiền góp vốn ở làng Đại Nham không thành vấn đề nhỉ."

Mạc Hồ Tử nói: "Anh làm bí thư mà xuống đuổi cả dê của người ta về, đây thực tế là làm cho chúng tôi xem thôi. Ai còn dám giảm bớt trong vấn đề thu tiền góp vốn nữa." Mạc Hồ Tử dừng một chút, nói tiếp: "Hương Khổ Đằng Hà có hơn một nghìn sáu trăm hộ dân, không có mấy nhà lấy đâu ra tiền mặt để nộp tiền góp vốn, đều phải bán lợn, bán gà, bán vịt, bán lương thực. Nói thật với anh, lương thực nhà Ngũ Lão Quán đã bán đi quá nửa, lợn cũng bán rồi, cuộc sống năm sau chắc chắn là thành vấn đề."

Lý Đông Minh lo lắng nói: "Nếu là tình huống như vậy, khoản quyên góp một nghìn tệ của ông ấy, chúng ta phải trả lại cho ông ấy thôi. Không thể vì xây cầu mà khiến cuộc sống gia đình họ không tiếp tục được."

"Thế là anh sai rồi, nhà họ sẽ không chết đói đâu. Tục ngữ có câu một ngọn cỏ một giọt sương, người mỗi người có cách sống. Hiện giờ, mọi người đều nghĩ đến việc sớm xây một cây cầu trên sông Khổ Đằng, như vậy, trăm loại vấn đề đều được giải quyết." Mạc Hồ Tử nói vậy xong liền bảo Hà Bôn: "Ủy viên Hà, anh ở lại trò chuyện với Bí thư Lý, tôi ra sân phơi thu ngô vào. Không lát nữa mọi người đến họp." Nói đoạn ông liền đi ra sân phơi.

Hà Bôn nhìn bóng lưng Mạc Hồ Tử, nói với Lý Đông Minh: "Bí thư Lý, anh đến Hương Khổ Đằng Hà đã hơn nửa năm, một số chuyện có lẽ đã nghe qua, một số chuyện có lẽ vẫn chưa rõ lắm, hiện giờ trong lòng bách tính vẫn còn nghẹn một hơi."

"Anh đang nói đến chuyện Cố Gia Phú cầm tiền góp vốn 'mượn gà đẻ trứng' à?" Lý Đông Minh không muốn nghe lại chuyện đã nói bao nhiêu lần đó.

"Đúng vậy, năm đó bách tính Hương Khổ Đằng Hà mỗi người góp một trăm tệ, huyện đưa ba mươi vạn, tổng cộng là tám mươi vạn, chỉ mua được cái bãi tha ma loạn lạc đó. Vậy mà Cố Gia Phú lại xây được một ngôi nhà ba tầng ở trấn Liên Sơn. Nhà của Cố Gia Hảo cũng chuyển qua sông rồi, thậm chí cả nhà của Khuang Xing Yi và Ning Zhan Cai ở văn phòng xí nghiệp hương cũng chuyển qua sông. Anh bảo bách tính có phục không? Họ có thể không nghi ngờ mấy người bọn họ nuốt chửng tiền góp vốn của mọi người không?"

Lý Đông Minh không cho là đúng nói: "Chẳng phải huyện đã cử người xuống kiểm tra rồi sao."

"Ai mà không biết đó là mấy người do Huyện trưởng Đinh lấy từ Cục Nông nghiệp huyện về. Trong lòng bách tính đều có cán cân, họ đều nghi ngờ Huyện trưởng Đinh cũng nhận không ít lợi lộc." Hà Bôn dừng một chút, "Tình hình hương chúng ta khá phức tạp, anh chẳng lẽ chưa nghe người ta nói, Hương trưởng Cố và Trịnh Thu Cúc có qua lại, với Nghiêm Hủy cũng luôn không rõ ràng. Cái tên Hương trưởng Ngô kia muốn Hương trưởng Cố cho chút lợi lộc, cũng ôm lấy đùi Hương trưởng Cố không buông, ông ta đánh rắm hắn cũng bảo là thơm. Những người khác nói gì cũng vô dụng. Cộng thêm phía sau còn có Huyện trưởng Đinh, Hương Khổ Đằng Hà chúng ta còn có chính nghĩa gì để nói? Còn có công lý gì để nói? Anh không nghe nói Mạc Hồ Tử và Toàn An làm sao mà mất tư cách đại biểu nhân dân huyện à? Anh chẳng lẽ không biết tôi, Hà Bôn, vì phản ánh vấn đề của Cố Gia Hảo lên Ủy ban Kỷ luật huyện, bị ông ta đẩy đến làng Lão Nhai ở hai năm, một tháng mới cho phép tôi về văn phòng hương lấy lương một lần? Là anh đến Hương Khổ Đằng Hà làm bí thư mới cho phép tôi trở về văn phòng hương."

