Trên bàn làm việc của Cổ Trường Thư đặt một bộ huyện chí bản mới. Trên đó chép lại rằng, huyện Đại Minh từ năm Vĩnh Lạc thứ tám nhà Minh lập huyện tới nay, trong lịch sử gần sáu trăm năm, các đời quan huyện lên tới hơn bảy trăm người, nhưng người thực sự lưu danh lại chưa tới mười người. Trong số đó có một vị suốt đời chấp nhận thanh liêm, coi bách tính như cha mẹ, trong một lần dẹp phỉ bình loạn đã tự mình ra trận, chết dưới đao thổ phái, bách tính đưa tiễn mười dặm, để lại khúc ca bi tráng. Lại có một vị huyện lệnh, chức vị có được là thông qua con đường quyên nộp (thời Thanh gọi việc bỏ tiền mua quan là dị đồ hoặc quyên nộp). Trình độ văn hóa của ông ta là chỉ biết năm chữ, bao gồm họ tên và biểu tự của mình. Một lần hành trộm ở Kim An Châu đã bị bắt quả tang trước đám đông, hóa ra vị huyện lệnh bỏ tiền mua này lại chính là một tên trộm cộng với kẻ mù chữ. Tay Cổ Trường Thư mơn trớn trên cuốn chí thư, tựa như đang chạm vào nỗi đau của lịch sử. Ông thầm cảm thán, hưng suy mấy trăm năm thoáng chốc trôi qua, vị quan tốt thực sự được mấy người?

Cổ Trường Thư không có ý định truy tìm sự mịt mờ và lâu xa của lịch sử, anh chẳng qua chỉ rảnh rỗi lật sách xem chơi mà thôi. Khi anh khép cuốn chí thư lại, cây bút chì bất cẩn rơi vào khe bàn, mãi mới lấy ra được. Trên chiếc bàn làm việc lồi lõm của Cổ Trường Thư, có một đường khe chạy ngang từ đông sang tây, nó sẽ co giãn theo sự tăng giảm của nhiệt độ, mùa đông nhỏ lại, mùa hè lại bét rộng ra khoảng một xăng-ti-mét. Trong ba năm Cổ Trường Thư nhậm chức Bí thư Huyện đoàn, đường khe này vẫn luôn đồng hành cùng anh. Khe hở đã trở thành một phong cảnh quen thuộc nhất đối với anh. Cổ Trường Thư thích hút thuốc, mỗi lần mở ngăn kéo, đều phát hiện tàn thuốc và vụn giấy lọt qua khe rơi xuống tài liệu, có lúc bút máy cũng bị kẹt trong khe không lấy ra được. Cổ Trường Thư nói bọn họ mỗi ngày đều đang phấn đấu gian khổ, ôn nghèo nhớ ngọt. Khi tư duy không thông suốt, anh thỉnh thoảng lại cất lên một giọng nam cao trầm hùng bài "Mặt trời của tôi", khiến Cố Hiểu Nễ ngồi đối diện Cổ Trường Thư giật nảy mình. Cố Hiểu Nễ nói, Cổ Trường Thư, anh quả thực có phong cách của Pavarotti. Cổ Trường Thư nói, đừng nói lời nịnh hót, tôi biết giọng của tôi vừa cất lên, chính là "Pavarotti rơi", cẩn thận làm hỏng cái đầu của cô đấy. Cố Hiểu Nễ là một cô gái giỏi suy nghĩ, cô từ khe bàn phát triển thành liên tưởng về sự nghèo khó, còn từng viết một bài thơ mang tên "Khe bàn" để nói lên chí hướng của mình.

Lúc này, vị Phó bí thư Huyện đoàn ngây thơ hoạt bát Cố Hiểu Nễ bỗng nổi hứng, chạy sang hai phòng làm việc khác xem xét, cười hì hì quay về nói: "Báo cáo bí thư, đoàn chúng ta không có nổi một chiếc bàn nào ra hồn, toàn bộ đều nứt toác. Hơn nữa khe bàn của anh là rộng nhất, bàn cũng nát nhất!"

"Tôi là sếp, khe hở đương nhiên cũng phải lớn hơn các cô chứ." Cổ Trường Thư ngẩng lên nhìn mặt bàn của Cố Hiểu Nễ, lộ ra một nụ cười đểu cáng, nói: "Khe bàn của cô cũng đâu có nhỏ!"

Cố Hiểu Nễ liếc anh một cái đầy quái dị, hàng mi đẹp đẽ chớp chớp, lộ ra vài phần tinh nghịch, bất mãn và khó lường. "Đem tấm thủy tinh của tôi cho anh dùng vậy." Cố Hiểu Nễ vừa nói, vừa tháo tấm thủy tinh trên bàn mình xuống, đặt lên bàn của Cổ Trường Thư. Tấm thủy tinh này là tài sản riêng cô đặc biệt mang từ nhà đến.

Cổ Trường Thư từ chối nói: "Cứ giữ lấy mà dùng. Cô đưa tấm thủy tinh cho tôi rồi, cái khe trên bàn cô sẽ lộ ra đấy, đồ vật sẽ rơi vào mất."

Có lẽ câu nói này biểu đạt chưa được chuẩn xác lắm, dễ khiến người ta sinh ra hiểu lầm, Cố Hiểu Nễ hừ lạnh một tiếng đầy khinh bỉ, lại giúp anh lau sạch tấm thủy tinh, bĩu môi quay về chỗ ngồi của mình, bắt đầu sơn móng tay.

Cổ Trường Thư đứng dậy, châm một điếu thuốc, đầy khí thế nói: "Đợi chúng ta xây xong trường tiểu học hy vọng thứ mười, tôi nhất định sẽ cải thiện triệt để điều kiện làm việc! Sửa sang các phòng làm việc thật đẹp, lắp điều hòa, để mọi người ở cơ quan không muốn về luôn!"

"Còn thiếu hai cái nữa mới đủ mười." Cố Hiểu Nễ vừa nói, vừa bật chiếc quạt điện bên cạnh lên, quạt điện liền lảo đảo thổi gió. Nó cũng đã có tuổi rồi, khi thổi gió phát ra tiếng kêu chói tai, giống như chiếc máy cày bị hỏng giữa đồng ruộng, nghe vào khiến người ta thấy rợn tóc gáy.

Cổ Trường Thư cau mày nói: "Đừng thổi nữa đừng thổi nữa, càng thổi càng nóng. Tiếng ồn lớn quá."

Lời của Cổ Trường Thư còn chưa dứt, điện thoại bỗng reo vang. Là Cục Giáo dục gọi đến, nói rằng chỉ mới một tiếng trước, một nhóm học sinh trường tiểu học dân lập thuộc trấn Thành Quan - Trường tiểu học Hồng Kỳ, trong lúc ôn tập bài vở dưới gốc cây bách thì gặp sét đánh, một học sinh tử vong tại chỗ, hơn mười học sinh bị thương. Hiện tại đều đã được đưa hết đến bệnh viện huyện cấp cứu. Cổ Trường Thư nghe xong sắc mặt đại biến, thông báo tình hình cho Cố Hiểu Nễ, bảo cô ở lại cơ quan, sau đó bản thân xách máy ảnh vội vã rời đi.

Cổ Trường Thư sợ nhất là lũ trẻ xảy ra chuyện. Vốn dĩ đang vui vẻ, vừa nghe thấy chuyện này, tâm trạng lập tức tụt dốc không phanh. Cho dù đây là chuyện của nhà trường, chuyện của Cục Giáo dục, không có quan hệ trực tiếp gì với anh - một Bí thư Huyện đoàn. Thế nhưng, Cổ Trường Thư là Chủ nhiệm Văn phòng Công trình Hy vọng huyện Đại Minh, anh luôn cảm thấy mình có trách nhiệm và nghĩa vụ quan tâm đến bọn họ.

