Tuyển Tập Truyện Ngắn Hay Nhất Năm 1920 Và Niên Giám Truyện Ngắn Mỹ

Lượt đọc: 705 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
By Frances Gilchrist Wood

❊ ❊ ❊

Chiếc xe trượt chở thư cũ kỹ chạy tuyến giữa Haney và Le Beau, vào những ngày Dakota vẫn còn là một vùng lãnh thổ, đang dần đi đến chặng cuối của hành trình dài một trăm dặm.

Đó là một vùng đất hoang vu vào những ngày ấy: các nhà địa lý học vẫn mô tả nơi này là Đại Hoang mạc Hoa Kỳ, và nhìn bề ngoài, nó hoàn toàn xứng đáng với cái tên đó. Chưa từng có nơi nào quạnh quẽ đến thế, với dải tuyết vô tận trải dài khắp thế gian cho đến khi chạm vào bầu trời xám ngắt lạnh lẽo, ngoại trừ chính hoang mạc ấy bị ngọn gió hè thiêu đốt thành một nhúm tro tàn nâu sẫm.

Chẳng có gì ngoài bầu trời, đồng bằng và tiếng kêu của nó là gió, nếu như không tính đến một căn lúp xúp đất cô độc nằm chắn ngang đường chân trời, cách xa mọi chòm xóm, cách xa mọi nơi trên đời, với ô cửa sổ vuông rèm đỏ đang tỏa sáng qua lớp chạng vạng sớm mai.

Có ba người trên chiếc xe trượt; Dan, người phát thư, cộc cằn, mang tính cách miền Tây hiếu chiến, tự nhận là người bảo vệ cho tất cả mọi người trên tuyến đường của mình; Hillas, một thanh niên trẻ tuổi, hầu như chưa lớn hơn một cậu thiếu niên là mấy, đang sống ở mảnh đất khai hoang của mình gần đoạn thượng nguồn của tuyến xe ngựa; người thứ ba là một kẻ lạ mặt đến từ vùng đất mà người ta thường định nghĩa mơ hồ là "miền Đông". Ông ta đang đi du lịch, xưng tên là Smith, và tò mò về vùng đất này bao nhiêu thì lại kiệm lời bấy nhiêu về công chuyện của mình ở đây. Dan rõ ràng tỏ ý không ưa ông ta.

Họ đã trải qua những dặm đường lạnh giá cuối cùng trong sự im lặng cho đến khi người đánh xe quay sang phía người bên cạnh. "Lá thư đó không đả động gì đến việc đến đây vào mùa xuân để khảo sát vùng đất này phải không?"

Hillas lắc đầu. "Nó cũng giống như tất cả những bức khác thôi, Dan. Họ chẳng muốn xây đường sắt cho đến khi vùng đất này có đông cư dân sinh sống."

"Chúa ơi! Bộ họ không thể nhìn thấy mặt bên kia của vấn đề sao? Rằng việc chờ đợi nó có ý nghĩa thế nào đối với những người đang có mặt ở đây?"

Người lạ mặt đột ngột rướn cổ áo lông sang trọng lên với vẻ quan tâm. Ông ta nhìn ra khung cảnh tuyết trắng xóa trước mặt.

"Anh bảo ở đây không có gỗ à?"

Dan giữ sự im lặng khó chịu và Hillas là người trả lời. "Chẳng có gì ngoài cây bụi lúp xúp ở các bờ lạch. Chúng tôi nghĩ rằng những năm tháng cháy đồng liên tiếp đã thiêu trụi hết cây cối rồi."

— "Có quặng hay mỏ gì không?"

Cậu thiếu niên lắc đầu khi trượt người xuống sâu hơn trong chiếc áo khoác lông trâu sờn rách đặc trưng của miền đồng bằng.

"Chúng tôi còn bận kiếm cái ăn trước đã. Hơn nữa, anh không thể khai thác mỏ nếu không có công cụ."

— "Công cụ?"

— "Vâng, trước hết là một con đường sắt."

Dan chuyển dây cương từ bàn tay đeo găng lông này sang tay kia, vung cánh tay tê cứng vừa được giải phóng đập nhịp nhàng vào người trong lúc đưa mắt nhìn dọc theo đường chân trời với một chút lo âu. Người lạ mặt rùng mình thấy rõ.

— "Đúng là một vùng đất chó tha gà bỏ. Sao các anh không rời khỏi đây?"

Hillas, dõi theo cái nhìn của Dan quanh đường chân trời mờ mịt, lơ đễnh đáp, "Câu trả lời thường lệ là: 'Rời đi ư? Tôi đã phải chật vật lắm mới ở lại được đây đấy'."

Smith nhìn cậu với vẻ bực bội. "Sao có một kẻ tỉnh táo nào lại đi chọn cái vùng hoang mạc đông cứng này cơ chứ?"

Hillas mệt mỏi nhắm mắt lại. "Chúng tôi đến đây vào mùa xuân."

— "Hiểu rồi!" Giọng nói sắc lạnh vang lên, "Những kẻ mộng mơ!"

Đôi mắt Hillas mở bừng trở lại, và rồi cậu thiếu niên nhìn ra xa hơn người đàn ông ấy bằng ánh mắt mang tầm nhìn vi vông của một người con miền đồng bằng. Cậu nói nhỏ như thể chỉ có một mình.

"Kẻ mộng mơ, người tiên phong, người Mỹ. Đó là tiến trình tiến hóa từ thưở sơ khai. Có lẽ chúng ta chính là như vậy." Đột ngột, sự kiên nhẫn trong giọng nói của cậu sụp đổ trước một làn sóng cay đắng. "Những người tiên phong đi đầu cũng phải chờ đợi. Sao họ có thể chịu đựng lâu đến thế!"

