Bí thư Huyện ủy huyện Tây Sơn Triệu Tường Sinh, Bí thư Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật huyện Chu Minh Dũng cùng những người khác, dưới sự hộ tống của Lý Đông Minh, đến trấn Liên Sơn vào lúc 11 giờ sáng. Họ không đi ngay đến xã Khổ Đằng Hà mà đến bệnh viện thăm Hương trưởng Cố trước. Không ngờ, Đinh An Ren và Giả Vĩ đều đang ở trong phòng bệnh của Cố Gia Hảo, hai người ngồi trước giường bệnh đang nói gì đó với Cố Gia Hảo. Thấy Triệu bí thư và Chu bí thư đột nhiên đứng trước cửa phòng bệnh, cả hai đều tỏ ra bất ngờ. Đinh An Ren và Giả Vĩ đồng loạt đứng dậy. Đinh An Ren nói: "Các anh cũng xuống đây sao?" Khi Đinh An Ren nói câu này, mắt dán chặt vào Triệu Tường Sinh, thần thái có phần không tự nhiên.

Triệu Tường Sinh nói: "Đến xem Hương trưởng Cố thế nào." Ông đi đến trước giường bệnh, hỏi Cố Gia Hảo bệnh tình đã đỡ hơn chưa, "Nếu điều kiện y tế ở đây không ổn, thì chuyển lên bệnh viện huyện đi." Những lời Triệu Tường Sinh nói tuy là lời thăm hỏi, nhưng giọng điệu lại khá cứng nhắc.

Cố Gia Hảo rất áy náy nói: "Thân thể tôi thật không ra gì, xã xảy ra chuyện lớn thế này mà tôi lại phải nằm bệnh viện."

Triệu Tường Sinh lạnh lùng nói: "Lần ốm này đúng là không đúng lúc, lại còn là ốm vì uống rượu, quần chúng sẽ bàn tán về các anh thế nào đây?"

Chu Minh Dũng ở một bên sắc mặt rất khó coi, nói: "Thật không ngờ, xã Khổ Đằng Hà lại ra nông nỗi này. Tôi nói này, bức tường bao quanh trụ sở chính quyền xã bị đập đổ là tốt, tường bị đập đổ rồi thì người dân mới có thể nhìn rõ mồn một bên trong đang làm gì."

Khuôn mặt chữ quốc vuông vức, béo tốt của Cố Gia Hảo đổ mồ hôi, anh ta dán mắt vào Đinh An Ren, nói: "Tôi lo xã Khổ Đằng Hà của chúng ta còn xảy ra chuyện, Bí thư Triệu không biết đâu, trong xã chúng ta có mấy kẻ, chúng chỉ sợ thiên hạ không loạn, luôn thích làm mấy trò mờ ám giữa quần chúng, thêm dầu vào lửa, xúi giục một bộ phận quần chúng lạc hậu bất mãn với lãnh đạo xã."

Triệu Tường Sinh nói: "Anh vội cái gì, chẳng phải chúng tôi đều đã xuống đây rồi sao? Chúng tôi phải xem xem xã Khổ Đằng Hà rốt cuộc có vấn đề gì."

Đinh An Ren nói: "Tôi đã bảo Điền Dược bắt mấy kẻ cầm đầu gây rối rồi. Nếu không, luồng gió độc này ở xã Khổ Đằng Hà sẽ không dẹp nổi."

Triệu Tường Sinh lạnh lùng nói: "Hành chính không được can thiệp vào hoạt động tư pháp. Điền Dược bắt ai thì có tiêu chuẩn của họ, họ nói làm thế nào thì làm thế đó, anh đừng can thiệp vào việc của họ."

Đinh An Ren phân bua: "Điền Dược mới xuống đây, chưa hiểu rõ tình hình xã Khổ Đằng Hà, vẫn phải dựa vào chính quyền địa phương mới được."

Cố Gia Hảo nói với Lý Đông Minh đang đứng sau lưng hai vị bí thư: "Đông Minh à, sự việc khá khẩn cấp, chủ yếu là sợ xảy ra chuyện lớn hơn, nên cũng không kịp thông báo với cậu, mấy người họp lại một chút rồi quyết định luôn. Điền Dược tạm thời đã đưa ba người đi rồi."

Lý Đông Minh nói: "Tôi mới đến hơn nửa năm, tình hình còn chưa nắm rõ, Đinh phó huyện trưởng đã về xã Khổ Đằng Hà giúp đỡ người nghèo hai năm nay, sau đó điểm liên lạc cũng luôn ở đây, các anh nắm rõ tình hình hơn. Điền Dược cũng tự đến rồi, muốn làm thế nào tôi đều không có ý kiến."

Đinh An Ren hỏi Triệu Tường Sinh và Chu Minh Dũng: "Tôi đến sớm hơn các anh hai tiếng đồng hồ, vẫn chưa kịp qua sông. Bây giờ các anh định đi đâu?"

Triệu Tường Sinh nghe nói Đinh An Ren xuống đây lâu vậy mà chưa qua sông, ngồi trong bệnh viện chỉ huy bắt người, trong lòng không vui, nói: "Chúng tôi định qua sông xem sao. Xuống đây giải quyết vấn đề mà không xuống hiện trường, không đi sâu vào quần chúng thì giải quyết thế nào được?"

Đinh An Ren nói: "Chúng ta đi cùng nhau đi."

Triệu Tường Sinh không nói gì. Đứng dậy đi về phía trước.

Khi mấy người đến trụ sở chính quyền xã Khổ Đằng Hà thì đã là buổi trưa. Các cán bộ xã xuống thôn thu tiền góp vốn đều đã được thông báo quay về, những người dân đến làm ầm ĩ ở trụ sở xã buổi sáng sớm đã rời đi, sân trụ sở xã hỗn độn bừa bãi. Hơn hai mươi cán bộ xã không biểu cảm gì nhìn bức tường bị đập đổ, gạch và bùn đất của bức tường vương vãi khắp sân. Khi Triệu Tường Sinh và Chu Minh Dũng cùng mấy người bước vào trụ sở xã, những cán bộ xã này cũng không tỏ ra nhiệt tình gì mấy, chỉ có Nghiêm Hủy òa khóc nức nở, nói buổi sáng cô sợ chết khiếp, nếu không phải Trưởng đồn Kim bắn hai phát súng chỉ thiên thì đám côn đồ kia có lẽ đã phóng hỏa đốt trụ sở xã rồi. "Bí thư Triệu, các anh nhìn xem, thảm trạng này có khác gì phỉ tặc vào thành ngày xưa đâu."

Hà Bôn ở bên cạnh nghe Nghiêm Hủy nói vậy, ngắt lời cô ta: "Nghiêm Hủy, cô nói sai rồi. Thứ nhất, trước khi Trưởng đồn Kim nổ súng, quần chúng nông dân không hề có động cơ đốt phá trụ sở xã, Lý bí thư lúc đó cũng có mặt ở hiện trường, anh ấy có thể làm chứng. Thứ hai, quần chúng đến trụ sở xã không phải là để gây rối, mà là yêu cầu thanh tra sổ sách tiền góp vốn họ đã nộp năm năm trước. Ông lão giữ cổng trụ sở xã thấy người đến đông quá nên đóng cổng lại, làm quần chúng tức giận, họ mới đập đổ tường bao. Khi họ đập tường còn nói thế này: người ta ở trấn Liên Sơn không xây tường bao để ngăn cách chính quyền trấn với quần chúng, các xã khác cũng không thấy xây tường bao vây kín trụ sở. Trụ sở xã Khổ Đằng Hà xây trên sườn đồi này, giống như một ngôi chùa có sư sãi ni cô ở, xung quanh chẳng có một hộ dân nào, các người sợ ai chứ? Các người có chuyện gì mà không dám gặp quần chúng? Còn phải xây bức tường bao quanh, còn phải thuê một ông lão giữ cổng trông coi. Nghiêm Hủy, sao cô lại đánh đồng quần chúng nhân dân với phỉ tặc?"

Đinh An Ren ở bên cạnh tức giận nói: "Ông lão giữ cổng đóng cổng lại, thì không thể bảo ông ta mở cổng ra sao? Cần gì phải đập đổ tường bao? Đây là ai cho họ cái quyền đó?"