Cổ Trường Thư hộc tốc chạy đến bệnh viện huyện, thăm hỏi các em học sinh bị thương. Khuôn mặt của các em đều bị sét đánh cháy xém, đen sì, toàn bộ đều được băng bó trắng phau, khiến bầu không khí trong phòng bệnh bao trùm một sự sợ hãi, khiến người ta liên tưởng đến việc đứng trước thiên tai, sinh mạng lại mỏng manh đến không chịu nổi một đòn. Vấy giáo viên đứng bên cạnh lo lắng chờ đợi, mắt đỏ hoe, rõ ràng là đã khóc qua. Cổ Trường Thư dò hỏi tình hình, chụp ảnh lại, rồi vội vã chạy đến trường tiểu học Hồng Kỳ nơi xảy ra tai nạn sét đánh.

2. Nỗi bi ai lớn của vị quan nhỏ

Trường tiểu học Hồng Kỳ cách thành huyện chỉ hơn mười cây số, đi một đoạn xe taxi, rồi đi bộ thêm một dặm đường núi là tới. Trường học chỉ có bốn năm gian nhà đất thấp lè tè, bên trên lợp ngói đá phiến sản xuất tại địa phương, cứ đến mùa hè, nhiệt độ trên đá phiến không thể tản đi, phòng học đặc biệt ngột ngạt ngóc ngách. Thời gian hoạt động tự do hoặc lúc tan học, học sinh thường không ra sân trường hoạt động, mà đến đùa giỡn hoặc đọc sách dưới gốc cây bách lớn bên cạnh sân trường. Đây là một cây bách cổ thụ trăm năm tuổi, xanh tươi mướt mắt, vươn tán lá khổng lồ che chở, từ lâu đã trở thành biểu tượng và dấu ấn của trường Hồng Kỳ, cũng là phòng học thứ hai của học sinh. Học sinh vui đùa dưới gốc cây, có thể tránh được ánh nắng gay gắt của mùa hè. Ai ngờ đúng vào buổi trưa ngày hôm nay, cây bách lại trở thành thủ phạm gây ra thảm họa. Một tiếng sét giáng xuống từ trời xanh, bi kịch đã xảy ra trong chớp mắt.

Cổ Trường Thư đến gốc cây bách trước, vốn không nhìn thấy hiện tượng bất thường nào. Nhìn ngôi trường rách nát tả tơi, tim anh liền đau như cắt. Năm đầu tiên nhậm chức Bí thư Huyện đoàn, anh đã đi đến tất cả các trường tiểu học dân lập có nhà nguy hiểm trong toàn huyện, trường tiểu học Hồng Kỳ chính là một trong số đó. Năm ngoái, anh từng chuẩn bị đưa trường tiểu học Hồng Kỳ vào danh mục dự án Công trình Hy vọng, nhưng sau đó nguồn vốn lại dùng cho những trường kém hơn trường tiểu học Hồng Kỳ, việc tu sửa cải tạo ngôi trường này cứ thế bị kéo dài lại. Cũng là chuyện không thể cách nào khác, tiền có hạn, mà số trường cần giải quyết nhà nguy hiểm lại quá nhiều. Lo được đầu này, thì không lo được đầu kia. Cổ Trường Thư nghĩ, nếu năm ngoái cải tạo nhà nguy hiểm, sửa vài gian nhà gạch, bi kịch ngày hôm nay có lẽ đã không xảy ra.

Ngôi trường trống trải tịch mịch đã mất đi sự huyên náo ngày thường, học sinh hôm nay phá lệ được tan học sớm. Hai giáo viên đã đến bệnh viện, ba giáo viên đến nhà phụ huynh học sinh đã khuất. Giáo viên nữ lớn tuổi còn lại trông trường, vừa khóc vừa kể cho Cổ Trường Thư nghe quá trình đơn giản của sự việc. Cô ấy nói lúc đó trời rất nắng, cách đó không xa có một đám mây đen, nhưng không có dấu hiệu sắp mưa. Bỗng nghe thấy một tiếng sét nổ lớn, sau đó có người thét lên kinh hãi, chỉ thấy tất cả học sinh dưới gốc cây bách đều ngã gục xuống, các em mất đi tri giác trong chớp mắt, những ai còn cử động được đều đang cố gắng giãy giụa đứng dậy. Chỉ thấy một nam sinh lớp hai nằm rạp dưới đất bất động, giáo viên và bạn học cùng xúm lại đỡ em ấy, vừa chạm vào thì một mảng da thịt đen sì từ trên mặt rơi xuống, dính chặt lấy cánh tay của nữ giáo viên này, hất thế nào cũng không rớt ra được, là một nam sinh lấy cành cây khều nó rơi xuống. Lúc này bọn họ mới phát hiện ra nam sinh lớp hai bị lột da mặt này đã chết. Em ấy mới tám tuổi, đôi mắt mở to trân trân, mái tóc bị đốt cháy vàng khét xoăn tít, áo sơ mi cũng cháy hơn nửa, hơn nữa còn đi chân trần, đôi bàn chân đen sì dính đầy bùn đất. Mọi người đoán rằng, đi chân trần có lẽ là nguyên nhân căn bản dẫn đến việc bị điện giật mà chết. Cổ Trường Thư không dám nghe tiếp nữa, anh có thể tưởng tượng ra sự hung hãn và thảm khốc của tai nạn.

Tâm trạng Cổ Trường Thư vô cùng nặng nề, dưới sự dẫn đường của giáo viên nhà trường, anh đến nhà người đã khuất xem xét, chụp lại những bức ảnh. Nhìn cảnh tượng người nhà học sinh khóc lóc thảm thiết trời đất quỷ thần ơi, lòng Cổ Trường Thư tan nát. Người phụ huynh này mất đi đứa con trai tám tuổi, mà Cổ Trường Thư năm tám tuổi thì mất mẹ, là một mình người cha gà trống nuôi con nuôi lớn anh. Tuổi tám đã trở thành một vết thương vĩnh hằng trong lòng anh, nhìn người khác, anh lại nhớ đến tuổi thơ của chính mình. Anh thấu hiểu nỗi bi phẫn và tuyệt vọng của người làm cha đó. Sấm sét cướp đi sinh mạng con trai ông ta, chi bằng nói sự nghèo khó mới chính là cội nguồn của bi kịch.

Cổ Trường Thư đem hơn một trăm đồng tiền ít ỏi trên người đưa cho phụ huynh học sinh, bản thân chỉ giữ lại vài đồng làm tiền lộ phí. Trên đường quay về thành huyện, anh mới gặp nhân viên công tác của Cục Giáo dục và Cục Công an, bọn họ cũng đang vội vã đến trường tiểu học Hồng Kỳ để xử lý tai nạn sét đánh. Cổ Trường Thư trò chuyện với họ vài câu rồi đi thẳng về nhà. Anh rất tức giận, không muốn nói chuyện nhiều với họ, cảm thấy phản ứng của họ quá chậm chạp, tai nạn qua nửa ngày rồi các người mới đến, nếu để các người cứu chữa người bị bệnh, đợi các người thong thả chạy đến, người e là sớm đã biến thành thi thể rồi. Cổ Trường Thư chửi thầm trong lòng, giả sử tôi là huyện trưởng, ông đây nhất định phải bắt các người sửa đổi những thói hư tật xấu này đi, bằng không thì cách chức tất cả các người! Nghĩ đến đây, Cổ Trường Thư nghiến chặt hàm răng, lại tự giễu cợt cười lên. Một Bí thư Huyện đoàn nhỏ bé, quyền lực có bao nhiêu, chức vị cao bao nhiêu, tức giận thì tức giận, oán trách thì oán trách, anh có tấm lòng lo nước thương dân, lại không có năng lực trị quốc an bang, nhiều lắm cũng chỉ có thể xả giận kêu ca vài câu mà thôi. Anh nghĩ, đây chính là nỗi bi ai lớn của tiểu quan lại vậy.

