Chính ủy Tần hết lần này đến lần khác hoãn thời gian điều nhiệm, bởi vì Bệnh viện 56 lại xuất hiện một phen huy hoàng. Sau khi bài viết "Thiên thần bình thường" của nhà báo Trần được đăng tải, rất nhiều tạp chí và báo giấy đã đăng lại bài phóng sự văn học này. Ngay tuần thứ hai, trong bệnh viện liền xuất hiện phóng viên, thợ chụp ảnh, nhà văn, riêng tổ quay phim phỏng vấn của đài truyền hình đã chiếm trọn một chiếc xe van. Những tổ phỏng vấn truyền hình như vậy đến nay đã có bốn, năm nhóm, nhóm nào cũng mang theo đèn pha nặng nề và to lớn, những cuộn cáp điện dày cộm, cùng đủ loại trang thiết bị máy móc mà người địa phương chưa từng thấy qua, trông giống như vũ khí đời mới, khiến cho bệnh viện lần đầu tiên xuất hiện không khí chiến tranh.
Chính ủy Tần và nhà báo Trần bắt tay với những người đến phỏng vấn ngay trước cửa một cỗ lều lớn nhất trên sườn đồi.
Nhà báo Trần thấy Chính ủy Tần liên tục nói: "Các đồng chí vất vả rồi!", trong lòng liền thầm nghĩ, gã này suýt chút nữa đã ra tay độc ác với Vạn Hồng; nếu không có anh ta kịp thời ngăn cản, anh ta đã nhốt cô đến xó xỉnh quỷ quái nào rồi không biết. Nghĩ vậy, anh liền dùng chất giọng Bắc Kinh chuẩn của mình nói: "Chào mọi người nhé!" Mọi người lập tức hiểu rõ trong hai vị quân nhân trung niên này, ai mới là người chủ sự thực sự. Họ nói với nhà báo Trần rằng: "Ngưỡng mộ đã lâu! Lần đầu tiên đọc bài viết của anh, tôi vẫn còn đang học trung học đấy!"
Nhà báo Trần liền nhân cơ hội đó đi thăm Vạn Hồng, ánh mắt anh nhìn Vạn Hồng mang theo sự trìu mến, sớm đã không còn chút thành phần "ong bướm" nào nữa.
Vạn Hồng đã được chuyên gia trang điểm của đài truyền hình trang điểm cho, tóc cũng đã được sấy phồng, chải xõa ra một hàng tóc mái trước trán. Nữ chuyên gia trang điểm trừng mắt nhìn Vạn Hồng trong gương, nói: "Nền tảng đẹp thế này chỉ cần chỉnh sửa một chút là cực kỳ đáng yêu rồi!" Sau đó, cô ta dùng một chiếc nhíp nhỏ nhổ cặp lông mày vốn dĩ thanh tú của Vạn Hồng thành một đường mảnh mai, rồi dùng bút chì vẽ lại, cho đến khi trông Vạn Hồng giống như một bức tranh Tết, cô ta mới giao cô lại cho chuyên gia phục trang. Chuyên gia phục trang lấy ra bộ đồng phục y tá trắng muốt để Vạn Hồng thử. Nó được mayỏng theo chiếc áo blouse trắng thực sự, nhưng phần vạt áo được nới rộng gấp đôi, phần eo bóp lại rất nhỏ, nhờ vậy Vạn Hồng liền biến thành một con búp bê y tá bằng sứ.
Tất cả các lều bạt đều được tận dụng, chúng tạo nên bầu không khí "bệnh viện dã chiến" rất đạt. Mọi người bị đuổi ra ngoài vùng sáng của đèn pha, chỉ chừa lại một mình Vạn Hồng bưng khay điều trị đi tới đi lui. Cô cảm thấy da mặt bị phấn son làm cho bức bối, vừa ngột ngạt vừa nóng nực. Cô nghĩ, chỉ cần người phỏng vấn nhắc đến chuyện "chăm sóc người thực vật", cô liền lập tức nắm bắt cơ hội để phản công. Đây quả là cơ hội hiếm có: hàng triệu người đang nhìn cô và nghe cô trước màn hình ti vi, cô phải làm cho họ hiểu rằng, đại đội trưởng anh hùng Trương Cốc Vũ chưa bao giờ là người thực vật, anh từ trước đến nay vẫn là một người anh hùng sống sờ sờ, anh là một sinh mệnh cao cả hơn nhiều so với những kẻ suốt ngày đi lại ngoài kia mà miệng toàn nói những lời hoa mỹ.
Năm đoàn làm phim truyền hình không có lấy một ai quan tâm đến đối tượng chăm sóc của cô. Họ chỉ hỏi cô: "Nghe nói vì cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới Trung - Việt mà cô đã hủy bỏ hôn lễ?" Cô vừa định nói chuyện này có chút hiểu lầm; việc cô hoãn thời gian kết hôn là để vị hôn phu của mình tập trung hoàn thành việc học, nhưng khi nghĩ đến khoảng cách xa vời như cách cả một đời người giữa cô và Bác sĩ Ngô, trong mắt cô liền dâng lên ngấn lệ.
Đạo diễn vừa nhìn thấy liền thốt lên, tuyệt quá: Cảnh quay đẫm lệ này nhất định phải bắt trọn. Anh ta đầm đìa mồ hôi điều phối máy quay, ánh sáng... "Thiên thần bình thường" sở dĩ bình thường, là bởi vì cô ấy cũng có sự yếu đuối của người phàm.
Thế là khoảnh khắc Vạn Hồng hơi rũ mi mắt, mỉm cười trong nước mắt hiện lên vô cùng cảm động.
Không một ai thấu hiểu nổi nụ cười có khổ tâm mà không nói nên lời đó của cô. Nụ cười ấy chính là sự buông bỏ một lần nữa của cô. Chẳng ai thối lui hay hỏi xem thương binh mà cô kiên trì bảo vệ trong trận lũ lụt rốt cuộc là ai. Dường như đó là một vấn đề cực kỳ thứ yếu, thậm chí không đúng trọng tâm. Bất kể người được cô cứu là ai, cũng không hề ảnh hưởng đến sự thần thánh và cao cả của danh hiệu "Thiên thần bình thường" ở cô.
Nhà báo Trần không biết vì lý do gì lại mang băng gạc lên vai một lần nữa, quàng cánh tay trái trước ngực. Anh không hề nông cạn giống như những người lính trẻ khác, cứ đeo đầy huân chương và kỷ niệm chương chiến đấu. Quân phục của anh đã phai màu, nhưng trong túi lại giắt một cây bút máy mạ vàng đắt tiền. Mái tóc điểm bạc ở hai bên thái dương cùng bộ râu quai nón được tỉa tót nhẹ nhàng, khiến anh toát lên vẻ trưởng thành đầy lạnh lùng. Màn đầu tư chỉnh chu này của anh thực chất là để cho Vạn Hồng xem. Anh muốn cô thấy được cảnh hô phong hoán vũ của mình, sự chi phối và đạo diễn của anh đối với tất cả những thứ này.
Nếu như hy vọng của Vạn Hồng đối với nhà báo Trần chưa hoàn toàn nguội lạnh, thì khoảnh khắc này cô đã phải giật mình kinh ngạc: hóa ra anh ta khá bảnh bao — phong thái sương gió cuồn cuộn ấy khiến anh trông giống như một nhân vật bước ra từ bộ phim truyện chiến tranh của Xưởng phim truyện "Bát Nhất".
Đạo diễn đài truyền hình đã lên một kịch bản, để Vạn Hồng và một đám nữ y tá giặt băng gạc cho thương binh ở hồ quả óc chó, vừa giặt vừa hát bài "Tạm biệt nhé, mẹ". Nhà báo Trần lập tức khẳng định chất ức thẩm mỹ của vị đạo diễn này. Anh ta chỉ trỏ đám nữ y tá đang túm tụm lại một cục, chọn ra sáu cô gái có chiều cao, cân nặng khác nhau. Vạn Hồng nói: "Nhưng mà bệnh viện chúng ta vừa mới mua một bộ máy giặt hiện đại nhất, hàng nhập khẩu..." Cô nhận ra giọng nói của mình đã bị nhấn chìm trong vô số câu hỏi của sáu cô gái. Họ hỏi liệu có được mặc chiếc váy trắng giống như Vạn Hồng không, có phải trang điểm, sấy tóc không có hay không. Họ hoạt bát đến mức có phần không thực, tiếng cười cứ chát chúa lạc điệu. Vạn Hồng còn định nói: "Giặt băng gạc ở dưới sông là không thực tế, đem mầm bệnh giặt vào nước hồ, chẳng phải là hại chết những người dân quanh đây sao? Hại chết cá tôm nhái trong hồ sao? Hơn nữa băng gạc là phải đem đi luộc." Nhưng nhìn đám đông đang vui mừng như nồi canh hũ lúc nhúc, cô thầm nghĩ, thôi bỏ đi.