Nghiêm Hủy thấy Đinh An Ren lên tiếng thì bắt đầu giở thói đanh đá: "Tôi biết tại sao gan họ lại lớn như vậy, vì có người đứng sau lưng ủng hộ, làm chỗ dựa và hiến kế cho họ."

Phó bí thư Đảng ủy xã Trịnh Thu Cúc ở bên cạnh cũng vừa khóc vừa kể: "Người dân xã Khổ Đằng Hà càng ngày càng không coi lãnh đạo xã ra gì, tôi đi thu tiền góp vốn ở thôn Mao Sơn Xung, họ dám vây đánh tôi, nhục mạ tôi, có người còn dám nhổ nước bọt vào tôi."

Phó hương trưởng Ngô Sinh Bình nói: "Quần chúng thôn Đương Dương Pha cũng mắng tôi như vậy, mắng cả Hương trưởng Cố, còn có người mắng cả Đinh huyện trưởng. Những lời họ mắng thật khó nghe vô cùng."

Lý Đông Minh sợ họ nói ra những lời khiến Đinh An Ren khó xử, ngắt lời Ngô Sinh Bình: "Các người có ra thể thống gì không, Bí thư Triệu, Bí thư Chu đều đã xuống rồi, các người cứ chặn mấy vị lãnh đạo ngoài cửa thế này sao. Có chuyện gì lát nữa nói cũng chưa muộn." Sau đó đưa Triệu Tường Sinh và Bí thư Chu cùng mấy người vào văn phòng, bảo Nghiêm Hủy mau chóng rót nước sôi cho họ, rồi hỏi: "Các vị lãnh đạo đều ở đây rồi, các anh xem bước tiếp theo phải làm thế nào."

Đinh An Ren phê bình Lý Đông Minh: "Tôi đã dặn từ sớm rồi, đời sống người dân xã Khổ Đằng Hà vô cùng khó khăn, một bộ phận lớn quần chúng còn chưa giải quyết được vấn đề cơm áo, đừng đánh chủ ý lên họ nữa, cứ lấy một triệu ba trăm ngàn mà huyện cấp, xây một cây cầu, giải quyết vấn đề qua sông của quần chúng đi, thế mà cậu Lý Đông Minh lại không nghe. Thành tích có cần không? Tất nhiên là cần! Nhưng phải xem điều kiện có cho phép hay không. Tôi thấy, Lý Đông Minh cậu trước tiên phải kiểm điểm nghiêm túc tại sao trong công tác lần này lại gây ra sai lầm nghiêm trọng. Việc quần chúng xã Khổ Đằng Hà gây rối lần này không thể tách rời khỏi việc cậu cưỡng ép góp vốn trong quần chúng."

Triệu Tường Sinh dường như không mấy để tâm đến việc Đinh An Ren phê bình Lý Đông Minh, vừa ngồi xuống đã đứng dậy nói: "Đi thôi, chúng ta vẫn nên xuống thôn xem sao. Không điều tra thì không có quyền phát ngôn mà." Nói rồi đi về phía trước.

Chu Minh Dũng đứng dậy cũng đi theo Triệu Tường Sinh ra ngoài. Lý Đông Minh nhìn Đinh An Ren một cái, có chút do dự, nhưng anh vẫn đứng dậy, đi theo sau Chu Minh Dũng ra ngoài. Đi được mấy bước, liền hỏi Nghiêm Hủy Trưởng đồn Kim đi đâu rồi. Nghiêm Hủy nói anh ta dẫn mấy người của đội trưởng Điền Dược bên cục công an đi thôn Trúc Sơn Á bắt người rồi. Triệu Tường Sinh nói: "Gọi người của đồn công an đi theo làm gì, mấy người chúng ta xuống, tôi không tin quần chúng sẽ vây đánh chúng ta."

Chu Minh Dũng cười nói: "Quần chúng mắng chửi cũng chẳng phải là chuyện gì xấu. Đôi khi họ không mắng chúng ta, chúng ta thật sự không nghe được tình hình thực tế của quần chúng." Sau đó nói với Hà Bôn đang đứng một bên: "Cậu cũng đi cùng chúng tôi đi, tôi muốn xem quần chúng có mắng cậu, ủy viên kiểm tra kỷ luật xã này không."

Đinh An Ren không nhúc nhích, anh nói: "Bí thư Triệu, các anh cứ đi đi, tôi không đi đâu. Tôi tìm cán bộ xã hỏi tình hình." Sau đó dặn Trịnh Thu Cúc: "Phó hương trưởng Ngô ở lại nhà, cô cũng đi cùng Bí thư Triệu và họ đi. Họ mới từ huyện xuống, ngồi xe mệt rồi, cơm trưa cũng chưa ăn, đừng dẫn đi xa quá, cứ đến thôn Đại Nham dạo một vòng thôi."

Triệu Tường Sinh nói: "Không cần nhiều người đi cùng thế đâu. Để Đông Minh và ủy viên Hà dẫn đường là được rồi." Sau đó dặn Trịnh Thu Cúc: "Trụ sở xã ra nông nỗi này, trông khó coi quá, các cô xem có nên để mọi người dọn dẹp sân bãi một chút không."

Đinh An Ren nói: "Để phó hương trưởng Ngô dẫn người dọn dẹp sân bãi, còn phó bí thư Trịnh, cô vẫn nên đi cùng Bí thư Triệu và Bí thư Chu đi."

Ra khỏi trụ sở xã, Triệu Tường Sinh hỏi Lý Đông Minh đi thôn nào, Trịnh Thu Cúc ở bên cạnh nói: "Đi thôn Đại Nham đi. Tiền góp vốn của thôn đó thu đủ, còn có hơn mười hộ gia đình đã quyên góp rồi."

Triệu Tường Sinh nói: "Không đi thôn Đại Nham, đến thôn nào có ý kiến lớn nhất về việc nộp tiền góp vốn mà xem."

"Rất xa, đường lại khó đi." Trịnh Thu Cúc nói.

Triệu Tường Sinh hỏi Lý Đông Minh: "Gần đây có thôn nào như thế không?"

"Đi thôn Trúc Sơn Á đi." Hà Bôn nhìn Lý Đông Minh một cái, chỉ vào sườn đồi sau trụ sở xã: "Xã Khổ Đằng Hà tổng cộng có chín thôn, chỉ có hai thôn nằm bên cạnh sông Khổ Đằng, bảy thôn còn lại đều nằm trong lòng núi lớn, đi từ con đường núi sau trụ sở xã lên núi. Con đường núi đó ví như một sợi dây leo, bảy thôn ví như những quả dưa kết trên dây, bên trái một quả, bên phải một quả, cứ kết mãi xuống. Thôn cuối cùng chính là thôn Lão Nhai. Tôi đã cắm chốt hai năm ở thôn Lão Nhai." Hà Bôn ngập ngừng một chút: "Băng qua sườn đồi đó, đi thêm hai ba dặm đường nữa là đến thôn Trúc Sơn Á. Nói xa cũng không xa."

Trịnh Thu Cúc ở bên cạnh nói: "Ủy viên Hà, việc của xã Khổ Đằng Hà tốt nhất vẫn là nghe theo sự sắp xếp của Lý bí thư." Trịnh Thu Cúc rất không vui khi Hà Bôn xen vào giữa.

Triệu Tường Sinh không hề để ý đến lời Trịnh Thu Cúc, hỏi Hà Bôn phụ trách công việc mảng nào ở trụ sở xã. Chu Minh Dũng ở bên cạnh nói: "Lính của tôi, làm công việc đắc tội người khác. Tôi nghe Cố Gia Hảo nói, cậu ta còn thích đối đầu với lãnh đạo xã." Chu Minh Dũng sau đó cười nói: "Hai năm nay, Hương trưởng Cố cứ đẩy cậu ta đến thôn nghèo xa xôi nhất, đôi khi tôi gọi điện cũng không tìm thấy người." Sau đó hỏi Hà Bôn: "Hà Bôn cậu nói xem, có phải vì cậu thích đối đầu với lãnh đạo nên mới bị đẩy đi xa thế không."

Hà Bôn đáp: "Cái này thì tôi không biết. Tuy nhiên, Hương trưởng Cố dặn tôi, xã không họp hội nghị quan trọng thì tôi không được về."

Triệu Tường Sinh nói: "Thôn cậu giúp đỡ người nghèo xa đến mức nào, chúng tôi có thể đến xem không."