Đôi vai trẻ tuổi rũ xuống khi cậu thọc những ngón tay cứng đờ sâu vào trong hai chiếc túi áo khoác rộng thùng thình. Cậu chậm rãi rút bàn tay phải ra, cầm một bưu phẩm gói bằng giấy nâu. Cậu xé một góc hình tam giác ở phần bìa, nhìn vào nội dung đầy màu sắc bên trong, gấp lại như cũ và cất gói đồ đi, cằm ngẩng cao hơn một chút.

Dan bồn chồn quan sát đường chân trời phía bắc. "Trời sẽ không đổ tuyết đâu. Anh thấy có giống bão tuyết không, Hillas?"

Người lữ khách ngồi thẳng người lên. "Bão tuyết?"

— "Đúng vậy," Dan nói kéo dài với vẻ sẵn sàng làm tăng thêm sự bất an cho đối phương, "loại bão chính hiệu của Dakota, nơi sinh ra những trận bão tuyết. Không phải mấy thứ hàng nhái ở miền Đông của các anh đâu, mà là ngọn gió chín mươi dặm một giờ tiện những mảnh băng sắc lẹm khỏi các lớp trôi đóng băng suốt từ Bắc Cực thổi xuống. Bão tuyết chỉ có đúng một điểm tốt—nó kết thúc rất nhanh. Anh phải tìm chỗ trú ẩn hoặc là chết cóng."

Một cơn gió thốc mạnh mang theo bụi tuyết quất vào mặt họ đầy rát bỏng. Người lữ khách rụt đầu lại như con rùa bên trong chiếc cổ áo sang trọng với sự từ chối tuyệt đối. "Chẳng có kẻ nào bình thường lại dại dột đến đây sinh sống."

Dan quay đầu lại. "Không đời nào, hử?"

— "Không."

— "Anh là người Mỹ chứ?"

— "Đúng."

— "Tại sao?"

— "Tôi sinh ra ở đây. Đây là đất nước của tôi."

— "Đã bao giờ đọc về các bậc Cha cố Hành hương của anh chưa?"

— "Sao lại không chứ."

— "Những người khai hoang, cũng giống như chúng ta. Anh đang sống nhờ thành quả của họ. Chúng ta đang chuẩn bị vùng đất biên viễn này cho những thế hệ mai sau. Muốn con cái chúng ta có cơ hội tốt hơn chúng ta ngày trước. Lý do của chúng tôi cũng giống như họ. Hillas nói thật với anh đấy. Vùng đất này sẽ ổn thôi nếu chúng ta có đường sắt."

— "Hừ!" Kèm theo một cái nhìn đầy khinh miệt hướng qua hoang mạc. "Hàng hóa của các anh đâu, ngũ cốc, gia súc của các anh đâu..."

— "Hàng hóa chuyển hướng Tây, than đá, thức ăn gia súc, hạt giống, công việc, và nhiều chòm xóm hơn nữa."

— "Một cuộc mua bán một chiều. Con đường nào chỉ chở tàu không một chiều thì không thể sinh lợi. Không có công ty nào dám mạo hiểm làm tuyến đường chạy qua đây đâu."

Các cơ hàm của Dan bậm lại tái nhợt. "Có thể lắm. Đã bao giờ anh có cơ hội trả món nợ cho những người tiên phong hành hương ấy chưa? Đã bao giờ anh làm thế chưa? Anh có nghĩ dòng giống đó đáng để cứu lấy không?"

Ông hất cán roi về phía một đốm sáng nhỏ xíu đằng xa bên kia dải tuyết. "Donovan sống ở đằng kia cùng với vợ. Giờ chúng tôi gọi họ là 'ông bà già' rồi; tóc họ đã chuyển sang màu trắng như mấy đống tuyết này chỉ trong vòng hai năm. Tất cả những gì họ có đều ở đây. Ông ấy là một nông dân thực thụ và giúp ích rất nhiều cho vùng đất này, nhưng họ sẽ chẳng trụ được lâu với hoàn cảnh thế này đâu."

Dan vung tay chỉ về phía ánh sáng lấp ló ở hướng đông bắc. "Bà Clark sống ở đằng đó, cách đường xe ngựa một dặm. Clark đang ở dưới Yankton kiếm tiền để duy trì cuộc sống cho họ. Một mình cô ấy cùng đứa con nhỏ canh giữ mảnh đất." Tay Dan sà xuống. "Chúng ta đã có những người phụ nữ phát điên ở chốn này đấy."

Cán roi quét theo đường chân trời trống trải nửa vòng la bàn hướng đến một ô vuông cửa sổ sáng đèn cách đó không quá hai dặm. "Bà Carson đã qua đời vào mùa xuân. Carson ở lại cho đến khi quá nghèo không thể bỏ đi được. Có ba đứa trẻ—đứa lớn nhất là Katy, mới mười một tuổi." Lời Dan nghẹn lại, nhưng đôi mắt ông đã nói thay tất cả. "Sẽ có người ca ngợi họ là tổ tiên vào một ngày nào đó. Họ xứng đáng với điều đó nếu sống sót qua nổi cảnh này."

Hàm Dan bậm lại khi ông chĩa thẳng cán roi vào người lữ khách. "Tôi đã trả lời câu hỏi của anh, giờ đến lượt anh trả lời câu hỏi của tôi! Chúng tôi biết suy nghĩ của anh về vùng đất này—anh không đi du lịch vì vui thú hay vì sức khỏe. Anh đến đây vì việc gì?"

— "Công việc. Việc riêng của tôi!"

