Đúng ba giờ kém đúng, tôi đã có mặt ở phố Baker, nhưng Holmes vẫn chưa về. Bà chủ nhà cho hay ông đã rời khỏi nhà từ chổm chệ sau tám giờ sáng. Dù vậy, tôi vẫn ngồi cạnh lò sưởi với quyết tâm đợi cho bằng được, dù ông có về muộn đến đâu đi nữa. Tôi đã sớm bị cuốn hút vào cuộc điều tra này; dẫu nó không hề mang những nét u ám, kỳ dị gắn liền với hai vụ án mà tôi từng ghi lại, nhưng bản chất của vụ việc cùng địa vị tôn quý của thân chủ đã ban cho nó một dấu ấn riêng biệt. Thật vậy, ngoài bản chất của cuộc trinh thám mà bạn tôi đang đảm nhận, sự nắm bắt tình hình một cách tài tình cùng tư duy sắc bén, thấu đáo của anh luôn khiến tôi lấy làm thú vị khi được nghiên cứu phương pháp làm việc và dõi theo những thủ pháp nhanh nhạy, tinh tế để anh gỡ rối những bí ẩn rắc rối nhất. Tôi đã quá quen với những thành công không bao giờ trượt nhịp của anh, đến nỗi ý nghĩ về một thất bại đã hoàn toàn biến khỏi đầu óc tôi.

Gần bốn giờ thì cửa mở, và một gã nài ngựa trông có vẻ nát rượu, đầu tóc bờm xờm, mai tóc xồm xoàm, mặt đỏ tía tai cùng bộ quần áo lôi thôi lếch thếch bước vào phòng. Dù đã quen với tài năng biến hóa đến kinh ngạc của bạn tôi, tôi vẫn phải nhìn tận ba lần mới dám chắc đó chính là anh. Với một cái gật đầu, anh biến vào phòng ngủ, và chỉ năm phút sau đã bước ra trong bộ com-lê vải tuýt lịch sự như ngày nào. Thọc tay vào túi, anh duỗi thẳng chân trước lò sưởi và cười lớn một cách sảng khoái suốt mấy phút liền.

“Chà, quả thật!” anh kêu lên, rồi lại nấc lên và cười tiếp cho đến khi phải ngả người ra sau ghế, mềm nhũn và bất lực.

“Có chuyện gì thế?”

“Chuyện cười ra nước mắt ấy chứ. Tôi chắc anh không bao giờ đoán được sáng nay tôi đã làm gì, hay cuối cùng tôi đã kết thúc bằng việc gì đâu.”

“Tôi chịu đấy. Chắc là anh đã đi theo dõi sinh hoạt, và có lẽ là cả ngôi nhà của cô Irene Adler rồi chứ gì.”

“Chính xác; nhưng cái kết lại khá bất ngờ. Dù vậy, tôi sẽ kể cho anh nghe. Tôi rời nhà lúc hơn tám giờ sáng nay trong thân phận của một gã nài ngựa thất nghiệp. Giữa những người làm nghề ngựa có một sự đồng cảm và tinh thần hội kín tuyệt vời. Cứ hòa mình vào họ, và anh sẽ biết tất cả những gì cần biết. Chẳng mấy chốc tôi đã tìm thấy Briony Lodge. Đó là một căn biệt thự xinh xắn có khu vườn ở phía sau, nhưng mặt tiền lại xây giáp ngay lề đường, cao hai tầng. Cửa lắp khóa Chubb. Phòng khách rộng bên tay phải, được bài trí ngăn nắp, có những ô cửa sổ dài gần sát sàn và cái kiểu chốt cửa sổ ngớ ngẩn của người Anh mà trẻ con cũng mở được. Phía sau thì chẳng có gì đáng chú ý, ngoại trừ việc có thể leo lên cửa sổ hành lang từ nóc nhà xe. Tôi đi một vòng quanh nhà và quan sát kỹ lưỡng từ mọi góc độ, nhưng không ghi nhận thêm điều gì thú vị.”