Lúc này, ánh mắt cô chạm phải một đôi nhìn chăm chú. Nhìn kỹ lại, Vạn Hồng nhận ra đó là Ngọc Chi. Ngọc Chi đang cầm trên tay một khúc mía vỏ màu tím, một miếng vỏ mía dính xéo ở khóe miệng. Sự ngưỡng mộ và sùng bái dành cho Vạn Hồng khiến cô bé có một vẻ mặt ngây ngô. Cô bé đã mập lên rất nhiều, trên tay còn đeo chiếc đồng hồ Thượng Hải của nam giới thuộc về Trương Cốc Vũ, quanh cổ lại đeo thêm một sợi dây chuyền vàng.
Vạn Hồng chợt nghĩ, đã lâu lắm rồi cô không nhìn thấy Đậu Phộng. Cô cảm thấy nên tranh thủ thời gian đưa đứa trẻ đến vườn bách thú vừa mới khai trương ở huyện lệnh để chơi, nghe nói trong đó có một con gấu trúc nửa tuổi biết gặm mía, lại còn biết phun bã mía ra giống như Ngọc Chi thế này.
Khi đi ngang qua Ngọc Chi, cô cất tiếng hỏi: "Đậu Phộng đâu?"
Ngọc Chi giật mình lùi về phía sau một bước nhỏ, đồng thời toét miệng cười toe toét. Cô bé hoàn toàn không ngờ tới việc Vạn Hồng đang được vây quanh như sao tháng tám lại bắt chuyện với mình vào lúc này, sự bất ngờ đó khiến tâm trí cô bé chao đảo, đến nỗi nghe không rõ Vạn Hồng vừa nói cái gì. Cô bé tiện tay nhổm bã mía ra, cứ thế nở nụ cười rạng rỡ, hướng về phía Vạn Hồng như một đóa hướng dương.
Ngược lại, người đứng sau cô bé là thợ cả Tiểu Kiều lại nghe hiểu, anh ta đảo mắt nhìn bốn phía, đồng thời gân cổ lên rống to: "Đậu Phộng! Đậu Phộng!"
Lúc này Đậu Phộng đang cùng một đám con trai cách đó hai trăm mét, bận rộn với chuyện của bọn chúng. Một nam sinh hạ thấp giọng nói: "Tóm được rồi kìa, Đậu Phộng!"
Đậu Phộng cảnh giác dựng đứng đôi tai lên nghe ngóng một lát, dùng sức hất cằm nói: "Động tác nhanh lên!" Nó không hề hay biết phong thái chỉ huy quyết đoán này của mình hoàn toàn y hệt như người cha Trương Cốc Vũ.
Nhìn thấy ba đứa con trai đang luân phiên nếm thử dung dịch dinh dưỡng hỗn hợp trong chiếc chai kia, nó trừng mắt nhìn bọn chúng một cái rồi quát: "Mẹ kiếp, tham ăn hơn cả heo!"
Mấy đứa con trai vội vã đặt chiếc chai đã cạn không xuống đất. Trên đầu bọn chúng đội những chiếc mũ ngụy trang được bện bằng cỏ và cành cây, cởi trần, chỉ mặc độc một chiếc quần đùi, trông giống như một đám thợ săn thổ dân thu nhỏ ở đảo Nam Thái Bình Dương. Chỉ có một mình Đậu Phộng mặc chiếc áo rằn ri quá khổ, là bộ đồ mà bọn chúng lột ra từ người một thương binh đã hy sinh trong nhà tang lễ.
"Xuất phát!" Đậu Phộng liếc nhìn chiếc đồng hồ được vẽ bằng bút bi trên cổ tay.
Bọn chúng dùng dây ba lô cột chặt hai vai Trương Cốc Vũ lại, bốn đứa con trai kéo lê anh đi về phía khu rừng. Không một ai trong bọn chúng biết sinh mệnh kỳ lạ này rốt cuộc đã xảy ra chuyện gì, trông anh giống như đang chìm trong giấc ngủ ngàn thu, lại giống như đã chết đi mà vẫn còn sống sờ sờ. Anh mở trừng trừng đôi mắt to, nhìn bầu trời xanh của những ngày cuối hạ xuyên qua kẽ lá cành cây. Bầu trời xanh bị những cành lá ngày càng rậm rạp cắt nát, ánh nắng buổi chiều rọi thẳng vào như những thanh trường kiếm. Không một đứa trẻ nào bận tâm đến việc nhìn đôi mắt lúc nhúc khép lại của anh để tránh đi mũi nhọn sắc bén của mặt trời, không ai bận tâm đến bờ môi hơi hé mở của anh, cũng như gót chân bị ma sát rách da trên rễ cây của anh. Bộ quần áo bệnh nhân màu xanh trắng trên người anh đã thấm đẫm thứ nước cốt đen sì lên men từ vỏ quả óc chó. Bầu trời xanh nhạt dần, từng dải nắng đâm vào trong rừng cũng trở nên mảnh mai và dịu dàng hơn, anh dần dần không còn mở mắt để nhìn bầu trời quang đãng đã phai màu cùng ánh nắng đang lụi tàn ấy nữa.
Thế nhưng, không một đứa trẻ nào hiểu rằng bọn chúng đang giết chết anh. Bọn chúng cảm thấy người đàn ông trưởng thành với vẻ ngoài kiêu dũng và tráng kiện này lại có thể mặc cho bọn chúng tùy ý sai khiến, mặc cho bọn chúng đùa giỡn; anh hoàn toàn bó tay trước mọi trò quậy phá của bọn chúng, điều này thật quá đỗi thú vị. Những đứa trẻ lên tám lên chín không có sự lựa chọn nào khác ngoài việc phải cúi đầu trước tất cả những người nam giới lớn tuổi hơn mình, mạnh mẽ hơn mình, nghe theo tiếng quát mắng của họ, hoặc ăn đòn roi của họ. Bọn chúng bị ép phải trưng ra phương thức duy nhất để tránh chịu thiệt trước mắt, thứ mà những người đàn ông trưởng thành coi là "ngoan ngoãn". Và giờ phút này, cuối cùng bọn chúng cũng có thể ở bên cạnh một người đàn ông trưởng thành rất "ngoan", điều này khiến bọn chúng cảm thấy vô cùng kỳ diệu. Anh là người đàn ông trưởng thành duy nhất không hề làm giá mà tham gia vào trò chơi của bọn chúng. Không chỉ vậy? Anh gần như chính là món đồ chơi bằng xương bằng thịt của bọn chúng.
Ký ức ban đầu của Đậu Phộng về người cha thực sự không đáng tin cậy cho lắm. Nó chỉ cảm thấy "chú" người không nói một lời này có chút quen mặt, nhưng nó không thể tìm thấy bất kỳ điểm tương đồng nào giữa người cha khí thế ngút trời trong bức ảnh và "chú" này, huống chi mẹ nó sớm đã cất giấu những bức ảnh của cha nó đi; những bức ảnh đó cứ trân trân nhìn chằm chằm vào nó và thợ cả Tiểu Kiều, khiến trong lòng nó cảm thấy nổi da gà.
Nó chỉ huy mấy đứa con trai kéo Trương Cốc Vũ lên sườn đồi. Ở những đoạn độ dốc quá lớn, bọn chúng thở dốc hồng hộc, bước chân cũng lảo đảo. Đậu Phộng khinh bỉ khua tay với bọn chúng: "Đi đi đi, để tao tự kéo cho tụi mày xem."
Nó buộc dây ba lô vào hai cổ chân của Trương Cốc Vũ, vết thương bị cọ rách da thu hút một đàn kiến lửa bu lại, Đậu Phộng vả một chưởng xuống, tạm thời ngăn chặn sự bận rộn của chúng. Nó kéo lê sợi dây ba lô, đi theo hình chữ "Z" trên sườn dốc. Cứ thế, đoạn đường dốc nhất đã được nó bước qua một cách vô cùng phẳng ph ổn.
Một đứa trẻ kêu lên: "Nhìn kìa, miệng chú ấy há to quá!"
Đứa trẻ khác nói: "Chắc là chú ấy khát nước rồi."
