Sở dĩ sông Khổ Đằng có cái tên này là vì trên các sườn đồi ven bờ sông mọc một loài cây dây leo. Sức sống của loài dây leo này cực kỳ mãnh liệt, bất kể là trên sườn núi cằn cỗi hay vách đá, chỉ cần có một tầng đất mỏng là dây leo đã có thể mọc lên tươi tốt, hơn nữa lại cực kỳ chịu hạn, cho dù có hạn hán cháy da cháy thịt, nó vẫn giữ nguyên vẻ xanh tươi mơn mởn. Chỉ có điều, dây leo này nhìn đẹp chứ không ăn được, vị vô cùng đắng chát, trâu bò lợn dê đều không thèm ăn. Người ta bèn gọi nó là cỏ khổ đằng. Thế là những ngọn núi ven sông được gọi là núi Khổ Đằng, và con sông này cũng được gọi là sông Khổ Đằng.

Cỏ khổ đằng tuy ăn vào đắng chát nhưng lại là cỏ cứu mạng của người dân bách tính hương Khổ Đằng. Cứ đến tháng năm tháng sáu âm lịch, những người nông dân không có cơm ăn lại lên sườn núi hái cỏ khổ đằng về, luộc chín, ngâm trong nước lạnh ba ngày để xả bớt vị đắng, rồi cho muối vào xào lên để ăn lót dạ chống đói. Những năm gần đây, một số người thành phố nói rằng ăn nhiều thịt gà thịt vịt sẽ sinh bệnh, nên rất chuộng đồ ăn xanh. Thế là có người bảo cỏ khổ đằng ăn vào có thể hạ huyết áp, chữa bệnh tim, thế là một số người thành phố chuyên môn đến các sườn núi ven sông Khổ Đằng hái cỏ khổ đằng về làm món ăn. Quán ăn Liên Sơn của Cố Gia Phú có một món đặc trưng phục vụ người thành phố là món cỏ khổ đằng xào tươi ớt đỏ khô. Nhưng người dân hương Khổ Đằng thì vẫn không ăn cỏ khổ đằng, họ bảo tháng năm tháng sáu âm lịch mà ăn nhiều cỏ khổ đằng, mồ hôi tiết ra toàn vị đắng, có gì mà ngon lành chứ.

Nói thật lòng, cây cầu ở hương Khổ Đằng này quả thực phải sửa rồi. Các đời lãnh đạo hương Khổ Đằng đều có một câu cửa miệng: Nguyên nhân gốc rễ khiến kinh tế hương Khổ Đằng không phát triển lên được chính là vì giao thông hương Khổ Đằng quá bất tiện. Một con sông tuy không lớn nhưng lại chảy xiết vô cùng, đã chặn đứng lối ra của hương Khổ Đằng, khiến hương Khổ Đằng trở thành một góc chết. Sản xuất không phát triển lên được, đời sống Nhân dân vẫn vô cùng gian khổ, cứ đến tháng năm tháng sáu, rất nhiều hộ gia đình vẫn phải ăn cỏ khổ đằng để chống đói. Hương Khổ Đằng đã trở thành trấn hương nghèo đói và lạc hậu nhất huyện Tây Sơn, thậm chí là cả thành phố Tây Lĩnh.

Năm nay vừa qua Tết Nguyên đán, Huyện ủy viên Triệu Tường Sinh đã dẫn theo Phó huyện trưởng Đinh An Ren đưa Lý Đông Minh đến hương Khổ Đằng công tác. Ba người chui từ chiếc xe hơi đậu ở bến đò trấn Liên Sơn ra, bước lên chiếc thuyền gỗ đã nhiều năm không được tu sửa. Lúc chiếc thuyền gỗ tròng trành chèo từ vùng nước xiết ven bến sang bờ bên kia sông Khổ Đằng, có mấy lần suýt bị sóng đánh lật úp. Khiến Triệu Tường Sinh sợ đến mức quên cả thân phận của mình, nằm rạp trên tấm ván thuyền dơ dáy, toàn thân run lập cập. Lên đến bờ, ông vừa lau mồ hôi trên trán vừa nói: "Tiểu Lý này, cậu làm bí thư một nhiệm kỳ ở hương Khổ Đằng, cậu phải xây cho tôi một cây cầu trên sông Khổ Đằng. Trên sông Khổ Đằng mà không có cầu, người dân hương Khổ Đằng làm sao mà khá lên được chứ." Nói đoạn lại quay đầu sang hỏi Đinh An Ren: "Nghe nói cậu từng đến đây xóa đói giảm nghèo à?"

Đinh An Ren nói: "Năm năm trước từng ở lại đây hai năm."

"Sau đó điểm liên lạc của cậu vẫn ở đây à?"

"Năm ngoái đã đổi rồi. Ở trấn Liên Sơn." Ánh mắt Đinh An Ren không dám đối diện với ánh mắt của Triệu Tường Sinh, "Cơ sở của hương này quá kém, giao thông lại bất tiện. Tiểu Lý, cậu đến đây phải chuẩn bị chịu khổ mấy năm, sụt mấy cân thịt, thậm chí có khả năng còn phải chịu rất nhiều uất ức oan ức nữa. Xây cầu tuyệt đối không phải là chuyện dễ dàng đâu. Quần chúng ở đây tuy nghèo, nhưng toàn những thành phần khó quản lý, sơ sẩy một cái là họ đi khiếu kiện ngay."