3. Cổ Trường Thư

Cổ Trường Thư thuộc tuýp người ít kêu ca, làm việc nhiều. Ngày hôm thứ hai, những bức ảnh thảm họa đã được rửa ra, anh cùng với ảnh chụp và tài liệu chữ viết gửi chuyển phát nhanh đến văn phòng Công trình Hy vọng cấp tỉnh và cấp thành phố, hy vọng bọn họ tìm hiểu rõ một số tình hình cụ thể. Ngắm nhìn những bức ảnh thê thảm trên bàn, trong lòng Cổ Trường Thư dâng lên một nỗi buồn tình, anh nói với Cố Hiểu Nễ: "Tôi muốn đi Thâm Quyến! Cô lập tức chuẩn bị cho tôi mấy nghìn tệ tiền lộ phí."

Cố Hiểu Nễ nói: "Đi Thâm Quyến làm gì?"

Cổ Trường Thư nói: "Cầu viện!"

"Đường dây của anh rộng thật đấy nhỉ!" Cố Hiểu Nễ nói: "Dắt tôi đi cùng với, tôi vẫn chưa đến Thâm Quyến bao giờ."

Cổ Trường Thư nói: "Nếu cô không phải con gái thì tốt rồi, cô là nữ, đi ra ngoài cùng tôi thì ra thể thống gì? Nam thanh nữ tú đi với nhau, không có chuyện cũng sẽ rước chuyện vào thân. Hơn nữa cô lại xinh đẹp như vậy, tôi ngặt nỗi lại là một người đàn ông không chịu nổi cám dỗ."

Cố Hiểu Nễ nói: "Tôi không sợ, chẳng phải là nói chúng ta ở chung một phòng sao? Hơn nữa anh cũng có phải tên yêu râu xanh đâu."

Cổ Trường Thư nói: "Nhưng vấn đề là, tôi vốn dĩ đâu có ở chung phòng với cô, đây chẳng phải là bắt tôi mang tiếng oan sao!"

Cố Hiểu Nễ nịnh nọt cười với Cổ Trường Thư, dùng giọng điệu làm nũng nói: "Đại nhân bí thư à, anh cứ mang tiếng oan một lần đi, cho tôi đi cùng với!"

Cổ Trường Thư xua tay nói: "Cô là cành vàng lá ngọc, tôi tuyệt đối không thể có tinh thần hy sinh mang tiếng oan này được!"

Cố Hiểu Nễ tiến thêm một bước, nói: "Anh không dám hy sinh, vậy thì tôi hy sinh vậy!"

Cổ Trường Thư bị sự hào phóng của Cố Hiểu Nễ làm cho chấn động. Anh biết Cố Hiểu Nễ rất thích mình, vẫn luôn thầm mến anh. Nhưng Cổ Trường Thư là người đã có gia đình rồi, hơn nữa vợ chồng ân ái, ấm áp hòa thuận. Nếu như chưa kết hôn, anh nhất định sẽ cân nhắc Cố Hiểu Nễ. Cố Hiểu Nễ tốt nghiệp khoa Trung văn đại học, viết tản văn rất cừ, người lại xinh đẹp, thông minh tháo vát, tính tình cởi mở, là một mỹ nhân vô cùng nổi bật trong đại viện huyện ủy. Năm kia kết nạp Đảng, năm ngoái thăng chức. Cha là Chủ tịch Chính hiệp, cũng là một nhân vật có tiếng tăm lừng lẫy. Cố Hiểu Nễ trước kia qua loa bàn chuyện yêu đương vài lần, đều tan vỡ. Đã hai mươi tư, hai mươi lăm tuổi rồi, vẫn chưa có đối tượng cố định. Cổ Trường Thư mãi vẫn không hiểu nổi, một cô gái nhiệt tình như lửa, sao lúc yêu đương lại hời hợt như vậy. Thế nhưng Cố Hiểu Nễ đối với Cổ Trường Thư thì trăm bề vâng lời, chăm sóc chu đáo. Biết Cổ Trường Thư thường xuyên không ăn sáng đi làm, liền hay mua bữa sáng mang đến cơ quan cho Cổ Trường Thư. Mỗi lần đi xa về, đều mua chút quà mang về cho Cổ Trường Thư. Nghe tin Cổ Trường Thư cảm mạo, liền vội vàng chạy ra ngoài mua thuốc, còn dặn dò anh uống đúng giờ. Lòng Cổ Trường Thư cũng thích cô ấy, chỉ là không chịu nói toạc ra, anh không dám bước qua bước này. Người làm chính trị luôn xa rời sự lãng mạn, miệng lúc nào cũng hô hào thể hiện cá tính, thực chất là bất cứ lúc nào cũng đang kìm hãm và bóp nghẹt cá tính, ít nhất anh không có dũng khí để bày tỏ suy nghĩ trong lòng mình ra ngoài. Đoàn ủy chỉ là một đơn vị nhỏ như vậy, giả sử chính và phó bí thư hai người thực sự tư tình với nhau, sau này sẽ không cách nào triển khai công việc được nữa, lợi hại được mất ấy nhìn qua là rõ mồn một.

Cho nên, Cổ Trường Thư kiên quyết từ chối thỉnh cầu đi Thâm Quyến cùng anh của Cố Hiểu Nễ. Anh nói đồng chí Cố Hiểu Nễ, một nhà không thể không có chủ được, hai chúng ta đều đi rồi thì phải làm sao? Tôi đi rồi thì cô phải ở nhà trông coi, công việc còn rất nhiều. Cố Hiểu Nễ nói, em sắp thành nội trợ gia đình luôn rồi kìa. Cổ Trường Thư nói nội trợ gia đình thì có gì không tốt? Trong nhà mười mấy miệng ăn, quản lý gia đình sinh hoạt đắp đổi đều trông cậy vào cô đấy. Cố Hiểu Nễ mặc dù có chút không vui, nhưng vẫn phải tuân lệnh. Cô ra ngoài mua một ít món ăn vặt mà Cổ Trường Thư thường thích ăn, xách về một bói to, ném lên bàn Cổ Trường Thư, xị mặt nói: "Anh mang theo dùng trên đường đấy!" Cổ Trường Thư nói, "Cô tốt thế này, tôi hạnh phúc đến mức không sống nổi mất thôi!" Cố Hiểu Nễ lại hừ một tiếng, nói, "Lại không dẫn em đi, đừng có ra vẻ mèo khóc chuột giả nhân giả nghĩa."