“Rồi tôi thong thả đi dạo xuống con phố và thấy, đúng như dự đoán, có một dãy chuồng ngựa nằm ở con hẻm chạy dọc theo một bức tường vườn. Tôi xắn tay phụ giúp đám nài ngựa chải lông cho lũ ngựa, và nhận lại được hai xu, một ly bia pha trộn, hai củ thuốc lào cùng vô số thông tin theo ý muốn về cô Adler, chưa kể đến nửa tá người khác ở vùng lân cận mà tôi chẳng mảy may quan tâm, nhưng lại bị buộc phải nghe tiểu sử của họ.”

“Thế còn Irene Adler thì sao?” tôi hỏi.

“Ồ, cô ấy đã làm lu mờ óc phán đoán của toàn bộ đàn ông ở cái vùng đó rồi. Cô ấy là sinh vật kiều diễm nhất đội mũ trên hành tinh này. Cả dãy chuồng ngựa Serpentine đều đồng thanh như vậy. Cô ấy sống lặng lẽ, đi hát ở các buổi hòa nhạc, ra ngoài bằng xe ngựa vào lúc năm giờ mỗi chiều và trở về đúng bảy giờ để ăn tối. Rất hiếm khi ra ngoài vào những giờ khác, trừ khi đi hát. Chỉ có đúng một khách nam ghé thăm, nhưng lại rất thường xuyên. Anh ta da ngăm, bảnh bao, lịch lãm, không ngày nào ghé ít hơn một lần và thường là hai lần. Đó là một quý ông tên Godfrey Norton, thuộc khu Inner Temple. Anh thấy đấy, làm bạn thân với một bác tài xe ngựa có lợi ích thế nào chứ. Họ đã đánh xe chở anh ta về nhà tá lần từ khu chuồng ngựa Serpentine, và biết rõ mọi chuyện về anh ta. Khi đã nghe hết những gì họ kể, tôi bắt đầu đi qua đi lại gần Briony Lodge một lần nữa để ngẫm nghĩ về chiến lược của mình.”

“Gã Godfrey Norton này rõ ràng là một nhân tố quan trọng trong vụ việc. Anh ta là một luật sư. Nghe có vẻ bất ổn đây. Mối quan hệ giữa họ là gì, và mục đích của những chuyến viếng thăm liên tiếp ấy là gì? Cô ta là thân chủ, là bạn, hay là nhân tình của anh ta? Nếu là trường hợp đầu, có lẽ cô ta đã chuyển bức ảnh cho anh ta giữ hộ. Nếu là trường hợp sau thì ít có khả năng hơn. Kết quả của câu hỏi này sẽ quyết định việc tôi có tiếp tục công việc tại Briony Lodge hay chuyển hướng sang văn phòng của vị luật sư kia ở khu Temple. Đó là một điểm tế nhị, và nó làm mở rộng phạm vi điều tra của tôi. Tôi e rằng mình đang làm anh chán ngấy với những chi tiết này, nhưng tôi buộc phải cho anh thấy những khó khăn nhỏ của tôi, nếu anh muốn hiểu rõ tình hình.”

“Tôi vẫn đang theo dõi sát sao từng lời anh đây,” tôi đáp.

“Tôi vẫn đang cân nhắc sự việc trong đầu thì một chiếc xe hansom đỗ xịch trước Briony Lodge, và một quý ông nhảy tót xuống. Anh ta là một người đàn ông đẹp trai nổi bật, da ngăm, mũi khoằm và để ria mép — đích thị là người mà tôi vừa nghe kể. Anh ta có vẻ rất vội vã, quát bác tài xe đợi đấy, rồi lướt qua người cô hầu gái vừa mở cửa với phong thái của một kẻ hoàn toàn làm chủ ngôi nhà.”

“Anh ta ở trong nhà khoảng nửa tiếng, và tôi có thể thoáng thấy bóng anh ta qua các ô cửa sổ phòng khách, đi qua đi lại, nói năng kích động và khua tay múa chân. Còn cô ta thì tôi chẳng thấy bóng dáng đâu. Chẳng mấy chốc anh ta bước ra, trông còn hớt hải hơn lúc trước. Khi bước tới chỗ chiếc xe, anh ta rút một chiếc đồng hồ vàng từ trong túi ra và nhìn chăm chú, ‘Đánh xe như bay đi,’ anh ta quát lớn, ‘trước tiên đến cửa hàng Gross & Hankey ở phố Regent, rồi đến nhà thờ St. Monica trên đường Edgeware. Nửa đồng guinea nếu anh làm được trong vòng hai mươi phút!’”