Triệu Tường Sinh nói: "Tôi kêu cậu Phó huyện trưởng Đinh đến đây, chính là muốn cậu kể cho Tiểu Lý nghe tình hình của hương Khổ Đằng, để cậu ấy có sự chuẩn bị về tư tưởng."

Đinh An Ren nói: "Người dân hương Khổ Đằng đều rõ cả, họ chịu thiệt thòi vì giao thông bất tiện."

Đối bờ của hương Khổ Đằng là trấn Liên Sơn. Theo lời các bậc cao niên kể lại, trước kia trấn Liên Sơn chỉ có mấy chục hộ gia đình, cũng không gọi là trấn Liên Sơn, mà gọi là Đấu Lạp Áo. Nghe nói mấy chục hộ gia đình đó đều dựa vào việc đan nón lá mưu sinh qua ngày, đan xong nón lá thì gánh sang hương Khổ Đằng ở bên này sông để bán. Chỉ vì hơn năm mươi năm trước có một con đường tỉnh lộ chạy qua Đấu Lạp Áo, các hộ dân ở Đấu Lạp Áo mới dần đông lên. Đặc biệt là cách đây hai năm mươi năm, một con đường sắt chạy ngang Đông Tây kỳ diệu chui ra từ trong bụng núi phía sau Đấu Lạp Áo, hai thanh ray sáng loáng lướt qua thôn Đấu Lạp Áo kéo dài về hướng Đông Nam. Những người xây đường sắt đó đã cất mấy gian nhà gạch trên sườn núi không xa Đấu Lạp Áo, còn dựng một tấm biển xi măng cao năm thước ở phía trước cách nhà gạch không xa, bên trên viết ba chữ lớn: Ga Liên Sơn. Thế là những chuyến tàu hỏa qua lại sau khi chui ra từ bụng núi, đều phải dừng lại ở đây hai phút, thở dốc một hơi, rồi lại ình oịch chui vào trong bụng núi phía trước. Điều này khiến cho tên tuổi của Đấu Lạp Áo bỗng chốc nổi tiếng gấp trăm lần.

Người làm ăn buôn bán, bôn ba khắp nơi ở mấy hương trấn lân cận đều đổ xô đến đây. Có lúc, một số nam thanh nữ tú ngược xuôi Nam Bắc, cũng xuống tàu ở đây, ngó trước ngó sau chạy về vùng nông thôn, bảo là ở thành phố chán ngấy rồi, về nông thôn hít thở không khí trong lành, ngắm cảnh sắc núi non đồng quê. Sau đó, nghe nói cỏ khổ đằng ăn vào có thể hạ huyết áp, liền có một số người thành phố chuyên đến vì muốn hái cỏ khổ đằng, khiến cho Đấu Lạp Áo càng thêm náo nhiệt. Người Đấu Lạp Áo lúc ấy cảm thấy cái tên Đấu Lạp Áo mà bao đời nay họ đã quen gọi thực sự quá quê mùa, có chút không thốt nên lời với người bên ngoài, cũng chẳng buồn tìm hiểu tại sao những người làm đường sắt lại gọi ga tàu hỏa bên cạnh Đấu Lạp Áo là ga Liên Sơn, liền đổi luôn tên trấn Đấu Lạp Áo thành trấn Liên Sơn.

Những năm gần đây, người dân hương Khổ Đằng ở bên này sông trân trân nhìn từng tòa nhà gạch mọc lên trên sườn đồiấp gềnh ở đối bờ sông, từng ngọn ống khói cao lên, rồi tỏa ra làn khói lam chiều. Một con đường nhựa còn kéo dài mãi dọc theo bờ sông Khổ Đằng, khiến cho trấn Liên Sơn vô cùng bề thế, vô cùng náo nhiệt.

Chỉ trong thời gian mười mấy năm, trấn Liên Sơn đã trở thành tụ trấn phồn hoa và giàu có nhất trong vòng bán kính trăm dặm. Người trấn Liên Sơn ai nấy đều vui mừng khôn xiết bước lên cuộc sống khấm khá. Thế nhưng, hương Khổ Đằng ở bên này sông thì cảnh quan vẫn y nguyên như cũ. Những ngôi nhà gỗ thấp tè cũ kỹ, đường làng ngập bùn đất và phân lợn. Nông dân hương Khổ Đằng vẫn cứ bán mặt cho đất bán lưng cho trời mồ hôi nhễ nhại cày cuốc kiếm miếng ăn từ đất, vẫn chỉ có thể nấu cháo qua loa cho được lưng bụng, đến tháng năm tháng sáu, vẫn phải dùng cỏ khổ đằng để lót dạ chống đói.

Thực ra, nếu bàn về điều kiện tài nguyên, hương Khổ Đằng hơn hẳn trấn Liên Sơn rất nhiều, hương Khổ Đằng là khu vực lâm nghiệp, sản xuất gỗ, sản xuất tre nứa. Tài nguyên dược liệu trong núi cũng vô cùng phong phú. Hương Khổ Đằng còn có từng ngọn núi đá vôi. Chỉ vì một con sông ngăn cản đường tài lộc của người hương Khổ Đằng, khiến cho hương Khổ Đằng chỉ có thể trở thành căn cứ cung cấp nguyên liệu thô cho trấn Liên Sơn, trân trân nhìn người ta ở trấn Liên Sơn mua gỗ của hương Khổ Đằng đi, mua đá vôi đi, mua đậu nành đi, mua lương thực đi, để mở nhà máy chế biến, mở xí nghiệp, chạy vận tải làm ăn buôn bán, kiếm từng xấp tiền lớn. Ngay cả việc người dân hương Khổ Đằng gánh một gánh rau nhỏ sang bên kia sông để bán, vì qua sông lỡ mất thời gian, không chiếm được địa bàn hoàng kim của chợ rau, cũng đành phải bán rẻ cho người trấn Liên Sơn, để họ mang ra chợ rau bán được giá cao.