Cổ Trường Thư muốn đi Thâm Quyến, trước khi xuất phát, những người liên quan đều phải chào hỏi một tiếng. Những người này đều là người quản lý anh. Người quản lý anh đều là những người rất được tôn trọng. Anh chào hỏi Phó bí thư thường trực Huyện ủy phụ trách công tác Huyện đoàn Hạ Kiến Quân, Hạ Kiến Quân nói: "Cậu đi đi, chúc cậu khải hoàn trở về." Anh chào hỏi người cha ở nhà, cha nói: "Con à, đi đường chú ý an toàn nhé!" Anh chào hỏi vợ Tả Tiểu Lợi, Tả Tiểu Lợi nói, "Về sớm nhé." Ngày xuất phát đi từ cơ quan, Cố Hiểu Nễ nói: "Thời gian xêm xêm rồi, còn không mau cút đi!"

4. Mãi mãi là bạn tốt rất tốt

Cổ Trường Thư rời khỏi thành huyện Đại Minh bị những dãy núi bao bọc, đi Thâm Quyến rồi. Mỗi lần đến các vùng phát triển, hễ đặt chân lên chuyến tàu đi xa, Cổ Trường Thư đều sẽ cảm thấy một hơi thở thời đại bức bách ập thẳng vào mặt. Trên tàu anh thích vươn đầu ra ngoài cửa sổ, ngắm nhìn phong cảnh ngoài đồng hoang, giải tỏa sự ngột ngạt trong núi. Ở trong thành phố anh thích đi khắp nơi nhìn ngắm, tận hưởng phong vị hiện đại, tắm mình trong sức hấp dẫn của đô thị. Sự tương phản giàu nghèo mãnh liệt, lại thường khiến anh đứng ngồi không yên, luôn luôn không kiềm chế được mà trầm tư suy nghĩ, Đại Minh chúng ta, đến bao giờ mới có thể bắt kịp những nơi này đây? Cổ Trường Thư không hề tự ti, mà là nôn nóng, sau đó liền sinh phát ra một loại nhiệt huyết sục sôi, có loại thôi thúc ngấm ngầm muốn liều mạng phấn đấu một phen để đuổi theo cho kịp. Anh thậm chí hy vọng, đem việc tuyên chiến với sự nghèo đói lạc hậu biến thành một niềm vui để chia sẻ cùng mọi người.

Cổ Trường Thư đến Thâm Quyến là để hội ngộ bạn học cũ Hoàng Thuấn. Cậu ấy là Tổng tài tập đoàn Thâm Đại. Sau khi tốt nghiệp cao học, Cổ Trường Thư từng làm trợ lý dưới trướng Hoàng Thuấn, là Hoàng Thuấn cưỡng ép kéo anh đi. Khi còn đi học, Cổ Trường Thư là Chủ tịch hội học sinh, Hoàng Thuấn là nam sinh giàu có nổi tiếng trong lớp, vừa đi học vừa kiêm nhiệm trợ lý tổng tài tập đoàn Thâm Đại, hai người thân như anh em. Mặc dù trợ lý này của Hoàng Thuấn chỉ là hữu danh vô thực, nhưng người cha mắc bệnh hiểm nghèo để bồi dưỡng cậu ấy, đã để cậu ấy kiêm nhiệm việc công ty, tham gia vào các công việc của công ty, từ đó mà được rèn luyện thực tiễn. Sau khi tốt nghiệp, Hoàng Thuấn liền kéo Cổ Trường Thư về dưới trướng mình làm trợ lý. Hai người phối hợp với nhau vô cùng ăn ý.

Thế nhưng Cổ Trường Thư ở Thâm Quyến lại cách quê nhà quá xa, cha ở nhà một mình, sống ở miền Tây xa xôi, khiến Cổ Trường Thư thường xuyên cảm thấy lực bất tòng tâm, không thể tròn chữ hiếu của một người con trai. Cổ Trường Thư mồ côi mẹ từ nhỏ, là một mình người cha gà trống nuôi anh khôn lớn. Cha là nhân viên cục bưu điện, là người chịu trách nhiệm phân phát báo chí, thu nhập không cao. Bản lĩnh duy nhất của ông, chính là dựa vào số lượng đặt báo, trong vòng mấy phút chia vài trăm tờ báo thành các phần khác nhau. Thế nhưng cha lại là nhân vật nổi tiếng gần xa trong thành huyện. Để nuôi sống đứa con trai này là anh, cha kiên quyết không đi bước nữa, từ đầu đến cuối một mình sống qua ngày. Lúc đó không ít cán bộ công nhân viên đều nghĩ đến chuyện tranh thủ thời gian rảnh rỗi làm chút buôn bán nhỏ, cha không giỏi kinh doanh, từng mở một cửa hàng nhỏ cũng làm sập tiệm. Thế là cha dấn thân vào một việc mà bất kỳ công nhân viên nào cũng xem thường: nhặt vỏ chai rượu ở các con phố ngõ hẻm đem bán lấy tiền, để trợ cấp sinh hoạt gia đình. Phong tục dân gian huyện Đại Minh chất phác, từ xưa trọng nông khinh thương, những vỏ chai rượu dùng qua ngày thường đó, chưa từng có thói quen thu hồi, toàn bộ đều vứt đi như rác. Không ít gia đình đều chất đống những thùng vỏ chai rượu trống không, sau đó vứt đi như rác rưởi. Cha của Cổ Trường Thư biết được vỏ chai rượu có thể bán lấy tiền, liền nảy ra ý hay, thời gian ngoài giờ làm việc liền làm công việc thu mua vỏ chai rượu. Ông đến từng nhà từng hộ thu gom, người ta cũng chẳng cần tiền của ông, còn phải cảm ơn ông đã dọn dẹp phế vật giúp. Vùng Đại Minh này là một khu vực nghèo khó, đến cả ăn mày cũng chẳng thèm đến. Nhưng mấy đồng tiền vỏ chai rượu đó tuyệt đối không thể xem thường. Chai lọ uống rượu thừa lại thường đều vứt vào thùng rác, mọi người lười nhác vì chút tiền đó mà đi làm một cuộc giao dịch. Cha của Cổ Trường Thư liền bao thầu vỏ chai rượu của cả một thành huyện, gom đủ một xe thì chở đến nhà máy rượu ở thành phố bán đi, hoặc do người của nhà máy rượu tự lái xe đến chở. Cổ Trường Thư từ đầu đến cuối vẫn nhớ một chi tiết, có một hôm, Cổ Trường Thư tan học về nhà không thấy cha đâu, anh liền đi khắp phố tìm kiếm. Sau đó tìm thấy cha ở bên cạnh một thùng rác, cha đang nhặt vỏ chai rượu trong thùng rác, nhìn thấy trên báo có một mẩu tin tức thú vị, ông liền ngồi xổm ở đó xem, vừa xem vừa ngủ thiếp đi bên cạnh thùng rác, trên đầu còn có mấy con ruồi vo ve bay lượn. Cha quá mệt mỏi, để ông ngủ thêm một lúc, Cổ Trường Thư không gọi ông dậy, ngồi bồi bên cạnh ông, dùng báo quạt muỗi xua ruồi cho cha. Thời điểm đó vật giá thấp, đồng tiền rất có giá trị. Sự vất vả của cha không chỉ nuôi dưỡng việc học hành của Cổ Trường Thư, mà còn vào trước thềm Cổ Trường Thư tốt nghiệp đại học, vậy mà đã bỏ ra hơn bốn vạn tệ xây một căn nhà nhỏ ba tầng. Hàng xóm đều nói nhà bọn họ là do vỏ chai rượu xây nên. Điều này khiến Cổ Trường Thư nhìn thấy sự vĩ đại của cha. Việc mà người khác đều xem thường, đều không muốn làm, đối với bạn mà nói có lẽ chính là một chuyện tốt cầu được ước thấy.

