7. Vui khi người gặp họa

Cổ Trường Thư đã đến Cục Công nghiệp thành phố nhậm chức Phó cục trưởng. Ngày đến trình diện, Cục trưởng Trần nói với cậu: "Trường Thư, cậu là người do chính tôi đặc biệt xin từ thành phố về. Cậu làm việc ở huyện Đại Minh rất khí thế, nay giữ chức phó ở đây, có thể nằm ngoài dự liệu, cũng có thể là hơi ủy khuất tài năng của cậu. Nhưng tôi làm hai năm nữa là cũng nghỉ rồi, từ bây giờ trở đi, cậu cứ mạnh dạn buông tay mà làm."

Lúc này Cổ Trường Thư mới hiểu rõ, cậu là người do Cục trưởng Trần đặc biệt xin về để làm trợ thủ cho ông. Ý ngoài lời chính là, Cục trưởng Trần vừa lui xuống, cậu chính là cục trưởng. Tuy nhiên, hiện tại dẫu là chức phó, có người để mắt đến mình chung quy vẫn là chuyện tốt. Cổ Trường Thư nói: "Cảm ơn chú đã tin tưởng cháu như vậy. Nếu cháu làm không tốt vai trò trợ thủ này, vậy chú đừng hối hận nhé. Chú đừng đặt kỳ vọng quá cao vào cháu."

Cục trưởng Trần nói: "Còn có một Phó cục trưởng nữa là Hà Vô Tật, cậu quen rồi đấy. Lúc cậu làm cán sự ở Cục Công nghiệp, anh ta là trưởng khoa. Hôm nay cục tổ chức tiệc đón gió cho cậu, cậu gặp mặt các lãnh đạo từ cấp khoa trở lên một chút."

Một Cục Công nghiệp thành phố, lãnh đạo cấp xứ có sáu người, lãnh đạo cấp khoa có mười lăm, mười sáu người. Hơn một nửa trong số đó Cổ Trường Thư đều quen biết. Họ nhìn thấy Cổ Trường Thư được điều về làm phó cục trưởng thì vô cùng cảm thán. Hồi Cổ Trường Thư mới làm việc ở Cục Công nghiệp, vẫn chỉ là một tiểu tử vắt mũi chưa sạch, một cán sự bình thường. Họ đều biết cha của Cổ Trường Thư làm nghề nhặt ve chai, nhặt vỏ chai rượu, một số người còn từng cười chê sau lưng cậu, cũng có người coi thường cậu, xuất thân đã quyết định sự hèn mọn và thấp kém của cậu trong mắt người khác. Thế nhưng mấy năm trôi qua, người ta một bước hóa rồng thành phó cục trưởng, hơn nữa còn có xu thế thay thế cục trưởng đến nơi. Trong khi những người từng là cán sự ở Cục Công nghiệp ngày trước, nay đại đa số vẫn là cán sự, kẻ pha trộn khá nhất cũng chẳng qua chỉ là một tên trưởng khoa. Hà Vô Tật lúc trước là trưởng khoa, nay cũng chẳng qua là phó cục trưởng. Hồi đó Hà Vô Tật là kẻ coi thường Cổ Trường Thư nhất, từng ở sau lưng nói với người khác rằng, các cậu đừng thấy hắn ta là nghiên cứu sinh tốt nghiệp đại học danh tiếng mà làm gì, cũng chỉ có thế thôi, chẳng phải là con của kẻ ăn xin hay sao? Loại người này bẩm sinh đã có tầm nhìn hạn hẹp, kiến thức nông cạn, tâm lý tự ti nghiêm trọng. Lời này truyền đến tai Cổ Trường Thư, Cổ Trường Thư chỉ lạnh lùng cười nhạt, bảo chúng ta cứ thong thả mà chờ xem. Hà Vô Tật không coi Cổ Trường Thư ra gì, Cổ Trường Thư cũng chẳng thèm để Hà Vô Tật vào mắt, hai người tuy không có mâu thuẫn rõ rệt, nhưng trong lòng vẫn tồn tại bức tường ngăn cách. Hiện tại Hà Vô Tật dù thế nào cũng không ngờ tới, Cổ Trường Thư lại được điều đến Cục Công nghiệp làm phó cục trưởng, ngang hàng ngồi chung với anh ta. Hơn nữa thế cục lại không tầm thường, từ thứ bậc sắp xếp của lãnh đạo cục đã được xếp lên trước anh ta rồi. Tuy không được gọi rõ là Phó cục trưởng thường trực, nhưng khí thế đã rành rành ra đó. Ngoại trừ Cục trưởng Trần, xuống tiếp chính là Cổ Trường Thư, rồi mới đến Hà Vô Tật.

Sau khi công việc đã ổn định, Cổ Trường Thư đến thăm hỏi một số người quen hoặc bạn bè ở thành phố. Những nơi cần bái phỏng vẫn phải bái phỏng, về mặt này Cổ Trường Thư cũng không thể bỏ qua thói tục. Phó thị trưởng Lưu được điều từ Bí thư Huyện ủy Đại Minh đến, cũng vô cùng coi trọng Cổ Trường Thư, lần điều Cổ Trường Thư về Cục Công nghiệp thành phố này, bên trong cũng có vai trò của ông ấy, cho nên phải đến gặp mặt. Còn có Phó bí thư Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật thành phố La Khánh, vốn là Phó huyện trưởng thường trực huyện Đại Minh, cái này cũng phải gặp mặt. Đây không phải là kéo bè kéo cánh hay dệt lưới quan hệ gì, mà là một loại lễ tiết và phương pháp đối nhân xử thế. Đã bước lên con đường làm quan này, tài năng thực học là một năng lực, điều hòa các mối quan hệ khác nhau cũng là một năng lực. Cổ Trường Thư đến chỗ họ trò chuyện, không mất đi bao nhiêu thời gian, nhưng người ta lại cảm thấy cậu là kẻ biết điều, trong mắt cậu có người ta, trong lòng chứa đựng người ta. Sau này có việc gì cần tìm họ, nói chuyện cũng thuận tiện hơn chút ít.

Theo sự phân công, Cổ Trường Thư phụ trách các doanh nghiệp do thành phố quản lý, đây là trọng điểm của Cục Công nghiệp. Các doanh nghiệp do thành phố quản lý đều là doanh nghiệp nhà nước, đồng thời cũng là những doanh nghiệp mang gánh nặng, cho nên vừa là trọng điểm, vừa là điểm khó khăn. Thành phố đang thiếu hụt nhân tài quản lý trong lĩnh vực này. Cục trưởng Trần đích thân chạy đến Ban Tổ chức Thành ủy xin người, nói các người ngày ngày bàn về phát triển công nghiệp địa phương, muốn phát triển, trước tiên phải có người hiểu về doanh nghiệp, hiểu về quản lý, con người là yếu tố đặt lên hàng đầu. Trưởng ban Lưu nói, anh cứ tùy ý lựa chọn trong phạm vi toàn thành phố, chọn trúng ai thì lấy người đó, tôi bật đèn xanh cho anh. Cục trưởng Trần đích thân điểm tên đòi Cổ Trường Thư về Cục Công nghiệp, chính là để cậu đến quản lý việc này. Các doanh nghiệp do thành phố quản lý kẻ tan rã, người sụp đổ, mấy cái ít ỏi còn lại cũng chẳng ra thể thống gì nữa. Cứ tiếp tục điều hành, càng làm càng thua lỗ, thực hiện phá sản lại đối mặt với tình trạng thất nghiệp diện rộng, thế nên rơi vào hoàn cảnh lúng túng tiến cũng lo mà lùi cũng sợ. Hiện tại ngoại trừ hai doanh nghiệp có chút ít lợi nhuận ra, đa số đều đang kinh doanh trong tình trạng thua lỗ, gánh nặng nợ nần. Củ khoai s nóng bỏng tay này đã được Cục trưởng Trần chuyển giao từ tay mình sang cho Cổ Trường Thư, Hà Vô Tật liền có chút vui mừng khi người gặp họa. Anh ta tin rằng mình không có bản lĩnh đó để làm cho chúng tốt lên, cũng tin rằng Cổ Trường Thư không có bản lĩnh đó để vực dậy chúng.