— "Có hai loại công việc ở ngoài này vào thời điểm này trong năm. Chẳng có cái nào là tốt lành cả." Lời Dan rành mạch và sắc bén. "Anh đã nguyền rủa miền Tây và mọi thứ ở đây đủ điều rồi. Giờ tôi nói cho mà nghe, hãy nguyền rủa những con người ở bất cứ đâu trên đất nước này không chịu trả món nợ từ người tiên phong này đến người tiên phong khác; những kẻ để mặc chúng ta chiến đấu với chốn hoang vu bằng hai bàn tay trắng và chết trong cuộc chiến đó; những kẻ không dám mạo hiểm..."

Một lớp màn xám xịt phủ xuống thế gian, một tấm khăn tang chì màu chứ không phải là sự xuất hiện của buổi chạng vạng. Dan giật mạnh tay cương, roi vụt qua đầu những con ngựa dẫn đầu và chúng chuyển sang bước nước kiệu nhanh. Tiếng bánh xe trượt rít lên trên lớp tuyết đông cứng cắt ngang bóng tối đầy điềm gở.

— Giọng Dan cất lên sắc lẹm, "Hillas, đứng dậy và tìm ánh sáng trên cột mốc nhà Clark cách đây khoảng một dặm về phía bên phải. Chúa phù hộ chúng ta nếu nó không sáng đèn."

Hillas chật vật đứng dậy, một chiếc găng tay vụng về che chắn đôi mắt trước những mũi kim tuyết mù mịt. "Tôi không thấy nó, Dan. Chúng ta không thể cách quá một dặm được. Anh có nên rẽ hướng về phía đó không?"

— "Phải giữ lấy đường cho đến khi chúng ta—nhìn thấy—ánh sáng!"

Gió thổi thốc những lời nói ra khỏi miệng ông khi nó quất vào họ với cơn cuồng nộ dữ dội. Những con ngựa dẫn đầu đã biến mất trong bức tường tuyết nhưng roi của Dan vẫn vút lên phía trước với vẻ nhắc nhở uy quyền. Có một khoảng lặng ngắn ngủi.

— "Thấy chưa, Hillas?"

— "Không, Dan."

Như loài hổ, cơn bão lại chồm lên, tung hứng họ giữa những trấu vuốt của nó như những con chuột trong lồng. Những con ngựa lạng đi trước những đòn trừng phạt, chụm lại, lùi lại, vướng víu vào nhau. Dan đứng dậy thét lên những mệnh lệnh mang sức mạnh đe dọa át cả tiếng bão gào.

Lại một khoảng thở trước đợt tấn công chí mạng tiếp theo. Ngay khi nó ập đến, Hillas hét lớn, "Tôi thấy rồi—đang ở đằng kia, Dan! Đó là một ánh đèn đỏ. Cô ấy đang gặp rắc rối."

Xuyên qua lớp màng tuyết cuồn cuộn và hỗn độn bởi tiếng thét của Dan cùng bầy ngựa đang vùng vẫy, chiếc xe trượt lao khỏi con đường chính vào những đống tuyết chưa bị cày xới. Lại một lần nữa những con ngựa dẫn đầu lạng sang bên trước những cú vụt của hàng ngàn chiếc roi da bằng băng và dồn cục vào những con ngựa kéo xe. Dan chửi rủa, cầu nguyện, khuất phục chúng bằng ngọn roi vươn xa, rồi con ngựa dẫn đầu phía ngoài ngã gục. Dan quờ tay phía sau tìm Hillas và nhét dây cương vào tay cậu.

— "Tôi sẽ vực nó dậy—hoặc cắt dây—để xổng bọn dẫn đầu! Nếu tôi không—trở về—hãy đánh xe đến chỗ có ánh sáng. Đừng—bước—xuống!"

Dan biến mất trong cơn cuồng nộ trắng xóa. Có những âm thanh của một cuộc vật lộn; chiếc xe trượt giật mạnh rồi đứng yên. Từ từ, nó lôi mình tiến về phía trước.

Hillas đang đứng, một chân đặt ở bên ngoài trên thanh trượt, khi chúng di chuyển tiến lên được một quãng bằng chiều dài một đội ngựa. Cậu thét lên—"Dan! Dan!" và túm lấy một khối lông lá đang lồm cồm bò lên từ đống tuyết.

— "Được rồi—con trai." Dan với lấy dây cương.

Họ điên cuồng chiến đấu để tìm đường tiến chậm chạp về phía ánh sáng mờ ảo, lảo đảo bước đi trong một cuộc chiến với những nghịch cảnh quá hung hãn để có thể kéo dài. Họ khựng lại đột ngột khi những con ngựa dẫn đầu đã kiệt sức tựa vào một bức tường nằm giữa họ và cơn cuồng nộ vô tận.

Dan bước qua tấm chắn bùn, mò mẫm tiến dọc theo thanh đòn giữa hai con ngựa kéo và với tới khoảng khuất gió của một khối vuông u ám. "Đó là cái nhà kho, Hillas. Giúp đưa bầy ngựa vào trong đi." Lũ thú vật kiệt sức chen chúc vào không gian chật hẹp không một tiếng phản đối.

— "Tìm thấy sợi dây dẫn đường đến ngôi nhà chưa, Dan?"

— "Ở phía bên kia, hướng về phía túp lúp. Smith—đâu rồi?"

— "Ở đây, cạnh nhà kho."

Dan quay về phía tiếng của kẻ lạ mặt.

— "Chúng ta sẽ vòng ra phía sợi dây bão được buộc từ nhà kho sang túp lúp. Hãy nắm lấy nó và đừng buông ra. Nếu buông, anh sẽ chết cóng trước khi chúng tôi tìm thấy anh. Khi gió thổi đến, hãy quay lưng lại và chờ đợi. Đi tiếp khi nó ngớt và tuyệt đối không buông dây. Sẵn sàng chưa? Gió đã ngớt rồi đây. Nào Hillas, đi sát tôi."