Đậu Phộng xích lại gần quan sát, nhíu đôi mày y hệt như mày của cha nó, nó hoàn toàn không có nhận thức gì về trạng thái lâm nguy của sự sống. Nó hỏi đám con trai: "Đứa nào có nước?" Bọn chúng đều lắc đầu, đương nhiên bọn chúng đâu có hiểu rằng, nếu lúc này bọn chúng đổ nước vào cái miệng đang há hốc của anh, thì màn sát hại này coi như hoàn thành triệt để. Lúc này Đậu Phộng nhìn thấy không biết từ lúc nào lũ kiến đã bò lên trán anh. Nó vươn ngón cái áp út lần lượt bóp chết từng con một. Nó không hề biết rằng lũ kiến lửa bị thu hút bởi vết thương ở sau gáy anh. Kiến lửa trong núi chẳng khác nào những con cá mập thu nhỏ, cứ có mùi máu tươi là chúng lao đến. Chúng cũng có thể cắn xé một bộ hài cốt thành một bộ khung xương rỗng. Lúc này đám con trai đều vây lại, bắt đầu cuộc chiến tranh giành Trương Cốc Vũ với lũ kiến lửa.
Trong khi đó, lũ kiến lửa xếp thành một hàng dọc rộng chừng một gang tay, đang từ bốn phương tám hướng áp sát bọn chúng.
Đợi cho đến khi mọi sự ồn ào qua đi, Vạn Hồng trở lại chiếc lều "Phòng bệnh đặc biệt", phát hiện ra Trương Cốc Vũ đã biến mất. Chiếc mùng đổ sập xuống, trên giường có một vũng nước dung dịch dinh dưỡng hỗn hợp ướt nhẹp. Cô nhìn thấy trên mặt đất có một chiếc chai đựng dung dịch hỗn hợp rỗng nhưng không bị vỡ, đoán chừng là đã được ai đó cẩn thận đặt ở đó.
Lớp trang điểm còn chưa kịp tẩy trên mặt cô lập tức bị mồ hôi làm cho tan chảy, chiếc váy trắng bóp eo quá chật khiến cô thở dốc khó khăn. Cô nhận ra mình đang bước đi dội vã không mục đích, chốc chốc lại giật mình nhảy dựng lên bởi tiếng chim hót hay tiếng ve kêu. Lần này thứ cô nghe thấy không phải tiếng chim, mà là tiếng réo hò cuồng nhiệt của lũ trẻ. Chẳng hiểu dựa vào linh cảm gì mà cô cảm thấy nó có liên quan đến tung tích của Trương Cốc Vũ.
Khu rừng càng lúc càng rậm rạp, cành nhánh càng lúc càng vặn vẹo. Tiếng hò hét của lũ trẻ vẫn đang vang vọng từ xa, vắt tận vào sâu thẳm đen ngòm của rừng cây, trên mặt đất phủ một lớp vỏ quả óc chó dày đặc, không biết đã trải qua bao nhiêu mùa xuân hạ thu đông, chúng phân hủy thành lớp bùn mang theo mùi vị chát chúa. Rất nhiều cây nấm rực rỡ như hoa, mọc lên từ lớp đất bón phân bằng vỏ quả óc chó. Cô chợt nhìn thấy trên rễ một gốc cây có một vệt máu. Đi thêm một đoạn nữa, cô nhìn thấy một khoảng nấm bị dẫm bẹp dúm cũng dính đầy máu. Cô ngẩng đầu lên, thấy một chiếc mạng nhện to lớn dày dặn bị xé rách tả tơi...
Đúng lúc này một con chó sủa vang lên, nghe tiếng là cô biết ngay đó là con chó đen của nhà bếp. Cô dừng bước, dùng mũ quân dụng quạt đuổi muỗi mòng. Chưa đầy mười giây sau, cô đã nhìn thấy con chó đen xuất hiện ở nơi cách cô năm mươi mét. Vừa nhìn thấy cô, nó lập tức thả lỏng người, sau đó nịnh hót chạy lom khom về phía cô,è lưỡi thở hổn hển. Cô nói: "Hắc Tử, dẫn đường cho tao!" Thực ra cô chẳng hề biết tên nó, nhưng khẩu khí uy nghiêm của con chó khiến nó lập tức nhận nhiệm vụ làm hướng đạo sinh cho cô.
Đi thêm nửa dặm đường nữa, cô đã nhìn thấy cái đầu lúc ẩn lúc hiện của đám con trai. Bọn chúng phát hiện ra cô, một đứa trẻ lớn tiếng hô lên: "Rút lui!"
“Đứng lại!” Cô hét lên.
Mười mấy đứa con trai vốn là những tay du kích lão luyện, lúc này phân tán lực lượng, đồng thời chạy tháo thân về tám hướng.
Cô ngẩn người ra một lúc, cảm thấy giọng nói của tên thủ lĩnh nhóc con đó vô cùng quen thuộc. Lúc này tên thủ lĩnh lại hét lên: "Đột phá về hướng Đông Nam!"
Cô đuổi theo hướng phát ra âm thanh đó. Con chó đen hoàn toàn đứng về phía cô, tung mình phóng vụt đi, chẳng mấy chốc đã nghe thấy tiếng gầm gừ trầm đục "ư ử ô ô" của nó, rõ ràng là đã ngoạm được thứ gì đó. Cô nhìn thấy con chó đen đang giằng co vật lộn với một đứa trẻ. Nó không cắn cậu nhóc, mà ngậm lấy phần cạp quần đùi phía sau, điên cuồng văng cái hàm sang trái sang phải.
Quả nhiên là Đậu Phộng.
Vạn Hồng quát bảo con chó đen dừng lại.
Đậu Phộng mồ hôi nhễ nhại, làn da đen nhẻm đen thui, trước ngực quàng khẩu súng tiểu liên nhựa đầy màu sắc. Nó trợn tròn mắt nhìn Vạn Hồng, suýt chút nữa không nhận ra cô dưới lớp trang điểm dày cộp đó.
“Đậu Phộng, tụi mày đang làm gì thế?”
“Đùa.”
“Đùa cái gì?”
Đám con trai thấy thủ lĩnh của mình bị bắt sống, sĩ khí liền tiêu tan ngay tức khắc. Vạn Hồng nhìn thấy những cái cây xung quanh đang rung lắc, chẳng mấy chốc đã có người chui ra.
Đậu Phộng cảm thấy nó tuyệt đối không thể mất đi oai phong trước mặt người phụ nữ này, dù cho người phụ nữ này là kẻ duy nhất mà nó lén lút kính nể. Nó quát lớn với đám con trai: "Đừng quan tâm đến tao, tụi mày mau chạy đi!"
Đám con trai đang định lao vào hành động lần nữa, Vạn Hồng lạnh lùng hạ giọng nói: "Bảo tất cả bọn chúng đứng yên ở đấy cho tao!"
Đậu Phộng thầm nghĩ, may mà thuộc hạ của nó không nghe thấy mệnh lệnh này. Nó đành phải nói: "Đứng lại! Tại chỗ chờ lệnh!"
Vạn Hồng nói: "Mày đưa chú ấy giấu đi đâu rồi?!"
Đậu Phộng nói: "Ai cơ?"
"Ai cơ?" Lòng bàn tay Vạn Hồng nóng bỏng, một cái tát đang được siết chặt trong nắm đấm đó, "Mày không biết chú ấy là ai à?!"
Đậu Phộng bướng bỉnh vặn cổ, ánh mắt kiên cường như thanh kiếm sắc lạnh mọc ra từ kẽ đá.
“Chú ấy là một người anh hùng vĩ đại. Tên của chú ấy cả nước đều nghe qua rồi.” Cô nhìn thấy trên chiếc cổ đang vặn vẹo của Đậu Phộng nổi lên một mạch máu lớn, đã ra dáng một tiểu đại nam nhân rồi. Cô hất cầm về phía tất cả lũ trẻ: "Lại đây... Đứng thẳng hàng hết cho tao!" Trong đám trẻ có đứa từng nhìn thấy Vạn Hồng lên sóng truyền hình với đoàn làm phim, cũng có đứa biết Vạn Hồng lên báo, thế nên đành miễn cưỡng chậm chạp bước tới. Vạn Hồng hỏi từng đứa một đã giấu Trương Cốc Vũ đi đâu. Nhưng cô phát hiện ra Đậu Phộng không hề có phản ứng gì với cái tên Trương Cốc Vũ.
Một đứa trẻ nói: "... Chị hỏi cậu ấy kìa." Nó chỉ vào Đậu Phộng.
Đậu Phộng hung tợn liếc xéo đứa trẻ đó một cái.
Vạn Hồng nói: "Được, cứ ngoan cố chống cự đi." Cô gật đầu từng cái một với đám trẻ: "Tao biết bố tụi mày là ai; cũng quen biết bố tụi mày." Thực chất cô hoàn toàn không biết bọn chúng đều là con nhà ai.