8. Tâm lý của nhà buôn

Phân công vừa xong, Cổ Trường Thư lập tức đi sâu vào tuyến đầu, tiến hành khảo sát sơ bộ trong thời gian một tháng, nắm rõ tận gốc rễ. Phó thị trưởng Lưu phụ trách công nghiệp của Chính quyền thành phố đến, nghe Cục Công nghiệp báo cáo. Phó thị trưởng Lưu cũng được điều từ Bí thư Huyện ủy Đại Minh lên thành phố làm Phó thị trưởng, tức là người tiền nhiệm của Hạ Kiến Quân. Ông ấy khá hiểu về Cổ Trường Thư, cũng rất tin tưởng Cổ Trường Thư, ông đặt kỳ vọng rất lớn, hy vọng Cổ Trường Thư có thể ôm một đứa bé vàng về. Thị trưởng Lưu hỏi Cổ Trường Thư có cao kiến gì không, Cổ Trường Thư đáp, cậu có hai luồng suy nghĩ: Một là đối với các doanh nghiệp thua lỗ do quản lý kém hiệu quả, chủ yếu tiến hành cải cách nội bộ, để chúng cải tử hoàn sinh. Hai là đối với những doanh nghiệp thua lỗ do kinh doanh, gánh nặng nợ nần, có thể cân nhắc đem bán chúng cho người khác hay không. Thông qua cách này để làm sống lại tài sản. Đấu giá là một biện pháp tương đối tốt, nếu không nỡ buông tay, chúng ta cứ khư khư nắm chặt trong tay, thì kết quả chỉ có tiếp tục thua lỗ, được không bù mất. Cho nên cậu nghiêng về phương án bán đi. Thị trưởng Lưu nói: "Việc bán đi đã sớm được cân nhắc rồi, nói một câu khó nghe thì những doanh nghiệp này giống như người phụ nữ tuổi bốn mươi, năm mươi tái giá, muốn tìm được một người chồng tốt là điều vô cùng khó khăn." Cổ Trường Thư đáp: "Không có người phụ nữ nào không gả đi được, chỉ có người đàn ông không ai thèm lấy mà thôi." Thị trưởng Lưu cười cười, bảo: "Cậu cứ đi tìm đi. Có hai điểm không thể quên: Dù áp dụng biện pháp nào, cũng phải đảm bảo hai điều: Một là không được làm thất thoát tài sản nhà nước, hai là không được gây ra tình trạng thêm nhiều người thất nghiệp. Dựa trên hai tiền đề này, cậu cứ mạnh dạn buông tay mà làm."

Làm thị trưởng thì dễ, nói xong những lời mang tính nguyên tắc rồi rời đi, còn thao tác cụ thể thế nào vẫn để lại cho các ban ngành. Nhận lấy một bầy cục diện rối ren, Cổ Trường Thư cảm thấy đứng ngồi không yên. Cậu gọi điện cho ông chủ Hoàng Thuấn ở Thâm Quyến nói: "Tôi sắp bán doanh nghiệp rồi đây, anh có muốn hay không?"

Hoàng Thuấn biết Cổ Trường Thư đã được điều về Cục Công nghiệp, trước khi nhậm chức Cổ Trường Thư từng nói với anh ta, hai người vẫn luôn duy trì liên lạc mật thiết. Hàng năm khi trà mới ra, Cổ Trường Thư đều gửi cho anh ta vào khoảng trước sau tết Thanh minh. Để anh ta được thưởng thức trà mới ngay trong thời gian đầu tiên. Trong đối nhân xử thế kết giao bạn bè, Cổ Trường Thư cho rằng, phải rộng rãi kết giao với những người có ích, phải cố gắng hết sức để mỗi một người có ích mà cậu quen biết đều có thể phục vụ cho cậu, đồng thời cậu cũng phải cố gắng hết sức để phục vụ lại từng người có ích đó. Để mọi người có ích quen biết đều phục vụ cho mình đương nhiên là điều không thể, nhưng phải nỗ lực phấn đấu để có được nhiều hơn và tốt hơn nữa. Khái niệm hữu ích, thứ nhất là người có năng lực, thứ hai là người chính trực. Hoàng Thuấn chính là một người mà cậu coi trọng nhất. Hoàng Thuấn nói: "Cậu nhậm chức nhanh thế cơ à? Nói nghe thử xem muốn bán những doanh nghiệp nào, nếu tôi thấy hứng thú thì có thể cân nhắc."

Sau khi Cổ Trường Thư giới thiệu tình hình của mấy doanh nghiệp, liền nói: "Tôi thật lòng hoan nghênh anh đến thành phố Kim An xem xét, việc này có lợi cho anh đấy. Người em xin khuyên một câu: Chỉ cần anh muốn tiếp tục phát triển, thì đừng khư khư bám trụ lấy mỗi cái nơi Thâm Quyến đó. Phải mở rộng ra toàn quốc."

"Giả sử tôi mua lại doanh nghiệp của các cậu, cậu có tin là tôi có thể làm cho nó tốt lên không?"

"Cái này thì không dám chắc. Bất kỳ hành vi đầu tư nào cũng đều có rủi ro." Cổ Trường Thư sẽ không khoác lác về lợi nhuận đầu tư ở trên miệng, để rồi kết quả là người ta đến xem xong lại cảm thất vọng tràn trề, như vậy sẽ mang hiềm nghi lừa gạt bạn bè. Nhưng cậu lại muốn nói tình hình hấp dẫn thêm một chút. "Tôi chỉ có thể đảm bảo: Để anh dùng mười đồng để mua một món đồ trị giá mười lăm đồng. Nếu tôi có tiền, tôi đã chẳng thèm làm cái chức phó cục trưởng này nữa, mà đã mua sạch chúng rồi đi buôn bán rồi."

"Tại sao?"

Cổ Trường Thư nói: "Bởi vì rất đáng giá. Thứ nhất là chính sách ưu đãi, thứ hai là giá cả ưu đãi."

Hoàng Thuấn nói: "Vậy được. Cậu khẩn trương tiến hành định giá tài sản đi. Làm xong xuôi tôi sẽ qua xem. Chủ yếu là đến thăm cậu thôi, thứ hai mới là đến xem cái nơi đó của các cậu."

Cổ Trường Thư hiểu rõ tâm lý của thương nhân, vĩnh viễn mang tính hướng lợi. Thương nhân nhỏ sẽ không bỏ lỡ bất kỳ cơ hội kiếm chút tiền lẻ nào, thương nhân lớn sẽ không bỏ lỡ bất kỳ cơ hội kiếm khoản tiền lớn nào. Bản chất lợi ích này đều giống nhau. Chỉ cần Hoàng Thuấn có ý định "đến xem", Cổ Trường Thư liền tự tin có năng lực giữ chân anh ta lại. Thế là cậu khẩn trương tiến hành định giá tài sản. Những doanh nghiệp do thành phố Kim An quản lý này, việc định giá tài sản từ lâu đã từng tiến hành rồi, cũng từng tổ chức bán giá, nhưng do thiếu kinh nghiệm đấu giá, tuyên truyền không tốt, tổ chức không tốt, cho nên toàn bộ đều bị ế. Mấy năm trôi qua, có tài sản tăng lên, có tài sản giảm đi, hiện tại cần phải tiến hành làm lại từ đầu. Chủ yếu là đem phần tăng giảm tính toán vào trong là được, thủ tục tương đối đơn giản. Chẳng mấy chốc đã làm xong xuôi.