"Thôn xa nhất của xã, cách trụ sở xã hai ba mươi dặm, đi bộ mất gần cả ngày. Bí thư là người có quyết tâm này, tôi sẽ dẫn anh đến thôn Lão Nhai."

Triệu Tường Sinh hỏi: "Xã Khổ Đằng Hà có mấy thôn thông đường ô tô?"

"Tôi vừa nói rồi đấy, hai thôn ở ven sông. Bảy thôn còn lại ở trong núi, đều đi qua con đường nhỏ cỏ mọc um tùm này. Hơn nữa, xã Khổ Đằng Hà chúng ta có thông đường ô tô thì có ích gì chứ, không có cầu, xe hơi hay máy cày đều không qua sông được cả. Xã Khổ Đằng Hà chúng ta, so với trấn Liên Sơn người ta ít nhất cũng lạc hậu mười năm."

Trịnh Thu Cúc ở bên cạnh xen vào hỏi: "Rốt cuộc chúng ta đi thôn nào đây?"

Triệu Tường Sinh nói: "Đi thôn Trúc Sơn Á đi." Sau đó lại hỏi Hà Bôn: "Hà Bôn, cậu dùng tiêu chuẩn nào để đo lường?"

"Trấn Liên Sơn có mười lăm thôn, thôn nào cũng thông đường ô tô. Mười lăm thôn, thôn nào cũng có điện, thôn nào cũng có trường tiểu học. Toàn trấn hai nghìn năm trăm hộ, tất cả đều giải quyết được vấn đề cơm áo, có hơn tám trăm hộ đã bước lên mức sống khá giả. Xã Khổ Đằng Hà chúng ta không so được với họ, thôn nào cũng không thông đường ô tô, chỉ có hai thôn dọc sông có điện, chỉ có hai thôn có trường tiểu học. Toàn xã một nghìn năm trăm hộ, chỉ có hơn một trăm hộ giải quyết được vấn đề cơm áo, phần lớn quần chúng vẫn đang chịu đói chịu rét dưới mức nghèo khổ. Nhà khá giả ở xã Khổ Đằng Hà chúng ta ít lắm, họ lại đều chuyển đến trấn Liên Sơn cả rồi. Bí thư Triệu, anh nói xã Khổ Đằng Hà chúng ta có thể so với trấn Liên Sơn người ta không?"

Triệu Tường Sinh hỏi Lý Đông Minh: "Đây đều là thật ư?"

"Là thật ạ."

"Các anh nói xem đây là nguyên nhân gì."

"Nguyên nhân chủ yếu là giao thông bất tiện. Một con sông Khổ Đằng khiến người dân xã Khổ Đằng Hà chịu đủ khổ cực, nên chúng tôi mới quyết tâm phải xây một cây cầu xi măng trên sông Khổ Đằng. Xã Khổ Đằng Hà có cả núi đá vôi, có gỗ, có dược liệu quý, nếu xây xong cây cầu lớn, xã Khổ Đằng Hà có thể mở nhà máy đá vôi, nhà máy xi măng, bãi đá cuội. Như vậy, người dân xã Khổ Đằng Hà có thể nhanh chóng trở nên giàu có."

Trong lúc mấy người đang nói chuyện, Chu Minh Dũng một mình đi về phía trước. Hà Bôn vội vàng đuổi theo: "Bí thư Chu, quần chúng xã Khổ Đằng Hà đều mong chờ anh xuống đây."

"Cậu nói xem, nguyên nhân căn bản của việc quần chúng gây rối lần này rốt cuộc là gì?" Chu Minh Dũng hỏi với vẻ mặt nghiêm túc.

"Bất mãn với anh em nhà họ Cố."

"Còn nguyên nhân nào khác không?"

"Đều là do nguyên nhân này gây ra." Hà Bôn ngập ngừng một chút: "Anh em nhà họ Cố dựa vào Đinh huyện trưởng."

Chu Minh Dũng nhíu mày, dừng bước, đợi Triệu Tường Sinh và Lý Đông Minh phía sau. Triệu Tường Sinh thân hình khá béo, leo lên sườn núi đã mệt đến thở không ra hơi. Lý Đông Minh nói: "Lên dốc này, đi thêm một đoạn nữa là đến, chúng ta nghỉ một lát đi."

Triệu Tường Sinh lau mồ hôi trên mặt, hỏi: "Nghe Đinh phó huyện trưởng nói, xã Khổ Đằng Hà các cậu có mấy hộ chuyên đi kiện cáo?"

Trịnh Thu Cúc nói: "Người kiện cáo nổi tiếng nhất xã Khổ Đằng Hà phải kể đến Đặng Khải Phóng ở thôn Trúc Sơn Á."

Lý Đông Minh nói: "Nhưng tôi đến xã Khổ Đằng Hà hơn nửa năm nay, vẫn chưa nghe nói ông ta kiện ai cả. Người viết thư lên tỉnh lần này, vẫn chưa tìm ra."

"Ngoài hắn Đặng Khải Phóng ra, còn ai có thể viết đơn kiện. Còn ai có lá gan lớn đến thế để gửi đơn kiện lên tỉnh chứ?" Trịnh Thu Cúc nói với Lý Đông Minh như vậy.

"Phải điều tra nghiêm túc, kiện cáo thế này không được, ảnh hưởng không tốt." Triệu Tường Sinh nói: "Có ý kiến có thể phản ánh lên huyện mà, sao cứ hở chút là đi kiện lên tỉnh chứ?"

Lúc này, Hà Bôn đứng một bên nhìn xa về phía trấn Liên Sơn nói: "Bí thư Triệu, Bí thư Chu, các anh nhìn xem trấn Liên Sơn người ta xây dựng tốt biết bao."

Tháng Tám, tiết trời thu cao vòi vọi, lại đúng là buổi trưa, một vầng mặt trời vàng rực treo trên đỉnh núi. Nhìn từ xa, dưới ánh nắng thu, sông Khổ Đằng như một sợi dây leo màu xanh, quấn quít chảy ra từ trong lòng núi, chia trấn Liên Sơn và xã Khổ Đằng Hà thành hai, rồi lại vội vội vàng vàng chảy ra ngoài núi. Phía bên kia sông Khổ Đằng, một thị trấn mới xây, dưới ánh nắng thu vô cùng tràn đầy sức sống, phồn vinh hưng thịnh. Một con phố rộng rãi được xây dựng dọc theo bờ sông, hai bên phố toàn là những tòa nhà cao tầng mới xây ba năm tầng. Một con phố lớn khác kéo dài từ đại lộ ven sông lên đến sườn núi phía sau, khiến trấn Liên Sơn có hình dạng chữ Đinh. Con đại lộ đó thông thẳng đến ga tàu hỏa sau núi. Một đoàn tàu hỏa dài, vừa chui ra từ đường hầm dưới ngọn núi cao đằng kia, như một con bọ cánh cứng dài, bò trườn về phía trước, một lát sau, lại vội vã chui vào đường hầm dưới ngọn núi đối diện.

Hà Bôn chỉ vào phía xa nói: "Cuối phố lớn, bên cạnh ga tàu hỏa, tòa nhà gạch ba tầng đó chính là nhà hàng Liên Sơn. Các anh thấy không, ở ngay phía đằng kia, buổi tối có thể Ngô hương trưởng sẽ sắp xếp các anh đến đó ăn tối."

Triệu Tường Sinh nói: "Hôm nay chúng tôi không đi đâu cả, ăn cơm ở nhà nông dân."

Hà Bôn nói: "Cơm nhà nông dân thì có gì ngon chứ, Đinh huyện trưởng của chúng tôi chưa bao giờ đến nhà nông dân ăn cơm. Anh ấy xuống đây toàn ở nhà hàng Liên Sơn."

Triệu Tường Sinh dường như nghe ra điều gì đó từ lời của Hà Bôn, hỏi: "Nhà hàng đó là ai mở?"

"Do Cố Gia Phú, chủ nhiệm văn phòng doanh nghiệp xã chúng tôi mở. Cố Gia Phú là em ruột của Hương trưởng Cố, nhà hàng Liên Sơn làm ăn đỏ lửa lắm."