Mấy đứa trẻ bị cô điểm tên lập tức tiu nghỉu, đứng cũng không vững nổi. Một đứa trẻ chỉ vào Đậu Phộng nói: "Chị có quen bố cậu ấy không? Bố cậu ấy mới thực sự là anh hùng."
Tim Vạn Hồng dường như chạm phải dây thần kinh đau đớn, lồng ngực nhói lên một cái thật đau. Cô nhìn thấy cặp lông mày gần như dính liền vào nhau của Đậu Phộng đang nhíu lại, đôi mắt trừng lớn nhìn cô, trong ánh mắt mang theo sự cầu xin, khẩn cầu. Nó đang cầu xin cô xác nhận những gì nó vẫn luôn nói với đám con trai là sự thật; nó đang cầu xin cô hãy chứng minh với nó và lũ trẻ sự tồn tại của người cha vĩ đại của nó.
Cô phát hiện tay mình đã vươn lên đầu Đậu Phộng. Mái tóc đen dày đặc ấy tỏa ra một luồng hơi nóng rực của mồ hôi. Cô phát hiện ra mình đang dùng giọng điệu của người dẫn chương trình thiếu nhi để nói chuyện.
“Đúng vậy đấy — tụi mày có biết bố cậu ấy cứu người như thế nào không? Bố cậu ấy đã hét lên: 'Tránh ra!' rồi chặn một khối đá sạt lở lớn, cứu sống hai chiến sĩ!”
Cô biết màn biểu diễn của mình rất vụng về, lại còn dùng chính tư thế và ngôn ngữ anh hùng dập khuôn máy móc đó. Phải làm sao đây? Những gì cô biết chỉ có: Anh hùng Vương Thành với câu nói "Nhắn pháo vào vị trí tôi!", cùng Hoàng Kế Quang rướn người bước lên lấy thân mình lấp lỗ châu mai.
Nhưng cô phát hiện tất cả lũ trẻ đều đã bị tư thế bước lên lấy thân mình lấp lỗ châu mai của cô chinh phục. Môi Đậu Phộng mím thành một đường, hai khóe miệng dùng sức khép lại. Cha của nó chắc chắn đã từng dùng thần thái này để nghiên cứu bản đồ, quan sát địa hình, hoặc xem thi đấu bóng rổ, thậm chí là viết thư cho vợ và con trai... Cô nghĩ, Đậu Phộng sau này lớn thêm chút nữa, nhất định sẽ nhận ra người đã mất đi ngôn ngữ, hành động và biểu cảm kia chính là cha của nó. Cô nhìn thấy Đậu Phộng dùng đầu ra hiệu một động tác nhỏ nhưng đầy tính uy quyền, hai đứa trẻ lập tức biến mất vào sâu trong lùm cây. Cô lập tức đuổi theo. Đậu Phộng chặn cô lại và nói: "Đó là khu vực trọng điểm quân sự của chúng tôi!" Cô gạt phắt nó sang một bên, chạy chậm về hướng hai đứa trẻ vừa biến mất.
Gần đến đỉnh núi, có một vòng tường được xây bằng sỏi dưới đáy sông, phía trên là mái che làm bằng cành cây óc chó, được phủ lên trên bằng đủ loại vải bạt đủ màu sắc và hình dáng. Có lẽ những vật phẩm vớt được trong trận lũ lụt đều tập trung hết ở đây: nào là đủ thứ chậu nhôm, nồi nhôm, chai thuốc lớn nhỏ, một chiếc xe đẩy trẻ em khoa sản không có bánh xe, một đống vaseline đặc dùng thừa của bệnh nhân táo bón, phần lớn đều chỉ dài bằng nửa đốt ngón tay. Vạn Hồng không hề biết rằng, một số cửa hàng tạp hóa trong huyện thế mà lại thu mua chúng, rồi mang đến bán cho các nông dân ở hợp tác xã cung tiêu nông thôn bị nứt nẻ tay chân do lội ruộng.
Vạn Hồng ngẩn người khi vén tấm rèm cửa đó lên: Trương Cốc Vũ được đặt ở tư thế ngồi ngay ngắn, dựa lưng vào tường, trên người mặc một chiếc áo mưa cao su màu đen dạng áo choàng. Gương mặt anh bị chiếc mũ trùm đầu che khuất trong bóng râm, mang một sắc xám mà cô chưa từng thấy bao giờ. Hai bàn tay của anh cũng được tạo dáng: trông như bất cứ lúc nào cũng có thể ném ra quả lựu đạn bằng gỗ trong tay.
Cô phát hiện ngón tay mình đã đặt lên mạch đập của anh, từ thân nhiệt nơi cổ tay anh, cô nhận ra đầu ngón tay mình lạnh ngắt. Hơi thở của anh gấp gáp, luồng khí thở ra phun lên mặt cô đầy co giật. Cô dùng thứ giọng thì thầm mà cô và anh đã quen thuộc để gọi anh: "Anh Cốc Mễ, anh Cốc Mễ em đến rồi đây! Đều tại em... Đều tại đám phóng viên với đài truyền hình kia..." Mạch đập của anh vừa yếu vừa nhanh, mấy lần bắt không chuẩn. Cô tháo chiếc áo choàng cao su đó ra giúp anh, cái nhìn đầu tiên chưa nhận ra mảnh màu đỏ đang nhấp nhô ấy là gì, nhìn kỹ lại mới phát hiện đó là vô số con kiến lửa đang lúc nhúc bò tới. Một số con kiến đang theo vết máu rỉ ra trong tóc anh bò ngoằn ngoèo lên tai anh. Cô nói với Đậu Phộng: "Lấy muối mau!"
Đậu Phộng bước đi hai bước rồi lại khựng lại. Cô chợt phản ứng lại: Ở đây làm gì có muối? Cô bảo Đậu Phộng chặn lũ kiến lại, đừng để chúng bò vào tai cha nó, cô sẽ quay lại ngay lập tức. Cô cầm một thỏi vaseline đặc chạy quay lại, để Đậu Phộng làm trợ thủ, bôi chúng lên người cha nó, bôi thật dày. Chẳng mấy chốc, lũ kiến đã lún sâu trong vũng bùn vaseline trong suốt. Cô và Đậu Phộng dùng tấm rèm cửa đã bị xé rách để quét sạch chúng thành từng viên tròn.
Lại bắt mạch lần nữa, mạch đập đã bình ổn hơn đôi chút.
Vạn Hồng ngồi xuống, ngồi bên cạnh Trương Cốc Vũ đang nằm ngửa, dùng chiếc mũ y tá của mình để xua đuổi ruồi nhặng và côn trùng nhỏ cho anh. Cô nhẹ nhàng nói: "Đại trưởng Trương, lũ trẻ đùa nghịch quá trớn thôi, đừng giận tụi nó nhé, hả?... Đậu Phộng không cố ý đâu. Nó mấy năm nay không gặp anh, không nhớ rõ mặt anh nữa, chuyện này cũng không thể trách nó..."
Đậu Phộng đứng cách đó ba bốn bước chân, lắng nghe nữ y tá này lầm bầm với người đang nằm dưới đất, dường như cũng nhận được sự đáp lại từ người dưới đất ấy, cô nói: "Anh đồng ý rồi à? Không giận nó nữa nhé?... Vậy để em gọi nó qua đây?"
Vạn Hồng quay mặt về phía Đậu Phộng. Đứa trẻ lên chín lộ ra chiếc răng cửa to và vuông vức, tròng đen trợn tròn trừng trừng, nằm ngay chính giữa tròng trắng, trên dưới không chạm mi mắt. Ngay cả tư thế đứng nghiêm của nó cũng y hệt như của Đại trưởng Trương; Đại trưởng Trương nằm đó, hai bả vai hơi nhô lên, mang theo chút dáng dấp của kép võ trong kinh kịch, quả thực giống như anh cầm tay chỉ việc truyền dạy dáng dấp ấy cho con trai mình vậy.
“Đậu Phộng, qua đây đi. Bố gọi em qua kìa.”
Đầu lưỡi của cậu nhóc từ dưới hàm răng cửa thò ra, liếm răng một cái, lại liếm môi trên môi dưới một cái.
Vạn Hồng đứng yên lặng, cùng với cha nó kiên trì chờ đợi cuộc đấu tranh tư tưởng, nỗi sợ hãi và sự kinh ngạc của nó qua đi. Tư thế đứng nghiêm của đứa trẻ mềm mại hơn một chút, hai lòng bàn tay lén lút cọ cọ vào quần, phủi đi mồ hôi trong hai lòng bàn tay. Nó bước về phía cha mình. Một màn nhận cha con, diễn ra ngay trên sườn núi hoang vu này.