9. Vấn đề của doanh nghiệp

Những ngày tháng đó Cổ Trường Thư quả thực đã vắt óc suy nghĩ vì vấn đề của doanh nghiệp, suốt ngày chạy ngược chạy xuôi giữa nhà máy và cơ quan. Cổ Trường Thư ở nhà cũng làm việc, nhưng cậu chỉ làm hai việc. Một là lau đít cho con trai, đây là một việc hôi hám, Tả Tiểu Lợi liền đùn đẩy cho cậu. Hai là cọ rửa nhà vệ sinh. Cổ Trường Thư thích làm việc này, hễ rảnh rỗi không có việc gì là lại chui vào nhà vệ sinh, lau chùi toàn bộ phòng tắm trắng phau phau. Theo lời cậu nói, cậu "rửa bồn cầu còn sạch hơn rửa bát". Ngoài những việc này ra, cậu chẳng làm gì nữa cả. Tả Tiểu Lợi vốn tưởng rằng, Cổ Trường Thư được điều lên thành phố rồi, sẽ có thể giúp gia đình làm một số việc vặt trong nhà, giảm bớt gánh nặng việc nhà cho cô. Kết quả lại khiến khối lượng công việc của cô tăng lên. Tả Tiểu Lợi mỗi ngày tan làm trở về, phải làm bữa tối cho cả nhà, ăn tối xong lại phải giặt quần áo cho con cái và Cổ Trường Thư, khổ sở và mệt nhọc hơn trước kia. Thế nên việc có chút oán trách là điều khó tránh khỏi. Cổ Trường Thư ngẫm lại cũng thấy phải trái, liền đề xuất tìm một bảo mẫu nhỏ, gánh vác việc nhà hộ. Tả Tiểu Lợi nói: "Tìm bảo mẫu thì chi phí sẽ lớn lắm đấy. Anh kham nổi không?" Cổ Trường Thư nói: "Lương hai chúng ta cộng lại cũng phải ba, bốn nghìn tệ chứ bộ, có gì mà không được?" Tả Tiểu Lợi nói: "Anh nhìn mấy người làm cục trưởng, phó cục trưởng nhà người ta xem, ai mà chẳng là cuộc sống tiểu khang, có ai như anh đâu? Chỉ có ngần ấy đồng lương chết cứng!" Cổ Trường Thư nói: "Em đang ham tiền phảỉ không? Nói cho em biết, tiền ngoài thu nhập hợp pháp của bản thân, một xu anh cũng không bao giờ lấy. Nếu muốn lấy, anh đã sớm phát tài rồi!" Tả Tiểu Lợi bĩu môi nói: "Nổ à! Ai thèm đưa cho anh?" Cổ Trường Thư nói: "Đương nhiên là có người đưa rồi, chỉ là anh không thể nhận. Cầm tiền của người khác trong lòng không yên." Cổ Trường Thư sợ Tả Tiểu Lợi chê mình bất tài, không biết vun vén gia đình, liền đem chuyện trả lại sáu trăm nghìn tệ ở huyện Đại Minh ra nói, Tả Tiểu Lợi nghe xong, không phủ nhận cũng chẳng phản đối, chỉ cười cười bảo: "Anh quả thật cũng đường đường chính chính đấy nhỉ! Anh không thích tiền, nhưng em thích tiền! Anh chẳng thèm nhìn xem, nhà nghèo thành ra cái dạng gì rồi!"

Cổ Trường Thư nhìn đông ngó tây, chẳng thấy nhà mình nghèo cho lắm. Những thứ nên có trong nhà đều có cả, chẳng thiếu thứ gì. Cổ Trường Thư nói: "Vậy em nói xem, nhà mình nên có cái dạng gì mới đúng?"

Tả Tiểu Lợi nói: "Anh muốn biết nên có cái dạng gì, anh đi mà nhìn nhà mấy vị lãnh đạo khác ấy!"

Cổ Trường Thư ngồi sát cạnh Tả Tiểu Lợi, dịu dàng nói với cô: "Cục cưng à, được thôi, bắt đầu từ bây giờ anh sẽ đi vơ vét của cải của nhân dân, tham ô hối lộ nhé. Nhưng chúng ta nói trước với nhau đã, ngày nào anh mà bị tống vào tù, em phải thường xuyên đến thăm anh đấy nhé!"

Tả Tiểu Lợi phì cười một tiếng, đánh cho cậu một cái: "Trường Thư, ai xúi anh tham ô hối lộ hả? Chẳng qua là trò chuyện vẩn vơ thôi mà?"

Dưới sự thuyết phục của Cổ Trường Thư, Tả Tiểu Lợi đồng ý tìm bảo mẫu. Thế là, ngày hôm sau liền tìm một bảo mẫu từ chợ lao động về, Tả Tiểu Lợi bắt đầu huấn luyện cô ta, cách pha sữa bột ra sao, cách giặt giũ các loại quần áo thế nào, những thứ này đều phải học lại từ đầu. Cổ Trường Thư cũng cảm thấy khá vui vẻ, tuy có bận rộn hơn một chút, nhưng tâm trạng rất thoải mái. Những ngày này, Tả Tiểu Lợi cũng không còn lải nhải vì sự nghèo túng của gia đình nữa, hai người hòa thuận êm ấm, nhịp sống bình thường và ổn định. Cổ Trường Thư cũng có thể đem toàn bộ tinh thần dồn vào công việc.

Hoàng Thuấn đã đến thành phố Kim An, Cổ Trường Thư đích thân ra ga tàu đón anh ta, cậu bảo Cục Công nghiệp bỏ tiền, sắp xếp khách sạn tốt nhất ở thành phố Kim An, đó là căn phòng thường dùng để tiếp đón các vị lãnh đạo Tỉnh ủy và Trung ương hạ tháp. Mặc dù là khu vực nghèo khó, nhưng căn phòng đó cũng chẳng kém cạnh các khách sạn năm sao bên ngoài là mấy. Hoàng Thuấn vô cùng cảm thán, nói: "Không tệ đâu nha, chỗ các cậu mà lại có thể có một khách sạn tốt thế này, vượt xa dự liệu của tôi rồi đấy. Khách sạn năm sao bên chỗ chúng tôi cũng chỉ đến thế là cùng." Cổ Trường Thư nói: "Bạn học cũ với nhau cả mà. Giấc chỗ chúng ta mà có phòng Tổng thống, đã sắp xếp phòng Tổng thống cho cậu rồi."

Ngày tiếp phong cho Hoàng Thuấn, Cổ Trường Thư đặc biệt mời Bí thư Thành ủy Uông và Phó thị trưởng Lưu phụ trách công nghiệp, còn có các vị lãnh đạo Cục Công nghiệp đến dự tiệc bồi tiếp. Mời họ thì sự cần thiết không lớn lắm, nhưng quy cách thì được nâng lên. Tất cả bọn họ đều đang chống đỡ thể diện cho Cổ Trường Thư, biểu thị một phen thành ý. Là tổng giám đốc của tập đoàn Thâm Đại, Hoàng Thuấn cũng là người chú trọng điều này. Anh ta sẽ cảm nhận được sự cao quý nào đó ở một ý nghĩa nào đó, trải nghiệm được sự thân thiết và hữu nghị khi được tôn trọng. Tiếp theo đó, Cổ Trường Thư liên tục cùng anh ta đi chơi ngoạn sơn ngoạn thủy, tất cả các thắng cảnh đáng xem đều đã đi qua.

Phó thị trưởng Lưu ngày nào cũng gọi điện thoại cho Cổ Trường Thư, bảo phải tóm cho bằng được ông chủ Thâm Quyến kia, bắt anh ta đầu tư đấy nhé! Cổ Trường Thư đáp chuyện này không thể vội vàng, phải từ từ, đợi đến độ lửa mới được. Dục tốc bất đạt, anh ta còn tưởng doanh nghiệp của chúng ta thực sự là đống bãi rác, không bán nổi cơ mà. Đã đến đây rồi thì tôi không rao bán nữa. Cổ Trường Thư cứ thế cùng anh ta đi chơi, đến ngày thứ tư, tự Hoàng Thuấn mở lời: "Cậu định bắt tôi đi chơi đến bao giờ hả? Tôi đâu phải đến để chơi, tôi muốn xem doanh nghiệp của cậu cơ." Lúc này, Cổ Trường Thư mới dẫn anh ta đi dạo qua các doanh nghiệp, đi đến đâu cũng để các doanh nghiệp đó báo cáo chi tiết.

Xem xong doanh nghiệp, Hoàng Thuấn hỏi: "Những doanh nghiệp này, cái nào chuẩn bị bán vậy?"

Cổ Trường Thư nói: "Có người mua thì đều có thể bán. Không có người mua, chúng ta tiếp tục duy trì cũng được. Có suy nghĩ gì, cứ nói thẳng ra. Cậu nếu muốn, tôi sẽ giảm giá cho."

Hoàng Thuấn nói, anh ta chấm nhà máy dệt của họ, chủ yếu là dây chuyền sản xuất đó còn mới, hơn nữa lại có nhà xưởng rộng mấy trăm mét vuông hãy còn mới một nửa. Trên thực tế, nhà máy dệt từ lâu đã không sản xuất hàng dệt may nữa, mà sản xuất âu phục, dây chuyền sản xuất cũng là dây chuyền sản xuất âu phục. Hoàng Thuấn ở Thâm Quyến có công ty trang phục của riêng mình, có thương hiệu thời trang của riêng mình, anh ta có thể sản xuất gia công ở nội địa, tiêu thụ ở nội địa, dùng thương hiệu và kỹ thuật sản xuất của Thâm Quyến là được. Trên danh nghĩa vẫn là do Thâm Quyến sản xuất. Cho nên, anh ta muốn thâu tóm nó lại. Anh ta hỏi Cổ Trường Thư có điều kiện gì không. Cổ Trường Thư nói: "Không có điều kiện đặc biệt nào cả, chỉ có thông lệ. Thứ nhất, cậu nộp thuế cho tài chính địa phương chúng tôi. Cân nhắc việc sau khi cậu tiếp quản sẽ có một quá trình hợp nhất, cho cậu thời gian nửa năm. Nửa năm sau chúng tôi mới thu thuế. Thứ hai, cậu phải dùng nhân viên địa phương của chúng tôi, bắt buộc phải đảm bảo công nhân của chúng tôi không được mất việc."