“Họ phóng đi mất, và tôi đang tự hỏi liệu mình có nên đi theo họ hay không thì từ đầu hẻm trờ tới một chiếc xe landau nhỏ gọn, viên đánh xe cúc áo cài hờ hững, cà vạt lệch tận tai, trong khi tất cả các sợi dây cương đều lòi cả ra ngoài mấy chiếc khóa cài. Xe vừa chưa kịp dừng hẳn thì cô ta từ cửa chính lao vút ra và nhảy lên xe. Tôi chỉ kịp thoáng thấy cô ta vào khoảnh khắc ấy, nhưng cô ta quả là một người phụ nữ tuyệt vời, với gương mặt khiến đàn ông sẵn sàng chết vì cô.”

‘Nhà thờ St. Monica, anh John,’ cô kêu lên, ‘và nửa đồng vàng nếu anh đến đó trong vòng hai mươi phút.’

“Thật quá hấp dẫn để bỏ lỡ, Watson ạ. Tôi đang đắn đo xem nên cắm cổ chạy theo hay bám vào đít chiếc xe landau của cô ta thì có một chiếc xe ngựa chạy ngang qua phố. Người đánh xe nhìn tôi hai lần với vẻ ái ngại vì một mối khách lếch thếch như vậy, nhưng tôi đã nhảy tót lên xe trước khi hắn kịp phản đối. ‘Nhà thờ St. Monica,’ tôi nói, ‘và nửa đồng vàng nếu anh đến đó trong vòng hai mươi phút.’ Lúc ấy là mười hai giờ kém mười lăm, và tất nhiên là chuyện gì đang diễn ra thì đã quá rõ ràng rồi.”

“Bác tài của tôi lái xe rất nhanh. Tôi không nghĩ mình từng đi xe nào nhanh hơn thế, nhưng những người kia đã đến trước chúng tôi. Chiếc xe ngựa và chiếc xe landau với những con ngựa đang bốc khơi nghi ngút đã đậu trước cửa nhà thờ khi tôi đến nơi. Tôi trả tiền cho bác tài và vội vã bước vào nhà thờ. Chẳng có một bóng người nào ngoài hai kẻ mà tôi vừa bám theo và một vị linh mục mặc lễ phục, có vẻ như đang tranh luận với họ. Cả ba đang đứng thành một cụm trước bệ thờ. Tôi thong thả bước lên lối đi bên cạnh giống như bất kỳ kẻ rảnh rỗi nào ghé ngang nhà thờ. Đột nhiên, trước sự ngạc nhiên của tôi, ba người ở bệ thờ quay phắt lại phía tôi, và Godfrey Norton cắm cổ chạy hết tốc lực về phía tôi.”

‘Tạ ơn Chúa,’ anh ta kêu lên. ‘Anh đây rồi. Lại đây! Lại đây mau!’

‘Thế nào nữa?’ tôi hỏi.

‘Lại đây, anh bạn, lại đây, chỉ còn ba phút nữa thôi, kẻo không kịp hợp pháp hóa mất.’

“Tôi bị lôi xềnh xệch đến bệ thờ, và trước khi kịp định thần xem mình đang ở đâu, tôi thấy bản thân đang lầm rầm đáp lại những lời được thì thầm vào tai, làm chứng cho những điều mà mình chẳng biết mẩu thông tin nào, và chung quy là góp sức vào việc cột chặt cô nàng độc thân Irene Adler với anh chàng độc thân Godfrey Norton. Mọi chuyện diễn ra chỉ trong chớp mắt, và thế là vị quý ông thì cảm ơn tôi bên này còn quý cô thì cảm ơn tôi bên kia, trong khi vị linh mục đứng đằng trước mỉm cười rạng rỡ với tôi. Đó là tình huống ngớ ngẩn nhất mà tôi từng trải qua trong đời, và chính ý nghĩ về nó đã khiến tôi phì cười lúc nãy. Hóa ra giấy phép kết hôn của họ có chút vấn đề trục trặc pháp lý, vị linh mục kiên quyết từ chối làm lễ nếu không có nhân chứng dưới bất kỳ hình thức nào, và sự xuất hiện đầy may mắn của tôi đã cứu chú rể khỏi cảnh phải xách mé đi ra đường tìm phù rể. Cô dâu đã tặng tôi một đồng vàng, và tôi định sẽ xâu nó vào dây chuỗi đồng hồ để làm kỷ niệm cho dịp này.”