Lý Đông Minh nói: "Lão Hà, những lời ảnh hưởng đến đoàn kết thì bớt nói đi thì tốt hơn, những chuyện đồn thổi thất thiệt tốt nhất cũng đừng bàn tán."

Hà Bôn nói: "Nếu anh không tin, chúng ta đánh cược đi, tối nay Cố Gia Hảo không đi ngủ ở phòng Nghiêm Hủy, tôi mời anh đi uống rượu ở tửu gia Liên Sơn. Nếu đi, anh đừng nói là tôi đang đồn thổi thất thiệt nữa."

Lý Đông Minh nói: "Bây giờ anh nói gì tôi cũng sẽ không nghe, trong lòng tôi hiện chỉ nghĩ đến một việc, chính là làm sao thu được tiền góp vốn xây cầu."

"Tôi biết trong lòng anh chỉ có mỗi việc này." Hà Bôn còn một câu chưa nói ra, anh nghĩ đến việc xây xong cầu Khổ Đằng là có thể về huyện rồi, sao anh không nghĩ xem trong lòng quần chúng Hương Khổ Đằng Hà hiện đang nghĩ gì chứ?

Lý Đông Minh nói: "Vừa rồi Hương trưởng Cố bảo với tôi, Phó huyện trưởng Đinh lại gọi điện đến, nói là cho chúng ta thêm ba mươi vạn, mục đích chính là không được tiếp tục góp vốn nữa."

"Họ là lo sợ kéo theo những vấn đề trước đó ra thôi." Hà Bôn cười nói, "Bí thư Lý, anh đến Hương Khổ Đằng Hà mới hơn nửa năm, đối với tình hình dân cư Hương Khổ Đằng Hà vẫn chưa hiểu rõ lắm, hay nói cách khác, bách tính Hương Khổ Đằng Hà vẫn chưa thực sự chấp nhận anh, họ có lời trong lòng không muốn nói với anh. Giống như Mạc Hồ Tử, Bí thư Lý anh đến đây, ông ấy cũng không ở lại trò chuyện với anh, phơi anh ở đây, tự mình đi làm việc, điều này không bình thường. Ông ấy không thân thiết với anh, nên chẳng có gì để nói cả."

"Thật sao?" Lý Đông Minh nhìn người ủy viên kỷ luật hương trông như một lão nông ngồi trước mặt này, từ trong miệng Hương trưởng Cố và Trịnh Thu Cúc, anh ta là một nhân vật không giữ sự thống nhất với đảng ủy hương, luôn luôn đối đầu với lãnh đạo hương. Anh ta thậm chí còn thông đồng với một số cán bộ quần chúng trong làng, chuyên đi kiện lãnh đạo chính quyền hương, những lá đơn tố cáo ở Hương Khổ Đằng Hà mấy năm nay không dứt, có liên quan rất lớn đến anh ta. Theo lời Hương trưởng Cố nói, chính quyền hương chính là phải cô lập anh ta, bôi nhọ anh ta, khiến anh ta không còn chỗ nói chuyện ở Hương Khổ Đằng Hà. Anh đến đây đã hơn nửa năm, cảm thấy Hương trưởng Cố có những điểm làm thực sự quá đáng, nhưng cũng cảm thấy Hà Bôn nói năng kỳ quặc quá nhiều, phàn nàn quá nhiều. Như vậy quả thực mang lại ảnh hưởng nhất định đến mối quan hệ giữa cán bộ với cán bộ, cán bộ với quần chúng trong chính quyền hương. Cứ tiếp tục như vậy, vẫn là một nhân tố bất ổn.