10. Tính nóng nảy

Hoàng Thuấn không đưa ra dị nghị gì đối với việc Cổ Trường Thư kiên trì thông lệ. Định giá tài sản của nhà máy dệt là hai mươi triệu tệ, riêng thiết bị dây chuyền sản xuất, lúc nhập về thời điểm đó đã tốn hai mươi triệu tệ, vì đã dùng rất nhiều năm nên có yếu tố khấu hao thiết bị. Bây giờ cộng thêm nhà xưởng, tổng cộng mới có hai mươi triệu. Nhà máy dệt còn nợ ngân hàng khoản vay tám triệu tệ, cũng được chuyển giao toàn bộ sang cho Hoàng Thuấn. Trên bàn đàm phán, Hoàng Thuấn đề nghị giảm 30%, Cổ Trường Thư không đồng ý. Cổ Trường Thư nói, tài sản nhà nước vốn dĩ không được giảm giá, bớt cho cậu 20%, chính là đã tiết kiệm cho cậu 1.6 triệu rồi, giao dịch thế này cậu tìm khắp nơi trên toàn quốc cũng chẳng có đâu. Đàm phán ròng rã suốt hai ngày, sau đó mời các vị lãnh đạo Thành ủy, Chính quyền thành phố tham gia, tổ chức buổi lễ ký kết long trọng, xem như việc thâu tóm nhà máy dệt đã được định đoạt chắc chắn.

Hoàng Thuấn là một kẻ tính tình nóng nảy, anh ta sẽ không đợi đến nửa năm sau mới bắt đầu sản xuất. Thời gian đối với anh ta, chính là tiền bạc, chính là tài sản. Trong nhà máy vốn có một lượng lớn công nhân lành nghề, anh ta khẩn cấp điện báo về tổng công ty ở Thâm Quyến: Phái mười nhân viên kỹ thuật trang phục và hai nhà thiết kế qua đây, tiến hành đào tạo kỹ thuật và hướng dẫn kỹ thuật, trong vòng một tháng bắt đầu sản xuất bình thường. Như vậy, anh ta có thể tận hưởng ưu đãi miễn thuế trong thời gian năm tháng.

Sau đó, một số người tỏ ra khó hiểu đối với việc nhà máy dệt được giảm giá. Phó cục trưởng Cục Công nghiệp Hà Vô Tật là kẻ làm mình làm mẩy ầm ĩ nhất trong bóng tối. Tài sản nhà nước mà đem giảm giá, đây chẳng phải là cố ý gây thất thoát tài sản quốc gia hay sao? Anh ta ra vẻ ta đây nói: "Cổ Trường Thư làm thế này, một là nóng lòng muốn tống khứ nhà máy dệt đi, hai là ưu ái người thân bạn bè, tạo ân huệ trước mặt bạn học cũ." Lời này cứ thế lan truyền ra bên dưới, truyền thẳng đến tai Phó thị trưởng Lưu phụ trách công nghiệp. Phó thị trưởng Lưu nhớ rằng, mấy năm trước, nhà máy dệt đem đấu giá, giá khởi điểm là mười triệu tệ mà vẫn bị ế, chẳng có ai giơ biển, bây giờ có thể bán được một triệu tám trăm bốn mươi vạn tệ, hơn nữa còn gánh thêm tám triệu tệ nợ nước ngoài, phải nói là bán được một cái giá lý tưởng vô cùng. Thế nhưng, bên ngoài đồn đại dữ dội, thị trưởng Lưu vẫn đích thân tìm Cổ Trường Thư hỏi tình hình.

Cổ Trường Thư nói: "Lần thâu tóm này của Hoàng Thuấn, tôi cho rằng chúng ta là bên cùng thắng. Theo lẽ thường, khoản nợ nước ngoài tám triệu tệ đó, anh ta có lý do để không gánh vác. Sở dĩ bắt anh ta gánh vác, là vì chúng ta có khoản tiền thu trước mấy triệu tệ, cơ bản là bù trừ cho nhau. Mấy triệu tiền thu trước đó, đều là trang phục, trên thực tế là không thể thu hồi đủ số lượng được. Sau khi anh ta thâu tóm, ngay lập tức sẽ có thương hiệu mới tung ra thị trường, các kiểu dáng cũ trước đó hoàn toàn có khả năng bị ế ẩm, thậm chí là căn bản không bán được. Khoản sổ sách này dù tính toán thế nào, chúng ta cũng đều có hời. Về việc giảm giá tài sản, tôi đã tính toán sổ sách rất rõ ràng, sẽ không mơ hồ đâu. Lùi một bước mà nói, nếu không bán đi, tài sản hiện có sẽ không ngừng teo tóp, tỷ lệ nợ nần sẽ tăng cao, nhưng lương của nhân viên thì sẽ không tăng lên. Những doanh nghiệp loại này, những chỗ rệu rã từ các khâu sản xuất, kinh doanh, quản lý đều khá nhiều, bệnh nặng lâu ngày khó chữa, đã không thể thay máu triệt để thì rất khó vực dậy được. Qua mấy năm nữa, dây chuyền sản xuất sẽ biến thành một đống phế thiết."

Thị trưởng Lưu cũng là một người biết tính toán sổ sách, Cổ Trường Thư vừa nói là ông hiểu ngay.

Hoàng Thuấn cũng cảm thấy có hời. Một là phí thiết bị thấp, có một phần thiết bị vẫn luôn bỏ xó chưa dùng đến, cơ bản là còn mới. Phần đang sử dụng thì được làm tốt ở khâu tu sửa bảo dưỡng, chúng là bộ phận quan trọng để anh ta mở rộng tái sản xuất. Nếu lúc ấy mới nhập về thì chi phí sẽ đội lên rất nhiều. Hai là diện tích nhà xưởng lớn, đủ năm trăm mét vuông. Sau này cho dù nhà máy có sụp đổ, anh ta vẫn còn phần đất ở đó. Lại nằm ngay khu vực trung tâm thành phố, xây một tòa cao ốc lừng lững, thì vẫn cứ kiếm ra tiền như thường. Nhìn từ viễn cảnh phát triển, theo đà trỗi dậy của cao trào khai thác miền Tây, đất đai ở nội địa chỉ có tăng lên chứ không giảm xuống. Phần giá trị gia tăng của đất đai chính là ván bài cuối cùng mà anh ta đặt cược. Cho nên rủi ro này là anh ta có thể gánh vác được. Hơn nữa lại được giảm giá theo tổng giá trị, ưu đãi được 160 vạn tệ, anh ta vẫn vô cùng cảm ơn Cổ Trường Thư. Bởi vì anh ta biết rằng, tài sản nhà nước mà được giảm giá thì anh ta chưa từng nghe thấy tiền lệ bao giờ.

Sau khi thâu tóm, Hoàng Thuấn đã dồn rất nhiều tâm huyết vào Kim An. Biển hiệu "Nhà máy dệt thành phố Kim An" trước kia đã được tháo xuống, thay vào đó là biển hiệu "Công ty chế tạo trang phục Kim An thuộc tập đoàn Thâm Đại". Hoàng Thuấn chạy đôn chạy đáo hai đầu, chốc thì Thâm Quyến, chốc lại Kim An. Từ Thâm Quyến đến Kim An không có chuyến bay thẳng, cần phải quá cảnh ở thủ phủ tỉnh, rồi mới bay đến Kim An. Có lúc thời tiết xấu, hoặc máy bay không thể cất hạ cánh đúng giờ, vậy thì phải mất hai ngày thời gian. Đây là điều khiến Hoàng Thuấn cảm thấy bất tiện nhất. Sự mệt mỏi do quá cảnh, thậm chí còn chẳng thoải mái bằng đi tàu hỏa, đi tàu hỏa cũng chỉ mất hai ngày là cùng.