“Quả là một bước ngoặt hoàn toàn bất ngờ,” tôi nói; “rồi sao nữa?”

“Chà, tôi thấy các kế hoạch của mình bị đe dọa nghiêm trọng. Có vẻ như cặp đôi này sắp sửa khăn gói đi ngay, và do đó đòi hỏi tôi phải có những hành động thật nhanh chóng, quyết đoán. Tuy nhiên, ngay tại cửa nhà thờ, họ đã đường ai nấy đi, anh ta lái xe quay về Temple, còn cô ta về nhà riêng. ‘Tôi sẽ đi dạo trong công viên vào lúc năm giờ như thường lệ,’ cô ta nói khi chia tay anh ta. Tôi không nghe thêm gì nữa. Họ đánh xe đi theo hai hướng khác nhau, còn tôi thì lên đường tự sắp xếp mọi việc cho mình.”

“Cụ thể là gì?”

“Chút thịt bò nguội và một vại bia,” anh trả lời, chuông reo vang. “Tôi bận rộn quá chẳng kịp nghĩ đến chuyện ăn uống, và tối nay có lẽ còn bận hơn nữa. Nhân tiện đây, bác sĩ ạ, tôi sẽ cần sự hợp tác của anh đấy.”

“Tôi rất sẵn lòng.”

“Anh không ngại phạm pháp chứ?”

“Chút xíu cũng không.”

“Cũng chẳng sợ nguy cơ bị bắt giữ chứ?”

“Vì một mục đích cao cả thì không.”

“Ồ, mục đích thì cực kỳ cao cả!”

“Vậy thì tôi là người mà anh đang tìm rồi.”

“Tôi biết chắc mình có thể dựa vào anh mà.”

“Nhưng cụ thể anh muốn gì nào?”

“Khi nào cô Turner dọn khay ăn lên, tôi sẽ giải thích rõ cho anh. Nào,” anh nói vừa háu ăn lao vào phần ăn đạm bạc mà bà chủ nhà vừa chuẩn bị, “tôi phải bàn chuyện này trong lúc ăn, vì thời gian chẳng còn nhiều nữa. Bây giờ đã gần năm giờ rồi. Hai tiếng nữa chúng ta phải có mặt tại hiện trường. Cô Irene, hay đúng hơn là phu nhân, sẽ kết thúc buổi đi dạo trở về lúc bảy giờ. Chúng ta phải có mặt ở Briony Lodge để đón cô ta.”

“Rồi sao nữa?”

“Anh cứ phó mặc chuyện đó cho tôi. Tôi đã sắp xếp ổn thỏa mọi việc sẽ diễn ra rồi. Chỉ có đúng một điều tôi phải kiên quyết yêu cầu. Anh tuyệt đối không được nhúng tay vào, dù có chuyện gì xảy ra đi nữa. Anh hiểu chứ?”

“Ý anh là tôi phải đứng ngoài cuộc?”

“Không làm bất cứ điều gì cả. Có lẽ sẽ có chút rắc rối nhỏ. Đừng có lao vào tham gia. Kết cục sẽ là tôi bị lôi xềnh xệch vào trong nhà. Khoảng bốn hay năm phút sau, cửa sổ phòng khách sẽ mở ra. Anh hãy túc trực ngay sát khung cửa sổ đang mở đó.”

“Vâng.”

“Anh phải canh chừng tôi, vì tôi sẽ xuất hiện trong tầm mắt của anh.”

“Vâng.”

“Và khi tôi giơ tay lên — thế này — anh hãy ném thứ tôi đưa cho anh vào trong phòng, đồng thời hô to lên rằng có cháy. Anh theo kịp ý tôi chứ?”

“Hoàn toàn hiểu rõ.”

“Nó chẳng có gì đáng sợ đâu,” anh vừa nói vừa lấy từ trong túi ra một cuộn dài hình dáng giống điếu xì gà. “Đó là một quả pháo khói thông thường dùng cho thợ sửa ống nước, gắn kíp ở hai đầu để có thể tự phát hỏa. Nhiệm vụ của anh chỉ thu gọn trong chừng đó thôi. Khi anh hô hoả hoạn, sẽ có khá đông người hưởng ứng theo. Lúc đó anh cứ thong thả đi về phía cuối đường, tôi sẽ nhập lại với nhau sau mười phút. Hy vọng là tôi đã nói rõ ràng dễ hiểu?”