Đinh An Ren nói hồi anh ta xóa đói giảm nghèo ở hương Khổ Đằng, trân trân nhìn người trấn Liên Sơn cầm nông sản của người dân hương Khổ Đằng đi kiếm tiền, trong lòng anh ta thật sự không phục, bèn tìm giám đốc Ngân hàng Nông nghiệp huyện, kéo quan hệ vay ba mươi vạn tệ, tự mình mở nhà máy chế biến gỗ, tự mình mở nhà máy vôi. Chỉ có điều, sản phẩm làm ra rồi, vẫn phải chuyển qua sông mới có đường tiêu thụ. Đặc biệt là vôi sau khi nung, trước tiên phải dựa vào vai gánh lưng cõng vận chuyển ra bờ sông, dùng thuyền chở qua sông, rồi lại dựa vào vai gánh lưng cõng vận chuyển lên thị trấn. Qua sông Khổ Đằng chỉ có một chiếc thuyền nhỏ, hai mùa xuân hạ sông Khổ Đằng lúc nào cũng dâng nước, dòng nước chảy xiết giữa sông cuồn cuộn như tên bắn, sơ sẩy một cái là lật thuyền ngay.

Mùa đông thời tiết lạnh giá, lại rất khó thuê được nhân công làm cái công việc vác vai nặng nhọc này. Mùa thu là mùa đẹp, nước sông không sâu không nông, nhưng người qua sông lại đặc biệt đông, lượng lương giăng thu mua của cả một hương cũng đủ cho chiếc đò ngang bận rộn suốt hai tháng trời. Kinh tế thị trường ngày nay, thời gian chính là tiền bạc, cậu chậm trễ nửa ngày ở đây, người ta sẽ cướp mất mối làm ăn của cậu. Cuối cùng, đậu phụ biến thành giá thịt heo, lấy đâu ra tiền mà kiếm chứ. Nhà máy chế biến gỗ và nhà máy vôi đều chỉ mở được hơn một năm là sụp đổ, khoản vay ba mươi vạn chưa trả hết, lại còn nợ rất nhiều khoản tiền của thôn.

Không có cầu, trẻ con đi học cũng bất tiện. Hương Khổ Đằng chỉ có một trường tiểu học hoàn chỉnh do hương bám (tổ chức), trẻ con đến mười ba mười bốn tuổi, là phải qua sông sang trấn Liên Sơn học cấp hai, chuyến đi sớm, chuyến về muộn, nước sông dâng lên dữ dội quá, thì đành phải nghỉ học. Tháng năm năm ngoái, sông Khổ Đằng nước dâng mùa Đoan Ngọ, đứa con trai mười tứ tuổi của lão Ngũ vì sợ nghỉ học nên cứ nằng nặc đòi người chèo đò đưa sang sông đi học, kết quả thuyền bị sóng đánh lật ở giữa sông, mãi đến hạ lưu cách đó hai mươi dặm mới tìm thấy thi thể con trai lão Ngũ.

Người dân hương Khổ Đằng nằm mơ cũng muốn xây một cây cầu trên sông Khổ Đằng. Thế nhưng cây cầu này mãi vẫn không xây nổi. Bên này sông chỉ có một hương, nhà nước không thể nào cấp kinh phí chuyên dụng cho họ xây cầu, muốn xây cầu thì chỉ có thể dựa vào tiền tự quyên góp của chính họ. Các đời lãnh đạo hương Khổ Đằng đều từng đưa ra quyết định là phải xây cầu. Chỉ có điều, hễ phân bổ chi phí xây cầu lên đầu người dân hương Khổ Đằng, thì cái quyết định đó lại chẳng thể hạ xuống nổi. Mỗi người vài trăm tệ, một hương nghèo đói như hương Khổ Đằng làm sao mà gom góp được tiền lên chứ. Huống chi ngày nay cấp trên hết lần này đến lần khác nhấn mạnh phải giảm bớt gánh nặng cho nông dân, vị lãnh đạo nào dám mạo hiểm chịu kỷ luật cách chức để vét tiền từ tay nông dân xây cầu chứ.

Đinh An Ren nói đến đây thì ngừng lại. Năm đầu tiên xóa đói giảm nghèo ở hương Khổ Đằng, Đinh An Ren đã dời chính quyền hương từ thôn Đại Nham lên sườn núi lưng chừng bên bờ sông Khổ Đằng. Năm thứ hai, anh ta lớn tiếng đòi xây cho hương Khổ Đằng một cây cầu, Bí thư và Huyện trưởng trong tình hình tài chính của huyện vô cùng căng thẳng, đã cấp cho hương Khổ Đằng ba mươi vạn, yêu cầu hương Khổ Đằng tự mình huy động thêm một phần vốn, xây cầu lên.