11. Bảo vệ và nuôi dưỡng bản thân từ mặt trí tuệ

Hoàng Thuấn bơ vơ không họ hàng thân thích ở thành phố Kim An, sau khi đến Kim An có kết giao với một số nhân vật chốn quan trường, nhưng cũng chỉ là quen biết một mặt, chẳng có qua lại gì nhiều. Đa số thời gian, anh ta đều ở cùng Cổ Trường Thư, anh ta thích khoác lác với cậu, thích bàn luận với cậu về việc cải tạo doanh nghiệp. Cổ Trường Thư là thính giả trung thành của anh ta, cũng có thể đưa ra cho anh ta một số kiến nghị và ý kiến mang tính xây dựng, giúp anh ta thu nhận được một số bài học và gợi mở. Cho nên, hai người coi như là một mối quan hệ quân tử khá thuần túy và tình nghĩa bạn học cũ. Đầu óc Cổ Trường Thư linh hoạt, nghĩ đến việc Hoàng Thuấn đến từ vùng đất phát triển, lại là chủ tịch công ty tập đoàn, là ông lớn, có sẵn một bộ kinh nghiệm quản lý mang tính hệ thống, cậu bèn tập hợp các ông chủ của các doanh nghiệp trọng điểm ở thành phố Kim An lại, mời các cục trưởng công nghiệp của mười huyện lên, mời Hoàng Thuấn giảng bài cho họ về quản lý doanh nghiệp hiện đại, giảng về WTO, giảng về chế độ doanh nghiệp hiện đại, Cổ Trường Thư làm người dẫn chương trình, bản thân cậu cũng dẫn đầu ngồi nghe giảng. Trong lòng Hoàng Thuấn cũng rất vui mừng, ở Thâm Quyến, những ông chủ giống như anh ta có rất nhiều, người ta chẳng hề coi trọng anh ta cho lắm. Đến nội địa, anh ta lại cảm nhận được giá trị cá nhân được tôn trọng bội phần, đích thị là một nhân vật đội trời đạp đất rồi. Anh ta đến Kim An giảng bài, một mặt là mở rộng tầm ảnh hưởng của bản thân và độ nổi tiếng của doanh nghiệp, đây là một thứ quảng cáo vô hình; mặt khác, các doanh nghiệp của thành phố Kim An có thể hấp thụ chất dinh dưỡng từ kinh nghiệm quản lý của anh ta. Cổ Trường Thư luôn nói những lời vừa vặn đúng mức, lúc Hoàng Thuấn thử giảng bài lần đầu tiên, Cổ Trường Thư đã phát biểu trong phần dẫn chương trình rằng: "Một thương nhân thành công, bản thân đã mang giá trị thương mại, bản thân đã là một tài sản hữu hình. Bản thân ngài Hoàng Thuấn chính là một ví dụ sống động bằng xương bằng thịt. Bây giờ, chúng ta có thể thu nhận trí tuệ từ anh ấy, sau đó biến trí tuệ đó thành tài sản của chính chúng ta. Cho nên việc Hoàng Thuấn đến giảng bài cho chúng ta, chúng ta là phải trả phí đấy."

Lời nói của Cổ Trường Thư đã giành được những tràng pháo tay vang dội khắp hội trường. Hoàng Thuấn bước xuống nói: "Lúc trước có nói chuyện trả phí đâu cơ chứ, sao cậu lại bảo là phải trả phí thế?"

Cổ Trường Thư đáp: "Tôi tiện miệng thốt ra ấy mà. Cũng coi như là quảng cáo vậy."

Cổ Trường Thư nói cho Hoàng Thuấn biết, mười huyện của thành phố Kim An, nơi nào cũng thiếu hụt nhân tài quản lý doanh nghiệp. Đội ngũ quản lý hiện tại, sống khép kín lâu ngày, kiến thức già cỗi, quan niệm tụt hậu. Bọn họ dù có đến vùng phát triển đi dạo vài chuyến, ánh mắt cũng chỉ chằm chằm nhìn xem mấy cô tiểu thư ngoài đó sinh động ra sao, cách cảm nhận thân xác khác giới ở nơi xứ người thế nào, về đến nhà đều trở thành đề tài đàm tiếu cửa miệng của họ. Còn như khảo sát học tập, chẳng có mấy ai coi là chuyện to tát cả. Bọn họ đang cực kỳ cần phổ cập một số kiến thức cơ bản, thấu hiểu một số kinh nghiệm quản lý tiên tiến, vừa phải thay đổi đại não, vừa phải bổ sung trí tuệ. Cho nên, Cổ Trường Thư hy vọng Hoàng Thuấn có thể giảng bài cho các nhà lãnh đạo doanh nghiệp của các huyện. Diện tích lớn như thế, đương nhiên không thể giảng suông không công, giảng một ngày một nghìn tệ thì xấp xỉ tương đương. Giảng bài là đang truyền thụ kiến thức, cũng là đang làm quảng cáo cho công ty của chính anh. Cậu đừng thấy vùng nghèo khó của chúng tôi thế này, nơi nghèo cũng có người giàu. Mức tiêu dùng của một số người hoàn toàn không kém gì Thâm Quyến với Thượng Hải đâu, hở ra là những bộ quần áo trị giá mấy nghìn tệ. Cổ Trường Thư tính cho anh ta một bài toán, mười huyện trong toàn thành phố, mỗi huyện mỗi năm chí ít cũng phải tiêu thụ tại chỗ hai nghìn bộ âu phục cao cấp, mười huyện chính là hai vạn bộ. Cậu là người làm âu phục, đừng coi thường thị trường này, nó đang không ngừng mở rộng và kéo dài đấy. Nếu cậu chiếm lĩnh được một nửa thị phần của thị trường này, tính theo giá một nghìn tệ một bộ, doanh thu bán hàng của cậu ở thành phố này có thể đạt tới mười triệu tệ. Bán được mười triệu thì cậu kiếm được bao nhiêu tiền, tự trong lòng cậu hiểu rõ.

Hoàng Thuấn dường như chợt vỡ lẽ ra. Cổ Trường Thư cổ vũ các huyện bên dưới mời anh ta đến giảng bài, anh ta cũng không từ chối nữa, hễ được mời là đi. Giảng một ngày một nghìn tệ, đối với anh ta mà nói hoàn toàn không quan trọng chuyện tiền nhiều hay ít. Nhưng anh ta lại vô cùng coi trọng số tiền này, cảm thấy đây là minh chứng rõ ràng cho việc tri thức chính là tài sản, trí tuệ của anh ta đã được công nhận, điều này có phần thể diện hơn là kiếm tiền bằng hàng hóa. Hoàng Thuấn là một kẻ bận rộn, thân ở Kim An, nhưng lại phải chỉ huy tất cả các sự vụ mang tính quyết định của tập đoàn Thâm Đại. Gặp phải việc gấp là phải bay về ngay lập tức. Cho nên anh ta thường xuyên oán trách Cổ Trường Thư: "Tôi chưa từng bận rộn thế này bao giờ, toàn là do cậu kiếm việc cho tôi làm đấy."

Cổ Trường Thư ra vẻ đứng đắn nói: "Nhưng ở Thâm Quyến cậu có được phong quang thế này không? Cứ tiếp tục ở lì đó, cậu chẳng qua cũng chỉ là một cỗ máy biết kiếm tiền mà thôi! Cậu là Nho thương, tinh thần trách nhiệm xã hội của Nho thương nên mạnh mẽ hơn thương nhân bình thường một chút. Ở đây, cậu có thể hướng dẫn đại đa số người ta đi kiếm tiền, đây mới là niềm vui, cũng là niềm vui cao quý nhất."

Anh ta bị cậu nói cho dở khóc dở cười, cảm thấy Cổ Trường Thư vừa đang nâng cao mình, lại vừa đang ép buộc mình, tóm lại chính là muốn anh ta làm chút việc cho thành phố Kim An.