Chu Minh Dũng nói: "Mấy năm nay, đơn kiện gửi lên từ xã Khổ Đằng Hà, phần lớn đều nói về chuyện Hương trưởng Cố và em trai hắn, Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật huyện từ lâu đã chuẩn bị xuống đây làm rõ chuyện này rồi, lần này phải điều tra nghiêm túc các vấn đề của xã Khổ Đằng Hà mới được."

Trịnh Thu Cúc ở bên cạnh vội vàng nói: "Vấn đề nông dân viết trong đơn kiện cũng chưa chắc toàn là sự thật. Người dân xã Khổ Đằng Hà chúng ta quả thực nghèo, vì nghèo nên trút giận lên cán bộ xã, điều này hơi bất công."

Hà Bôn nói: "Vàng thật không sợ lửa, không có chuyện gì thì sợ điều tra sao?"

Triệu Tường Sinh nhìn dòng sông Khổ Đằng đang cuồn cuộn chảy về phía đông, dường như nghĩ đến điều gì đó, hỏi Hà Bôn: "Cây cầu của các cậu định xây ở chỗ nào?"

Hà Bôn chỉ vào đoạn nước chảy xiết, lòng sông hẹp phía trên bến đò nói: "Cây cầu sẽ xây ở đó, cộng cả cầu phụ hai bên dài tổng cộng hai trăm mét, ở giữa có hai vòm lớn, hai bên mỗi bên có hai vòm nhỏ. Đầu kia của cây cầu vừa hay nối liền với con phố chữ Đinh của trấn Liên Sơn. Sau này xe chở hàng từ xã Khổ Đằng Hà chúng ta qua sông không cần bẻ lái, lao thẳng đến ga tàu hỏa luôn."

"Địa chỉ đó là các cậu tự chọn, hay đã qua đo đạc?"

"Là kỹ sư của công ty kỹ thuật cầu đường huyện đã ở lại xã Khổ Đằng Hà hai tháng, sau khi khảo sát cẩn thận mới chọn lựa. Còn có vẽ bản đồ nữa."

"Vậy thì tốt." Triệu Tường Sinh lớn tiếng nói với Lý Đông Minh: "Đông Minh, tôi nói cho cậu biết, dù thế nào đi nữa, cầu vẫn phải được khởi công xây dựng đúng hạn."

Trịnh Thu Cúc ở bên cạnh nói: "Cứ làm ầm ĩ thế này, ai còn dám xây cầu. Chưa khởi công, không chừng lại có người kiện cáo."

Hà Bôn phản bác: "Những người kiện cáo đó có ai kiện là không nên xây cầu không?"

Lý Đông Minh thấy họ lại bắt đầu cãi vã, giục mọi người: "Đi mau đi thôi, buổi chiều còn phải quay về nữa."

Hà Bôn ở bên cạnh hừng hực lửa giận nói: "Xã Khổ Đằng Hà chúng ta có mấy kẻ như vậy, họ nghe thấy ai kiện cáo là sợ đến mức không ngủ nổi. Cứ tưởng bắt Đặng Khải Phóng đi là không còn ai viết đơn kiện nữa, thực ra, người cần viết thì họ vẫn sẽ viết."

Chu Minh Dũng dường như nhớ ra điều gì, hỏi Hà Bôn: "Tại sao Đinh phó huyện trưởng lại bảo Điền Dược bắt ba người đó?"

Hà Bôn nói: "Chi bộ trưởng Mạc thôn Đại Nham buổi sáng không hề đến trụ sở xã, ông ấy luôn ở trong phòng bệnh của Hương trưởng Cố ở bệnh viện. Đặng Khải Phóng và Toàn Kim Lai lúc đó tuy ở trụ sở xã, nhưng họ đứng ở trong sân, tường bao đổ từ ngoài vào trong, tức là do người bên ngoài đẩy đổ. Tại sao lại bắt ba người họ, thật sự không thể giải thích nổi."

Chu Minh Dũng hỏi Trịnh Thu Cúc: "Cô nói xem đây là nguyên nhân gì."

Trịnh Thu Cúc nói: "Cái này tôi không rõ lắm. Là do Đinh huyện trưởng và Hương trưởng Cố cùng mấy người nghiên cứu quyết định."

Chu Minh Dũng nói: "Bắt người như thế, chỉ làm cho vấn đề thêm phức tạp."

Triệu Tường Sinh không nói gì nữa, chỉ nhíu mày. Nhóm người vừa leo lên sườn dốc, thì gặp vợ Mạc Hồ Tử đi từ thôn Trúc Sơn Á ra. Bà ta không biết mấy vị lãnh đạo huyện, hỏi Hà Bôn: "Ủy viên Hà, các anh đi đâu đấy?"

"Đến thôn Trúc Sơn Á." Hà Bôn hỏi vợ Mạc Hồ Tử: "Chị vào núi từ bao giờ?"

"Đến một lát rồi." Vợ Mạc Hồ Tử nói: "Ủy viên Hà, tôi vừa... họ nói về chuyện đó, cậu biết không?"

Lý Đông Minh ở bên cạnh ngơ ngác không hiểu: "Các người nói cái gì?"

Hà Bôn nói: "Chị Mạc, Bí thư Triệu huyện ủy và Bí thư Chu Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật huyện đều xuống đây rồi. Họ đang đến thôn Trúc Sơn Á tìm hiểu tình hình đây. Chị về đi, không sao đâu."

Vợ Mạc Hồ Tử nhìn Triệu Tường Sinh và Chu Minh Dũng một cái, rồi đi đến trước mặt Triệu Tường Sinh, khẽ nói: "Đây có phải là vị Bí thư họ Chu, người đã đưa hai cục trưởng tham ô ở huyện vào tù không?"

Triệu Tường Sinh chỉ Chu Minh Dũng nói: "Bí thư Chu chị nói là vị đó. Tôi họ Triệu."

Vợ Mạc Hồ Tử đi đến trước mặt Chu Minh Dũng, không nói gì, chỉ nhìn Chu Minh Dũng chằm chằm, hai hàng nước mắt tuôn rơi. Lần này khiến Chu Minh Dũng lúng túng không biết làm sao, vội khuyên chị ta: "Có nỗi oan ức gì chị cứ từ từ nói, đừng khóc."

Mạc Như Hoa chỉ nghẹn ngào nói một câu: "Cuối cùng cũng đợi được vị bí thư sắt đá về rồi." Nước mắt cũng không lau, xoay người vội vã xuống núi. Chu Minh Dũng cảm thấy như có gì đó đập mạnh vào lòng mình, nhìn chằm chằm vào bóng lưng của bà, trước mắt cứ vương vấn đôi mắt đẫm lệ đó, miệng lẩm bẩm: "Đây là vì sao chứ, đây là vì sao chứ."

Triệu Tường Sinh hỏi Lý Đông Minh: "Người phụ nữ này vừa rồi còn có vẻ bí ẩn, sao bỗng chốc lại khóc rồi?"

Hà Bôn ở bên cạnh nói: "Chị ta là vợ của Chi bộ trưởng Mạc thôn Đại Nham, có lẽ chị ta vẫn chưa biết chồng mình bị bắt đi rồi."

Triệu Tường Sinh nhìn chằm chằm Hà Bôn: "Chưa chắc đâu nhỉ? Không biết chồng bị bắt mà khóc cái gì."

Trịnh Thu Cúc nói: "Xã Khổ Đằng Hà chúng ta tuy không thông đường ô tô, có mấy thôn điện thoại cũng lúc có lúc không, nhưng kỳ lạ ở chỗ, chỉ cần xảy ra chuyện bằng hạt mè, không cần đến ba canh giờ, cả xã đều biết hết. Chồng chị ta bị bắt lên huyện rồi, chị ta có thể không biết sao? Không chừng chị ta đến thôn Trúc Sơn Á là vì chuyện chồng chị ta bị bắt đấy."

Khi mấy người đến thôn Trúc Sơn Á, thôn Trúc Sơn Á lại tĩnh lặng như tờ. Nhà nhà đóng chặt cửa, không thấy một bóng người, thỉnh thoảng chỉ nghe thấy vài tiếng chó sủa. Lý Đông Minh dẫn Triệu Tường Sinh và Chu Minh Dũng đến trước cửa nhà Toàn An, cửa nhà Toàn An cũng đóng. Lý Đông Minh gọi mấy tiếng không ai trả lời, tự nói một mình: "Lạ thật, giữa ban ngày ban mặt, một thôn không thể không nhìn thấy ai cả."