“Tôi phải đứng ngoài, áp sát khung cửa sổ, canh chừng anh, đúng tín hiệu thì ném vật này vào, rồi hô cháy, sau đó đứng đợi anh ở góc phố.”

“Chính xác.”

“Vậy anh hoàn toàn có thể tin tưởng ở tôi.”

“Thật tuyệt vời. Tôi nghĩ, có lẽ đã đến lúc tôi chuẩn bị cho vai diễn mới của mình rồi đấy.”

Anh biến vào phòng ngủ và trở ra chỉ sau vài phút trong bộ dạng của một vị mục sư phái Kháng cách vừa khả kính vừa ngây thơ, chất phác. Chiếc mũ rộng vành màu đen, chiếc quần rộng thùng thình, chiếc cà vạt trắng, nụ cười thông cảm cùng vẻ ngoài tò mò nhân hậu, săm soi đến mức chỉ có diễn viên John Hare mới có thể sánh kịp. Không chỉ đơn thuần là Holmes thay đổi trang phục. Biểu cảm, tác phong, thậm chí cả tâm hồn anh dường như cũng biến hóa theo từng vai diễn mới mà anh thủ vai. Sân khấu đã mất đi một tài năng lớn, cũng giống như khoa học đã mất đi một bộ óc phân tích sắc sảo, khi anh quyết định trở thành một chuyên gia phá án.

Lúc chúng tôi rời phố Baker là sáu giờ kém mười lăm, và khi đặt chân đến đại lộ Serpentine thì vẫn còn thiếu mười phút nữa là tròn một giờ. Trời đã nhá nhem tối, những ngọn đèn đường vừa được thắp lên khi chúng tôi đi qua đi lại trước Briony Lodge để chờ chủ nhân của nó xuất hiện. Ngôi nhà y hệt như những gì tôi đã hình dung qua miêu tả ngắn gọn của Sherlock Holmes, nhưng khu vực xung quanh có vẻ không được vắng vẻ như tôi tưởng. Ngược lại, đối với một con phố nhỏ trong một khu dân cư yên tĩnh, nơi đây náo động đến bất ngờ. Có một nhóm đàn ông ăn mặc lếch thếch đang đứng hút thuốc và cười đùa ở góc đường, một thợ mài kéo xe đẩy, hai lính cận vệ đang tán tỉnh một cô bảo mẫu, và vài thanh niên ăn mặc bảnh bao đang thong thả dạo bước với điếu xì gà trên môi.

“Anh thấy đấy,” Holmes nhận xét khi chúng tôi đi qua đi lại trước ngôi nhà, “cuộc hôn nhân này làm cho mọi chuyện trở nên đơn giản hơn nhiều. Bức ảnh giờ đây trở thành con dao hai lưỡi. Khả năng cao là cô ta cũng chẳng muốn bị ông Godfrey Norton nhìn thấy nó tẹo nào, giống như thân chủ của chúng ta không muốn nó lọt vào mắt xanh của vị công nương của ngài vậy. Giờ vấn đề là, chúng ta sẽ tìm bức ảnh ở đâu?”

“Biết tìm đâu bây giờ?”

“Rất khó có khả năng cô ta kè kè nó bên mình. Kích cỡ của nó là khổ tủ. Quá lớn để có thể giấu kín dễ dàng trong trang phục của phụ nữ. Cô ta thừa biết Nhà vua dư sức cho người mai phục và lục soát mình. Đã có hai lần mưu toan kiểu đó được thực hiện rồi. Do đó, chúng ta có thể chắc chắn rằng cô ta không mang theo nó bên người.”

“Thế thì ở đâu?”