Cổ Trường Thư quản lý doanh nghiệp do thành phố quản lý, bán đi được một nhà máy dệt rồi, Cổ Trường Thư liền không vội nữa. Cậu không thích làm giấc mộng đẹp, không trông mong một đêm có thể làm cho tất cả các doanh nghiệp trong thành phố đều tốt lên được. Mấy cái còn lại, ví dụ như nhà máy ươm tơ, nhà máy dược phẩm, cậu đều tiến hành cải tổ cải chế theo yêu cầu của chế độ doanh nghiệp hiện đại. Nguyên tắc cậu kiên định là, phấn đấu trong vòng hai năm, để doanh nghiệp lỗ nặng thành lỗ ít, doanh nghiệp lỗ ít thành không lỗ, doanh nghiệp lợi nhuận vi mô thành sinh lời. Cậu còn cao kiến nào nữa không? Có. Cậu tin rằng trên đời này không có vấn đề gì là không giải quyết được, chỉ có người không giải quyết được vấn đề mà thôi. Đầu óc cậu vẫn không ngừng sản sinh ra những điều mới mẻ. Nhưng cậu cảm thấy, trí tuệ của người làm chính trị không giống với trí tuệ của những người khác, vị trí đang đứng quyết định mức độ sử dụng trí tuệ, nếu sử dụng quá đà, sẽ gây ra sự sử dụng mang tính phá hủy, dẫn đến nguồn lực trí tuệ thiếu hụt. Nếu như cậu muốn vĩnh viễn duy trì sinh mệnh chính trị vượng phát, vĩnh viễn cảm thấy mưu trí thông minh dùng mãi không hết, thì thứ nhất là phải bảo vệ khai thác một cách thích đáng, không thể tát nước bắt cá; thứ hai là phải không ngừng nạp điện, để trong bụng có đủ lượng dự trữ tri thức. Rất nhiều khi, trí lực chính là trí tuệ, nó giống như một ngọn đèn minh đăng, soi sáng con đường nhân sinh của bạn, cũng soi sáng tiền đồ chính trị của bạn. Nếu như gây ra sự khai thác mang tính phá hủy, thì không những tài cạn ý tận, quan trọng hơn là bạn sẽ đối mặt với khả năng bước vào bóng tối. Kẻ làm quan ấy mà, luôn muốn làm ngày càng lớn hơn, anh ta không mua quan, cũng chẳng có tiền mua quan, không dựa vào quan hệ, không có hậu thuẫn, thì chỉ đành dựa vào năng lực của bản thân mà làm việc thật tốt, làm một chức phó, bắt buộc phải lưu lại cho bản thân đủ hậu kình và không gian dư dả, bắt buộc phải bảo vệ và nuôi dưỡng bản thân từ mặt trí tuệ.

12. Bóng dáng và hình nộm thay thế của cục trưởng

Cổ Trường Thư hiểu rõ, từ huyện lên đến thành phố, cậu đều là một người rất được chú ý, giống như Hạ Kiến Quân, thị trưởng Lưu, Hoàng Thuấn, Cục trưởng Trần, bọn họ quả thực hy vọng cậu làm nên sự nghiệp lớn lớn lao. Giống như Huyện trưởng Chu của huyện Đại Minh, Hà Vô Tật của Cục Công nghiệp bọn họ, thì là đang lạnh lùng nhìn ngắm thế gian, ai nấy đều nói cậu Cổ Trường Thư có bản lĩnh, ngấm ngầm muốn xem cậu có thể quậy lên được mấy thước sóng lớn. Đặc biệt là Hà Vô Tật, Cổ Trường Thư vốn dĩ chẳng có giao du gì với anh ta, chỉ vì là đồng nghiệp, đều là Phó cục trưởng Cục Công nghiệp, cho nên trong công việc ít nhiều gì cũng có liên hệ. Bình thường gặp mặt đều gật đầu một cái, cười trừ cho qua chuyện, chỉ có lúc họp mới nói mấy câu. Thế nhưng Cổ Trường Thư lại không ngờ rằng Hà Vô Tật lại gây khó dễ cho cậu. Hôm đó Cổ Trường Thư vội vã lên lầu lấy một phần tài liệu, ở hành lang chạm mặt Hà Vô Tật, Hà Vô Tật thấy vẻ mặt vội vã của cậu liền nói: "Nhị cục trưởng, lại có động thái mới nào nữa thế?" Câu hỏi làm Cổ Trường Thư ngẩn người mất mấy giây. Vài giây sau, Cổ Trường Thư mới trả lời úp mở rằng: "Có gì đâu có gì đâu." Cổ Trường Thư cảm thấy con người này thật kỳ lạ, dựa vào đâu mà gọi cậu như thế? Nhị cục trưởng có ý gì cơ chứ? Chẳng phải là coi tôi thành kẻ địch tưởng tượng của anh ta rồi sao!

Thấy Cổ Trường Thư nghẹn lời, Hà Vô Tật cười vô cùng đắc ý, vẻ mặt đầy giễu cợt. Cổ Trường Thư ngược lại chẳng tức giận, ôn hòa nhã nhặn nói: "Hà cục trưởng, tôi còn chê cái tên lão nhị này nghe không lọt tai đấy, hay chúng ta đổi đi, anh làm lão nhị thì vừa vặn." Hà Vô Tật nói: "Cậu nỡ thế à? Đây chính là địa vị chính trị đấy."

Cổ Trường Thư tìm Cục trưởng Trần, nói với Cục trưởng Trần rằng, sau này trong các văn kiện của cục, chỗ nào liên quan đến thứ bậc xếp hạng của lãnh đạo, hãy xếp theo thứ tự Cục trưởng Trần, Hà Vô Tật, Cổ Trường Thư. Cục trưởng Trần nhìn cậu bằng ánh mắt khác thường, bảo: "Trường Thư, cậu bị làm sao thế?" Cổ Trường Thư nói: "Cái tên lão nhị nghe khó nghe làm sao ấy, cứ như đang chửi người ta vậy." Cục trưởng Trần nói: "Cậu đang đùa cái gì thế!" Cổ Trường Thư không kể chuyện Hà Vô Tật bất mãn với mình, nói lời châm chọc sau lưng. Cổ Trường Thư chỉ ra vẻ đứng đắn nói: "Những lời cháu nói đều là thật đấy. Xin chú sau này xếp cháu đứng sau Hà Vô Tật." Cục trưởng Trần cười một tiếng, bảo: "Chắc là cậu ta có thành kiến với cậu rồi phải không. Nói nghe xem nào."

Cổ Trường Thư vẫn không nói. Chỉ bảo đây là suy nghĩ của riêng mình, Hà Vô Tật lớn tuổi hơn cậu, có thâm niên hơn cậu, nên được xếp lên trước cậu. Cổ Trường Thư không nói thật, nhưng Cục trưởng Trần vẫn đoán được tám chín phần, Cục trưởng Trần nói: "Cậu có biết con trai của Hà Vô Tật tên là gì không?"

Cổ Trường Thư lắc đầu. Cục trưởng Trần nói: "Tên là Hà Khải Ca." Cổ Trường Thư không hiểu Cục trưởng Trần muốn nói gì. Cục trưởng Trần lại nói: "Cậu có biết vị Cục trưởng Công nghiệp tiền nhiệm tên là gì không?" Cổ Trường Thư vẫn lắc đầu. Cục trưởng Trần nói: "Tên là Hồ Khải Ca."

Cục trưởng Trần kể cho cậu nghe, Hà Vô Tật vừa bước chân vào làm việc đã ở Cục Công nghiệp, không lâu sau khi đi làm đã muốn làm trưởng khoa, cựu cục trưởng Hồ Khải Ca vì không cất nhắc anh ta, Hà Vô Tật mang rất nhiều ý kiến với ông ấy, trong bóng tối mắng chửi "Hồ Khải Ca là con trai tao". Sau khi Hà Vô Tật sinh con trai, bèn đặt tên thật là Hà Khải Ca. Sau khi con trai bắt đầu biết nói, để cố ý chọc tức Hồ Khải Ca, Hà Vô Tật bèn dẫn con trai đến cục, lớn tiếng trêu đùa con trai: "Khải Ca, gọi bố mau lên!" Khải Ca bèn cất giọng non nớt gọi bố. Chữ "Hà" và chữ "Hồ" đồng vần, Hà Khải Ca nghe ngầm ngợ giống như Hồ Khải Ca, Hà Vô Tật vô cùng đắc ý, cứ như thể chiếm được món hời lớn lắm vậy. Công dân có quyền về tên họ, Cục trưởng Hồ nghe xong chỉ đành ngậm bồ hòn làm ngọt, chẳng làm gì được anh ta. Sau này Cục trưởng Hồ được điều sang Nhân đại, nay đã về hưu ở nhà dưỡng lão. Người có tên trùng với ông ta là Hà Khải Ca thì đã là đội viên thiếu niên tiên phong rồi.

Cục trưởng Trần kể chuyện này xong, nhắc nhở Cổ Trường Thư rằng, Hà Vô Tật dẫu sao cũng là người có bối cảnh đấy, Kim An vốn dĩ là Công thự hành chính địa hạt, trước khi địa hạt chuyển thành thành phố, bố vợ của Hà Vô Tật vốn là Phó chuyên viên công thự, các thư ký cán sự dưới quyền ông ta hiện tại đều là những nhân vật nắm thực quyền, cho nên không thể coi thường năng lượng của Hà Vô Tật được. Gặp phải chuyện lớn nhỏ của anh ta, thế nào cũng sẽ có người đứng ra nói thay cho anh ta. Loại sức mạnh này bình thường thì rất ẩn giấu, đến thời khắc mấu chốt là sẽ lộ ra ngay. Phẩm chất nghiệp vụ của Hà Vô Tật rất kém, sở dĩ được đề bạt làm Phó cục trưởng Cục Công nghiệp, chính là do phía sau có người đi cửa sau nói tiếng đỡ đầu mới được cất nhắc lên.