Triệu Tường Sinh nói: "Bên kia nhà hình như có tiếng động."

Trịnh Thu Cúc đi đến trước cửa nhà bên kia, quả nhiên nghe thấy tiếng nói chuyện bên trong. Nhìn vào từ cửa sổ, trong nhà nhốt hai đứa trẻ. Trịnh Thu Cúc gọi vào trong: "Trẻ con, mau mở cửa."

Đứa trẻ trong nhà sợ hãi khóc thét lên: "Bố cháu bảo, không được mở cửa."

"Bố cháu đi đâu rồi?"

"Bố cháu không cho chúng cháu nói với người ngoài."

"Chúng ta là cán bộ từ xã đến, mau nói cho chúng ta biết, bố cháu ở đâu. Chúng ta tìm ông ấy có việc quan trọng."

Một đứa lớn hơn nói: "Cháu không nói cho cô đâu, cô từng mắng bố cháu, cô không phải người tốt."

Trịnh Thu Cúc tức đến phát khóc. Lý Đông Minh thấy vậy hỏi: "Các cháu có nhận ra chú không?"

"Chú là cán bộ xã. Hôm kia đòi bố cháu nộp tiền góp vốn, chú cũng mắng bố cháu. Nhưng bố cháu nói, ông ấy chỉ hơi ghét chú một chút thôi."

"Nói cho chú, bố các cháu đi đâu rồi."

"Đang họp ở trong kho."

"Kho ở đâu?"

"Ở ngay đầu thôn đằng kia."

Trịnh Thu Cúc bực bội nói: "Chúng ta qua đó xem sao, không chừng họ lại đang bàn mưu tính kế mờ ám gì đó."

Lúc này không biết sao trán Hà Bôn lại đổ mồ hôi, anh lớn tiếng hét lên: "Chi bộ trưởng Toàn, các anh ở đâu? Bí thư Triệu huyện ủy và Bí thư Chu Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật huyện đến đây rồi."

Trịnh Thu Cúc lúc Hà Bôn đang lớn tiếng kêu gào, đã sớm đi đến trước cửa nhà kho, đây là nhà kho do đội sản xuất xây dựng từ thời tập thể. Do thôn Trúc Sơn Á nghèo, sau khi công xã nhân dân đổi thành xã, trường tiểu học của thôn lúc bấy giờ không có phòng học, nên đã biến nhà kho thành trường học. Sau đó, xã nói không có lương cho giáo viên thôn Trúc Sơn Á, thôn tự mình không gánh vác nổi nên trường thôn cũng bị dẹp. Trẻ con thôn Trúc Sơn Á đều phải đến trường hoàn xã thôn Đại Nham để học. Nhưng nhà kho này vẫn chưa bị dỡ bỏ. Quần chúng thôn Trúc Sơn Á nói trẻ con đi học ở thôn Đại Nham xa quá, hy vọng lúc nào đó thôn có thể mở lại trường tiểu học.

Khi Trịnh Thu Cúc đẩy cửa nhà kho, Toàn An cũng vừa hay đến mở cửa: "Bí thư Lý, các anh đều đến rồi à." Đầu Toàn An bị gạch đập trúng một cục u, còn một vết cắt, khó bôi thuốc cỏ, vợ ông đã cắt tóc của ông đi rất nhiều, sau khi bôi thuốc cỏ, lại quấn một miếng vải ngang đầu. Vết thương trên cánh tay cũng chưa lành, dùng một miếng gạc treo trên cổ. Dáng vẻ đó giống như Hán gian bị chiến sĩ Bát Lộ Quân đánh bị thương rồi ôm đầu chạy tán loạn trong phim, trông thảm hại bao nhiêu thì thảm hại bấy nhiêu. Toàn An bước ra khỏi nhà kho, cười rất thiếu tự nhiên với mọi người, thuận tay định khép cửa nhà kho lại.

Trịnh Thu Cúc đã sớm nhìn thấy trong nhà toàn là người, đẩy cửa ra nói: "Giữa ban ngày ban mặt, thôn các người nhiều người đóng cửa ở trong đó bàn bạc cái gì thế."

Hà Bôn tiến lên hỏi: "Các người đang trả lại tiền góp vốn à?"

Toàn An vội nói: "Đúng thế, chúng tôi đang trả lại tiền góp vốn."

Lúc này cả phòng người đều đứng dậy: "Tiền góp vốn trả rồi, chúng tôi về đây." Mọi người ùa ra khỏi cửa, một lát đã đi sạch.

Triệu Tường Sinh và Chu Minh Dũng đứng một bên, nhìn những người ăn mặc rách rưới này vội vã đi xa, trong lòng họ không khỏi nảy sinh nghi ngờ.

Trịnh Thu Cúc chặn Toàn An lại nói: "Chi bộ trưởng Toàn, e rằng không phải trả lại tiền góp vốn đâu nhỉ, trả tiền góp vốn cần gì phải đóng cửa, còn dặn dò trẻ con không được nói cho người ngoài biết các người đi đâu."

Toàn An vặn hỏi lại: "Tôi nói là trả lại tiền góp vốn, cô nói không phải, vậy cô là phó bí thư Đảng ủy xã nói xem, chúng tôi đang làm cái gì?" Toàn An nâng cánh tay bị Đặng Khải Phóng chém bị thương lên, đôi mắt nhìn chằm chằm Trịnh Thu Cúc, to tròn như trứng bò, như muốn phun ra lửa.

Trịnh Thu Cúc bị lời của Toàn An làm cho lúng túng, lùi lại nửa bước, nói: "Tôi làm sao biết được, tôi biết thì đã không hỏi anh rồi."

"Cô hỏi tôi, tôi cứ nói là trả lại tiền góp vốn." Toàn An không nể mặt Trịnh Thu Cúc chút nào: "Cô nếu không tin, thì đừng hỏi tôi nữa là được."

"Ai phụ trách trả?" Trịnh Thu Cúc mặt đỏ lên rồi tái đi, nhưng cô vẫn truy hỏi như vậy. Cô biết, Đinh An Ren bảo cô đi cùng Bí thư Triệu, nhiệm vụ chủ yếu là phải nắm chắc tình hình các thôn dưới, Bí thư Triệu họ nghe được gì, làm những gì ở dưới, để còn đối phó; một là không được để người ở các thôn dưới lén lút nói xấu họ. Nên bịt thì bịt, nên chặn thì chặn.

"Thôn chúng tôi không phải do Bí thư Trịnh cô phụ trách, cô hỏi cái này làm gì?"

Toàn An sau đó hỏi Lý Đông Minh: "Bí thư Lý, buổi sáng cục công an huyện bắt đi hai người ở thôn chúng tôi, còn bắt cả Mạc Hồ Tử thôn Đại Nham đi. Tôi nếu không phải bị tường bao đập vỡ đầu, nghe nói tôi cũng sẽ bị bắt đi đấy. Anh có biết họ bắt người có tiêu chuẩn gì không?"

Lý Đông Minh nói: "Tôi vừa từ huyện về, bắt ba người nào tôi biết, họ có nói với tôi. Tại sao lại bắt họ, tôi thì không rõ lắm."

"Anh nói xem Đinh huyện trưởng bảo người bắt Mạc Hồ Tử bọn họ có lý không?"

Lý Đông Minh nhìn Triệu Tường Sinh một cái, không nói gì. Toàn An liền nói với Triệu Tường Sinh: "Bí thư Triệu, tôi xin anh phân xử giúp, họ bắt người sao đến cả người bị bắt phạm tội gì cũng không điều tra rõ, muốn bắt ai thì bắt người đó thế này."

Triệu Tường Sinh nói: "Lúc tôi xuống đây đã nói rồi, lần này chúng tôi xuống đây, chủ yếu là nghe ý kiến của quần chúng, không can thiệp vào việc chấp pháp và xử án của cơ quan công an tư pháp. Điền Dược bọn họ bắt ai không bắt ai, hoàn toàn là việc của họ. Tôi không tiện can thiệp, cũng không thể can thiệp." Triệu Tường Sinh nói vậy xong, hai mắt nhìn vị chi bộ trưởng thôn đầy vẻ sầu khổ này, sờ vào miếng vải quấn chặt trên đầu ông, lại sờ vào cánh tay bị chém bị thương, nói: "Chi bộ trưởng Toàn, lần này để anh chịu khổ rồi, tôi thấy anh vẫn nên đến bệnh viện bôi ít thuốc đi, thế này liệu có xảy ra vấn đề gì không."