Thế nhưng Cổ Trường Thư tâm tư vướng bận cả hai đầu cũng không phải cách, báo đáp ơn dưỡng dục của cha là nguyện vọng lớn nhất sau khi tốt nghiệp đại học của anh. Cổ Trường Thư làm việc ở công ty Thâm Đại được một năm rưỡi, có một hôm, bạn học Triệu Cầm gọi điện cho anh, nói thành phố Kim An công khai tuyển dụng công chức, hỏi anh có muốn về tham gia tuyển dụng hay không. Cổ Trường Thư đem suy nghĩ của mình nói với Hoàng Thuấn, tình hình nhà anh Hoàng Thuấn cũng biết. Trong lòng Hoàng Thuấn, Cổ Trường Thư là trợ lý đắc lực nhất của cậu ấy, là một vị hiền thần phò tá hiếm có. Anh đã phụ giúp Hoàng Thuấn xử lý rất nhiều vấn đề gai góc của công ty, giúp công ty duy trì đà phát triển mạnh mẽ trong thời kỳ giao thời cũ mới. Cha của Hoàng Thuấn coi anh như con trai, thậm chí còn làm công tác tư tưởng với Hoàng Thuấn, một lòng muốn giữ Cổ Trường Thư lại. Một người bạn tốt thì dễ tìm, nhưng một trợ lý của tập đoàn lớn thì không dễ gì nhắm trúng được. Thế nhưng Cổ Trường Thư lại nhớ cha, kiên quyết đòi về ứng thí công chức. Hoàng Thuấn nói: "Chiếu theo tình hình công ty tôi, tôi thực sự rất cần cậu ở lại; chiếu theo tình hình nhà cậu, tôi nên ủng hộ cậu quay về. Tôi rơi vào cảnh tiến thối lưỡng nan, cậu bảo tôi phải làm sao đây?"

Cổ Trường Thư nói: "Cậu có thể tuyển dụng một trợ lý đắc lực hơn tôi, nhưng cha tôi lại không thể tuyển dụng một người con trai đắc lực hơn tôi được."

Câu nói này của Cổ Trường Thư đã làm Hoàng Thuấn động lòng. Hoàng Thuấn nói: "Cậu vẫn nên về thử xem sao, được tuyển dụng là chuyện tốt, có thể thỏa mãn tâm nguyện của cậu; không được tuyển dụng cũng là chuyện tốt, có thể thỏa mãn tâm nguyện của tôi."

Cổ Trường Thư trở về ứng thí, được tuyển dụng vào Cục Công nghiệp thành phố Kim An. Hai người bạn thân như thủ túc cứ thế mà tách ra. Hoàng Thuấn gọi điện chúc mừng anh rằng, "Sau này cậu có bất cứ việc gì, đều có thể tìm tôi. Chúng ta mãi mãi là bạn tốt rất tốt."

5. Trời sinh ta có tài tất hữu dụng

Kể từ lần rời khỏi Thâm Quyến đó, Cổ Trường Thư chưa từng đến Thâm Quyến lần nào nữa. Đột ngột từ thương giới chuyển sang chính giới, Cổ Trường Thư vẫn duy trì tác phong làm việc trước sau như một, làm việc cực kỳ nghiêm túc. Năm thứ hai, Cổ Trường Thư từ Cục Công nghiệp được điều xuống huyện Đại Minh làm Bí thư Huyện đoàn. Anh phát hiện ra, nơi sinh ra và nuôi dưỡng anh này, trong suốt bảy năm anh đi học, căn bản không có thay đổi gì lớn. Chỉ là người trong thành phố đông hơn, chật chội hơn, lộn xộn hơn nhiều. Vùng lân cận thành huyện, núi vẫn là ngọn núi ấy, nước vẫn là dòng nước ấy. Các quan chức chính phủ khi giới thiệu tình hình huyện, lúc nào mở miệng cũng phải gọi Đại Minh là nơi "tài nguyên phong phú, nghèo nàn lạc hậu, non xanh nước biếc, nhân kiệt địa linh". Mỗi lần nhìn thấy những ngọn núi trọc lóc, nạn mù chữ ở nông thôn với diện tích rộng lớn và những con sông bị ô nhiễm đó, Cổ Trường Thư lại cảm thấy lời của quan chức thật khôi hài, anh cho rằng nên đổi thành "núi chẳng xanh, nước chẳng biếc, người chẳng kiệt, đất chẳng linh" thì mới càng phù hợp với tình hình thực tế hơn. Anh không hiểu nổi, tại sao nói dối đều phải nói một cách đầy thơ thúng ý vị.

Lúc Cổ Trường Thư làm Bí thư Huyện đoàn, bạn học của anh là Triệu Cầm đã kết hôn với Phó huyện trưởng Hạ Kiến Quân. Cổ Trường Thư với Triệu Cầm từ cấp ba đã là bạn học, sau đó cùng thi đại học, lại còn học chung một trường, Cổ Trường Thư học quản lý kinh tế, Triệu Cầm học văn học Trung Quốc, hai người qua lại rất thường xuyên. Là mối tình đầu, đôi bên đều lưu lại rất nhiều hồi ức đẹp đẽ. Nhưng là tình yêu, lại vô cùng vội vã và nếm thử nông sâu rồi dừng lại, căn bản không có thứ gì gọi là khắc cốt ghi tâm. Sau đó, vì một số lý do không thể gọi tên, hai người cứ thế mơ hồ tách ra, thân phận người yêu lui về phía sau, chỉ duy trì quan hệ bạn bè thông thường. Tốt nghiệp đại học xong, Triệu Cầm về quê làm giáo viên, Cổ Trường Thư thì thi cao học. Triệu Cầm kết hôn với Hạ Kiến Quân rồi, Cổ Trường Thư cũng vô cùng hụt hẫng, còn có chút ghen tị. Anh nói với Triệu Cầm: "Cậu đều kết hôn rồi, bỏ rơi một mình tôi độc thân thế này. Cậu bảo tôi phải làm sao đây?" Triệu Cầm cười hì hì nói: "Tôi chỉ có một thân thể, chỉ có thể gả cho một người. Lẽ nào lại gả cho cậu lần nữa chắc." Cổ Trường Thư nói: "Vậy cậu đền cho tôi một người đi!" Triệu Cầm liền làm mai cho Cổ Trường Thư, giới thiệu nữ giáo viên trẻ Tả Tiểu Lợi ở trường học. Cổ Trường Thư cảm thấy, người mà Triệu Cầm chấm trúng chắc chắn không tồi, liền đồng ý gặp mặt, hai người cũng coi như tiếng sét ái tình, trải qua mấy tháng yêu đương, liền đánh nhanh thắng nhanh kết hôn, chín tháng sau liền sinh ra đứa con. Theo cách nói của người địa phương, cái này gọi là hỉ vượt cửa, chính là vừa kết hôn vào đêm hôm đó liền đậu thai. Nhưng Cổ Trường Thư nói, làm gì có chuyện trùng hợp thế, sao lúc đó tôi lại chẳng cảm nhận được gì cơ chứ.

Người ta vẫn nói phụ nữ mông to sinh con dễ dùng sức, Tả Tiểu Lợi mông to thật, nhưng lúc sinh con vẫn gặp rắc rối như thường. Cô không muốn dùng phương pháp sinh mổ, chê trên bụng để lại sẹo trông không đẹp, kiên quyết đòi sinh tự nhiên. Kết quả sinh một ngày một đêm vẫn chưa xong, khiến Cổ Trường Thư sốt ruột đi qua đi lại trong phòng sinh. Lúc Tả Tiểu Lợi đã kiệt sức, bỗng nhiên tuyệt vọng nói với bác sĩ: "Bác sĩ, đứa trẻ này tôi không sinh nữa!" Bác sĩ phì cười một tiếng, nói: "Do cô quyết định chắc? Cô nói không sinh là không sinh nữa đấy à?"