“Ngân hàng hoặc luật sư của cô ta. Có hai khả năng đó. Nhưng tôi nghiêng về phương án không phải cả hai. Phụ nữ vốn dĩ có bản tính kín đáo, và họ thích tự mình giữ bí mật. Tại sao cô ta phải trao nó cho người khác cơ chứ? Cô ta có thể tin tưởng khả năng tự bảo vệ của mình, nhưng chẳng thể đoán trước được những ảnh hưởng gián tiếp hay chính trị nào có thể tác động lên một nhà kinh doanh. Hơn nữa, hãy nhớ rằng cô ta đã quyết định sẽ sử dụng nó trong vài ngày tới. Nó nhất định phải nằm ở nơi mà cô ta có thể với tay lấy được ngay. Nó phải ở trong chính ngôi nhà của cô ta.”

“Nhưng nhà cô ta đã bị đột nhập hai lần rồi cơ mà.”

“Tào lao! Bọn chúng không biết cách tìm kiếm đấy thôi.”

“Thế anh sẽ tìm bằng cách nào?”

“Tôi sẽ bắt cô ta phải tự mang ra cho tôi xem.”

“Nhưng cô ta sẽ từ chối.”

“Cô ta sẽ không thể từ chối được đâu. Nhưng tôi nghe tiếng xe cộ lộc cộc rồi kìa. Xe của cô ta đấy. Giờ thì hãy thực hiện mệnh lệnh của tôi một cách chuẩn xác từng chút một.”

Vừa dứt lời thì ánh đèn sườn của một chiếc xe ngựa lóe lên từ khúc cua của đại lộ. Đó là một chiếc xe landau nhỏ gọn, lộc cộc chạy thẳng đến trước cửa Briony Lodge. Xe vừa dừng lại, một trong số những kẻ lang thang ở góc đường đã lao tới mở cửa với hy vọng kiếm được vài xu lẻ, nhưng bị huých văng ra bởi một tên vô lại khác cũng lao đến với cùng mục đích. Một cuộc cãi vã dữ dội nổ ra, càng bị đẩy lên cao khi có sự tham gia của hai gã lính cận vệ đứng về phía một tên lưu manh, và tay thợ mài cũng hừng hực khí thế bênh vực bên còn lại. Một cú đấm giáng xuống, và ngay lập tức người phụ nữ vừa bước xuống xe đã trở thành tâm điểm của một nhúm đàn ông mặt đỏ tía tai đang vật lộn, vung đấm và gậy gộc tấn công nhau túi bụi. Holmes lao vào giữa đám đông để bảo vệ người phụ nữ; nhưng vừa tiếp cận được cô ta, anh đã thét lên một tiếng rồi ngã quỵ xuống đất, máu tuôn xối xả trên khuôn mặt. Thấy anh ngã gục, đám lính cận vệ cắm cổ chạy theo một hướng còn bọn lưu manh chuồn mất theo hướng ngược lại, trong khi vô số những kẻ ăn mặc lịch sự hơn vốn đứng xem vụ xô xát mà không nhúng tay vào liền ùa tới để giúp đỡ người phụ nữ và chăm sóc cho người bị thương. Irene Adler, người mà tôi vẫn sẽ gọi như vậy, đã vội vã bước lên bậc thềm; nhưng cô dừng lại ở phía trên, nổi bật lên với dáng người tuyệt mỹ hắt bóng ngược lại ánh đèn sảnh, quay đầu nhìn ra đường phố.

“Vị quý ông tội nghiệp có bị thương nặng lắm không?” cô hỏi.

“Anh ta chết rồi,” mấy tiếng kêu lên.

“Không, không, vẫn còn thở!” một giọng khác hét lên. “Nhưng chắc chắn hắn sẽ ngỏm trước khi anh kịp đưa đến bệnh viện cho xem.”

“Đúng là một tráng sĩ can đảm,” một phụ nữ lên tiếng. “Họ đã hốt sạch ví và đồng hồ của quý cô rồi nếu không nhờ có anh ta đấy. Bọn chúng là cả một băng đảng, lại còn vô cùng côn đồ nữa chứ. Ầu, anh ta đang thở lại rồi kìa.”

“Anh ta không thể nằm ngoài đường mãi được đâu. Tụi tôi khiêng anh ta vào nhà nhé thưa bà?”

“Được chứ. Đưa anh ta vào phòng khách đi. Có chiếc ghế sô-bà rất thoải mái ở đó. Lối này, xin mời!”