Khi Đậu Phộng bước đến bên cạnh Trương Cốc Vũ, Vạn Hồng đưa tay ra, xoa xoa đỉnh đầu nó. Cô nói với đứa trẻ rằng, cha cũng giống như Hoàng Kế Quang, Đổng Tồn Thụy, Khâu Thiếu Vân, là một vị anh hùng vĩ đại. Cha đã đẩy hai chiến sĩ ra, tự mình chống đỡ khối đá đang sụp xuống, đúng vào khoảnh khắc đó, một khối đá khác lại đổ ập xuống. Hành động của cha cũng giống hệt như Hoàng Kế Quang lấy thân mình lấp lỗ châu mai vậy. Sau đó cô hỏi đứa trẻ đã hiểu chưa, đứa trẻ gật gật đầu. Vạn Hồng tiếp tục nói, Đại trưởng Trương vẫn luôn rất nhớ con trai, chỉ cần đặt bức ảnh của con trai trước mặt, anh sẽ khẽ mỉm cười. Cô lấy ra từ trong chiếc túi áo bệnh nhân bẩn thỉu một chiếc ví nhỏ bằng nhựa, bên trong đựng những bức ảnh của Đậu Phộng từ một tuổi đến năm tuổi.
“Đậu Phộng, em xem này, bố vẫn luôn cất ảnh của em trong người đấy.”
Đậu Phộng nhận ra đó quả thực đều là ảnh của mình.
“Một con người sống trên đời, không nằm ở việc anh ta có nói được hay không, có biết cử động hay không. Có những kẻ suốt ngày nói nhảm, làm điều xấu. Đúng không nào?” Vạn Hồng nhặt một chiếc lá thông khô vàng úa ra khỏi mái tóc của Đậu Phộng, chỉnh sửa lại chiếc áo rằn ri bị đứt cúc giúp nó. Sau đó, cô dùng hai tay nhẹ nhàng ấn lên vai nó, Đậu Phộng dường như vô cùng hiểu ý, dưới sức ép từ đôi bàn tay cô, nó ngồi xổm xuống, nhìn kỹ lại thì hóa ra là đang quỳ, quỳ ở bên cạnh cha mình.
Lúc này, Vạn Hồng kinh ngạc sững sờ: Môi của Trương Cốc Vũ mở ra, giữa môi trên và môi dưới thổi ra một chiếc bong bóng, giống như người ta lâu ngày không mở miệng, đột nhiên quyết định cất lời, bờ môi dính nhớp thổi ra một chiếc bong bóng lớn.
“Bố...” Đậu Phộng khẽ gọi.
Chiếc bong bóng lấp lánh sáng ngời, phản chiếu ánh hoàng hôn rực rỡ cuối cùng, biến thành bảy sắc cầu vồng. Chiếc bong bóng ngày càng lớn, đến cả tấm vải bạt đủ màu sắc ở nóc lều cũng được phản chiếu lên trên đó.
Đậu Phộng vươn tay ra, nắm lấy bàn tay của cha.
Lòng bàn tay nhỏ xíu của đứa trẻ đặt vào trong lòng bàn tay to lớn của cha, dùng bàn tay nhỏ bé còn lại dùng sức khép các ngón tay của cha lại, áp chặt vào tay mình. Cứ như vậy, hai cha con lặng im một lát. Đậu Phộng rụt một tay ra, phát hiện bàn tay của cha vẫn nắm chặt lấy một tay của mình, nắm thật chặt, từng đốt ngón tay đều bị siết đến trắng bệch, Đậu Phộng liên mồm gọi: "Bố! Bố!" Đoạn ngoảnh đầu nhìn Vạn Hồng, rồi lại nhìn sang cha. Ý trong ánh mắt của nó là muốn cô nhìn bàn tay của cha nó, hoàn toàn không cho phép con trai rút tay về.
Từng giọt nước mắt của người con trai rơi xuống mu bàn tay của cha. Cậu nhóc dứt khoát dùng bàn tay của cha để lau nước mắt cho chính mình.
Vạn Hồng cũng đẫm lệ. Thế này thì tốt rồi, ít nhất Đậu Phộng có thể làm chứng cho cô, Đại trưởng Trương tuyệt đối không phải là cây cỏ vô tri.
“Nói chuyện với bố đi em.” Vạn Hồng ngồi xổm ở phía bên kia của Trương Cốc Vũ, nhìn thấy cha vẫn luôn nắm chặt tay con trai. Đứa trẻ nức nở không thôi, nghẹn ngào chẳng nói nên lời. Từ khi sinh ra cho đến nay, nó chưa từng có cơ hội tuyệt vời như thế này để ở riêng với cha, bao nhiêu lời muốn nói đều vo cục lại thành bánh, lăn thành quả bóng, lại chẳng thể sắp xếp thành câu chữ. Nó khóc nức nở kể về chuyện của mình ở trường, thành tích học tập cũng khá, thi cử đều đạt điểm, đứa trẻ càng khóc càng thấy tủi thân, bố là một đại anh hùng, tại sao vợ của trưởng phòng quản lý lại mắng nó là đồ con hoang?!
Vạn Hồng sợ Đậu Phộng ăn nói hàm hồ, lỡ miệng nhắc đến chuyện của thợ cả Tiểu Kiều và Ngọc Chi thì vội vàng khuyên can, bảo Đậu Phộng đừng khóc nữa, để cha thấy sẽ đau lòng, mau đi gọi người khiêng người anh hùng của nó xuống núi, trời tối thì đường đi sẽ khó khăn.
Đứa trẻ định rút tay mình ra, nhưng những ngón tay của người cha lại bấu chặt lấy ngón tay nó. Cuối cùng cũng rút ra được, Đậu Phộng và Vạn Hồng đều nhìn thấy bốn ngón tay của người cha đã bóp in lên tay đứa con bốn vệt trắng tái xanh, phải mười mấy giây sau, sắc máu mới dần hồi phục, xóa đi lớp màu xanh trắng đó.
Đậu Phộng bước đi hai bước, rồi lại quay đầu nhìn cha, tiếng nức nở vẫn chưa dứt.
Vạn Hồng nói: "Mặc kệ thiên hạ người ta nói thế nào, em cứ ghi nhớ lấy, bố của em chính là Hoàng Kế Quang thứ hai, Đổng Tồn Thụy thứ hai, Âu Dương Hải thứ hai."
Đậu Phộng gật gật đầu, đi được hai bước đột nhiên hỏi: "Âu Dương Hải là ai?"
Vạn Hồng nghẹn lời. Cô không hiểu tại sao vào khoảnh khắc ấy mình lại nhìn sang Trương Cốc Vũ. Chỉ là một câu trả lời rất đơn giản, tại sao cô lại cảm thấy câm nín không biết nói gì? Cô cười khổ một tiếng, giục Đậu Phộng đi nhanh lên, mau đi gọi người đến khiêng cha em xuống, bố đang gặp nguy hiểm. Làm bố mà lại thiếu trách nhiệm, không sớm nói cho con trai biết Âu Dương Hải là ai.
Sau khi đài truyền hình đến phỏng vấn Vạn Hồng, tiếp theo sau đó còn có nhật báo, báo buổi tối, đài phát thanh tỉnh, đài thành phố đến phỏng vấn. Buổi sáng trời nổi gió cấp sáu, mưa từ mưa vừa cho đến mưa to. Gió thổi mưa cuộn thành từng vòng xoáy, từ sáng cho đến chiều tối, chẳng biết mệt mỏi hay phiền phức mà trút xuống xối xả. Những chiếc lều bạt bị nhổ bật neo khỏi mặt đất, trượt thẳng xuống sườn đồi. Vạn Hồng ngồi trong vũng bùn lầy, dùng cả tay lẫn chân, tự biến mình thành chiếc cọc của chiếc lều nhỏ "Phòng bệnh đặc biệt", ghim chặt bản thân vào lớp bùn loãng đang chảy róc rách. Người của đài phát thanh khoác áo mưa quân dụng, Vạn Hồng ở đâu là micro chĩa theo đến đó, với ý định ghi lại thật chân thực âm thanh của "Thiên thần bình thường" Vạn Hồng bảo vệ "Người thực vật anh hùng". Vạn Hồng liên tục hô lớn: "Giữ chặt bên đó đi! Tóm chặt cái góc ấy vào!... Không phải góc đó, là cái góc bên kia kìa!" Tất cả những thứ này đều được ghi âm lại.