Chu Minh Dũng ở một bên nói với Lý Đông Minh: "Công tác cơ sở bây giờ khó làm lắm. Đặc biệt là cán bộ cấp thôn, công việc trên đẩy xuống dưới, mâu thuẫn của quần chúng trong thôn cũng nhiều, tranh chấp cũng nhiều, đều trông chờ vào họ giải quyết. Nhưng họ lại không phải cán bộ nhà nước chính thức, còn phải dựa vào lao động để tự nuôi sống bản thân. Khó khăn của họ là điều có thể hiểu được. Các cậu phải quan tâm chăm sóc họ nhiều hơn mới phải."

Trịnh Thu Cúc ở một bên nói: "Họ mỗi tháng có năm mươi đồng trợ cấp." Sau đó lẩm bẩm khẽ: "Giả vờ khéo thật đấy."

Không ngờ lời này của cô bị Triệu Tường Sinh nghe thấy, phê bình cô: "Cô là phó bí thư Đảng ủy xã, mang một thái độ như thế này đối xử với cán bộ cấp dưới, sao không bị quần chúng mắng cho chứ."

Toàn An đứng đó, họ nói gì ông ta một câu cũng không nghe thấy, ông ta vẫn đang nghĩ đến lời Bí thư Triệu vừa nói về việc hành chính không can thiệp vào việc chấp pháp và xử án của công an tư pháp, mặt ông hơi vàng, đứng đó, mắt trân trân nhìn Triệu Tường Sinh, hồi lâu không nói tiếng nào. Hà Bôn thấy vậy, nói: "Hai vị bí thư đường xá xa xôi đến thôn Trúc Sơn Á, anh là chi bộ trưởng thôn không thể để họ cứ đứng đây nói chuyện mãi được."

Toàn An hỏi: "Đến nhà tôi nhé, hay là đi sâu vào cơ sở, thăm hỏi người nghèo?"

Triệu Tường Sinh nói: "Nhập gia tùy tục."

"Vậy thì đi theo tôi." Toàn An nói xong, đi phía trước, vừa đi vừa vẫn không phục nói: "Hành chính không can thiệp vào việc chấp pháp xử án của công an tư pháp, vậy Đinh huyện trưởng đại diện cho hành chính hay đại diện cho công an tư pháp? Sao anh ấy bảo bắt ai là bắt người đó!"

Mấy người đi theo Toàn An đến một hộ gia đình dưới chân núi cạnh thôn. Hộ gia đình này họ Triệu, có năm nhân khẩu, một bà cụ hơn sáu mươi tuổi, con trai tên Triệu Phúc Lâm, con dâu họ Bạch, một cháu trai, một cháu gái. Gia đình năm người sống trong một căn nhà gỗ rách nát. Vách nhà gỗ được đan bằng cành cây nhỏ, đứng bên ngoài có thể nhìn rõ mồn một tất cả mọi thứ trong nhà. Buồng trong là phòng ngủ, trong phòng ngủ kê hai chiếc giường, một giường là bà nội và cháu trai cháu gái nằm, giường kia là vợ chồng con trai nằm. Trên giường không có chăn, chỉ có hai chiếc áo tơi rách. Trong nhà ngoài hai chiếc giường ra, chỉ có một cái thùng gỗ lớn. Triệu Tường Sinh mở thùng gỗ ra, bên trong có nửa thùng ngô. Nhà ngoài cũng trống trơ trống hoác, trên bếp lửa bắc một cái nồi sắt, trong nồi sắt đang nấu khoai lang. Mẹ Triệu Phúc Lâm và bọn trẻ đang ngồi quây quần bên bếp lửa ăn khoai lang. Triệu Tường Sinh bước tới nhìn xem, hỏi Triệu Phúc Lâm đang ngồi xổm ở góc nhà sửa công cụ nông nghiệp: "Trưa ăn khoai lang à?"

"Không ăn khoai lang thì ăn gì?" Triệu Phúc Lâm không ngẩng đầu, lạnh lùng nói.

"Một năm thu hoạch được bao nhiêu lương thực, đủ ăn không?"

Khuôn mặt đầy nếp nhăn của Triệu Phúc Lâm tràn đầy vẻ sầu khổ. Ông đột nhiên ném công cụ nông nghiệp trong tay xuống đất, lớn tiếng chửi bới: "Bây giờ một số kẻ coi chúng tôi làm nông dân như heo, như súc vật, một năm làm lụng vất vả chết đi sống lại, lương thực thu hoạch được nộp thuế nộp lương thực cho triều đình còn chưa tính, các loại phí này phí nọ của chính quyền xã nhiều như lông bò. Thật đúng là lột da chúng tôi, vắt máu chúng tôi mà. Các ông là quan lớn từ huyện xuống, các ông nói xem, chúng tôi làm nông dân còn sống nổi không?"

Triệu Tường Sinh không ngờ người nông dân trông có vẻ thật thà đần độn trước mắt lại có thể như thế này, nói: "Hai vợ chồng anh trẻ thế này, sức lao động cũng không tệ, phí của chính quyền xã thu có nhiều đi nữa, gia đình cũng không đến mức này chứ."

"Không phải thế này, thì ông bảo có thể là thế nào?" Triệu Phúc Lâm nhìn Triệu Tường Sinh bằng ánh mắt lạnh lùng.

"Không thể làm thêm nghề phụ kiếm chút tiền à?"

"Làm nghề phụ gì? Trồng rau xanh không có nơi bán. Đi làm thuê xa ư, chúng tôi lớn tuổi thế này rồi, không ai cần, người ta cần cô gái trẻ đẹp. Lên núi đào ít dược liệu bán, còn phải trích ba mươi phần trăm phí quản lý. Nghe nói sau này chính quyền xã còn thu phí nhân khẩu, phí hỉ sự cưới hỏi, mẹ kiếp nó, chính quyền xã sau này sợ còn thu phí nông dân phơi nắng và dầm mưa nữa mất."

"Chính quyền xã góp vốn xây cầu, chính là vì muốn để các anh có thể nhanh chóng trở nên giàu có, các anh tại sao không muốn nộp tiền góp vốn, còn đến trụ sở xã gây rối?"

"Ai nói chúng tôi không muốn nộp tiền góp vốn xây cầu? Nhà tôi bán heo, bán gà, còn bán hai trăm cân đậu nành, ba trăm cân ngô mới gom đủ một nghìn năm trăm đồng. Phần lớn mọi người trong thôn chúng tôi đều bán heo bán gà bán lương thực gom tiền nộp tiền góp vốn."

Trịnh Thu Cúc ở bên cạnh nói: "Các anh đã tình nguyện nộp tiền góp vốn, tại sao đột nhiên lại muốn chính quyền xã trả lại tiền?"

"Quần chúng không yên tâm, lại sợ tên tạp chủng Cố Gia Phú cầm tiền mồ hôi nước mắt của chúng tôi đi vay gà đẻ trứng." Triệu Phúc Lâm liếc nhìn Trịnh Thu Cúc, nói: "Cô chính là cái củ cải trắng mà người ta nói à? Cô được đấy, cô có bản lĩnh đấy." Sau đó lại là một tiếng cười lạnh khiến người ta run rẩy.

Trịnh Thu Cúc lùi lại mấy bước liền: "Cô, cô..." Nói mấy chữ cô cũng không nói được câu tiếp theo.

"Cô trợn mắt với nông dân làm gì, quần chúng nói chuyện cô cứ nghe nghiêm túc đi." Triệu Tường Sinh lườm Trịnh Thu Cúc một cái, nói.

Khuôn mặt béo như quả bầu của Trịnh Thu Cúc đỏ ửng lên vì bị nói, hồi lâu không dám lên tiếng nữa.

Lý Đông Minh ở bên cạnh hỏi Triệu Phúc Lâm: "Thôn các anh hôm nay trả lại hết tiền góp vốn rồi? Tiền góp vốn của anh cũng nhận được rồi?"

Triệu Phúc Lâm nhìn Toàn An một cái, không nói gì.

Lúc này, mẹ Triệu Phúc Lâm đột nhiên khóc nức nở đau buồn. Khiến Triệu Tường Sinh và Chu Minh Dũng đều không khỏi giật mình. Chu Minh Dũng hỏi cụ bà khóc vì sao, cụ bà nói con gái bà lấy chồng ba năm rồi, chưa bao giờ về, bà đặc biệt nhớ nó.