Ba bóng đen ôm chặt lấy bức tường đất vòng về góc đông bắc. Cái bóng đi đầu với lên một sợi dây đang đu đưa, nhấc bàn tay của người thứ hai để dẫn dắt người thứ ba.

— "Bám lấy thắt lưng tôi nữa, Hillas. Sẵn sàng chưa—Smith? Cầm được dây chưa?"

Họ bò về phía trước, ba bóng người hầu như không thể nhìn rõ, sáu, tám, mười bước. Với một tiếng thét gào, gió lao vào họ, cướp đi hơi thở khỏi lồng ngực, cắt cứa họ bằng những mũi kim buốt giá và hất văng họ sang một bên. Dan với tay ra phía sau để chắc chắn rằng Hillas vẫn đang lần mò trong bóng tối để tìm kẻ lạ mặt.

Họ chật vật tiến lên từng chút một, cái lạnh ngày càng cắt da cắt thịt; hai bước, bốn bước, và cơn giận dữ dâng trào của trận bão tuyết đã đạt đến đỉnh điểm. Những bóng người lảo đảo như những chiếc lá tơi tả trên một thân dây leo bị gió xé toạc ra cuối cùng rồi hất tung những sinh mệnh ấy ra tứ phía. Dan, vẫn bám chặt vào đoạn dây đứt, lộn người lại và tìm thấy Hillas đang nắm lấy đầu sợi dây tua tủa trong tay, đang quờ quạng khắp những đống tuyết đen để tìm người lạ mặt. Dan bò sát lại gần hơn, áp miệng vào tai Hillas, thét lên, "Nhanh lên! Bám sát ngay sau tôi nếu chúng ta muốn sống sót qua chuyện này!"

Khoảnh khắc tiếp theo, Hillas buông sợi dây ra. Dan cuống cuồng với tay. "Cậu trai, cậu không thể tìm thấy ổng đâu—sẽ chỉ có hai mạng bỏ mạng thay vì một thôi! Hillas! Hillas!"

Cơn bão thét gào át cả tiếng của người miền đồng bằng và bắt đầu đắp tuyết vùi lấp ba chướng ngại vật trên đường đi của nó, hai cái đang quờ quạng chậm chạp và một cái nằm bất động. Dan lúi húi tháo thắt lưng của mình ra, mở khóa, luồn sợi dây qua khóa, thắt nút lại và bò hết chiều dài của nó quay trở lại phía cậu thiếu niên. Một vật gì đó phủ đầy tuyết đang di chuyển tiến lên dẫn đường cho một vật khác, một cánh tay đang quờ quạng trong sự tìm kiếm vô vọng, đã vươn tới và chạm vào người đàn ông đang bám chặt lấy thắt lưng.

Bị đánh đập và vùi dập bởi cơn thịnh nộ không ngừng nghỉ chẳng còn từ một ai, họ chậm chạp chiến đấu tìm đường nhích từng tay một dọc theo sợi dây, lúc này Dan đã bò ở vị trí cuối cùng. Sau một khoảng thời gian dài đằng đẵng như cõi vĩnh hằng lạnh giá, họ đã đến được đầu sợi dây được buộc ngang tầm người vào bức tường thứ hai làm chốn dung thân. Hillas đẩy mở cánh cửa không khóa, ba người lảo đảo bước vào và ngã quỵ thở dốc dựa vào vách phòng.

Người đánh xe tỉnh lại trước tiên, giật găng tay ra, kiểm tra các ngón tay rồi nhanh chóng sờ lên mũi, tai và cằm. Ông nhìn chăm chú vào Hillas rồi gật đầu. Không chút khách khí, họ lột phăng găng tay của kẻ lạ mặt; với lấy một chiếc chảo, mở cửa, múc đầy tuyết rồi nhúng các ngón tay của Smith vào đó.

— "Mũi của anh cũng bị trắng rồi đấy. Rã đông nó đi."

Dan đột ngột chỉ tay về phía chiếc ghế dài sát vách tường nơi hai người ngồi sẽ chiếm ít không gian hơn.

— "Tôi..." Giọng kẻ lạ mặt đứt quãng. "Tôi...", nhưng Dan đã quay lưng đi và dồn sự chú ý vào chủ nhà.

Căn phòng rộng tám nhân mười foot chính là toàn bộ ngôi nhà. Mái nhà kho dốc từ độ cao tám foot ở phía cửa ra vào và cửa sổ xuống hơi quá năm foot ở phía bên kia. Chiếc giường ở một góc chiếm phần lớn không gian, và những vật dụng thiết yếu còn lại được sắp xếp gọn gàng như trong cabin tàu thủy. Những tấm ván thô của mái nhà và tường đã được che khuất bởi lớp giấy báo dán kín, với một hàng tranh minh họa được dán ngang tầm mắt. Những chiếc đệm và rèm bằng vải calico đỏ thắm làm cho căn lúp xúp đơn sơ thêm phần tươi sáng.

Người đánh xe đã cởi chiếc áo khoác lông trâu và đang cúi người bên một đứa trẻ đang kiệt sức giẫy giụa giành giật hơi thở phát ra tiếng rít sắc lạnh qua cổ họng đang khép lại. Người mẹ, trông vừa mới lớn hơn một thiếu nữ, ôm chặt đứa bé trong đôi tay đang căng cứng.

— "Con bé bị thế này bao lâu rồi?"

— "Nó bắt đầu nghẹt thở từ hôm kia, ngay sau khi các anh chạy chuyến xe xuôi qua đây."

Người đánh xe đặt những đầu ngón tay lớn lên cổ tay đang cựa quậy không yên.

— "Nó vẫn thường bị nghẹt cổ khi mọc răng đấy Dan, nhưng lần này thì khác. Tôi đã dùng hết số thuốc mình có—chẳng có thứ gì làm dịu được cơn nghẹt thở cả."