Cổ Trường Thư nghe xong chỉ muốn cười, cảm thấy con người Hà Vô Tật này cũng khá hài hước đấy chứ, mắng cục trưởng là con trai mà lại không dám mắng thẳng, bèn dùng con trai của mình làm bóng dáng và hình nộm thay thế của cục trưởng, cách này cũng ngớ ngẩn quá thể đáng.

13. Thẩm tra

Thời gian cứ mờ mịt trôi qua đến năm thứ hai. Đối với Cổ Trường Thư mà nói, năm tháng đã ban cho năm này thêm nhiều ý nghĩa phức tạp hơn. Mùa xuân vừa tới, nhà máy dược phẩm liền bốc lên một trận lửa lớn, may mà dập cứu kịp thời, không gây ra tổn thất lớn nào. Chỉ thiêu rụi một góc phân xưởng sản xuất, làm thiêu rụi mấy tấn thành phẩm dạng bán thành phẩm của thuốc Đông y cổ truyền. Những ngày đó không có gió, nghe nói khói đậm do đám cháy bốc lên khiến cả thành phố Kim An nồng nặc mùi thuốc bắc. Cổ Trường Thư hay tin, ngay lập tức lao đến nhà máy trong thời gian đầu tiên, còn chưa kịp làm anh hùng thì đội cứu hỏa đã dập tắt được ngọn lửa. Cổ Trường Thư vừa nghe ngóng điều tra nguyên nhân vụ cháy, vừa khẩn cấp triệu tập hội nghị an toàn. Chuyện này cậu đã nhấn mạnh đi nhấn mạnh lại mấy bận, cậu cũng không muốn ném cái ô mũ quan của mình vào lò lửa, nhưng hỏa hoạn vẫn bất đắc dĩ xảy ra. Họp xong, cậu liền quay về văn phòng viết kiểm điểm, bản kiểm điểm làm thành hai bản, một bản nộp Đảng ủy cục, một bản nộp Chính quyền thành phố. Dù nói thế nào đi nữa, thái độ của cậu cũng đã chân thành đến cực điểm. Thị trưởng Lưu nói thái độ của Cổ Trường Thư thật tốt, còn chưa bị phê bình đã nhận sai trước rồi. Chỉ có Hà Vô Tật thỉnh thoảng ở sau lưng nói mấy lời châm chọc mát mẻ, anh ta nói với Cổ Trường Thư rằng, hì hì, đã bao nhiêu năm nay không xảy ra hỏa hoạn rồi, cháy một phen thế này quả là hiếm có khó tìm đấy. Cổ Trường Thư buột miệng đáp ngay, đây chính là phúc khí của tôi đấy.

Câu chuyện hỏa hoạn vừa xử lý xong, Cổ Trường Thư liền liên tiếp nhận được một số tin tức không tốt. Đầu tiên là Hạ Kiến Quân gọi điện thoại thông báo cho cậu cái gọi là "tin tức nội bộ trong Đảng", nói Giám đốc Cục Xây dựng đô thị huyện Đại Minh Lý Binh đã bị quy định thời gian địa điểm (song quy), tiếp theo đó là xảy ra chuyện lớn hơn: Phó bí thư Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật thành phố Kim An La Khánh bị song quy, mà sự việc lại liên lụy đến Cổ Trường Thư.

Chuyện này nói đột ngột thì cũng rất đột ngột, nói không đột ngột thì cũng chẳng không đột ngột, bởi vì nó nằm trong tình lý.

Năm kia Cổ Trường Thư ở huyện Đại Minh chấn chỉnh dẹp bỏ công trình vi phạm xây dựng, Giám đốc Cục Xây dựng đô thị Lý Binh vốn tưởng rằng chuyện này cũng sẽ giống như mọi khi, chỉ mưa to sấm rền chứ không mưa giông, náo loạn một trận rồi cho qua là xong, chính quyền sẽ không làm thật ăn thật đâu. Cho nên, những ngày đó người đến tìm Lý Binh để gửi gắm xin xỏ kẻ vi phạm vô cùng nhiều, đương nhiên bao gồm cả "kẻ không sợ trời không sợ đất" trong đó. Lý Binh cũng muốn nhân cơ hội này vớt vát một mẻ, hắn nói với kẻ không sợ trời không sợ đất rằng: "Cậu quá nổi bật rồi, chính quyền huyện có khả năng sắp cho phá dỡ toàn bộ căn nhà của cậu đấy." Vừa nghe nói sẽ phá dỡ toàn bộ căn nhà của mình, "kẻ không sợ trời không sợ đất" liền thực sự sợ hãi, bèn cầu xin Lý Binh giúp đỡ thuyết phục tổng chỉ huy dẹp bỏ công trình vi phạm xây dựng Cổ Trường Thư nương tay giơ cao đánh khẽ. Lý Binh ấp úng nói, chuyện này khó biện, nhưng có thể thử xem sao, đồng thời ám chỉ "kẻ không sợ trời không sợ đất" rằng, các cơ quan hữu quan cần phải bồi dưỡng chút đỉnh, xem có thể chỉ phá dỡ phần vi phạm đó hay không, tức là cái phần lấn chiếm vỉa hè hơn một mét kia, như vậy mới có thể giữ lại được căn nhà của anh ta. "Kẻ không sợ trời không sợ đất" bèn đưa cho Lý Binh hai vạn tệ, hy vọng có thể bảo toàn được căn nhà, Lý Binh liền cầm lấy số tiền đó. Ai ngờ Cổ Trường Thư không giống như những kẻ trước kia gào thét một trận rồi im hơi lặng tiếng, cậu tung ra một chiêu mới là "chấp pháp khác địa", trong vòng mấy ngày quét sạch các công trình vi phạm xây dựng trên toàn huyện. Chấp pháp khác địa vừa làm xong, "kẻ không sợ trời không sợ đất" tìm hiểu từ bên ngoài mới biết được, sự việc hoàn toàn không phải như Lý Binh nói ban đầu là phá dỡ toàn bộ căn nhà, mà là ngay từ đầu đã quyết định vi phạm bao nhiêu thì phá dỡ bấy nhiêu, nói cách khác, Lý Binh vốn chẳng giúp đỡ gì hết, cũng chẳng tốn tiền bồi dưỡng lo lót cho ai cả, mà đã nuốt riêng hai vạn tệ do "kẻ không sợ trời không sợ đất" đưa cho vào túi mình. "Kẻ không sợ trời không sợ đất" cho rằng Lý Binh đã nhận tiền đen, tức giận đùng đùng liền viết một lá đơn khiếu kiện thẳng lên Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Tỉnh. Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Tỉnh cử người xuống điều tra xác minh, chứng thực quả thực có việc đó, Lý Binh liền bị song quy, lục soát từ trong nhà ra hơn một triệu tiền mặt và sổ tiết kiệm. Lý Binh với mức lương mỗi tháng chỉ có hơn một nghìn tệ, lấy đâu ra lắm tiền thế này? Chủ yếu vẫn là xuất phát từ những công trình vi phạm xây dựng do chính tay hắn phê duyệt, đều từ không hợp pháp biến thành hợp pháp hóa. Lý Binh sau khi bị song quy, trong thời gian thẩm tra không chịu nổi nữa, bèn khai ra La Khánh. Lý Binh là tâm phúc của La Khánh, trong thời gian La Khánh đảm nhiệm chức vụ Giám đốc Cục Xây dựng đô thị huyện Đại Minh rồi Phó huyện trưởng, cho đến Phó huyện trưởng thường trực, Lý Binh lần lượt đưa hối lộ cho hắn gần một vạn tệ, chiếc ghế Giám đốc Cục Xây dựng đô thị này của Lý Binh chính là dùng năm vạn tệ mua được, đưa thẳng cho Phó huyện trưởng thường trực lúc bấy giờ là La Khánh. La Khánh vừa bị song quy, liền bị lục soát trong nhà ra hơn hai triệu tệ tiền tang vật, cùng với thuốc lá rượu ngoại cao cấp trị giá mấy vạn tệ, còn có trang sức vàng bạc trị giá hơn mười vạn tệ.

14. Thứ hàng tham lam trái pháp luật

La Khánh khai nhận, trong đó có một chiếc nhẫn kim cương, chính là do Cổ Trường Thư đưa. Thế là Cổ Trường Thư bị liên lụy vào. Đây là chuyện mà Cổ Trường Thư nằm mơ cũng không thể ngờ tới.