Lúc đó Cố Gia Hảo vừa làm hương trưởng chưa bao lâu, bèn bảo Cố Gia Phú mời một kỹ sư cầu đường từ Công ty Kỹ thuật Cầu đường Huyện đến, ở lại hương Khổ Đằng một tháng, đưa ra bản vẽ thiết kế, kinh phí cũng đã được dự toán. Vị kỹ sư cầu đường đưa ra hai bản vẽ thiết kế, hai phương án. Một phương án là xây một cây cầu tạm có thể qua lại trên sông Khổ Đằng, rộng năm mét, dài hai mươi mét, ở giữa có hai vòm lớn, hai bên có hai vòm nhỏ, cầu phụ ở hai đầu lấy vật liệu tại chỗ, đắp bằng đá. Một số công việc phụ trợ để xây cầu thì động viên người dân hương Khổ Đằng hoàn thành dưới hình thức lao động nghĩa vụ. Cần khoảng hai triệu tiền vốn. Phương án còn lại là căn cứ vào tài nguyên phong phú của hương Khổ Đằng và nhu cầu phát triển sau này, xây cầu lớn xi măng hai làn xe, vốn đầu tư cần khoảng bốn triệu.

Cố Gia Hảo có hơi do dự, đừng nói là xây cầu lớn, xây một cây cầu nhỏ, tính cả trẻ sơ sinh vừa chào đời cho đến cụ già năm bảo tám mươi tuổi, tính ra đầu người cũng phải mất ba trăm tệ. Để thu lên một khoản tiền như vậy khó khăn nhường nào. Bức bách quá, nhỡ đâu có chuyện thắt cổ uống thuốc trừ sâu, án mạng gì xảy ra thì sao. Lúc này, người em trai Cố Gia Phú đang làm chủ nhiệm văn phòng xí nghiệp của hương liền hiến kế, muốn vơ vét chừng ấy tiền từ tay nông dân thì làm sao mà khả thi, chi bằng trước tiên vơ vét năm mươi vạn từ tay họ, đầu người một trăm. Cùng với ba mươi vạn của huyện gộp lại đặt vào văn phòng xí nghiệp của hương, chúng ta đem đi đầu cơ đất đai. Bây giờ cả nước đều đang làm khu phát triển, đầu cơ đất đai kiếm tiền lắm. Biết đâu chỉ một đêm là kiếm được mấy chục triệu.

"Cái này gọi là mượn gà đẻ trứng. Hương trưởng đưa cho tôi một con gà mái, tôi Cố Gia Phú sẽ đẻ cho anh một quả trứng vàng."

Mưu kế này của hắn trước tiên nhận được sự đồng tình của Đinh An Ren, anh ta bảo người dân hương Khổ Đằng bao đời nay vẫn sống qua ngày như thế đấy, cũng không kém cạnh gì việc một năm rưỡi không có cầu để qua sông. Cố Gia Hảo nói: "Tôi không cần cậu một đêm kiếm cho tôi mấy chục vạn, trong vòng ba năm cậu phải trả lại cho tôi tám mươi vạn vốn gốc, lại đưa cho tôi bốn mươi vạn tiền lời, tôi sẽ nghĩ cách khác mấy chục vạn nữa, gom đủ một triệu rưỡi, mời kỹ sư sửa lại bản vẽ thu hẹp lại một chút, đơn giản hóa đi. Mấy ngàn người trong một hương qua cầu, không cần phải xây cầu kỳ công thế đâu."

Cố Gia Phú liên mồm bảo không thành vấn đề, đến lúc đó chính quyền hương chỉ việc kiểm đếm tiền vé là được. Bí thư Đảng ủy hương lúc bấy giờ cũng giống như Lý Đông Minh hiện tại, đều từ văn phòng huyện ủy xuống, còn trẻ hơn cả Lý Đông Minh, còn sốt sắng muốn quay về thành phố hơn cả Lý Đông Minh. Trăm việc đều trông chờ vào vị Cố hương trưởng sinh ra và lớn lên ở địa phương này. Cố Gia Hảo nói: "Bớt đi cho nông dân mấy trăm tệ tiền quyên góp, chậm xây cầu ba năm cũng đáng."

Cố Gia Phú dùng tám mươi vạn tệ đó khoanh vùng mười hai mẫu đất hoang ở sườn đồi hoang phía Tây trấn Liên Sơn. Theo lời Cố Gia Phú nói lúc đó, một ông chủ người Quảng Châu đã chấm trúng mảnh đất sườn đồi đó, bảo là muốn xây nhà sàn ở đó làm khu nghỉ dưỡng, để cho những người thành phố đó dẫn theo phụ nữ đến nghỉ dưỡng vào các dịp lễ Tết, đến lúc đó ông chủ Quảng Châu đừng hòng lấy được mảnh đất sườn đồi hoang đó từ tay hắn nếu không có ba triệu. Thế nhưng, mấy năm trôi qua, chẳng có ông chủ người Quảng Châu nào đến mua mảnh đất sườn đồi hoang đó để xây nhà sàn làm khu nghỉ dưỡng cả. Số tiền mồ hôi nước mắt quyên góp từ tay người dân hương Khổ Đằng cũng chẳng đẻ ra được quả trứng vàng nào cả.