Buổi phỏng vấn đã được hoàn thành mĩ mãn trong bầu không khí chân thực như vậy. Hoàn toàn có thể nghe ra sự tráng lệ của khung cảnh. Thông qua dòng điện và hiệu ứng âm thanh, y tá Vạn Hồng nghe qua còn dũng mãnh hơn cả bản thân cô rất nhiều. Người của đài phát thanh lấm lem bùn đất ướt sũng nước đi xuống núi, từ xa ngoảnh đầu nhìn lại, thấy Vạn Hồng đã biến thành một bóng đen được bọc bằng bùn đất, đang dùng một hòn đá để nện chắc chiếc nêm gỗ của lều bạt, đợi khi bọn họ đi xuống đến chân dốc, chiếc lều nhỏ đó đã được dựng vững vàng trở lại. Gió mưa đột ngột tạnh hẳn, mặt trăng sắp tròn to đến mức dọa người, nhưng lại không hề sáng.
Vạn Hồng nghiêng nhẹ mặt, định cọ lớp bùn loãng trên tóc lên bã vai, nhưng trên vai cũng dính đầy bùn. Chiếc áo blouse trắng vừa bùn vừa nước nặng trĩu như một lớp áo giáp. Tất cả các lều bạt đều được gia cố lại từ đầu, thắp lên những ngọn đèn măng-xông sáng rực, ánh sáng khoét ra những lỗ thủng màu trắng giữa màn đêm u tối. Vạn Hồng tìm đến lều của ban hậu vụ, mượn bọn họ một bộ quân phục cũ sạch sẽ. Cô cần thay một bộ đồ khô ráo, để có thể cởi bộ đồng phục y tá ra đem phơi khô.
Trở lại lều "Phòng bệnh đặc biệt", nương theo ánh nến mập mờ, cô nhìn thấy anh Cốc Mễ nét mặt đầy vẻ mệt mỏi nhưng vẫn chưa chợp mắt. Mấy đài phát thanh, đài truyền hình, báo lớn báo nhỏ này không chỉ làm cô mệt mỏi, mà còn làm anh mệt mỏi theo. Cô khẽ gọi anh ngủ sớm đi. Có lẽ ban đêm sẽ không mưa nữa, lũ dế mèn đang kêu ran cả lên rồi.
Vạn Hồng bước ra góc lều khuất nhất, đi ra khỏi tầm mắt của anh Cốc Mễ. Quay lưng về phía anh, đối diện ngực vào vách lều. Chiếc lều thủng lỗ chỗ được cô dùng kim vá lại, dùng băng dính dán lên, trông giống như một chiếc áo trăm vá vậy. Cô cởi cúc áo đồng phục y tá, lại cởi cúc chiếc áo lót bên trong, nước mưa đã ngấm ướt vào tận da thịt, ngấm vào tận kẽ xương. Tiếng dế mèn và dế giũ giội bỗng nhiên ngưng bặt. Vạn Hồng dùng một chiếc khăn lông lau khô cơ thể mình. Cô cảm nhận được sự sảng khoái khó tả khi chiếc khăn lông khô ráo mềm mại lướt trên da thịt. Đã bao nhiêu ngày nay cơ thể cô chưa từng khô ráo hoàn toàn, nước mưa gột rửa mồ hôi, mồ hôi hòa lẫn với nước mưa, cả người đều đã bị ngâm đến rữa ra. Thế nên cô dùng sức lau, lau đến mức toàn thân nóng bừng lên.
Đúng lúc này, cô nghe thấy phía sau vang lên tiếng "leng keng" một tiếng. Quay đầu nhìn lại, chiếc giá truyền dịch chiến đấu bên cạnh Trương Cốc Vũ đã đổ nhào xuống. Ngoài lều, một loạt tiếng bước chân lộn hỗn loạn chạy đi. Vạn Hồng cuộn cửa sổ nhỏ trên lều lại, nhìn thấy bóng lưng của ba bốn người đàn ông vừa đùa cợt đá nhau vừa chạy đi, đã ra xa rồi, miệng còn cười khúc khích ha hả.
Hóa ra Cốc Vũ đang bảo vệ cô! Cậu ta làm đổ giá truyền dịch là để báo động cho cô. Bàn tay của anh lúc này buông thõng xuống bên giường, đầu ngón tay chạm sát mặt đất, động tác quét ngang giá truyền dịch vừa mới hoàn thành, dường như vẫn có thể nhìn thấy quỹ đạo mà động tác quét ngang ấy vẽ ra trong màn đêm. Túi truyền dịch treo lơ lửng trên chiếc giá truyền dịch đã đổ, Vạn Hồng vẫn có thể nhìn thấy ống cao su khẽ rung rẩy.
Cô quên mất đám bệnh nhân nam vừa mới được rửa mắt thỏa thích trên người mình, nói với Trương Cốc Vũ rằng: "Cảm ơn anh, anh Cốc Mễ! Cuối cùng cũng đưa ra được bằng chứng cho bọn họ rồi! Chúng ta có bằng chứng rồi!"
Cô chưa dứt lời đã lao vội ra khỏi lều. Niềm vui quá đỗi bất ngờ khiến cô mãi cho đến tận cửa lều mới phát hiện ra mình đang để trần nửa thân trên, đành quay ngược lại vớ lấy một chiếc áo khoác, vừa đi vừa cài cúc. Gió gào thét trong rừng, nước mưa đọng trên cành lá lúc mau lúc thưa rơi lộp độp lên người cô. Cô đi đến lều của ban tổng đài, nhờ nhân viên trực ban nối máy gọi điện cho Chính ủy Tần. Nữ binh trực tổng đài hỏi có phải là Phó bộ trưởng Y tế Quân khu Tần hay không, Vạn Hồng ngẩn người. Nữ binh tổng đài nói Phó bộ trưởng Tần vào tuần lễ chống lũ thứ hai đã không còn là chính ủy Bệnh viện 56 nữa rồi, cho đến nay mọi người gọi ông ấy là "Phó bộ trưởng Tần" đã được hai tuần rồi, Vạn Hồng vô tình lại giáng chức người ta xuống làm chính ủy sau hai tuần làm phó bộ trưởng. Nữ binh tổng đài lại nói, Phó bộ trưởng Tần đã vào thành mời người của đài truyền hình đi ăn cơm rồi. Vạn Hồng hỏi nhà báo Trần có đi ăn cơm cùng không, nữ binh tổng đài vừa nói cô ấy không rõ, vừa đưa cho Vạn Hồng một chiếc máy phát thanh, kéo ăng-ten lên, bảo Vạn Hồng gọi thử xem, nhà báo Trần vẫn luôn thâm nhập vào các lều bạt, đánh cờ chơi bài với thương bệnh nhân, thực chất là để quan sát và tìm hiểu bọn họ.
Dùng máy phát thanh tìm kiếm nhà báo Trần quả nhiên rất linh nghiệm. Cuộc gọi đã thông, nhà báo Trần đang ở ngôi làng của người Di cách đó hai cây số, phỏng vấn sự kiện chống lũ của bọn họ. Vạn Hồng lớn tiếng báo cáo qua máy phát thanh chuyện Trương Cốc Vũ làm đổ giá truyền dịch, và cứ liên mồm nói: "Lần này thì tốt quá rồi!" Máy phát thanh của nhà báo Trần lúc thì điếc lúc thì câm, từ đầu đến cuối vẫn không hiểu tại sao đổ giá truyền dịch lại là chuyện tốt quá. Vạn Hồng đành hét lớn: "Anh mau quay về đi!" Câu nói này rất linh nghiệm, nhà báo Trần đã hiểu, lập tức đồng ý sẽ quay về ngay lập tức.
Vạn Hồng lại nhờ nữ binh tổng đài nối cho cô một cuộc gọi đường dài đến Đại học Quân y số 2 Trùng Khánh. Trận lũ quét đã phá hủy không ít đường dây, điện thoại chỉ có thể gọi đến tổng đài Phân khu quân sự Tây Xương trước, rồi lại chuyển đến tổng đài Hậu cần Quân khu Thành Đô, lại chuyển tiếp đến Văn phòng thường trú Tổng bộ hậu cần tại Trùng Khánh, cuối cùng mới chuyển được đến Đại học Quân y số 2. Quá nhiều trạm trung gian, Bác sĩ Ngô và Vạn Hồng nghe không rõ tiếng của đối phương, nói mấy câu trớt quớt đầy cảm xúc lẫn lộn xong, Vạn Hồng liền nhờ từng nhân viên tổng đài chuyển đạt tin vui đến Bác sĩ Ngô: "Vừa mới thu được bằng chứng, Trương Cốc Vũ không phải là người thực vật."
Lời được chuyển đến Thành Đô, câu chữ bắt đầu bị rơi rụng, nuốt mất chữ "không". Vạn Hồng chờ đợi câu trả lời của Bác sĩ Ngô, thứ cô chờ được lại là: "Vậy thì em buông tay đi. Anh đã buông tay rồi."