Người thiếu nữ nâng đôi mi nặng trĩu lên phía trên hai vành mắt thâm quầng vì mệt mỏi và nỗi kinh hoàng áp đảo ẩn sâu trong đôi mắt đã ép một câu hỏi thốt ra qua bờ môi khô khốc.

— "Dan, anh có biết bệnh viêm thanh quản giả màng trông thế nào không? Có phải đây là nó không?"

Người đánh xe nhấc ngọn đèn lên và đưa sát vào khuôn mặt đứa trẻ, làm nổi bật lên với vẻ rõ ràng đến đau lòng sắc xanh tái của những đường gân, đôi mắt trũng sâu và sự chật vật của nhịp thở bị cản trở. Ông cau mày, đặt vội ngọn đèn xuống.

— "Có lẽ thế đấy, cô Clark ạ, nhưng cô đừng sợ. Chúng ta sẽ giúp cô một tay."

Dan vén tấm rèm đỏ khỏi chiếc tủ đựng chén, tìm thấy một chiếc xô đựng mỡ heo đã dùng hết, đổ nửa nước vào đó và đặt nó lên chiếc bếp lò chạy bằng dầu đang đứng ở giữa phòng. Ông đưa mắt nhìn quanh bốn bức tường với vẻ dò hỏi, phát hiện ra một chiếc hộp đựng dụng cụ được làm khéo léo bên dưới các kệ tủ, phân loại ra một cái kìm và vài miếng sắt, rồi xếp mấy miếng sắt thành một hàng trên ngọn lửa dầu. Ông lấy xuống một hộp sữa đặc, đổ một muỗng thứ dung dịch đặc sánh đó vào cốc nước và chừa chỗ cho nó ở gần những miếng sắt đang nung nóng.

Ông quay sang người thiếu nữ, hé môi định nói với khuôn mặt đầy vẻ xót xa.

Dọc theo khoảng không gian bốn foot giữa đầu giường và bức tường đối diện, người thiếu nữ bước đi, hát ru đứa trẻ đang bệnh mà cô đang bồng trên tay. Khi họ đang dõi theo, giai điệu trầm buồn nhỏ dần đi, vai cô cọ xát nặng nề vào vách ván, mi mắt cô khép lại và cô đứng ngủ thiếp đi trong chốc lát. Hơi thở khò khè tiếp theo của đứa bé đã đánh thức cô và cô lại lảo đảo bước đi, hát ru khúc ca đưa trẻ vào giấc ngủ.

Smith bóp chặt vai người thanh niên trẻ. "Chúa ơi, Hillas, nhìn chỗ cô ấy tì vai cọ xát vào tường kìa! Cậu có nghĩ cô ấy đã đi lại như thế suốt ba ngày ba đêm nay rồi không? Trời ạ, cô ấy chỉ là một thiếu niên—chẳng lớn hơn con gái tôi là bao."

Hillas gật đầu.

— "Người nhà cô ấy đâu? Chồng cô ấy đâu?"

— "Ở dưới Yankton như Dan đã nói với anh đấy, đang làm việc suốt mùa đông. Phải kiếm tiền để sống chứ."

— "Bác sĩ đâu?"

— "Gần nhất là ở Haney—mấy ngày đường đi xe ngựa."

Người lữ khách trân trân nhìn, cau mày.

Dan lại đảo mắt quanh phòng và sau khi ấn thử chiếc ghế đầy màu sắc ở góc phòng, ông nhấc tấm đệm lên và cầm lấy một chiếc chăn được gấp gọn, rũ tung chiếc đệm lót lúc trước ra. Ông vắt chiếc chăn lên lưng một chiếc ghế.

— "Cô Clark ạ, chẳng có thứ gì ngoài hơi nước mới trị được bệnh viêm thanh quản giả màng đâu. Chúng tôi đã cứu con bé nhà tôi bằng cách đó năm ngoái. Ngồi xuống đây để tôi lo mọi việc."

Ông đặt chiếc xô mỡ đang bốc hơi xuống sàn nhà bên cạnh người mẹ và nhấc tấm chăn phủ lên đầu đứa trẻ. Cô đưa tay lên.

— "Nó còn nhỏ quá, Dan, lại yếu ớt nữa. Làm sao tôi biết được nếu như nó—nếu như nó..."

Dan sắp xếp lại cái lều bằng chăn. "Cứ chui vào trong đó cùng với con bé đi, cô Clark, thế thì cô sẽ biết rõ mọi chuyện đang diễn ra."

Dùng chiếc kìm, ông gắp một mẩu sắt nóng thả xèo xèo vào chiếc xô, rồi đẩy nó vào bên trong lều. Căn phòng chìm trong sự yên lặng đến ngột ngạt, bị bao bọc bởi lớp đất dày cách ly khỏi cơn bão ngoài kia. Tấm chăn làm giảm bớt âm thanh thở của đứa trẻ và người thiếu nữ không còn phải vấp vào tường nữa.

Dan nhấc góc chăn lên và một mẩu sắt nữa lại kêu xèo xèo khi chạm vào nước. Người đàn ông lớn tuổi nghiêng người về phía người trẻ tuổi.

— "Lò—sưởi đâu?" với một cử chỉ phản đối ngọn lửa dầu không đủ sức sưởi ấm.

Hillas thì thầm, "Không kham nổi đâu. Than ở Haney giá chín đô la, ở đây là mười tám đô la cơ."

Họ ngồi với cái đầu hướng về phía trước, lắng nghe trong sự im lặng khó tài nào chịu nổi. Dan nhấc tấm chăn lên, lắng nghe một thoáng, rồi—"bụp!" một mẩu sắt nữa rơi vào xô. Dan cúi xuống thùng dụng cụ để tìm nguồn dự trữ thì một tiếng ho sặc sụa khiến ông vùng đứng dậy và vội vã nhấc tấm chăn lên.