Sự việc xảy ra vào năm ngoái. Tổng giám đốc tập đoàn Thâm Đại Hoàng Thuấn khi thâu tóm doanh nghiệp nhà nước của thành phố này là nhà máy dệt thành phố Kim An, Cổ Trường Thư với tư cách là Phó cục trưởng Cục Công nghiệp thành phố lúc đó đã quản lý việc này. Trong các mặt như định giá tài sản, chính sách ưu đãi v.v., Cổ Trường Thư đều đứng trên góc độ bảo vệ lợi ích quốc gia để suy xét, tuyệt đối không tổn hại đến lợi ích quốc gia. Trong khoảng thời gian này, Cổ Trường Thư đã từng giao du với Hoàng Thuấn, hơn nữa tình cảm riêng tư của hai người cũng khá tốt. Sau khi việc thâu tóm được định đoạt, Hoàng Thuấn đã tặng cho cậu một chiếc nhẫn kim cương có giá trị không nhỏ, cậu sống chết không nhận, nhưng Hoàng Thuấn cứ nhét thẳng vào chiếc hộp đựng văn phòng phẩm trên bàn làm việc của cậu rồi bỏ đi.

Có nên nhận chiếc nhẫn mà Hoàng Thuấn tặng hay không, Cổ Trường Thư đã đắn đo suy nghĩ rất lâu. Giao du với thương nhân là một việc vô cùng cẩn trọng, rất nhiều kẻ tham tài sa chân ngã ngựa, chính là vì vụ án của người khác cứ dây dưa kéo qua kéo lại mà thành. Cổ Trường Thư hiểu rõ, cậu với tư cách là một phó cục trưởng cục công nghiệp, chủ quản doanh nghiệp nhà nước, hành vi của cậu là đại diện cho chính quyền. Cậu có tình cảm riêng tư với Hoàng Thuấn, nhưng sự qua lại bình thường lại liên quan đến lợi ích quốc gia và tập thể. Đem tình cảm cá nhân đưa vào công việc chung, như vậy rất dễ xảy ra vấn đề. Cậu thà phục vụ Hoàng Thuấn nhiều hơn, làm nhiều việc cho anh ta hơn, cũng không thể nhận đồ quý giá của anh ta. Nếu nhận lấy, rất nhiều chuyện sau này sẽ rất khó xử lý. Hơn nữa, người ta đang bàn tán về việc giảm giá khi bán nhà máy dệt, nghi ngờ cậu đã vớt vát được mối lợi gì. Bây giờ Hoàng Thuấn thực sự tặng nhẫn kim cương cho cậu, sau này lỡ như có chút gió thổi cỏ lay nào đó, Cổ Trường Thư cậu có nhảy xuống sông Hoàng Hà cũng rửa không sạch. Nói thật lòng, Cổ Trường Thư vẫn rất muốn chiếc nhẫn kim cương đó, kiểu dáng vô cùng đẹp mắt, cậu muốn tặng nó cho vợ mình là Tả Tiểu Lợi, trên tay cô ấy từ trước đến nay chưa từng đeo món trang sức nào cả. Nhưng Cổ Trường Thư lại nghĩ, thời buổi này làm quan không dễ, làm việc khó khăn, một chiếc nhẫn chỉ là chuyện nhỏ, chỉ sợ qua tháng năm dài đằng đẵng, không chừng lúc nào đó có sơ suất xảy ra, hoặc vì một kẻ nào đó ngã ngựa mà lôi kéo cậu theo, cậu sẽ phải trả một cái giá đắt đỏ vì điều này. Nghĩ tới nghĩ lui, cậu vẫn kiên quyết quyết định nộp chiếc nhẫn kim cương lên Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật. Đem nó nộp lên Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật, về mặt kinh tế cậu có thể giải thích rõ ràng trong sạch, về mặt chính trị cậu có thể giành được một tiếng thơm. Ít nhất, có thể chứng minh cậu không phải là kẻ tham lam chút lợi lộc nhỏ nhặt.

Sau đó, Cổ Trường Thư gọi điện thoại cho Hoàng Thuấn, nói: "Cậu qua đây một chuyến, cầm lại món quà của cậu đi. Chúng ta vẫn là bạn bè."

Hoàng Thuấn nghe thấy lời này thì vô cùng tức giận, ban đầu cứ tưởng cậu từ chối không nhận chỉ là lời khách sáo, không ngờ cậu lại muốn từ chối thật. Hoàng Thuấn nói: "Cổ Trường Thư, sao cậu lại thế hả? Cậu tưởng tôi đang nịnh bợ cậu đấy phỏng? Hy vọng có thể đạt được chút ít mối lợi từ chỗ cậu á? Cậu nhầm rồi, tôi chẳng hề nghĩ tới việc nhờ vả cậu làm chuyện gì đâu."

Cổ Trường Thư nói: "Bạn học cũ à, cậu qua đây cầm về đi, cậu không cầm về là tôi đem nộp Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật đấy nhé!"

Hoàng Thuấn hậm hực nói: "Nhìn cái vẻ dọa dẫm của cậu kìa. Cậu giỏi lắm thì cứ nộp đi!"

Ngày hôm sau, Cổ Trường Thư liền thực sự đem chiếc nhẫn kim cương đó nộp lên Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật. Từ chối hối lộ rồi đem nộp lên trên, quả thực là một hành động vô cùng đường đường chính chính. Thế nhưng vấn đề lại nằm đúng ở cái khâu đường đường chính chính đem nộp lên Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật này.

Hôm đó Cổ Trường Thư cầm chiếc nhẫn kim cương đến Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật, cậu cũng không biết nên giao cho ai, vừa vặn gặp phòng làm việc của Phó bí thư Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật La Khánh đang mở cửa, cậu liếc nhìn vào bên trong, La Khánh vừa hay cũng nhìn thấy cậu, cất tiếng chào hỏi một cách thân thiết, Cổ Trường Thư liền bước vào phòng làm việc của La Khánh. Trong tay cậu đang cầm đồ vật, sợ người đến quấy rầy, nên phải tranh thủ thời gian giải quyết việc công. Còn chưa kịp ngồi xuống, đã lôi hộp nhẫn kim cương từ trong cặp tài liệu ra, hai tay đưa cho La Khánh. La Khánh nói: "Đây là cái gì thế?" Cổ Trường Thư đáp: "Là một ông chủ tặng tôi, tôi không thể nhận món đồ quý giá thế này, trả lại không được, chỉ đành đem nộp lên." Định nói tỉ mỉ nguyên do, phòng làm việc của La Khánh bỗng có người gõ cửa, nhân lúc La Khánh đứng dậy ra mở cửa, Cổ Trường Thư tiện tay dùng tờ báo che chiếc hộp nhẫn đó lại, sợ người khác nhìn thấy không hay. Khách bước vào, là Tổng thư ký kiêm Chủ nhiệm Văn phòng Thành ủy Lý Tu-minh, trong tay cầm một bản thảo văn kiện. Cổ Trường Thư quen Lý Tu-minh, hai người nhìn nhau cười, tiến lên bắt tay nhau, Lý Tu-minh liền bắt đầu bàn bạc với La Khánh về bản thảo văn kiện. Cổ Trường Thư thấy họ có việc công phải bàn, bèn cáo từ. Dù sao nhẫn cũng đã nộp rồi, trong sạch rồi. Khoảnh khắc Cổ Trường Thư bước ra ngoài, trong lòng cảm thấy vô cùng nhẹ nhõm, vô cùng bình yên, cậu thậm chí còn có chút kính trọng bản thân, cảm thấy mình quả thực là một người đứng đắn ngay thẳng.

Ai ngờ La Khánh cũng là một thứ hàng tham lam trái pháp luật, hắn ta thế mà lại giở trò thuận tay dắt dê, đem chiếc nhẫn kim cương đó biến thành của riêng mình, tặng cho nhân tình nhỏ của hắn. Thế nhưng đúng vào một năm sau của ngày hôm nay, La Khánh đã bị quy định thời gian địa điểm vì vụ án Lý Binh ở huyện Đại Minh. Phó bí thư Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật bị song quy, tầm ảnh hưởng đương nhiên là rất lớn, đối mặt với nhân viên điều tra án, La Khánh thoạt đầu mặt dày mày dạn chối bay chối biến, sau đó không chịu nổi nữa, liền khai tuôn tuốt tuồn tuột như ống trúc dốc đậu, đem mọi hành vi đồi bại của bản thân khai ra sạch sành sanh. La Khánh khai nhận trong lời cung: Trong đó có một chiếc nhẫn kim cương là do Phó cục trưởng Cục Công nghiệp Cổ Trường Thư đưa. Thế là, Cổ Trường Thư bị gọi đến tổ chuyên án để tiếp nhận điều tra.