Cổ Trường Thư đang đi qua đi lại chợt dừng lại, sau đó bước lên trước một bước, quát Tả Tiểu Lợi: "Sinh, em mau dùng sức sinh cho anh! Người ta vẫn bảo mẹ là vĩ đại, em sắp sửa vĩ đại rồi, đừng có vứt bỏ sự vĩ đại đi đấy!"

Câu nói này quả thực đã khích lệ Tả Tiểu Lợi, nó biến sự vĩ đại thành hiện thực. Dưới sự phối hợp của bác sĩ, Tả Tiểu Lợi dùng một sức, đứa trẻ liền ló đầu ra. Là một bé trai, vừa ra đời liền tè một bãi trên giường. Đứa trẻ này hơi thở rất đầy đặn, bãi nước tiểu đầu tiên liền vẽ ra một đường cong. Cổ Trường Thư vừa vuốt ve vầng trán Tả Tiểu Lợi, cảm ơn sự vất vả lao động của cô, vừa nhìn chỗ tè của con trai, chợt vỡ lẽ nói với Tả Tiểu Lợi: "Hóa ra khó sinh thế này là vì bị kẹt lại, con trai chúng ta chim nhỏ mọc thẳng đứng đấy!"

Bác sĩ nói: "Nó bị buồn tiểu nên tè ra đấy!"

Năm Cổ Trường Thư thêm con trai, Hạ Kiến Quân liền nhậm chức Phó bí thư thường trực Huyện ủy, trở thành cấp trên trực tiếp của Cổ Trường Thư, phụ trách công tác tổ chức nhân sự và đảng quần. Hạ Kiến Quân chỉ biết Cổ Trường Thư và Triệu Cầm là bạn học, chứ không hề biết đoạn tình cảm thời đi học của họ. Trên khu nhà tập thể của trường trung học huyện, bọn họ lại sống chung một đơn nguyên. Nhà Triệu Cầm ở tầng bốn, nhà Cổ Trường Thư ở tầng sáu. Vợ chồng Cổ Trường Thư và Tả Tiểu Lợi mỗi ngày đều đi qua trước cửa nhà Hạ Kiến Quân, thỉnh thoảng cũng ghé vào nhà ngồi chơi, nhà ai có món gì ngon, hai người phụ nữ lại bưng qua bưng lại. Quan hệ bạn học giữa Cổ Trường Thư và Triệu Cầm, quan hệ đồng nghiệp giữa Cổ Trường Thư với Hạ Kiến Quân, Triệu Cầm và Tả Tiểu Lợi, đã hình thành nên một khung kiến trúc đoàn kết hòa thuận.

Cổ Trường Thư là một kẻ cực kỳ sĩ diện, anh biết rằng, sống ở đời, muốn được mọi người hoan nghênh và tôn trọng, thì phải có công tác xuất sắc và thành tích chói lọi. Bằng không chính là mất mặt với bạn học, mất mặt với đồng nghiệp, cũng là mất mặt với người nhà. Con trai của một nhân viên bưu điện, học cao học, làm Bí thư Huyện đoàn, tất cả những thành tích đạt được này đều không hề dễ dàng. Mặc kệ người khác nhìn anh thế nào, anh đều cảm thấy bản thân nên trân trọng chính mình. Cho nên, từ khi nhậm chức Bí thư Huyện đoàn đến nay, ngày nào anh cũng liều mạng làm việc. Trường tiểu học hy vọng từ một trường xây lên đến tám trường, tất cả số tiền đều là anh chạy vạy từ Đoàn ủy cấp trên và văn phòng Công trình Hy vọng về. Ở vùng nghèo khó, tại chỗ kiếm ra tiền là bản lĩnh, đi nơi khác xin tiền cũng là bản lĩnh. Cổ Trường Thư hồi làm Chủ tịch hội học sinh, đã luyện thành một bộ công nghệ mồm mép. Làm Bí thư Huyện đoàn rồi, bản lĩnh này liền phát huy rực rỡ. Trong một số buổi hội nghị báo cáo có sự tham gia của các doanh nhân và quan chức, anh có thể đem tình trạng trẻ em không có tiền đi học, không có chỗ để học, kể cho mọi người nghe đến mức nước mắt giàn giụa, bên cạnh chỗ ngồi của mỗi người đều đặt một sấp khăn giấy ướt đẫm. Kẻ nắm quyền, kẻ có tiền, mặc kệ bọn họ đỏ hay đen, dẫu sao đều là những kẻ sinh con đẻ cái cả, Cổ Trường Thư chính là thông qua sự so sánh của bọn họ đối với con cái nhà mình, để đánh thức lương tri của bọn họ, để lòng trắc ẩn của bọn họ bùng nổ một trận. Thấy Cổ Trường Thư kể lể đáng thương như vậy, tình cảm cũng động, nước mắt cũng rơi, vươn tay cứu giúp dường như cũng dễ như trở bàn tay, tối đa cũng chỉ là khiến đẳng cấp tọa giá của bọn họ thấp đi một chút mà thôi. Thế là, liền có từng khoản tiền quyên góp Công trình Hy vọng này đến khoản khác, có từng ngôi trường tiểu học hy vọng này mọc lên ngôi trường khác, cũng có vô số niềm mong mỏi tốt đẹp đối với cuộc sống tương lai.

Cho nên Cổ Trường Thư thường nói với Cố Hiểu Nễ: "Ở trong huyện tôi là Bí thư Huyện đoàn, hễ ra khỏi cửa tôi chính là cháu chắt!"

Cố Hiểu Nễ tinh quái nói: "Đừng nói với tổ chức kiểu đó chứ, vì các em nhỏ, anh hãy cứ tâm nguyện tình nguyện làm cháu đi nhé!"

Đương nhiên, Cổ Trường Thư không ngừng nghỉ liều mạng công tác, trong ý nguyện cá nhân của anh, anh vẫn muốn thông qua thành tích xuất sắc để khiến bản thân đường đường chính chính được cất nhắc thăng chức. Điểm này thì anh không hề hồ đồ chút nào. Theo anh thấy, mặc dù làm quan không phải là động lực duy nhất, nhưng một cán bộ hành chính, muốn làm quan chung quy không phải là chuyện xấu. Đối với sự khao khát quyền lực, Cổ Trường Thư từ thời đại học đã có rồi. Anh từng không tiếc sức lực tranh cử Chủ tịch hội học sinh, không tiếc sức lực nâng cao uy tín của mình trong lòng bạn học, không tiếc sức lực phấn đấu vào Đảng. Khi tất cả những điều này đều như ý nguyện, anh mới lĩnh hội được ý nghĩa của từ "tiến bộ". Cổ Trường Thư học kinh tế, nhưng anh đã đọc một lượng lớn sách vở về học thuyết quyền lực của phương Tây. Anh phát hiện ra, theo đuổi quyền lực là thiên tính của con người, trên thế giới chỉ có người không thích làm quan, chứ không có người không thích quyền lực. Cho dù là nhà sư trong chùa, bọn họ cũng có lúc tranh danh đoạt lợi. Một số ẩn sĩ thời cổ đại, đại khái đều không thích làm quan, đó là bọn họ muốn trốn tránh những phân tranh và mâu thuẫn của hiện thực, thông qua việc quy ẩn trốn đời để thể hiện sự thanh cao khác người của mình. Thế nhưng trong tiềm thức của bọn họ, không phải là không có dục vọng đối với quyền lực. Cổ Trường Thư chỉ phản cảm một loại người làm quan, chẳng có bản lĩnh gì, nhưng nghiện quan lại rất lớn. Chẳng có chức vị gì, nhưng cái oai quan lại rất lớn. Bọn họ thường đem những lời sáo rỗng nói thành chân thật, đem lời nói dối nói thành chân thực, đem lời khoác lác nói thành hào khí ngút trời. Nghe thì có vẻ là chân lý, dùng thì toàn là lời vô nghĩa, chẳng qua chỉ là dùng tư tưởng trống rỗng để lấp đầy thời gian trống rỗng mà thôi. Biểu hiện ra bên ngoài, vị lãnh đạo này làm cho thời gian của bản thân trở nên phong phú, nhưng anh ta lại làm cho thời gian của mọi người bị rút cạn, anh ta đã xa hoa hủ hóa từ trên phương diện thời gian rồi. Chi bằng nói anh ta đang họp, chi bằng nói anh ta đang bóp nghẹt thời gian. Chi bằng nói anh ta đang lãng phí thời gian, chi bằng nói anh ta đang lãng phí chức quyền. Cho nên, theo anh thấy, lãnh đạo sáng suốt, trước tiên phải làm một người thông thái về thời gian.