Triệu Tường Sinh hỏi con gái bà gả đi đâu mà ba năm không về thăm mẹ già. Toàn An nói: "Con gái bà ấy có thực sự lấy chồng hay không, vẫn chưa rõ, ba năm trước làm thuê ở nhà hàng của Cố Gia Phú, sau đó đột nhiên biến mất, hơn một năm sau, mới từ Phúc Kiến gửi về một lá thư do người khác viết hộ, nói là cô ấy đã kết hôn ở bên Phúc Kiến rồi."

"Các người không đến thăm nó sao?"

"Lấy đâu ra tiền lộ phí. Chẳng lẽ đi ăn mày đến Phúc Kiến." Triệu Phúc Lâm đáp bằng giọng mũi.

Chu Minh Dũng muốn Triệu Phúc Lâm lấy lá thư của em gái ra xem: "Anh phải viết thư cho em gái anh, bảo nó về một chuyến, nói mẹ già của nó rất nhớ nó."

"Viết rồi, nó thậm chí còn không trả lời thư."

"Xã chúng tôi còn hai cô gái nữa, là người thôn Mao Sơn Xung, đi cùng cô ấy. Đến nay cũng chưa về. Họ đều không biết chữ, thư đều nhờ người viết hộ. Họ đi thế nào, tại sao phải đi, cuộc sống bên đó có tốt không, sinh con chưa, cũng không ai biết, vẫn luôn là một bí ẩn."

Triệu Tường Sinh và Chu Minh Dũng từ khi vào cửa nhà Triệu Phúc Lâm, sắc mặt đã trở nên vô cùng khó coi. Hai người khuyên cụ bà một hồi mới rời khỏi nhà họ.

Toàn An hỏi: "Còn đi nhà nào nữa?"

"Nhà nào hộ nào cũng xem qua." Triệu Tường Sinh nói với tâm trạng nặng nề.

"Vậy thì dẫn các anh đi xem một nhà có điều kiện tốt hơn một chút." Thế là, Toàn An dẫn nhóm người Triệu Tường Sinh và Chu Minh Dũng đến nhà Đặng Khải Phóng. Cửa nhà Đặng Khải Phóng khóa. Toàn An đẩy cửa nhà hàng xóm Đặng Mỹ Ngọc, nói với Triệu Tường Sinh và Chu Minh Dũng: "Vào ngồi đi."

Lý Đông Minh đột nhiên hiểu ra ý định của Toàn An khi dẫn Triệu Tường Sinh họ đến đây, muốn ngăn cản không cho họ vào nhà, thế nhưng, hai vị bí thư đã bước vào trong rồi, cũng chỉ đành đi theo vào nhà. Triệu Tường Sinh và Chu Minh Dũng vào nhà thấy căn phòng dọn dẹp sạch sẽ, sàn nhà như thể đã được nước rửa qua, không một chút bụi, trên bàn bày ấm trà và chén trà, cũng sạch sẽ tinh tươm. Trên mặt hai người liền lộ ra một tia cười hiếm hoi. Toàn An lớn tiếng gọi vào trong nhà: "Mỹ Ngọc, ra rót chén trà cho Bí thư Triệu huyện ủy và Bí thư Chu Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật huyện, họ đến thăm cháu đấy."

Trong nhà không có tiếng trả lời, nhưng lại có tiếng động. Một lát sau, cửa phòng kẽo kẹt mở ra. Triệu Tường Sinh và Chu Minh Dũng theo tiếng mở cửa, ánh mắt họ cũng không khỏi sững lại. Một cô gái trẻ đẹp như tiên nữ, nhưng lại không có đôi chân bò từ trong phòng ra, khi bò đến bên cạnh bàn, cô tháo bao vải trên tay xuống, lộ ra đôi bàn tay trắng nõn, thành thạo rót cho mỗi người một chén trà. Lý Đông Minh vội vàng đi tới đón lấy chén trà trên tay Đặng Mỹ Ngọc, đưa cho hai vị bí thư, miệng hỏi: "Mỹ Ngọc, cháu khỏe không?"

"Vẫn khỏe ạ, cảm ơn sự quan tâm của Bí thư Lý." Đặng Mỹ Ngọc ngồi trên đất khẽ đáp.

Toàn An chỉ Triệu Tường Sinh và Chu Minh Dũng nói: "Mỹ Ngọc, đây là Bí thư Triệu huyện ủy, kia là Bí thư Chu Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật huyện, họ đến thăm cháu đấy."

Đặng Mỹ Ngọc nhìn Triệu Tường Sinh và Chu Minh Dũng một cái, rồi cúi đầu xuống. Một lát sau, trên hàng lông mi dài đã treo hai giọt nước mắt trong veo. Đột nhiên, Đặng Mỹ Ngọc bò sột soạt đến trước mặt Triệu Tường Sinh: "Các bác làm phúc, thả anh trai cháu ra đi, nếu không mẹ cháu sẽ lo đến chết mất. Mẹ cháu chết rồi, cháu và con gái cháu cũng không sống nổi nữa đâu ạ." Đặng Mỹ Ngọc ngẩng đầu lên, khuôn mặt thanh tú mà thê mỹ đó, toàn là tuyệt vọng, toàn là mong chờ, toàn là những giọt nước mắt khiến người ta thương cảm.

Chu Minh Dũng nói với Toàn An: "Anh có thể nói tình hình của cô ấy cho chúng tôi nghe không?"

Trịnh Thu Cúc ở bên cạnh nhìn Triệu Tường Sinh một cái, nhỏ giọng ngăn cản: "Có gì mà nói cơ chứ. Nói ra mất mặt lắm."

Toàn An lườm Trịnh Thu Cúc một cái, rồi kể chi tiết tình hình của Đặng Mỹ Ngọc.

Chu Minh Dũng hỏi Đặng Mỹ Ngọc: "Con gái cháu đâu?"

"Ở trong phòng ạ."

"Ngủ rồi à?"

"Chưa ạ, cháu không cho nó ra ngoài."

"Bế nó ra cho Bí thư Triệu họ xem đi. Hai vị bí thư rất quan tâm đến khó khăn của gia đình cháu đấy." Toàn An nói với Đặng Mỹ Ngọc như vậy.

Đặng Mỹ Ngọc liền bò vào phòng, bế con gái ra.

Toàn An nói: "Cô bé này đáng thương quá, bốn tuổi rồi, mới bé tí tẹo thế này, theo một người mẹ tàn tật không có đôi chân, sớm muộn cũng chết đói thôi. Trung Quốc chúng ta vẫn là thiên hạ của Đảng Cộng sản, đối với những gã đàn ông tồi tệ bắt nạt phụ nữ nhà lành đó, không có cách nào trị sao? Nghĩ lại, khiến quần chúng lạnh lòng quá."

"Ai biết là ai cơ chứ?" Trịnh Thu Cúc ở bên cạnh cãi lại Toàn An.

"Cái này còn phải hỏi sao? Cô bé giống ai, thì gã đàn ông tồi tệ đáng ăn đạn đó chính là kẻ đó."

Khuôn mặt Chu Minh Dũng đã sớm đông cứng lại như một phiến đá xanh, căm ghét cái ác nói: "Nếu đúng là tình hình chi bộ trưởng thôn các anh nói, kẻ này nếu bị điều tra ra, không nói ăn đạn, cũng phải cho hắn nếm trải mùi vị ngồi tù."

Triệu Tường Sinh rút từ trong túi ra một trăm đồng, đặt vào tay cô bé. Chu Minh Dũng cũng rút ra một trăm đồng. Lý Đông Minh rút rất lâu, có chút lúng túng hỏi Hà Bôn: "Trong túi có tiền không, cho tôi vay ít."

Đặng Mỹ Ngọc liên tục nói: "Bí thư Lý, hôm kia anh mới cho con gái cháu tiền, cháu sẽ không lấy của anh nữa đâu."

Triệu Tường Sinh và Chu Minh Dũng an ủi Đặng Mỹ Ngọc mấy câu mới rời khỏi nhà cô. Toàn An phát hiện, sắc mặt của Triệu Tường Sinh và Chu Minh Dũng còn khó coi hơn lúc trước.