Đứa trẻ đang khua khoắng đôi bàn tay nhỏ xíu vào không trung, chật vật giành lấy từng hơi thở. Người mẹ đứng cứng ngắc, hai tay dang rộng.

— "Quay mặt con bé ra đây!" Dan đổi hướng đứa trẻ đang giãy giụa, quay mặt ra ngoài. "Bây giờ hãy cẩn thận với cái—"

Tiếng ho sặc sụa bùng lên và một thứ kinh khủng—"Đó là màng giả! Nó quá yếu rồi—đưa con bé đây cho tôi!"

Dan chộp lấy đứa trẻ và lật úp mặt nó xuống. Đứa trẻ mặt mày tái mét đang vùng vẫy trong nỗ lực tột cùng—lại cái thứ kinh khủng ấy—rồi Dan đặt đứa trẻ, trắng bệch và bất động, vào vòng tay mẹ nó. Cô ôm chặt lấy cái thân hình mềm oặt ấy, đôi mắt mở trừng trừng vì sợ hãi.

— "Dan, có phải—có phải con bé—?"

Một hơi thở thổn thức nhẹ nhõm làm rung động đôi môi nhợt nhạt đang cử động như một bóng ma của nụ cười. Mi mắt nặng trĩu khẽ nâng lên và đứa bé rúc vào ngực mẹ. Người thiếu nữ lảo đảo, run rẩy trong những tiếng nấc nghẹn ngào, "Con ơi—con ơi!"

Cô cố gắng lấy lại bình tĩnh, đứng thẳng người dậy với khuôn mặt tái mét. "Dan, tôi phải nói cho anh biết. Khi trời bắt đầu tối sầm lại vì bão và đến giờ treo đèn lồng, tôi đã sợ không dám rời xa con bé. Nếu nó bị siết cổ chết khi tôi đi vắng—mà chẳng có ai giúp nó—nó sẽ chết!"

Môi cô run rẩy khi kéo đứa con ôm chặt hơn nữa. "Tôi đã không đi ngay lập tức nhưng—cuối cùng thì—tôi vẫn phải đi. Tôi đỡ con bé ngồi tựa lên giường rồi chạy đi. Giá mà tôi không làm thế—" Đôi mắt cô trừng lớn với nỗi kinh hoàng bủa vây, "Giá mà tôi không làm thế—các anh đã lạc trong bão tuyết rồi—và—con tôi đã chết!"

Cô đứng trước những người đàn ông như thể chờ đợi phán quyết, khuôn mặt đẫm những giọt nước mắt không tài nào lau xuôi. Dan lặng lẽ vỗ vai cô và chạm vào một vết bầm tím hãy còn mới và thâm sì chạy từ phần tóc xoăn bên thái dương lan xuống má và cằm.

— "Cô bị thế này lúc đó à?"

Cô gật đầu. "Cơn bão hất tôi vào cây cột khi tôi treo đèn lên. Tôi đã nghĩ mình sẽ—chẳng bao giờ—quay lại được nữa!"

Chính Smith là người đã hiểu dụng ý xin cốc sữa ấm của Dan, bưng lấy nó và đưa lên môi người thiếu nữ.

— "Uống đi, cô Clark, cô cần nó đấy."

Cô đã nỗ lực hết sức để nuốt, đầu cúi thấp xuống chiếc cốc rồi ngả gục vào tay áo thô ráp của người đánh xe. "Tội nghiệp cô bé, ngủ say mất rồi!"

Dan dìu những bước chân lảo đảo của cô hướng về phía chiếc giường mà người lữ khách đã nhanh chân chạy đến mở sẵn. Cô che chở cho đứa bé trong góc tay bảo vệ của mình nằm an toàn trên gối, rồi ngã quỵ xuống bên cạnh đứa trẻ như một khúc gỗ trôi. Dan cởi đôi ủng nỉ, nhấc chân cô lên giường và nhẹ nhàng kéo chăn đắp cho cả hai mẹ con.

— "Tội nghiệp cô bé, nhưng cô ấy thực sự kiên cường, vượt trội hoàn toàn!"

Dan bước ra cửa sổ, nhìn ra cơn bão đang dịu dần, rồi nhìn chiếc đồng hồ báo thức nhỏ xíu trên kệ tủ. "Chẳng mấy chốc nữa là tạnh hẳn thôi!" Ông ngồi xuống bên chiếc bàn, mệt mỏi gục đầu lên đôi tay khoanh tròn và chìm vào giấc ngủ.

Khuôn mặt người lữ khách đã bớt đi vẻ tinh anh lọc lợi thường ngày. Trông ông như vừa bị vùng biên viễn trắng xóa tóm lấy và lắc cho bừng tỉnh để có một nhận thức hoàn toàn mới về cuộc sống. Ông bồn chồn dịch chuyển người dọc theo chiếc ghế dài, rồi bước thật khẽ sang bên cạnh giường, tỉ mỉ kéo lại tấm chăn đắp cho phẳng phiu hơn trong lúc khóe môi giật giật.

Với sự chăm chút đến tỉ mỉ, ông gấp chiếc chăn lại và trả chiếc ghế ở góc phòng về vẻ tiện nghi quen thuộc như cũ. Ông nhìn quanh phòng, nhặt con mèo xám đang ngủ ngon lành trên sàn nhà đặt lên chiếc đệm đỏ với sự quan tâm đầy lo lắng đến sự thoải mái của nó.

Ông tò mò xem xét một vài cuốn sách được bọc cẩn thận trên chiếc kệ ở góc phòng, lấy xuống một cuốn sách cũ được chạm nổi bằng tay và nhướng mày khi nhìn thấy huy hiệu cổ trên trang đề tặng sách. Ông nhón chân bước sang chiếc ghế dài và chỉ vào dòng chữ viết tay bên dưới huy hiệu. "Edward Winslow (7) gửi con gái yêu dấu của mình, Alice (8)."