Làm quan chung quy vẫn tốt hơn không làm quan. Cô muốn làm việc gì có thể sai khiến người khác, người khác muốn làm việc gì còn phải thỉnh thị cô. Ngay trong sự thỉnh cầu và sai khiến này, liền trải nghiệm ra chút diệu vị khó diễn tả bằng lời. Mặc dù Cổ Trường Thư chỉ là một Bí thư Huyện đoàn nhỏ bé, nhưng đối với một người có chí hướng dấn thân vào chính trị mà nói, rốt cuộc cũng đã bước ra bước đầu tiên. Diêm Vương không ghét quỷ nhỏ gầy, Bí thư Huyện đoàn to nhỏ cũng là một vị quan. Chỉ cần có bước đầu tiên, mới có thể có những bước tiến phía sau. Người ta vẫn thường nói người làm quan, một bước theo không kịp, từng bước theo không kịp. Đợi năng lực của cô tăng cường, từng trải phong phú, công tác xuất sắc rồi, nhưng tuổi tác lại trôi qua mất rồi. Cổ Trường Thư bắt gặp một độ tuổi thanh xuân phơi phới, cũng bắt gặp một thời đại tốt đẹp trời sinh ta có tài tất hữu dụng.

6. Biệt danh của Cổ Trường Thư

Cổ Trường Thư không phải là một kẻ làm quan mù quáng. Nghiên cứu và suy ngẫm của anh đối với quyền lực sâu sắc hơn rất nhiều so với những kẻ làm quan thông thường. Khi coi quyền lực như một đối tượng thẩm mỹ, quyền lực là thứ đẹp đẽ nhất, cũng là thứ có sức hút nhất. Sức hút của quyền lực, nằm ở cảm giác sảng khoái khi sử dụng quyền lực, sự sản sinh của cảm giác sảng khoái này do sự vui vẻ về mặt tâm lý và sự vui vẻ về mặt sinh lý cùng gây ra, nó sẽ kích thích sự hưng phấn của vỏ đại não. Đây là một trong những đặc trưng mỹ học của quyền lực. Trong một chế độ xã hội đẳng cấp sâm nghiêm, lãnh đạo đến họp cũng ngồi ở vị trí nổi bật dưới con mắt của bao người, những lợi ích khác do quyền lực mang lại thì khỏi phải nói rồi. Anh từng nghiên cứu kỹ lưỡng, tại sao có lãnh đạo lại thích ký tên phê duyệt trên tài liệu? Một là chức năng chính trị của chữ ký, nó vừa là để biểu đạt chủ trương và khuynh hướng của lãnh đạo, là sự chứng minh của bút tích, cũng là một ký hiệu quyền lực. Hai là bản thân chữ ký với tư cách là một phương thức biểu đạt chủ trương, sắp xếp công việc, nó mang một vẻ đẹp đặc thù. Đã làm lãnh đạo, thì tất nhiên sẽ trao cho anh ta rất nhiều sự thể diện chính trị. Trong tập thể lấy tập đoàn làm đơn vị, anh ta là người vinh quang nhất. Cho nên cách xử phạt nặng nhất đối với lãnh đạo, chính là tước bỏ sự vinh quang này —— cách chức, phần thưởng cao nhất dành cho lãnh đạo chính là gia tăng sự vinh quang này —— thăng chức. Cho nên "cách chức" đã trở thành từ khóa có sức trấn áp mạnh mẽ nhất trong quan trường, cái bị cách đi không chỉ là chiếc mũ ô sa, mà là tước bỏ đi sự thể diện chính trị và lợi ích liên quan.

Công tác của Cổ Trường Thư ở Huyện đoàn mang ý nghĩa thời đại to lớn. Từ trước đến nay, trong đại viện huyện ủy, Đoàn ủy luôn là bộ phận không đáng chú ý. Lúc hỗ trợ nông nghiệp thì xuống nông thôn, lúc kiểm tra công việc thì đi theo đội, huyện ủy cần người ở đâu là tùy lúc điều động ở đấy, giống như lá bài nhàn được gọi là "nghe lệnh" trong mạt chược. Ngoài việc qua lại với học sinh đeo khăn quàng đỏ ra, chẳng có công tác nào lóa mắt cả. Thế nhưng Cổ Trường Thư cứng rắn đem Đoàn ủy làm cho đảo lộn trời đất. Mỗi năm có mấy ngôi trường tiểu học hy vọng được xây dựng xong, các em nhỏ không được đi học đã có chỗ ở an toàn để đọc sách, giải quyết toàn bộ đều là vấn đề thiết thực, cảm giác vui mừng đó khỏi phải nói rồi. Mỗi một ngôi trường tiểu học hy vọng khánh thành khai giảng, Bí thư Huyện ủy đều phải đích thân đến cắt băng khánh thành, các em học sinh mặc quần áo rách rưới, đeo khăn quàng đỏ tươi chói, dùng những bàn tay nhỏ đen sì dâng lên bó hoa tươi, cảm nhận sâu sắc nhất của bọn họ chính là sự ấm áp của Đảng và nhà nước. Thời điểm này, Cổ Trường Thư và những người lãnh đạo khác, liền có một loại cảm giác thành tựu, lờ mờ có thể nhìn thấy lực lượng kiến thiết tương lai. Nhìn cái bộ dáng hạnh phúc mỉm cười trên khuôn mặt lũ trẻ, ngỡ như những rường cột nước mắt của tổ quốc đều nằm ở những ngôi làng nhỏ bé này vậy.

Thế nhưng Cổ Trường Thư không thể tự mãn, không thể mang lại cho người ta cảm giác dậm chân tại chỗ. Anh bắt buộc phải khiến bản thân cũng như người khác cảm thấy anh là người luôn luôn tràn đầy sức sống. Cho nên, sau khi tai nạn sét đánh xảy ra ở trường tiểu học Hồng Kỳ, anh hạ quyết tâm thay đổi điều kiện học tập ở đây. Sét đánh là một loại tai nạn rất bất ngờ, có lẽ dưới gốc cây bách cổ sẽ không bao giờ xảy ra tai nạn tương tự nữa, nhưng những dãy phòng học rách nát của trường tiểu học Hồng Kỳ khiến người ta thắt tim, khi nào xảy ra vấn đề rất khó nói. Anh quả thực không có đường lối để xin tiền ở những nơi khác, bạn học cũ Hoàng Thuấn liền trở thành mục tiêu ưu tiên hàng đầu của anh. Đây chính là nhiệm vụ hàng đầu trong chuyến đi Thâm Quyến của anh.