"Muốn quần chúng tin anh, thì phải lấy tâm đổi tâm, phải giải quyết vấn đề thực tế cho họ. Đến khi nào họ cảm thấy anh là người có thể tin tưởng được, họ sẽ rút ruột rút gan nói với anh."

Mạc Hồ Tử vừa thu ngô ngoài sân phơi về, bước vào nghe thấy Hà Bôn nói vậy, liền xen vào: "Bí thư Lý, lời lão Hà nói không phải là không có lý, ví dụ như anh chưa từng nghiêm túc nghe bí thư chi bộ làng chúng tôi báo cáo một lần, bàn bạc về công việc của làng một lần. Tuy rằng, anh cũng thường xuyên xuống làng dạo quanh xem xét, nhưng tâm của anh không hề đặt xuống, ngược lại giống như một cán bộ xuống làng xóa đói giảm nghèo, chỗ này dạo một chút, chỗ kia xem một chút, sau đó chính là nói lời sáo rỗng, lời khuôn mẫu, nói giọng quan liêu, chưa bao giờ chịu an tâm nghe xem trong lòng mọi người nghĩ gì, có khó khăn gì, có yêu cầu gì. Càng không nghĩ đến việc giải quyết những vấn đề thực tế, vấn đề mà mọi người quan tâm cho quần chúng. Ví dụ như, hiện giờ chúng tôi đã nói với anh nhiều như vậy, thực ra anh chưa nghe lọt tai một câu nào."

Hà Bôn thấy trên mặt Lý Đông Minh có vẻ không vui, liền nói: "Bí thư Lý, Mạc Hồ Tử đang bận rộn, tối nay họp còn một lúc nữa, chúng ta đi dạo chút đi."

Mạc Hồ Tử nói: "Đừng đi xa quá, lát nữa bà vợ tôi về còn làm cơm tối."

Lý Đông Minh thực sự không muốn nghe những lời khiến anh khó xử, liền đi theo Hà Bôn ra khỏi cửa.

Buổi chiều tà tháng tám, mặt trời dần dần lặn xuống đỉnh núi phía tây, những đám mây rực lửa ở góc trời bắt đầu trở nên đỏ như máu. Thế nhưng, chỉ một lát, nó lại dần dần phai đi vẻ rực rỡ vừa rồi, biến thành màu như tro đáy nồi. Khổ Đằng Hà trong hoàng hôn cứ thế phóng khoáng lao ra từ trong lòng núi lớn, chia đôi Hương Khổ Đằng Hà và trấn Liên Sơn, rồi lại vội vã chạy về phía ngoài núi. Hoàng hôn, trấn Liên Sơn bên kia Khổ Đằng Hà đã rực rỡ ánh đèn. Hệ thống truyền thanh của trấn đang phát bài hát "Ai mà chẳng nói quê hương mình tốt". Tiếng hát du dương vang vọng trên bầu trời hoàng hôn, hòa quyện với tiếng còi tàu thỉnh thoảng truyền đến từ sườn núi phía sau trấn Liên Sơn, thật hay, thật nhiệt huyết, làm tăng thêm vẻ phồn vinh và sức sống vô tận cho trấn Liên Sơn. Hương Khổ Đằng Hà cách một dòng sông với trấn Liên Sơn lại như một thế giới khác. Những ngôi nhà gỗ thấp bé, khói bếp lững lờ bốc lên trên những ngôi nhà gỗ. Trên đường làng, ba năm con gà trống gáy đêm và mấy con lợn choai tìm thức ăn bị những người nông dân gánh cày bừa đi làm đồng về xua đuổi chạy tứ tung. Những người nông dân bị công việc đồng áng làm cho mệt mỏi rã rời này nhìn thấy bí thư của mình cũng không tỏ ra nhiệt tình gì, có người thậm chí chẳng chào hỏi một câu, lướt qua nhau. Để lại cho vị bí thư này là mùi hôi nách nồng nặc tỏa ra từ người họ do lao động mệt mỏi.

Lý Đông Minh nhíu mày, nói với Hà Bôn: "Cho tôi một điếu thuốc."

"Chẳng phải anh không hút thuốc sao?" Hà Bôn vừa đưa thuốc vừa hỏi như vậy.