Người ta nói nhỏ với nhau rằng, mảnh đất sườn đồi hoang đó chỉ có thể làm bãi tha ma chôn người chết, chẳng có ai đi đầu cơ với hắn cái tên Cố Gia Phú này cả. Mảnh đất sườn đồi hoang đó cho đến nay vẫn nằm trơ trơ ở đó mọc đầy cỏ tranh, làm nơi trú ngụ cho rắn và chuột. Nhà riêng của Cố Gia Phú thì lại đổi khác, bán ngôi nhà ở Mao Sơn Trùng đi, xây một ngôi nhà gạch ba tầng ở khu vực hoàng kim không xa ga tàu hỏa ở trấn Liên Sơn.

Tầng ba tự gia ở, tầng một mở nhà hàng, tầng hai mở nhà nghỉ. Thuê mấy cô gái nông thôn xinh đẹp làm nhân viên phục vụ, ban ngày quét dọn lau bàn dâng trà rót nước, ban đêm ngủ cùng khách. Khách đến nhà hàng lưu trú đông, việc làm ăn liền đặc biệt phát đạt. Nghe nói tiền tiết kiệm của Cố Gia Phú đã vượt quá triệu tệ. Người anh trai Cố Gia Hảo và hai người Cương Hưng Nghĩa, Ninh Khải Tài ở văn phòng xí nghiệp cũng chuyển nhà sang bên kia sông rồi. Nhà xây tuy không bằng nhà của Cố Gia Phú, nhưng dẫu sao vợ con cũng đã rời khỏi hương Khổ Đằng nghèo đói lạc hậu lại vô cùng bất tiện về giao thông, con cái đi học cũng không phải lo lắng sẽ bị rơi xuống sông Khổ Đằng chết đuối nữa.

Điều này khiến cho người dân hương Khổ Đằng vô cùng bất bình, mắng anh em nhà họ Cố tâm can quá độc ác, cầm tiền máu mưu lợi cho bản thân bằng máu và mồ hôi của tất cả mọi người.

Ủy viên Kỷ luật hương Hà Bôn cho rằng trong chuyện này có vấn đề tham ô hủ hóa, đã nhiều lần phản ánh tình hình với Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Huyện. Bí thư chi bộ thôn Đại Nham Mạc Hồ Tử, bí thư chi bộ thôn Trúc Sơn Nhã Á Toàn An, bí thư chi bộ thôn Đương Dương Pốc Lưu Lai Xuân mấy người, còn liên kết một số dân làng cùng ký tên viết đơn khiếu kiện anh em nhà họ Cố lên huyện lên thành phố, thậm chí lên cả tỉnh, yêu cầu trả lại tiền quyên góp của họ.

Đinh An Ren sau khi làm Phó huyện trưởng liền kéo mấy người từ Cục Nông nghiệp Huyện xuống, ra điều tra sổ sách ra dáng mấy ngày. Nhưng Cố Gia Phú đưa ra được chứng từ, tiền quyên góp của người dân quả thực đều đã ném hết vào bãi tha ma hoang vu mọc đầy cỏ tranh ở trấn Liên Sơn đó rồi. Muốn nói có sai sót, thì cũng chỉ thuộc về sai lầm trong việc ra quyết định. Ngày nay chuyện bỏ tiền mua bài học kinh nghiệm như thế này đã vô cùng vô cùng nhiều, thật sự không có gì lạ lẫm nữa. Người ta vứt ra mấy chục triệu, thậm chí bao nhiêu trăm triệu để mua ruộng mua đất mua núi mua sông, phát triển cái này cái nọ, cuối cùng đến cái tăm nước cũng chẳng sủi lên được, hương Khổ Đằng vứt đi tám mươi vạn thì tính là cái thá gì chứ.

Hôm sau, cuộc họp bí thư chi bộ được triệu tập đúng hạn. Chín vị bí thư chi bộ đến không thiếu một ai, cán bộ công nhân viên chính quyền hương cũng có mặt vô cùng đầy đủ, không có một ai xin phép nghỉ. Lý Đông Minh đem chuyện huyện cấp một triệu tệ ủng hộ xây cầu lớn Khổ Đằng nói cho mọi người nghe, còn truyền đạt chỉ thị của Bí thư Triệu và Huyện trưởng Thường. Sau đó liền truyền đạt quyết định của Đảng ủy hương đến các bí thư chi bộ các thôn, anh ta nói:

"Đảng ủy hương sau khi nghiên cứu kỹ lưỡng, quyết định ngày mùng một tháng Mười sẽ khởi công xây dựng cầu lớn xi măng trên sông Khổ Đằng. Để thích ứng với đại cục đại khai phá miền Tây, để hương chúng ta nhanh chóng thoát nghèo làm giàu, nhân dân quần chúng ai nấy đều có thể có cuộc sống tốt đẹp giống như người dân trấn Liên Sơn, chúng ta phải xây cầu lớn hai làn xe, chạy xe tải lớn. Chỉ có điều, nguồn vốn vẫn còn khoảng cách thiếu hụt khá lớn, ngoài một triệu tệ huyện giao cho chúng ta ra, còn phải quyên góp ba triệu tệ từ chính tay người dân chúng ta.

Cân nhắc đến khó khăn thực tế của mọi người, chính quyền hương quyết định khoản tiền quyên góp năm trăm tệ đầu người sẽ chia làm hai đợt đóng, đợt đầu đóng ba trăm tệ đầu người, hoàn thành nộp trước ngày mười tháng Chín. Đợt sau đóng hai trăm tệ, hoàn thành trước cuối tháng Năm năm sau. Các bí thư chi bộ các thôn sau khi tan họp trở về lập tức triệu tập đại hội quần chúng, kiên nhẫn làm công tác tư tưởng cho quần chúng, yêu cầu họ vượt qua mọi khó khăn, tìm cách huy động vốn, hăng hái đóng góp tiền quyên góp xây cầu, đảm bảo ngày mùng một tháng Mười đội thi công xây cầu khởi công chặn sông làm móng."