Chàng được khiêng vào Briony Lodge một cách chậm rãi, trang nghiêm và đặt nằm dài ở phòng chính, trong khi tôi vẫn tiếp tục quan sát diễn biến từ vị trí túc trực bên cửa sổ. Đèn đã được thắp lên nhưng rèm cửa vẫn chưa buông xuống, nhờ vậy tôi có thể nhìn thấy Holmes khi anh đang nằm trên chiếc ghế dài. Tôi không rõ lúc ấy anh có bị cắn rứt lương tâm vì cái vai trò mà mình đang đóng hay không, nhưng tôi biết chắc rằng chưa bao giờ trong đời mình lại cảm thấy hổ thẹn đến thế khi tận mắt chứng kiến sinh vật xinh đẹp mà tôi đang hùa vào mưu phản, cùng với sự duyên dáng và lòng tốt bụng mà cô dành để chăm sóc cho người bị thương. Dù vậy, việc rút lui khỏi phần việc mà Holmes đã giao phó lúc này sẽ là sự phản bội đen tối nhất đối với anh. Tôi đành gom góp sự nhẫn tâm, rút quả pháo khói ra khỏi chiếc áo khoác ulster của mình. Suy cho cùng, tôi tự nhủ, chúng ta đâu có làm hại cô ta. Chúng ta chỉ đang ngăn cản cô ta làm hại người khác mà thôi.

Holmes đã ngồi bật dậy trên chiếc ghế dài, và tôi thấy anh ra hiệu như một kẻ đang khát không khí. Một cô hầu gái lao vụt qua và đẩy tung cửa sổ. Cùng lúc đó, tôi thấy anh giơ tay lên và theo đúng tín hiệu, tôi ném quả pháo của mình vào trong phòng cùng với tiếng thét lớn: “Cháy!” Từ vừa thốt ra khỏi miệng tôi thì toàn bộ đám đông khán giả, từ người ăn mặc lịch sự đến kẻ lếch thếch — quý ông, thợ đánh xe cho đến các cô hầu phòng — đồng loạt cất tiếng la hét thất thanh: “Cháy!” Những đám khói dày đặc cuồn cuộn bay đầy căn phòng rồi tuôn ra qua khung cửa sổ đang mở. Tôi thoáng thấy những bóng người nháo nhác chạy toán loạn, và chỉ một khoảnh khắc sau là giọng nói của Holmes từ bên trong vọng ra trấn an mọi người rằng đó chỉ là một báo động giả. Lẩn qua đám đông đang hò hét nhốn nháo, tôi rảo bước về phía góc phố, và mười phút sau vô cùng mừng rỡ khi bắt gặp cánh tay của bạn tôi khoác vào tay mình, rời khỏi hiện trường hỗn loạn. Anh bước đi nhanh nhẹn và im lặng suốt vài phút cho đến khi chúng tôi rẽ vào một trong những con phố yên tĩnh dẫn về hướng đường Edgeware.

“Anh làm tốt lắm, bác sĩ,” anh nhận xét. “Không thể chê vào đâu được. Mọi chuyện trót lọt cả rồi.”

“Anh đã lấy được bức ảnh rồi chứ?”

“Tôi biết nó ở đâu rồi.”

“Và làm sao anh phát hiện ra thế?”

“Cô ấy tự mang ra cho tôi xem, đúng như tôi đã nói với anh mà.”

“Tôi vẫn mù tịt chẳng hiểu gì sất.”

“Tôi không hề có ý định tạo ra màn bí hiểm nào đâu,” anh cười nói. “Mọi chuyện hoàn toàn đơn giản thôi. Tất nhiên là anh nhận ra tất cả mọi người trên đường phố đều là đồng phạm rồi chứ. Bọn họ đều được thuê trọn gói cho buổi tối nay đấy.”

“Tôi cũng đoán mờ mờ như vậy.”

“Thế là khi vụ xô xát bùng nổ, tôi đã chuẩn bị sẵn một ít sơn đỏ ẩm trên lòng bàn tay. Tôi lao tới, ngã lăn ra, áp chặt tay lên mặt và biến thành một thảm cảnh đáng thương. Đó là một ngón nghề xưa như trái đất rồi.”

“Cái đó thì tôi cũng suy luận ra được.”