Lý Đông Minh châm thuốc, rít một hơi thật mạnh, vị cay nồng khiến cổ họng anh đau nhói: "Anh hút loại thuốc gì thế này? Đắng quá."

"Tôi chỉ có thể hút thuốc nhãn hiệu Quýt tám hào một bao thôi. Muốn hút thuốc ngon thì anh đi tìm Cố Gia Phú ấy, ông ta hút Furongwang." Hà Bôn cười nói.

"Lão Hà, anh làm ở Hương Khổ Đằng Hà bao nhiêu năm rồi?"

"Tám năm kháng chiến đấy." Hà Bôn nhìn Lý Đông Minh, cười nói, "Bí thư Lý, tôi còn mong anh giúp lão huynh một tay đây, nhà tôi có một cuốn kinh khó niệm lắm."

"Nhà anh ở nông thôn à?"

"Con cái học cấp hai. Vợ thì lúc sinh con chưa đầy tháng đã xuống đồng bừa cấy, để lại bệnh viêm khớp dạng thấp, bốn mùa trong năm xương ngón chân cứ đau nhức, không xuống được ruộng nước, không làm được việc nặng. Ruộng đất trong nhà đều phải trông cậy vào người khác làm. Tôi ở đây, lương tháng được bốn năm trăm tệ, xuống làng lại không đành lòng ăn không của người ta một bữa cơm, có lúc thấy con cái những gia đình khó khăn không có tiền đi học, hoặc cần tiền gấp mua thuốc chữa bệnh cứu mạng, lại đưa cho họ vài đồng, thành ra cũng chẳng còn mấy tiền gửi về nhà. Anh bảo cuộc sống nhà tôi phải qua ngày thế nào đây."

Lý Đông Minh nghĩ thầm theo tính cách của Hà Bôn, chuyện này cũng có khả năng, anh hỏi: "Cán bộ khó khăn như anh trong làng có bao nhiêu người?"

"Khoảng mười mấy người." Hà Bôn dừng một chút, "Cán bộ hương chúng ta có người tình hình tốt, có người tình hình không tốt. Có người nhà thậm chí cơm cũng không đủ ăn, đặc biệt là những cán bộ có nhà ở nông thôn, cuộc sống càng khó khăn hơn. Có người lại có thể cách ba ngày năm hôm đi tửu gia Liên Sơn uống rượu hoa, uống xong lại đi thuê tiểu thư mát-xa." Hà Bôn quay đầu lại, đột nhiên hỏi, "Nếu anh là thế này, cán bộ khác có phục trong lòng không?"

Lý Đông Minh biết Hà Bôn nói là có ý ám chỉ, anh nói: "Đời bây giờ, có những chuyện thực sự nói không rõ ràng." Khi Lý Đông Minh nói như vậy, anh liền nhớ đến người mẹ già của mình, không biết bệnh tình mẹ già đã đỡ hơn chút nào chưa. Những năm này, sức khỏe mẹ luôn không tốt, tiền lương của anh gần như toàn bộ đều đổ vào việc chữa bệnh cho mẹ. May mà vợ còn biết lý lẽ, tiết kiệm chi tiêu, lương của một người chống đỡ cuộc sống ba người. Anh xuống đây, ăn hai nơi, chi tiêu tăng lên, cuộc sống lại càng khó khăn hơn, anh thực sự muốn có thể sớm được điều về thành phố. Anh hỏi Hà Bôn: "Khi Huyện trưởng Đinh ở đây xóa đói giảm nghèo, sao anh không nhờ ông ấy giúp một tay, chuyển sang một hương trấn khác giàu có hơn."