Ông hất cằm về phía chiếc giường. "Tên nó à?"

Hillas gật đầu. Smith nhe răng cười. "Dan nói đúng thật. Hổ phụ sinh hổ tử, cho dù có nguyền rủa phần còn lại của chúng ta đi nữa."

Ông ngồi xuống ghế dài. "Tôi hiểu nhiều hơn lúc trước rồi, Hillas, kể từ khi—cậu quay lại tìm tôi—ngoài kia chứ. Nhưng sao các anh lại có thể chịu đựng nổi cảnh ở đây? Tôi biết cậu và nhà Clarks đều là những người có học thức và, ôi chao, đủ mọi thứ khác; các anh có thể tự lập thân ở bất cứ đâu."

Hillas chậm rãi lên tiếng. "Tôi nghĩ anh phải sống ở đây thì mới hiểu được. Trở thành một người tiên phong mang một ý nghĩa rất lớn. Anh không thể làm một người tiên phong nếu trong người anh có sẵn máu bỏ cuộc. Vùng đất này rồi sẽ ổn thôi vào một ngày nào đó." Cậu với lấy chiếc áo khoác dày, lôi ra một gói giấy nâu. Cậu mỉm cười lạ lùng với nó và tiếp tục nói như thể đang độc thoại với chính mình.

— "Khi hạn hán và những cơn gió nóng kéo đến vào mùa hạ, thiêu đốt lớp cỏ trâu thành tro tàn và sự đơn điệu của những đồng bằng đè nặng lên tâm trí anh như lúc này đây, sẽ có một loài xương rồng thấp lè tè mọc hoang khắp thảo nguyên nở ra những bông hoa đỏ rực rỡ nhất mà anh từng thấy.

"Nó chẳng có ý nghĩa gì mấy ở bất kỳ nơi nào khác, nhưng chính sự kiên cường của nó, dẫu không có mưa suốt hàng tháng trời, thậm chí cả sương mù. Đó là 'màu sắc của lòng dũng cảm'."

Cậu xoay gói bưu phẩm bị rách, để lộ phần màu đỏ rực bên trong, rồi nhìn vào chiếc tủ chén và ô cửa sổ với đôi mắt sáng ngời nhưng mệt mỏi.

— "Khắp dọc vùng biên viễn trong những căn lúp xúp này, những mái ấm này, anh sẽ tìm thấy những thứ được làm từ vải calico đỏ thắm, rẻ tiền, bình thường ở những nơi khác..." Cậu ngón tay mân mê phần nắp gấp hình tam giác, "Đó là 'màu cờ sắc áo' của chúng tôi." Cậu đút lại gói bưu phẩm vào túi. "Tôi đã mua hai thước vải ngày hôm qua sau khi—tôi nhận được một bức thư ở Haney."

Smith ngồi ngắm nhìn những chiếc rèm cửa rực rỡ trước mặt. Cơn bão dữ dội đang lụi dần thành những đợt gió thốc ngắt quãng. Dan cựa quậy, liếc nhanh về phía chiếc giường, rồi nhìn ra cửa sổ, và lặng lẽ đứng dậy.

— "Tôi đi đánh xe đây. Chúng ta sẽ ghé qua nhà Peterson và bảo cô ấy sang bên này." Ông khép cửa lại không một tiếng động.

Khuôn mặt người lữ khách đang đăm chiêu cau mày. Cuối cùng ông quay sang phía cậu thanh niên đang ngồi tựa đầu vào tường, nhắm nghiềm đôi mắt.

— "Hillas," giọng điệu của ông có vẻ hơi ngượng ngùng, "họ gọi tôi là một doanh nhân sắc sảo. Đúng vậy, đó là một công việc ích kỷ và hiện giờ tôi không hề cải tà歸正 gì cả. Nhưng đến hai lần trong đêm nay, mấy đứa—trẻ các cậu đã liều mạng sống của mình, không một chút đắn đo, vì một kẻ xa lạ. Tôi vẫn đang suy nghĩ về con đường sắt đó. Các anh không trồng được thứ ngũ cốc hay nuôi gia súc nào có thể dùng làm hàng hóa chuyên chở sao?"

Câu trả lời trầm đục vang lên vô cảm. "Hạn hán làm chết hoa màu, cháy đồng thiêu rụi cỏ khô, và dĩ nhiên gia súc thì chết đói."

— "Không có gỗ, quặng mỏ, hay bất cứ thứ gì có thể dùng làm hàng chuyển hướng Đông sao?"

Người con miền đồng bằng nhìn sâu vào khuôn mặt người đàn ông lớn tuổi. "Chẳng có gỗ ở phía bờ này sông Missouri đâu. Phía bên kia sông là đất dành riêng cho người da đỏ—người Sioux. Chúng tôi—" Cậu cau mày rồi ngừng lại.

Smith đứng dậy, hai tay thọc sâu vào túi quần. "Tôi đã thừa nhận mình là kẻ sắc sảo, Hillas ạ, nhưng tôi không đến mức hèn nhát thối nát đến xương tủy, chưa đủ để phản bội phần đất này của vùng biên viễn đâu. Tôi đã cử một người tới đây vào mùa thu ngoái để dò la về khoáng sản. Đó là lý do tại sao tôi có mặt ở đây lúc này. Nếu cậu biết vị trí, và cả hai chúng ta đều nghĩ là cậu biết, tôi sẽ rót vốn để cậu khai thác các mỏ đó và dùng mọi sức ảnh hưởng của mình để kéo con đường sắt về đây."

Ông nhìn xuống cậu thanh niên và bậm chặt hàm đầy quả quyết. Có một âm hưởng của sự chân thành mà không ai có thể nhầm lẫn khi ông cất lời lần nữa.