Sau đó, Lý Đông Minh nói chính quyền hương quyết định thành lập Bộ chỉ huy cầu lớn, "Do tôi đảm nhiệm tổng chỉ huy, hương trưởng Cố đảm nhiệm phó tổng chỉ huy. Các thành viên khác trong Đảng ủy hương đều là thành viên lãnh đạo của Bộ chỉ huy." Anh ta không nói để Cố Gia Phú làm công tác hậu cần của Bộ chỉ huy cầu lớn.

Lý Đông Minh đến hương Khổ Đằng công tác hơn nửa năm nay, đã nghe rất nhiều lời bàn tán xoay quanh việc Cố Gia Phú cầm tiền quyên góp của người dân, đầu cơ đất đai mượn gà đẻ trứng mưu lợi cho bản thân. Trong đại hội động viên quyên góp xây cầu ngày hôm nay, trước mặt các bí thư chi bộ tuyên bố để Cố Gia Phú làm công tác hậu cần của Bộ chỉ huy cầu lớn là tuyệt đối không được, điều đó chẳng khác nào tự mình tạo ra lực cản và chướng ngại cho việc thu tiền quyên góp. Tuy nhiên, anh ta cũng sẽ không bận tâm đến ý kiến và lời bàn tán của quần chúng. Đây là chuyện huyện đã giải quyết xong xuôi từ lâu rồi, lại do chính Phó huyện trưởng Đinh phái người xử lý, có bàn tán nữa anh ta cũng không thể coi là chuyện lớn được. Huống chi, Cố Gia Phú là em ruột của Cố Gia Hảo, cậu ở đây mà làm quan trọng hóa vấn đề lên, Cố Gia Hảo sẽ có ý kiến, sau này sẽ gây khó dễ cho cậu khắp nơi, công việc của cậu sẽ không thể triển khai được. Không có thành tích chính trị, ngày về huyện sẽ trở nên xa vời không có thời hạn. Lý Đông Minh anh dại gì mà đi làm cái chuyện vừa mất lòng cả hai bên thế này.

Không ngờ lời của Lý Đông Minh vừa dứt, Cố Gia Phú đã hào sảng hùng hồn nói rất nhiều lời về việc xây cầu lớn có thể khiến mọi người nhanh chóng làm giàu. Sau đó liền trước mặt chín vị bí thư chi bộ, hai tay vô cùng trang trọng giao một phong bao lì xì đựng hai vạn tệ tiền mặt cho Lý Đông Minh, biểu thị sự ủng hộ đối với việc xây cầu lớn. Sự quyên góp này của Cố Gia Phú khiến các cán bộ hương có chút mất mặt, cũng đành phải thọc tay vào túi. Cố Gia Hảo lớn tiếng biểu thái quyên góp hai nghìn. Lý Đông Minh liền biểu thái quyên góp ba nghìn tệ, anh ta xúc động nói: "Để người dân hương Khổ Đằng qua sông không còn phải chen chúc trên chiếc thuyền rách thủng đáy rỉ nước khắp nơi nữa, để bi kịch như nhà lão Ngũ không tái diễn nữa, để người dân hương Khổ Đằng sớm ngày giàu có lên, tôi Lý Đông Minh nguyện ý ăn mì tôm ba năm."

Chín vị bí thư chi bộ mặt vô biểu tình ngồi bên dưới, nhìn Cố Gia Phú bước lên chủ tịch đoàn, giao chiếc phong bao lì xì hai vạn tệ đó cho Lý Đông Minh, Lý Đông Minh cùng hắn nâng cao chiếc phong bao lì xì đó lên, anh ta học theo dáng vẻ quyên góp của những đại gia trên tivi, ngẩng cao đầu lên, nở một nụ cười rụt rè từ trên cao nhìn xuống. Chín tròng mắt trợn trừng bắt đầu rướm máu.

Lý Đông Minh thấu tình đạt lý nói: "Chúng ta làm cán bộ nhận tiền của nhà nước, quyên góp một chút là điều nên làm. Chúng ta là đầy tớ của nhân dân mà. Đầy tớ của nhân dân thì nên làm nhiều việc thực tế, việc tốt cho quần chúng. Chủ nhiệm Cố quyên tiền cũng là điều nên làm, cậu ấy là một bộ phận người giàu lên trước của hương Khổ Đằng chúng ta, nên đóng góp sức lực để người dân hương Khổ Đằng đều giàu lên. Tôi không yêu cầu các đồng chí bí thư chi bộ quyên tiền đâu, trợ cấp của các đồng chí một tháng chỉ có năm mươi tệ, một năm cũng chỉ có sáu trăm, cống hiến thế là đã đủ lắm rồi. Nhà của mấy vị bí thư chi bộ các thôn tôi đều đến qua cả rồi, đều là hộ khó khăn cả. Đừng nói là có ăn có mặc, ngay cả tiền chữa bệnh cho vợ cũng không lấy ra nổi. Tôi nỡ lòng nào bắt các đồng chí quyên tiền cơ chứ. Đối với các đồng chí, tôi chỉ có hai yêu cầu, một là các đồng chí phải tự mình đi đầu nộp tiền quyên góp. Phải làm gương cho quần chúng trong thôn của mình thấy, để họ biết được quyết tâm quyên góp xây cầu lần này của chính quyền hương. Hai là các đồng chí phải ký tên điểm chỉ cho tôi, cố gắng trong nửa tháng thu hồi toàn bộ số tiền quyên góp đợt đầu của thôn mình. Hôm nay là ngày hai hai tháng Tám, cách ngày khởi công xây cầu còn ba mươi tám ngày nữa. Chúng ta cầm tiền còn phải đi mua thép gai xi măng, làm các công tác chuẩn bị trước khi khởi công. Vốn không đáo vị (được giải ngân đầy đủ), ngày mùng một tháng Mười khởi công chỉ là lời nói suông mà thôi. Các đồng chí hãy nhớ lấy ngày tháng, năm ngày nữa tôi sẽ dẫn người xuống đòi tiền."