Hà Bôn cười lạnh: "Trước khi huyện cử người xuống kiểm tra sổ sách, họ quyết tâm muốn đuổi tôi đi. Sau khi Huyện trưởng Đinh lấy mấy người từ Cục Nông nghiệp về kiểm tra sổ sách xong, họ lại không cho tôi đi nữa. Cố Gia Hảo còn bảo với tôi, Hà Bôn, thời buổi này cấp trên bắt tham nhũng gắt gao, anh cứ ở yên trong hương chúng ta, phát hiện phần tử tham nhũng anh cứ bắt, anh cứ báo cáo lên trên. Anh bắt được phần tử tham nhũng, tôi phát tiền thưởng cho anh." Đôi mày rậm của Hà Bôn nhíu chặt lại, "Thành tích xóa đói giảm nghèo của Huyện trưởng Đinh ở đây là chuyển chính quyền hương từ làng Đại Nham lên sườn núi kia, sau đó là vay vốn lập một nhà máy vôi, lập một nhà máy chế biến gỗ, nhà máy sập tiệm, chính quyền hương nợ lại ba mươi vạn tiền vay và mấy chục vạn tiền nợ. Còn một thành tích nữa là móc túi mỗi người dân một trăm tệ, mua một bãi tha ma ở trấn Liên Sơn. Thành tích thứ tư là nghĩ ra nhiều dự án thu phí nông dân cho nhóm Cố Gia Phú ở văn phòng xí nghiệp hương, hàng năm cưỡng chế thu hơn mười vạn tệ từ tay nông dân để phục vụ cho việc ăn chơi của bọn họ. Đương nhiên, thành tích của ông ta không chỉ có thế, ông ta còn có thành tích lớn hơn, tôi không tiện nói với anh, nói ra anh lại bảo tôi đồn thổi thất thiệt."

Lý Đông Minh thực sự sợ anh ta nói tiếp không kiêng nể gì, nói: "Về thôi, đến nhà Bí thư Mạc ăn tối, quần chúng làng Đại Nham có lẽ cũng sắp đến họp rồi."

"Anh không thấy mọi người mới thu hoạch xong à. Ăn cơm, tắm rửa xong, phải đến mười một giờ đêm mới đến họp." Hà Bôn dừng một chút nói, "Bí thư Lý, anh thực sự quyết tâm xây xong cầu Khổ Đằng, thì đối với Hương Khổ Đằng Hà mà nói, anh sẽ trở thành công thần thiên cổ rồi."

"Nhưng Hương trưởng Cố lại luôn lo lắng trăn trở, ông ấy nói ép mọi người quá, sẽ xảy ra vấn đề lớn."

"Anh cầm tiền từ tay bách tính, dùng không thiếu một xu vào việc xây cầu, ai sẽ có ý kiến với anh? Ai sẽ cho rằng anh đang ép họ? Tôi đã nói rồi, họ không những không có ý kiến với anh, lúc nào anh rời khỏi Hương Khổ Đằng Hà, họ còn đốt pháo tiễn anh nữa." Hà Bôn dừng một chút, hỏi Lý Đông Minh: "Bí thư Lý, anh ở làng Trúc Sơn Á hai ngày, đã đến nhà Đặng Khải Phóng chưa?"

Lý Đông Minh không biết anh ta hỏi câu này có ý gì, nói: "Chưa đến nhà anh ta, nhưng người này tôi biết. Anh ta có chút học thức, chính sách pháp luật của nhà nước cũng hiểu được một chút." Anh không nói ra chuyện Đặng Khải Phóng cãi nhau với mình vì không chịu nộp tiền góp vốn, sợ nói ra gây ảnh hưởng không tốt, làm ảnh hưởng đến sự tích cực góp vốn của quần chúng làng Đại Nham.

"Vợ Đặng Khải Phóng chính là em gái ruột của Bí thư Mạc. Tên là Mạc Như Hoa."

"Thật sao? Em rể đó của Bí thư Mạc không đơn giản đâu. Người làng Trúc Sơn Á đều gọi anh ta là tú tài."

"Nếu có thời gian, anh hãy đến nhà Đặng Khải Phóng dạo chơi, xem cái dáng vẻ thê thảm của Đặng Mỹ Ngọc em gái anh ta, rồi xem đứa con gái riêng của em gái anh ta giống ai."

Lý Đông Minh bối rối không hiểu nhìn Hà Bôn: "Anh nói giống ai?"

Hà Bôn nói: "Anh chưa nhìn thấy cô bé đáng thương đó, tôi nói giống ai liệu anh có tin không?"

Lý Đông Minh không lên tiếng, không biết lời của Hà Bôn này lại đang ám chỉ ai, nên không muốn nói tiếp theo lời anh ta, nói: "Anh nói họp còn một lúc nữa, chúng ta đến nhà Ngũ Lão Quán xem sao."