Cổ Trường Thư đến Thâm Quyến là một buổi sáng trong lành xinh đẹp, Hoàng Thuấn đích thân lái xe đến đón anh. Ở nhà ga, Hoàng Thuấn ôm chầm lấy Cổ Trường Thư không chịu buông tay, Cổ Trường Thư quả thực có hơi không quen với việc này, có cảm giác mùi vị đồng tính luyến ái. Cổ Trường Thư nói, vốn tưởng rằng, cậu sẽ dẫn hai người đến đón tôi chứ, sao vẫn là một mình thế này hả? Hoàng Thuấn nói, hết cách thôi, trước tiên là không có thời gian yêu đương, vẫn độc thân. Mãi mới bàn chuyện được một người, lại không có thời gian kết hôn. Cô ấy ở Hồng Kông, nếu ở Thâm Quyến, cô ấy sẽ cùng đón cậu đấy. Cậu mang ảnh con trai cậu cho tôi chưa hả? Cổ Trường Thư nói, chuyện này tôi không quên đâu, tôi mang cho cậu ít ảnh đây, không chỉ có ảnh con trai tôi đâu.

Hoàng Thuấn sắp xếp cho Cổ Trường Thư ở khách sạn năm sao tốt nhất Thâm Quyến. Đối với Thâm Quyến Cổ Trường Thư vô cùng quen thuộc, không có nội dung tham quan du lịch, cũng không có tâm trạng đó. Toàn bộ mục đích chuyến đi Thâm Quyến của Cổ Trường Thư là cầu cứu Hoàng Thuấn, nhưng anh từ đầu đến cuối vẫn thấy ngại ngùng chưa dám mở lời. Đến buổi tối, Hoàng Thuấn chủ động nói: "Nói đi, có chuyện gì cần tôi giúp đỡ nào?"

Cổ Trường Thư liền lấy ra những bức ảnh vụ tai nạn sét đánh ở trường tiểu học Hồng Kỳ, nói: "Cậu xem cái này đi."

"Hóa ra là chuyện công!" Hoàng Thuấn xem nội dung bức ảnh xong, trong lòng liền hiểu rõ. Cậu ấy không nói gì, cứ cầm bức ảnh săm soi lặp đi lặp lại. Đối với một người lớn lên ở Thâm Quyến, từ trước đến nay vẫn luôn sống trong cảnh sung túc như Hoàng Thuấn, chưa từng nhìn thấy sự nghèo khó thế này bao giờ. Học sinh đã chết, người cha khóc lóc thảm thiết, phòng bệnh của bệnh viện, dãy phòng học rách nát, đều khiến Hoàng Thuấn cảm thấy chấn động.

Cổ Trường Thư nói: "Cậu có biết không? Sau tai nạn sét đánh, lũ trẻ nhìn thấy cây bách đó là có cảm giác sợ hãi. Nhưng bọn họ không thể không đi học được chứ!" Lúc Cổ Trường Thư kể lể với Hoàng Thuấn, nói đến mức đôi mắt đỏ hoe. Bản thân anh cũng không hiểu nổi, hôm đó ở hiện trường anh không hề động lòng, gặp lại bạn học cũ lại động lòng rồi.

Hoàng Thuấn nói: "Vậy cậu cũng đâu cần phải cất công chạy tận đến Thâm Quyến chứ! Gọi một cuộc điện thoại chẳng lẽ không được à?"

Cổ Trường Thư nói: "Còn chẳng phải là muốn gặp cậu sao!"

"Cậu nên hiểu tôi chứ, tôi cũng là người nhiệt tâm với sự nghiệp phúc lợi công cộng. Nhưng tôi từ trước đến nay chưa từng quyên góp tiền cho miền Tây. Tại sao? Lo lắng số tiền quyên góp không thể dùng vào đúng việc, giả sử bị bộ phận nào đó giữ lại sử dụng, hoặc tham ô, thì hảo tâm lại biến thành chuyện xấu." Hoàng Thuấn nói: "Tôi cho cậu năm mươi vạn nhé. Tùy cậu tiêu xài thế nào tôi cũng không quản."

Cổ Trường Thư nói: "Thay mặt các em nhỏ, tôi cảm ơn cậu. Chúng tôi sẽ xuất biên lai tương ứng, lúc trường tiểu học hy vọng hoàn thành sẽ dựng bia ghi công, viết tình hình của người quyên góp lên đó, để các em nhỏ ghi nhớ. Chúng tôi còn có thể cung cấp tài liệu ảnh chụp hoặc hình ảnh sau khi trường học hoàn thành. Điểm này cậu cứ yên tâm. Tóm lại, chúng tôi sẽ làm rõ ràng minh bạch mọi chuyện."

"Tôi nói rồi, muốn chi tiêu thế nào thì tùy cậu chi tiêu." Hoàng Thuấn nói: "Nói thật nhé, lúc cậu ở công ty tôi, coi công ty tôi như công ty của chính mình mà làm, tài sản cậu tạo ra cho tôi nào đâu chỉ có con số năm mươi vạn còi cọc ấy chứ? Tôi biết chứ, lúc đó, tôi vừa tiếp quản công ty từ tay cha, một khi sảy chân trong thời kỳ giao thời cũ mới, thì tổn thất thấp nhất cũng tính bằng đơn vị triệu. Ba lúc nào cũng nhắc đến cậu hết."

Cổ Trường Thư nghe thấy lời này cảm thấy ấm áp như mùa xuân, anh cũng chính là nhắm vào điểm này mà đến. Anh nghĩ Hoàng Thuấn tuyệt đối sẽ không từ chối thỉnh cầu của anh, nhưng anh không ngờ cậu ấy lại cho nhiều đến thế, ra tay chính là năm mươi vạn. Cổ Trường Thư nói: "Những cái khác tôi không làm được, nhưng tôi có thể dựng cho cậu một tấm bia lớn ở trường!"

Cổ Trường Thư không hề đi chơi ở Thâm Quyến. Anh đã làm một việc khiến Hoàng Thuấn vô cùng cảm động, đó là bầu bạn với cha của Hoàng Thuấn. Ở lại Thâm Quyến bốn ngày, anh đã trọn vẹn bầu bạn với cha Hoàng Thuấn bốn ngày trời. Cùng ông ăn cơm, cùng ông đi ngủ, cùng ông trò chuyện. Người già rồi, cơ thể lại vẫn không tốt, tuy rằng có bảo mẫu hầu hạ, nhưng đó không phải là tình thân. Hoàng Thuấn lại không có thời gian ở bên cạnh cha. Cho nên, Cổ Trường Thư đã đóng vai trò là một người con trai, để ông cụ giảm bớt sự cô độc nhiều nhất có thể. Lúc Cổ Trường Thư rời khỏi Thâm Quyến, là đi từ biệt thự của ông cụ, ông cụ kích động đến mức nước mũi chảy ròng ròng. Hoàng Thuấn nói: "Thư à, cậu xem ba tôi thích cậu biết chừng nào." Thư là biệt danh mà Hoàng Thuấn gọi Cổ Trường Thư.