Chín vị bí thư chi bộ tuy ôm một bụng đầy những lời muốn chửi thề, nhưng dưới sự thúc giục của Lý Đông Minh vẫn bước lên đài ký tên, điểm chỉ.

Ăn tối xong, chín vị bí thư chi bộ liền vội vã quay về thôn của mình. Bí thư chi bộ thôn Trúc Sơn Nhã Á Toàn An và bí thư chi bộ thôn Đại Nham Mạc Hồ Tử vừa bước ra khỏi cổng chính của chính quyền hương liền bắt đầu chửi rủa. Chửi thủ đoạn của cái tên chó chết Cố Gia Phú đúng là cừ khôi thật, quyên góp có hai vạn tệ mà đã nịnh hót cho Lý Đông Minh cười toe toét cả mày mặt. Thực ra anh ta nào biết Cố Gia Phú là cái tên ăn con hoang không nhả xương, hôm nay hắn quyên góp hai vạn trước mặt anh Lý đây, chứ còn lâu mới biết sau này hắn sẽ vớt vát lại bao nhiêu tiền từ khoản tiền xây cầu nữa. Toàn An nói: "Những năm gần đây văn phòng xí nghiệp của Cố Gia Phú thu tiền gỗ từ chúng tôi, thu phí quản lý dược liệu, lại còn thu bao nhiêu là loại phí này phí nọ. Phí qua sông cũng tăng từ một hào mỗi lần ngày trước lên thành ba hào mỗi lần rồi. Đều bảo là chuẩn bị cho việc xây cầu. Sao họ không tính tất cả số tiền đó vào cơ chứ. Trưởng đồn Lưu đã ước tính qua loa rồi, cộng phí này phí nọ lại với nhau, mỗi năm họ thu từ tay nông dân hơn mười vạn. Bao nhiêu năm nay rồi, ít gì cũng phải mấy chục vạn ấy chứ. Biết đâu họ sớm đã ăn hết, đánh bạc hết, chơi gái hết số tiền đó rồi."

Hai người chửi bới một hồi, Mạc Hồ Tử hỏi Toàn An, lát nữa về thôn thì mở miệng thế nào với mọi người về chuyện tiền quyên góp đây, Toàn An liền nổi giận đùng đùng: "Xây cầu trên sông Khổ Đằng vốn dĩ là chuyện tốt, những kẻ chóp bu của chính quyền hương mà thật tâm thật ý nghĩ cho người dân, dẫn dắt mọi người xây cầu, thì người dân hương Khổ Đằng có thắt lưng buộc bụng ăn cháo loãng, uống nước muối, nộp tiền quyên góp cũng chẳng có oán hờn gì đâu, mọi người mong ngóng xây cầu đâu phải ba năm năm gì nữa. Vấn đề là sau khi chúng ta gom góp số tiền mồ hôi nước mắt mà người ta vất vả lắm mới chắt chiu tích góp được lên rồi, liệu có lại để cái tên chó chết Cố Gia Phú đó gom đi mượn gà đẻ trứng cho chính hắn nữa không, đến cuối cùng cầu thì không xây được, tiền lại rơi vào túi của mấy kẻ bọn chúng."

Toàn An đã hơn năm mươi tuổi, làm cán bộ cơ sở hơn hai mươi năm rồi. Ông ấy cũng giống như Mạc Hồ Tử, công việc có trách nhiệm, tính cách ngay thẳng, dám đứng lên nói thay cho người dân, uy tín trong quần chúng nhân dân hương Khổ Đằng rất cao. Nhiều năm nay, hai người họ vẫn luôn là đại biểu nhân đại huyện, chỉ vì chuyện đầu cơ đất đai của Cố Gia Phú, ông và Mạc Hồ Tử đã từng đập bàn đập ghế mấy bận với Cố hương trưởng, sau đó hai người lại cùng với một số quần chúng nhân dân hương Khổ Đằng liên danh đi kiện anh em nhà họ Cố, Cố Gia Hảo liền tước luôn tư cách đại biểu nhân đại huyện của hai người bọn họ. Cố Gia Hảo còn muốn bãi nhiệm cả chức bí thư chi bộ của hai người bọn họ nữa, ngặt nỗi các đảng viên của hai thôn kiên quyết không đồng ý, Cố Gia Hảo đành phải bỏ ý định đó.