“Rồi họ khiêng tôi vào nhà. Cô ta buộc phải cho người khiêng tôi vào chứ. Còn cách nào khác được cơ chứ? Và đưa thẳng vào phòng khách của cô ta, chính là căn phòng mà tôi vẫn hằng nghi vấn. Nó nằm giữa phòng khách và phòng ngủ, và tôi quyết định phải tìm cho ra phòng nào. Họ đặt tôi lên chiếc ghế dài, tôi ra hiệu đòi không khí, họ buộc phải mở cửa sổ, và thế là anh đã có cơ hội.”

“Điều đó giúp ích gì cho anh vậy?”

“Nó mang tính quyết định tối quan trọng. Khi một người phụ nữ nghĩ rằng nhà mình đang bốc cháy, bản năng của cô ta lập tức là lao ngay tới thứ mà cô ta quý giá nhất. Đó là một xung lực hoàn toàn không thể kìm nản, và tôi đã không dưới một lần tận dụng nó. Trong vụ Bê bối hoán đổi Darlington, nó đã hữu dụng với tôi, và cả trong vụ án lâu đài Arnsworth nữa. Một phụ nữ có gia đình thì vớ lấy đứa con; còn cô nàng chưa chồng thì với tay lấy hộp trang sức. Giờ thì tôi đã rõ là quý cô của chúng ta ngày hôm nay chẳng có gì trong nhà quý giá hơn món đồ mà chúng ta đang truy tìm. Cô ta sẽ lao đi để bảo vệ nó. Báo động cháy được thực hiện quá xuất sắc. Khói múc và tiếng hô hào đủ sức làm rung chuyển cả những dây thần kinh bằng thép. Cô ta phản ứng tuyệt vời. Bức ảnh nằm trong một cái hốc giấu sau bức vách trượt ngay phía trên sợi dây kéo chuông bên phải. Cô ta xuất hiện ở đó trong chớp mắt, và tôi đã thoáng thấy nó khi cô ta kéo hờ nó ra. Khi tôi la lên đó là báo động giả, cô ta nhét nó trở lại, liếc nhìn quả pháo, lao vút khỏi phòng, và tôi không gặp lại cô ta kể từ đó. Tôi đứng dậy, viện cớ này nọ rồi chuồn khỏi ngôi nhà. Tôi đã do dự không biết có nên nhân cơ hội lấy luôn bức ảnh lúc đó không; nhưng gã đánh xe đã bước vào, và vì hắn cứ trân trân theo dõi tôi nên việc chờ đợi có vẻ an toàn hơn. Chút hấp tấp vội vã có thể hỏng cả đại sự.”

“Thế còn bây giờ thì sao?” tôi hỏi.

“Cuộc săn lùng của chúng ta coi như đã hoàn thành. Ngày mai tôi sẽ cùng Nhà vua ghé qua, và có cả anh nữa nếu anh thích đi cùng chúng tôi. Chúng ta sẽ được mời vào phòng khách để đợi vị phu nhân, nhưng có lẽ khi cô ta đến sẽ chẳng thấy chúng ta lẫn bức ảnh đâu cả. Có thể sẽ là một niềm thỏa mãn lớn cho Bệ hạ khi tự tay giành lại nó đấy.”

“Và khi nào thì anh đến đó?”

“Tám giờ sáng. Lúc đó cô ta vẫn chưa dậy, nên chúng ta sẽ có một khoảng không gian hoàn toàn trống trải. Hơn nữa, chúng ta phải hành động nhanh chóng, vì cuộc hôn nhân này có thể mang lại sự thay đổi hoàn toàn trong cuộc sống và nếp sinh hoạt của cô ta. Tôi phải đánh điện ngay cho Nhà vua không thể chậm trễ.”

Chúng tôi đã về đến phố Baker và dừng lại trước cửa. Anh đang lục túi tìm chìa khóa thì có người đi ngang qua cất tiếng:

“Chào buổi tối, thưa ngài Sherlock Holmes.”

Lúc đó trên vỉa hè có khá nhiều người, nhưng lời chào dường như phát ra từ một thanh niên mảnh khảnh mặc áo ulster đang rảo bước vội vã.

“Tôi đã nghe thấy giọng nói này ở đâu rồi,” Holmes nói, đăm đăm nhìn xuống con phố mờ ảo ánh đèn. “Lạ thật, không biết quái nào đó lại là ai nhỉ.”