Hai người đi dọc theo bờ sông xuống. Hà Bôn nhìn vạn ánh đèn đối diện sông Khổ Đằng, hỏi Lý Đông Minh: "Bí thư Lý, anh nhìn thấy hàng đèn đỏ đỏ xanh xanh trên đỉnh trấn Liên Sơn kia chưa?"

Lý Đông Minh nói: "Thấy rồi, trước đây tôi còn chưa thực sự nhìn ngắm cảnh đêm trấn Liên Sơn, thực sự không tệ đâu. Đợi đến khi cầu Khổ Đằng xây xong, hương chúng ta cũng sẽ giàu có như trấn Liên Sơn thôi."

Hà Bôn hỏi anh: "Anh có biết nơi có hàng đèn đỏ đỏ xanh xanh trên đỉnh kia là đâu không?"

"Cái này thì tôi không để ý."

"Đó là tửu gia Liên Sơn của Cố Gia Phú. Con của em gái Đặng Khải Phóng chính là mang thai ở tửu gia Liên Sơn, đi huyện phá thai, giữa đường nhảy tàu tự sát, bị tàu hỏa cán đứt hai chân, trở thành tàn phế suốt đời. Ở làng Mao Sơn Xung và làng Trúc Sơn Á còn có ba cô gái làm phục vụ ở tửu gia của ông ta một năm, sau đó rời tửu gia không biết đi đâu, hơn một năm sau mới gửi thư về nhà nói rằng họ đều đã kết hôn ở vùng nông thôn Phúc Kiến."

Lý Đông Minh im lặng, cũng không muốn nghe anh ta nói những chuyện này, đây đều là những lời thị phi không có nguyên tắc.

"Hiện giờ Cố Gia Phú lại tuyển mấy cô gái từ nông thôn đến tửu gia của ông ta làm phục vụ, người nào cũng xinh đẹp lạ thường. Trương Đóa, con gái Bí thư Trương làng Mao Sơn Xung cũng bị tuyển đi rồi." Hà Bôn dừng một chút, nói: "Thực ra, ai cũng biết phục vụ ở tửu gia Liên Sơn đang làm gì, nhưng những cô gái này vẫn muốn đi, vì nhà họ thực sự quá nghèo."

Lý Đông Minh nhớ lại một ngày không lâu sau khi đến Hương Khổ Đằng Hà, Cố Gia Phú đón anh đến tửu gia của ông ta ăn cơm, nói là Huyện trưởng Đinh đến, muốn anh đến tiếp Huyện trưởng Đinh uống rượu. Anh nhớ là tửu gia có mấy cô phục vụ trẻ tuổi. Huyện trưởng Đinh có vẻ rất quen thuộc với họ. Sau này anh mới nghe nói, Huyện trưởng Đinh khi xóa đói giảm nghèo ở Hương Khổ Đằng Hà, vẫn luôn ở tại tửu gia Liên Sơn của Cố Gia Phú. Hiện giờ mỗi lần ông ta đến trấn Liên Sơn, vẫn ở tửu gia Liên Sơn. Còn nghe nói ông ta và anh em nhà họ Cố có mối quan hệ không tầm thường, nhưng rốt cuộc có khúc mắc gì thì không được biết. Anh muốn đem chuyện Bí thư Châu của Ủy ban Kỷ luật chuẩn bị xuống nói cho Hà Bôn nghe, nghĩ lại rồi thôi, Bí thư Châu xuống cũng chẳng phải tin tốt lành gì, nói ra gây xôn xao dư luận quần chúng thì không hay, không khéo Cố Gia Hảo lại làm ầm ĩ.