— "Vùng đất này giờ là hoang mạc, nhưng tôi dám cá là ngay cả sa mạc Sahara nếu được cư ngụ bởi những người giống như các cậu cũng sẽ sinh sôi. Đây là lời nói danh dự, Hillas, đừng bảo với tôi là cậu không tin tôi đủ—chất Mỹ để mà đặt niềm tin nhé?"

Cậu thanh niên cố gắng lên tiếng. Với cơ thể cứng đờ và đôi tay nắm chặt, cậu đang chật vật lấy lại bình tĩnh. Cuối cùng, bằng một giọng thì thầm đứt quãng, "Nếu tôi cố nói cho anh biết điều đó—có nghĩa là gì—thói đời tôi không nói nổi đâu! Dan và tôi biết có những vỉa than lộ thiên ở vùng Buttes bên kia." Cậu hất cằm về hướng sông Missouri, "nhưng chúng tôi không có đủ tiền để đăng ký quyền khai mỏ."

— "Có biết chỗ để đào lấy mẫu dưới lớp tuyết này không?"

Cậu thanh niên gật đầu. "Một ít ở nhà tôi nữa. Tôi—" Cậu gục đầu lên đôi tay khoanh tròn. Smith đặt một bàn tay vụng về lên đôi vai đang run lên, rồi đứng dậy bước qua phòng đến chỗ người thiếu nữ từng lảo đảo trong ca trực thức đêm của mình. Ông nhẹ nhàng chạm vào vết sọc tối màu nơi vai cô đã cọ xát làm nhòe cả những dòng chữ trên giấy báo. Ông đưa mắt nhìn từ vùng hoang mạc trắng xóa vô tình ngoài kia đến sự kiên cường rực rỡ ấm áp bên trong rồi cúi đầu lẩm bẩm,

— "Vải calico—đỏ thắm!"

Có tiếng nhạc ngựa lanh canh và tiếng bánh xe trượt lạo xạo trên tuyết. Mấy người đàn ông mặc vội áo khoác lông vào người.

— "Hillas, cái khe cạn ngay cạnh nhà đây này," Smith khựng lại nhìn chăm chú người con miền đồng bằng, rồi tiếp lời với vẻ quả quyết thờ ơ, "Cái khe này hẳn là có một độ dốc thấp dẫn ra gần sát mực nước sông. Dan có biết địa chỉ nhà Clark không?" Hillas gật đầu.

Họ nhón chân bước ra ngoài và khép cửa lại phía sau thật khẽ khàng. Gió đã quét sạch mọi đám mây trên bầu trời và ánh sáng của các vì sao Bắc Đẩu khắc họa nên một thế giới lóa mắt. Dan đang kiểm tra lại bầy ngựa dẫn đầu thì Hillas chộp lấy vai ông lắc mạnh như một con gấu vụng về.

— "Dan, cái đồ gã chột già mù quáng, ông có thấy đèn pha của chuyến tàu Hàng hóa Xuyên lục địa đang rực sáng và gầm rú lao xuống khe cạn đó băng qua Đại Missouri và Miền Đông không?"

Dan trân trân nhìn.

— "Tôi biết ngay là ông không thấy mà!" Hillas đấm thùm thụp vào người Dan bằng nắm đấm bọc găng dày. "Dan," tiếng gió hoàn toàn có thể át đi giọng nói đang run rẩy của cậu, "tôi đã kể cho ông Smith nghe về mỏ than—để chở hàng rồi. Ông ấy sẽ giúp chúng ta kiếm vốn để khai thác mỏ và sau đó là con đường sắt."

— "Smith! Smith! Chà, tôi sẽ—không lẽ anh là một tay dò mỏ thuê đấy phỏng?"

Ông đột ngột quay người lạo xạo bước về phía xe ngựa. Những hành khách của ông đi theo sau. Dan dừng lại với một chân đặt trên thanh trượt và nhìn thẳng vào người lữ khách từ dưới đôi lông mày rậm rạp sụp xuống.

— "Anh định kéo một con đường sắt đến tận ngoài này thật chứ?"

— "Tôi đã nói với Hillas là tôi sẽ rót tiền để các anh khai thác than. Sau đó đường sắt sẽ tới."

Giọng Dan khàn đặc vì căng thẳng. "Chúng tôi sẽ khai thác than. Còn anh, anh có đảm bảo là con đường đó sẽ được xây dựng không?"

Một cách vô thức, người lữ khách giơ tay phải lên, "Tôi hứa!"

Dan sắc sảo dò xét khuôn mặt ông. Smith gật đầu, "Tôi đang đặt cược vào những con người ở đây—bạn tôi ạ!"

Đó là một con người hoàn toàn mới khi Dan ngẩng khuôn mặt rám nắng lên nhìn thế giới trắng xóa. Giọng ông trầm và rất đỗi dịu dàng.

— "Đưa được đường sắt đến đây," ông vung cán roi từ ngọn đèn nhà Donovan quét một vòng sang ô nhà Carson, thâu tóm tất cả những gì nằm lại phía sau, "đến tận ngoài này cho họ—" Người tiên phong đối mặt với hoang mạc rộng lớn trải dài đến khoảng không mờ ảo rực cháy ánh sao, "sẽ giống như—đóng vai Thượng Đế vậy!"

Cán roi thục nhẹ vào ống đựng và Dan trèo lên ghế người đánh xe. Hai người đàn ông leo lên phía sau ông. Ngọn roi dài vút lên đầu bầy ngựa khi Dan điều khiển chiếc xe trượt chở thư cũ kỹ băng qua phần đất quy hoạch đã đóng băng của tuyến Đại Missouri và Miền Đông.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 22 tháng 10 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.