Toàn An dẫn nhóm người đi xem từng nhà từng nhà, hỏi từng nhà từng nhà, cuối cùng mới quay về nhà mình. Lúc này, vợ Toàn An đã chuẩn bị xong cơm trưa. Hấp nửa nồi khoai lang, xào một bát dưa muối, Toàn An nói: "Hai vị bí thư đến nông thôn, cũng không có gì chiêu đãi, cứ ăn tạm chút gì đó lấp đầy bụng thôi. Đi một vòng xem một vòng, đã chiều rồi."

Hà Bôn nhìn khoai lang trong nồi, nói: "Nhà anh đến gạo tẻ cũng không có?"

"Ủy viên Hà anh tìm đi, tìm được gạo tẻ ra, tôi lập tức nấu cơm gạo tẻ cho các anh ăn."

Trịnh Thu Cúc ở bên cạnh nói: "Thức ăn cũng không ra được chút gì ngon cả."

Toàn An mắng cô: "Nhà tôi nếu giàu có như anh em nhà họ Cố, hai vị bí thư đến, tôi còn chẳng giết heo giết gà cho họ ăn. Thôn Trúc Sơn Á chúng tôi núi nghèo nước độc, bao giờ lãnh đạo huyện từng đến đây? Mấy năm trước, Đinh huyện trưởng đến nhà Cố Gia Phú, đi qua thôn chúng tôi, cũng chẳng bao giờ dừng chân ở thôn. Bây giờ hai vị bí thư huyện đến thôn chúng tôi, tôi vui còn không kịp, có đồ ngon tôi còn cần cô làm bí thư dặn dò à, tôi sẽ không làm cho họ ăn sao?"

Chu Minh Dũng hỏi: "Hương trưởng Cố là người thôn các anh?"

"Người thôn Mao Sơn Xung, ở ngay bên kia núi, đi thôn Mao Sơn Xung, phải đi qua thôn chúng tôi." Toàn An ngập ngừng một chút: "Tuy nhiên, hai anh em họ bây giờ đều không ở thôn Mao Sơn Xung nữa, họ đều chuyển đến trấn Liên Sơn cả rồi, vợ Hương trưởng Cố bày hàng nước ở cửa ga tàu hỏa, một tháng ít nhất cũng có thu nhập hơn một nghìn đồng. Cố Gia Phú thì càng phô trương hơn, xây một căn nhà gạch ba tầng, mở nhà hàng lớn, nghe nói tiền tiết kiệm của nhà hắn đã lên đến hàng triệu."

Trịnh Thu Cúc ở bên cạnh nói: "Chính sách hiện nay tốt, cho phép một bộ phận người trở nên giàu có trước, chính quyền xã cũng không nói là không cho người khác ở xã Khổ Đằng Hà chuyển nhà đến trấn Liên Sơn làm kinh doanh đâu mà."

Toàn An liền nổi giận: "Xã Khổ Đằng Hà chúng ta ngoài bốn hộ gia đình nhà Cố Gia Hảo hai anh em và Khuang Xing Yi, Ning Zhan Cai của văn phòng doanh nghiệp xã ra, còn ai có năng lực chuyển nhà sang bên kia sông?"

Vợ Toàn An ở ngay trong bếp đã bắt đầu chửi bới: "Cái thời buổi này, chẳng còn mấy kẻ có lương tâm nữa rồi. Tiền mồ hôi nước mắt chúng ta nộp lên, chẳng đủ mua lấy một mảnh đất chôn người ở bãi tha ma. Chúng ta đào dược liệu trên núi mang sang bên kia sông bán phải nộp phí quản lý, gỗ chặt trên núi mang đến trạm gỗ cũng phải nộp tiền phí lâm nghiệp, phí qua sông từ một hào tăng vọt lên ba hào. Bách tính xã Khổ Đằng Hà càng nghèo thì bọn chúng thu phí càng nhiều, không nộp tiền thì bọn chúng tịch thu dược liệu, tịch thu gỗ, còn đánh người nữa, chân một người ở thôn Lão Nhai chính là bị bọn chúng đánh gãy đấy. Mấy năm nay, bọn chúng đã thu của mọi người bao nhiêu tiền rồi, các người đi tra xem, còn lại được mấy đồng? Tất cả đều bị bọn chúng uống sạch, đánh bạc sạch, gái gú sạch cả rồi. Lý bí thư đuổi con dê nhà tôi về trụ sở xã để cấn trừ tiền huy động vốn, bị anh em nhà họ Cố giết thịt làm mồi nhắm, chiêu đãi một gã giám đốc quái đản nào đó từ huyện xuống, kết quả Cố hương trưởng ôm ấp tiếp viên trong phòng riêng uống rượu đến mức thủng dạ dày. Mấy năm nay, quần chúng xã Khổ Đằng Hà đã phản ánh vấn đề của anh em nhà họ Cố lên trên bao nhiêu lần rồi, đơn kiện cũng gửi đi không biết bao nhiêu lá, thế mà chẳng có lấy một ai đoái hoài." Vợ Toàn An nói như vậy, rồi bước tới bên cạnh Triệu Tường Sinh và Chu Minh Dũng, "Nghe nói ở huyện có một vị bí thư tốt chuyên trị những kẻ làm quan tham lam hút máu ăn thịt bách tính, trừ phi ông ấy xuống đây, xem có thể làm cho vấn đề của xã chúng ta rõ ràng trắng đen hay không." Nói xong, vợ Toàn An lại lắc đầu nguầy nguậy bảo, "Tôi thấy vị quan thanh liêm chuyên trị quan tham đó chưa chắc đã chịu đến xã Khổ Đằng Hà của chúng ta đâu, thời nay còn được mấy kẻ làm quan nhớ đến nông dân chúng ta nữa chứ."

Lý Đông Minh chỉ tay về phía Chu Minh Dũng định nói điều gì đó, nhưng đã bị Chu Minh Dũng ngăn lại.

Triệu Tường Sinh nói: "Thím à, thím đừng nóng giận, chẳng phải chúng tôi đang ở đây rồi sao."

"Các anh xuống đây thì sao chứ, ở khách sạn Liên Sơn mấy đêm, rồi lại quên chuyện của bách tính chúng tôi ra sau đầu thôi."

Hà Bôn nói: "Thím Toàn cứ yên tâm, lần này sẽ không đâu. Cán bộ của chúng tôi, không thể nói là đều đã biến chất cả, phần lớn vẫn còn nghĩ đến bách tính, vẫn đang làm việc vì quần chúng, nếu không thì hai vị lãnh đạo huyện lặn lội đường xa đến thôn Trúc Sơn Á làm gì. Nếu họ không muốn giải quyết tốt vấn đề của xã Khổ Đằng Hà, thì hôm nay họ đã không ăn khoai lang làm cơm trưa ở nhà thím, họ cũng sẽ không dung thứ cho việc thím mở miệng ra là chửi sạch đám làm quan, lại còn ghi chép cẩn thận tất cả những lời thím chửi vào sổ tay."

Mấy người ăn vài củ khoai, nói chuyện một lúc, uống một chén trà. Vợ Toàn An cứ mặc sức chỉ mặt gọi tên chửi bới anh em nhà họ Cố, Toàn An cũng không ngăn cản bà. Trịnh Thu Cúc ở bên cạnh muốn cản bà lại không cho nói, nhưng lại không dám, một là vừa rồi Triệu bí thư đã nói bà rồi, nếu lại chọc cho Triệu bí thư giận, ông ấy sẽ lại phê bình bà; hai là sợ giống như ở thôn Mao Sơn Xung, bị người ta chỉ vào mũi chửi những lời khó nghe. Những lời đó mà lọt vào tai Triệu bí thư và Chu bí thư, thì Trịnh Thu Cúc bà coi như tiêu đời. Lý Đông Minh cũng muốn ngăn cản bà đừng nói nữa, nhưng lại bị Chu Minh Dũng ngăn lại. Cho đến khi vợ Toàn An nói mệt, nói đủ rồi, những chuyện bà biết cũng đã nói hết, trên sổ tay của Triệu Tường Sinh và Chu Minh Dũng cũng đã ghi lại mấy trang lớn, nhìn mặt trời cũng sắp lặn rồi, họ mới để Lý Đông Minh dẫn đường từ thôn Trúc Sơn Á trở về trụ sở xã.