Vạn Hồng cảm thấy lạnh toát cả người, nói: "Cái gì anh cũng buông tay." Lời nói của cô uốn lượn ngoằn ngoèo trong đường dây điện thoại, đi đến chỗ Bác sĩ Ngô, lại biến thành: "Cái gì cũng buông tay rồi."
Bác sĩ Ngô mừng rỡ như điên nói: "Muộn nhất là ngày kia anh sẽ đến nơi."
Vạn Hồng nói: "Anh đến đây làm gì?"
Thế nhưng nữ binh tổng đài Trùng Khánh lại nói: "Đầu dây bên kia đã cúp máy."
Vạn Hồng đang định nói cảm ơn thì nữ tổng đài viên Thành Đô xem vào: "Xin hỏi, cô có phải là 'Thiên thần bình thường' không?"
Vạn Hồng còn chưa kịp phản ứng, nữ tổng đài viên Bệnh viện 56 đã nhanh nhảu nói: "Đương nhiên rồi! Chị ấy đang đứng ngay cạnh em đây này!"
Nữ tổng đài viên Trùng Khánh nói: "Xin 'Thiên thần bình thường' hãy nhận lấy — sự kính lễ của toàn thể chị em tổng đài chúng tôi!"
Vạn Hồng vội vàng nói: "Cũng xin kính lễ tất cả mọi người. Xin mọi người hãy nhắn nhủ với thủ trưởng và các đồng chí của mình rằng, đại đội trưởng Trương Cốc Vũ không phải là người thực vật anh hùng; anh ấy chính là một người anh hùng sống sờ sờ. Đại đội trưởng Trương đeo chiếc mũ người thực vật bao nhiêu năm nay, cuối cùng vào tối ngày hôm nay đã được tháo xuống — bởi vì anh ấy đã đánh ngã giá truyền dịch."
Nữ tổng đài viên Phân khu quân sự Tây Xương là người thẹn thùng nhất, từ nãy đến giờ không dám nói chuyện với "Thiên thần bình thường", lúc này mới cất tiếng hỏi: "... Đại đội trưởng Trương Cốc Vũ là ai?"
Vạn Hồng phản hỏi: "Đổng Tồn Thụy, Hoàng Kế Quang là ai?" Sau đó cô nói với tổng đài viên Bệnh viện 56: "Xin cúp máy."
Nhà báo Trần vì để vội vã quay về bệnh viện, đáp lại cuộc gọi của Vạn Hồng, mà ngã sứt da chảy máu cả hai đầu gối. Khi anh đến lều bệnh đặc biệt thì đã là mười hai giờ đêm, Vạn Hồng vẫn đang bảo vệ "hiện trường". Vừa nhìn thấy nhà báo Trần khập khiễng bước vào, cô liền chỉ vào chiếc giá truyền dịch đã đổ và nói: "Đây chính là hiện trường lúc đó — Đại đội trưởng Trương vung tay một cái, quét ngã nó luôn."
Sự thất vọng của nhà báo Trần khiến hai đầu gối vừa trầy da rách thịt của anh lập tức nhói đau dữ dội. Anh tuyệt đối không ngờ tới tiếng gọi phấn khích mất kiểm soát của Vạn Hồng lại được châm ngòi từ chuyện này. Anh hỏi cô có nhìn thấy cái vung tay của người thực vật anh hùng đó không, cô nói gần như đã nhìn thấy: Vào khoảnh khắc cô quay đầu lại, bàn tay ấy hầu như vừa mới hạ xuống, có vẻ như vẫn chưa hoàn toàn tĩnh lặng, đoạn ống cao su truyền dịch rung rẩy không ngừng, gợn sóng màu đỏ trong túi truyền dịch chứng minh rằng lúc anh nhấc tay lên, đã gây ra hiện tượng máu lưu thông ngược lại trong tĩnh mạch chỉ trong chớp mắt. Dù sao thì tất cả mọi thứ, đều chứng minh thân phận người thực vật của Đại trưởng Trương đáng được lật lại án tích.
“Cô muốn đưa ra bằng chứng, thì không thể dùng từ 'hầu như', 'gần như', 'có vẻ như' được đâu nhé.” Nhà báo Trần phong độ ngút trời, cho dù có thất vọng đến mấy vẫn mỉm cười.
“Thế thì còn có thể có thứ gì làm đổ cái giá được chứ?” Vạn Hồng không để tâm đến toàn bộ quá trình từ thất vọng đến tuyệt vọng rồi tâm trạng dần bình phục trở lại của nhà báo Trần.
Nhà báo Trần khập khiễng đi vòng quanh "hiện trường" hai vòng. Một ngọn nến đã cháy đến sát gốc, ngọn lửa rất dài, những đốm lửa nhỏ chốc chốc lại bùng lên trên tim nến. Bùng lên trong đôi tròng mắt của Vạn Hồng. Nẻn đẹp của Vạn Hồng trong mắt nhà báo Trần quả là một sự lãng phí lớn.
“Có lẽ là do gió hay gì đó chăng?” Nhà báo Trần cẩn thận lên tiếng.
“Lúc đó không có gió. Hơn nữa rèm cửa, rèm sổ của lều đều được buộc chặt rồi, có gió cũng không lọt vào được. Giá truyền dịch còn được chèn bằng một hòn đá cơ mà, nếu không phải Đại trưởng Trương đang vội, chắc chắn cũng không phát ra sức lực lớn như vậy để làm nó đổ được.”
Nhà báo Trần đã nhìn thấy, bên cạnh chiếc giá truyền dịch hình tam giác quả thực có một hòn đá.
“Đại trưởng Trương vội cái gì chứ?” Anh ta hỏi.
Vạn Hồng chợt chần chừ. Cô cảm thấy đây là chuyện giữa cô và anh Cốc Mễ, sự bảo bọc của anh Cốc Mễ dành cho cô xuất phát từ vô vàn tình cảm, vừa thuộc về tình thân, vừa thuộc về tình ruột thịt, vượt lên trên tất cả những điều đó, chính là sự lưu luyến khác giới không thể nói thành lời. Thứ tình cảm riêng tư như vậy không có phần của người ngoài. Thế nên cô chỉ nói rằng mình không biết, nghe mấy người lính của Đại trưởng Trương kể lại, ngày trước ở đại đội 9 trung đoàn 3 sư đoàn công binh thiết giáp có một vị Đại trưởng Trương nổi tiếng là nóng tính, ông ấy vừa nóng tính lên là tiến độ làm đường ray bắc cầu lập thế đẩy lên, cho nên hễ gặp đoạn nào tiến độ không đẩy lên được là trung đoàn trưởng lại để Trương Cốc Vũ lên tiến cử, để Đại trưởng Trương nổi nóng một trận, Đại trưởng Trương mà nổi nóng thì trung đoàn trưởng cũng chẳng dám hó hé nửa lời.
Vạn Hồng lại nói, giả như nhà báo Trần vẫn cho là bằng chứng chưa đủ, con trai của Đại trưởng Trương là Đậu Phộng cũng có thể "ra tòa làm chứng". Cô kể cho nhà báo Trần nghe chuyện Trương Cốc Vũ đã nắm chặt tay con trai không buông như thế nào, suýt chút nữa bóp in ra vết bầm tím trên tay đứa trẻ lên chín. Cô hỏi nhà báo Trần, tại sao con người ta lại mau quên và bạc bấy đến thế? Mới có mấy năm chứ? Mà đã quên sạch vị đại anh hùng vĩ đại từng được họ nào là dâng hoa dâng thơ, nào là giơ nắm đấm biểu thị quyết tâm, chen chúc đầu rơi máu chảy để chụp ảnh chung năm nào. Chính vì họ đã quên rồi, nên mới không chịu lật lại án tích người thực vật cho anh ấy. Đề tài cho bài phóng sự tiếp theo của nhà báo Trần cũng đã được Vạn Hồng nghĩ sẵn rồi, gọi là "Người anh hùng bị lãng quên".
Nhà báo Trần cảm thấy đây là một đề tài hay. Mấy năm gần đây thanh niên choai choai ở Thượng Hải, Bắc Kinh xem như đã biết John Lennon, Elvis Presley là gì, đang coi những kẻ phương Tây đã chết đó như anh hùng, lật lại án tích cho Trương Cốc Vũ tuy có hơi ho đường kinh khủng nhưng có lẽ sẽ tạo ra được trào lưu tư tưởng mới. Chuyện này đáng để làm.