Hai người một lát sau đã đến nhà Ngũ Lão Quán. Ngũ Lão Quán và người vợ mù của ông đang ăn cơm, nhìn thấy Ủy viên Hà dẫn Bí thư Lý đến thăm mình, có chút thụ sủng nhược kinh, nói: "Tôi định ăn cơm xong là đi họp." Ngũ Lão Quán là trẻ mồ côi, cha mẹ mất vì đói trong ba năm khó khăn, ông là do đội sản xuất thời đó nuôi lớn. Ông không được đi học, vì nghèo, đến năm ba mươi tuổi mới kết hôn với một người phụ nữ bị mù hai mắt. Người phụ nữ đó cũng khá chịu khó, năm sau đã sinh cho ông một cậu con trai. Con trai từ nhỏ đã hiểu chuyện, không chỉ giúp việc nhà, học hành cũng rất nỗ lực, năm nào cũng đứng đầu. Nhưng không ngờ, con sông Khổ Đằng trước cửa đã cướp đi sinh mạng của nó, khiến người mẹ mù của nó đau lòng đến mức phát điên, bất kể nắng mưa, ngày nào cũng đứng bên sông Khổ Đằng khóc gọi con trai. Người vợ mù nghe nói bí thư chính quyền hương đến thăm bà và chồng, khóc nói: "Bí thư Lý, anh làm việc thiện đi, xây cầu cho tốt, bách tính sẽ ghi nhớ ơn anh. Hương Khổ Đằng Hà chúng ta không thể để chết đuối người được nữa đâu. Anh xem nhà chúng tôi, sau này già rồi trông cậy vào ai nuôi dưỡng."

Lý Đông Minh tâm trạng vô cùng nặng nề, nói: "Lần này tôi đã hạ quyết tâm, nhất định phải xây cầu cho tốt, không thể để xảy ra chuyện chết đuối nữa." Sau đó, Lý Đông Minh khuyên người vợ mù: "Sau này hai bác già rồi không làm việc được nữa, chính quyền hương chắc chắn cũng sẽ không nghèo như bây giờ, nhà nước sẽ mở viện phúc lợi, chăm sóc tốt cho hai bác, hai bác cứ yên tâm."

Một bóng đèn điện mười watt treo ở giữa căn nhà rách nát, ánh đèn lờ mờ hòa lẫn với ánh trăng lọt qua kẽ ngói vỡ của mái nhà, rắc lên mặt Ngũ Lão Quán và người vợ mù của ông, rắc lên cơm khoai lang và bát rau dưa không có dầu mỡ trên bàn. Lý Đông Minh nói: "Lão Ngũ, nhà hai bác chỉ ăn cơm canh thế này thôi sao? Cả căn nhà này nữa, cũng phải sửa lại mới được, nếu không ngày mưa thì ở thế nào?"

Người vợ mù của Ngũ Lão Quán nói: "Nhà chúng tôi lão già nhà tôi nói, Bí thư Mạc đã bảo, lần này Bí thư Lý sẽ không lừa chúng ta, là thật lòng thật dạ muốn xây cầu, không phải cầm tiền của chúng ta đi 'mượn gà đẻ trứng', chúng ta phải chịu khổ vài năm, quyên góp nhiều tiền hơn, xây cầu cho tốt. Cơm khoai lang không béo người, nhưng không chết đói được người, nhà rách dột mưa, cũng không làm chết được người."

Lời nói của người vợ mù khiến Lý Đông Minh vô cùng cảm động, anh nói: "Năm sau cầu xây xong, tôi thực sự muốn dựng một tấm bia ở đầu cầu, khắc tên tất cả những người bụng đói góp tiền xây cầu lên bia đá, để nhân dân Hương Khổ Đằng Hà đời đời kiếp kiếp ghi nhớ họ."

"Bí thư Lý anh nói sai rồi, người nên dựng bia không phải chúng tôi, mà là Bí thư Lý anh. Người làng Đại Nham chúng tôi đều bảo, sau khi cầu xây xong, chúng tôi sẽ góp thêm chút tiền để dựng bia công đức cho anh."

Đêm đó từ cuộc họp ở làng Đại Nham trở về, đã nửa đêm rồi, tâm trạng Lý Đông Minh vô cùng kích động. Đại hội quần chúng làng Đại Nham tổ chức vô cùng thành công, mọi người đều nói trong vòng ba ngày sẽ nộp đủ tiền góp vốn không thiếu một xu vào tay Bí thư Mạc, để ông ấy mang đến chính quyền hương. Trên đường trở về, Lý Đông Minh nói với Hà Bôn: "Bách tính Hương Khổ Đằng Hà vẫn rất hiểu lý lẽ mà, người không muốn nộp tiền góp vốn chỉ là số ít, thật không hiểu sao Hương trưởng Cố lại sợ góp vốn đến thế."