Mạc Hồ Tử nói: "Cái này thì hơi khó nói đấy, nghe Hà Bôn nói Cố hương trưởng đã đề xuất để Cố Gia Phú phụ trách công tác hậu cần xây cầu rồi, chính nhờ có sự phản đối kiên quyết của cậu ta nên mới tạm thời chưa chốt lại đấy. Thực sự mà như thế, trên thực tế Cố Gia Phú lại trở thành tay hòm chìa khóa của việc xây cầu rồi. Tiền nằm ở chỗ hắn, hắn xoay xở kiếm tiền từ trong đó thế nào thì Bí thư Lý quản nổi không? Mọi người mà biết số tiền mồ hôi nước mắt mình nộp lên lại chuẩn bị để cho cái tên Cố Gia Phú đó quản lý, thì có ai chịu lòi tiền ra không? Đợt quyên góp lần trước, tôi đã nói mấy câu cứng rắn với những hộ không có tiền nộp rồi, cho đến nay họ vẫn còn ôm hận trong lòng, hở ra là bắt tôi ra chính quyền hương đòi lại tiền quyên góp."

Toàn An nói: "Người dân mà đã nguội lạnh tâm can rồi, thì làm việc gì cũng khó cả. Tôi thấy chi bằng cứ đừng truyền đạt nữa, để Bí thư Lý tự mình xuống mà thu, cậu ta cũng nên nghe ngóng ý kiến của quần chúng cho phải lẽ chứ. Về hương Khổ Đằng hơn nửa năm rồi, tâm trí vẫn còn ở trên thành phố, chỉ mong ngóng nhanh chóng được điều về thành phố, hoàn toàn chẳng để tâm chút nào đến chuyện của hương Khổ Đằng cả."

Mạc Hồ Tử không lên tiếng, trông như đang suy tính chuyện gì đó. Toàn An cũng im bặt không nói gì nữa. Ông ấy biết Mạc Hồ Tử nhất định sẽ có dự tính gì đó thôi. Mạc Hồ Tử kém Toàn An mấy tuổi, cũng tầm ngoài bốn tuổi rồi, học vấn không cao, nhưng con người này ngoài tính ngay thẳng, ngoài việc dám nói lời thật ra, còn khá nhiều mưu mẹo, gặp chuyện rất thích suy tính động não. Khi các vị bí thư chi bộ của chín thôn không quyết định được ý kiến trong một số vấn đề nào đó, thường hay nhìn sắc mặt của ông ấy, nghe ông ấy chốt hạ một câu. Trầm mặc một lát, Mạc Hồ Tử nói:

"Tôi thấy thế này đi, nếu cậu sẵn sàng truyền đạt, thì cứ về truyền đạt một tiếng. Còn không muốn truyền đạt, thì khỏi truyền đạt luôn cũng được. Chúng ta mà nhanh chóng gom được tiền quyên góp về tay ngay, thì cái tên Bí thư Lý đó lại tưởng tiền trong tay người dân dễ kiếm lắm, đến lúc tiêu pha thì cũng chẳng biết xót xa đâu. Ý của tôi là, vừa phải gom được tiền quyên góp về tay, vừa phải để Bí thư Lý tốn nhiều tâm tư một chút, gặp nhiều khó khăn vướng mắc một chút. Tốt nhất là còn phải để cho cậu ta biết người dân hương Khổ Đằng hận thấu xương anh em nhà họ Cố rồi, tuyệt đối không được để Cố Gia Phú làm công tác hậu cần xây cầu."

Mạc Hồ Tử khựng lại một nhịp, "Còn một chuyện nữa, chính là chuyện bốn năm trước Cố Gia Phú dùng tiền quyên góp của mọi người để mượn gà đẻ trứng mua mảnh đất hoang đó, chỉ cần có cơ hội, chúng ta vẫn phải tiếp tục đi kiện, không làm cho ra ngô ra khoai thì quyết không bỏ cuộc. Không thể nói anh em bọn chúng nuốt trôi tiền máu mồ hôi nước mắt của người dân rồi là xong xuôi được."

Toàn An nói: "Thế này cũng được, anh đóng vai người tốt, tôi đóng vai kẻ ác, chúng ta kết hợp lại diễn một màn kịch trước mặt Bí thư Lý, mục đích là tuyệt đối không được để mưu đồ của anh em nhà họ Cố thực hiện trót lọt. Bí thư Lý chẳng phải đang nóng lòng muốn xây xong cầu lớn Khổ Đằng để phủi đít về thành phố hay sao? Chúng ta muốn cho cậu ta đi không được suôn sẻ cho lắm."

Mạc Hồ Tử nói: "Tối hôm qua Ủy viên Kỷ luật Hà đã đến nhà tôi, cậu ấy đã nói hết những suy nghĩ và khó khăn của Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Huyện với tôi rồi, cậu ấy bảo bản thân cũng đang ngấm ngầm dùng sức đấy. Chỉ cần có quyết tâm, thì không sợ không lật đổ được anh em nhà họ Cố bọn chúng. Tuy nhiên cậu ấy dặn dò chúng ta hết lần này đến lần khác, đại cục hiện nay là như thế này, nhất định phải chú ý chiến lược mới được. Tôi nghĩ những lời cậu ấy nói là có lý."

Toàn An nói: "Tôi nghe anh hết, anh bảo làm thế nào thì làm thế ấy. Miễn là lật đổ được anh em nhà họ Cố là được."