Hà Bôn cười nói: "Bí thư Lý anh đừng tưởng tiền góp vốn làng Đại Nham dễ lấy, tiền góp vốn của Hương Khổ Đằng Hà đều dễ lấy. Nếu đều dễ lấy thì anh đã chẳng cần phải đuổi dê của nhà Bí thư Toàn về chính quyền hương."

Lý Đông Minh nhíu mày, nói: "Cũng đúng, cùng một hương, sao giác ngộ lại khác nhau đến thế, tôi thực sự có chút không hiểu nổi."

"Từ từ rồi anh sẽ hiểu thôi." Hà Bôn cười tinh quái, "Ở đây tự nhiên có nguyên nhân, nhưng có một điểm anh phải tin, cuối cùng mọi người đều sẽ nộp đủ tiền góp vốn lên."

"Lão Hà anh đừng bán quan tử trước mặt tôi, rốt cuộc nguyên nhân là gì?"

"Mấy bí thư chi bộ làng của Hương Khổ Đằng Hà không phải là bí thư làng bình thường đâu, họ đối với rất nhiều chuyện của chính quyền hương luôn có ý kiến, có bất bình. Ví dụ như các loại phí văn phòng xí nghiệp hương thu của nông dân, ví dụ như Cố Gia Phú, Khuang Xing Yi và Ning Zhan Cai mấy người đó hoành hành ngang ngược, làm nhiều việc ác, bách tính Hương Khổ Đằng Hà lại giận mà không dám nói. Họ đã phản ánh lên trên nhiều lần, một số người không những không coi là chuyện gì, còn bao che cho đám người này. Họ nói họ sẽ không bỏ cuộc đâu."

Lý Đông Minh có chút tức giận nói: "Vậy ra, họ đối đầu với tôi là vì vậy sao."

Hà Bôn không đáp lại lời anh, một lúc lâu sau, anh ta nói: "Nếu anh có hứng thú, tối nay chúng ta xem một chuyện lạ được không?"

Hà Bôn đã nhắc đến chuyện này mấy lần rồi, Lý Đông Minh hỏi: "Chồng của Nghiêm Hủy không biết à?"

"Biết thì đã sao. Năm năm trước, Nghiêm Hủy còn là một cô gái nông thôn, là Huyện trưởng Đinh đưa cô ta đến chính quyền hương làm phục vụ, sau đó lại đích thân làm mối cho cô ta yêu đương với một thanh niên ở trạm quản lý đất đai. Sau khi Nghiêm Hủy kết hôn, Hương trưởng Cố liền tuyển cô ta làm thư ký chính quyền hương. Đầu năm nay, Huyện trưởng Đinh đưa chồng cô ta đến trạm quản lý đất đai trấn Liên Sơn, hai ba ngày cũng không về một lần, họ lên giường với cô ta lại càng thuận tiện hơn. Huyện trưởng Đinh đến hương thì cô ta ngủ với Huyện trưởng Đinh, Huyện trưởng Đinh đi rồi cô ta lại ngủ với Hương trưởng Cố."

Lý Đông Minh không lên tiếng, chuyện như thế này, chồng người ta không nói, người khác sao quản được. Một lát sau, anh nói: "Đây là chuyện cuộc sống của người ta, hai bên tình nguyện, gia đình hai bên cũng không xảy ra vấn đề gì, Hà Bôn anh đừng bận tâm chuyện này nữa. Nhiệm vụ hiện tại tôi giao cho anh là giám sát lãnh đạo chính quyền hương chúng ta không được để xảy ra vấn đề về đại thị đại phi, tiếp đó là làm tốt công tác thu nộp tiền góp vốn ở làng Đại Nham, làm một mô hình cho Hương Khổ Đằng Hà."

Hà Bôn nói: "Được thôi. Chỉ là, đến lúc đó Bí thư Lý anh đừng quên là chính anh bảo tôi giám sát cán bộ Hương Khổ Đằng Hà không để xảy ra sai sót trong vấn đề đại thị đại phi đấy nhé. Lúc đó anh đừng bảo tôi lo chuyện bao đồng."

Lý Đông Minh không thèm để ý đến anh ta nữa, anh cảm thấy Hà Bôn này thực sự rất khó dây dưa.