Sau khi nhà cửa của bệnh viện được tu sửa xong xuôi, các khoa phòng rút về dưới chân núi. Ngôi nhà nhà thờ tuy cũ kỹ nhưng chất lượng rất tốt, cơ bản vẫn giữ nguyên trạng ban đầu. Lớp vữa trên tường của tòa nhà chính nhà thờ đã bị nước ngâm đến mềm nhũn, bong tróc ra, làm lộ ra những bức bích họa bên dưới. Nhân vật chính trong tranh là Chúa Giê-su, từ khi sinh ra cho đến khi lên cây thập tự giá. Mọi người chưa từng nhìn thấy bộ truyện tranh liên hoàn nào khổng lồ đến thế, đều đổ xô đi xem náo nhiệt. Có người bình luận tại sao lại để chồng của Ma-ri-a đổ vỏ thế kia, chưa cưới mà đã có mang, lại có người nói Ma-ri-a trẻ quá, Chúa Giê-su còn già hơn cô ta đến mười tuổi không ngoa.
Bộ phận chính trị liền gọi người của ban quản lý lập tức dùng thạch cao trát lên bức bích họa, che lấp đi bộ truyện tranh liên hoàn khổng lồ về cuộc đời Chúa Giê-su lại. Vạn Hồng đẩy xe đẩy điều trị đi ngang qua đám đông, nhìn thấy mấy chiếc bay trát thạch cao đang quét qua quét lại.
Thương binh núi Lão cuối cùng cũng lác đác xuất ngũ, nhà báo Trần cũng đã đi rồi. Vụ "lật lại án tích" của Trương Cốc Vũ không thành công, Bác sĩ Ngô hỏi Vạn Hồng: "Em nên chết tâm đi thôi chứ?"
Bác sĩ Ngô lên chuyến tàu vào ngày thứ hai sau khi gọi điện thoại cho Vạn Hồng. Đường sắt vì lũ lụt mà bị gián đoạn, anh ta đổi sang đi xe jeep của phân khu quân sự từ Tây Xương. Xe jeep vẫn bị sạt lở chặn lại. Cuối cùng Bác sĩ Ngô ngồi cáng tre của người dân để đến Bệnh viện 56. Anh ta tìm thấy Vạn Hồng ở phòng trực y tá. Mặc kệ thực tế là bản thân đã bàn chuyện cưới xin với người phụ nữ khác, anh ta vừa lên đã nhấc bổng Vạn Hồng lên. Vạn Hồng bị nhấc đến mức hai chân rời khỏi mặt đất, cổ ngả về phía sau, mưu toan né tránh những nụ hôn hung hãn dữ dội của Bác sĩ Ngô, né đến mức chiếc mũ y tá cũng rơi xuống đất. Bác sĩ Ngô ngẩn người đờ đẫn; chỏm tóc trên đỉnh đầu Vạn Hồng đã bạc đi một nhúm nhỏ. Không hiểu sao Bác sĩ Ngô lại buông cô ra đột ngột như vậy.
Bác sĩ Ngô lấy khăn tay ra, tháo kính xuống. Vạn Hồng phát hiện anh ta thế mà lại rơi nước mắt. Cô hỏi anh ta đã xảy ra chuyện gì. Anh ta nói may mà anh ta không ngốc nghếch chờ đợi cô, nếu không anh ta sẽ phải ế vợ cả đời.
Vạn Hồng kể cho Bác sĩ Ngô nghe chuyện Trương Cốc Vũ đã nắm chặt tay con trai Đậu Phộng như thế nào, rồi đánh đổ giá truyền dịch ra sao.
“Mở miệng ra là hắn ta! Sao em không nhắc đến em, nhắc đến anh, anh sống hay chết sao em cũng chẳng thèm hỏi một câu thế hả!”
Vạn Hồng nhìn bộ dạng mất hồn mất vía của anh ta, cảm thấy xót xa cho anh ta, chủ động tiến lên ôm chầm lấy anh ta, không nói một lời áp sát vào lồng ngực từng vạm vỡ của anh ta, mùi hương cơ thể của anh ta vẫn như ngày nào, không khói thuốc không rượu chè không có bất kỳ thói quen nam tính nào khiến anh ta gần như không có mùi hương, nhưng đó lại chính là mùi hương độc nhất vô nhị của anh ta. Lúc này cô mới nhớ ra, bao nhiêu năm nay cô vẫn luôn sâu sắc vương vấn người đàn ông này. Vào những lúc cô đơn độc nhất, anh ta chính là chỗ dựa trong lòng cô. Cô cũng từng thỉnh thoảng mường tượng về mái ấm của anh và cô...
Bác sĩ Ngô cảm nhận được sự mường tượng của Vạn Hồng. Chuyến này anh ta không đến uổng công rồi.
Bác sĩ Ngô đi theo Vạn Hồng đến căn phòng kho rộng bốn mét vuông, trong phòng thoang thoảng mùi thơm dịu của hoa ngọc lan. Kiểm tra cẩn thận một lượt, Bác sĩ Ngô vừa tháo găng tay vừa bước ra, nói: "Vẫn là cái dạng 㞗 đó."
“Anh nhỏ tiếng chút đi!” Vạn Hồng bám sát theo sau.
Cơn thịnh nộ của anh ta bùng phát, không những không nhỏ tiếng lại còn gân cổ lên: "Có tiến triển 㞗 gì chứ! Vì hắn ta mà em lãng phí bản thân bao nhiêu năm nay, mới hơn hai mươi tuổi đã thành một bà cô già tóc bạc!" Giọng nói của Bác sĩ Ngô dội xuống nền đá xanh, lại bật ngược lên trần nhà, rồi giống như quả bóng bàn liên tục dội qua dội lại hai bên vách tường hành lang.
Cơn giận bỗng dưng bùng phát lớn đến thế của Bác sĩ Ngô khiến Vạn Hồng không tìm ra bất kỳ thái độ nào để ứng phó, chỉ có thể cầu xin anh ta rủ lòng từ bi, hạ nhỏ giọng xuống, tránh để Trương Cốc Vũ nghe thấy.
“Hắn ta nghe được cái 㞗 gì chứ!” Sau khi tốt nghiệp cao học, Bác sĩ Ngô làm giảng viên một thời gian, bây giờ vừa học tiến sĩ vừa làm lâm sàng, đã trở thành anh hùng thời đại này, mỹ nhân mặc sức anh ta lựa chọn, lẽ ra anh ta không nên bất mãn, nhưng lúc này anh ta lại chính là một kẻ bất mãn. “Chính vì hắn ta, mà tóc em cũng bạc trắng cả rồi!”
Vạn Hồng bất động tại chỗ. Anh ta lại một lần nữa nhắc đến mái tóc bạc của cô. Tóc cô thực sự đã bạc rồi sao? Một tháng trước, đám người quay phim cắt tóc làm tóc cho cô, chẳng có ai nhắc đến sự bất thường trên tóc cô cả. Có lẽ những người đó giáo dưỡng tốt, không nhắc đến khuyết điểm của người khác, giống như nhìn thấy di chứng đậu mùa thì không thể nói là "rỗ mặt" vậy.
Bác sĩ Ngô đã bước đi dọc theo hành lang tối tăm hướng về mùa thu tươi đẹp đầu thập niên 80 ở cuối đoạn đường.
Bác sĩ Ngô tuy lén lút hờn dỗi với Vạn Hồng, nhưng đối ngoại vẫn giúp đỡ cô. Cũng giống như nhà báo Trần giúp cô vậy. Nhà báo Trần vừa về đến Bắc Kinh liền viết ra bài phóng sự đó, đặt tên theo ý của Vạn Hồng là "Người anh hùng bị lãng quên". Thế nhưng bài viết này lập tức trở thành một vết xe đổ lớn trong sự nghiệp nhà báo huy hoàng của anh ta, bị tổng biên tập của mấy tờ báo lớn từ chối đăng bài, khuyên chân thành anh ta nên dùng chất liệu này để viết tiểu thuyết ngụ ngôn. Các tổng biên tập vô cùng khách sáo, nhưng đều ngầm ám chỉ với nhà báo Trần rằng, với tư cách là một nhà báo công huân, anh ta đã quên mất chuẩn mực thiêng liêng nhất của người làm báo: tôn trọng sự thật, tôn trọng khoa học. Nhà báo Trần đã gọi điện thoại đường dài cho Vạn Hồng, nói rằng anh ta sẽ tiếp tục nỗ lực, phấn đấu để bài phóng sự này được đăng tải. Anh ta nói dù anh ta ở đâu, Vạn Hồng vẫn sẽ luôn nhận được sự đồng cảm và ủng hộ của anh ta. Bác sĩ Ngô cũng giống như nhà báo Trần, yêu ốc trạch ô mà đứng về phía Vạn Hồng trước mặt lãnh đạo bệnh viện, cùng cô đồng tâm hiệp lực lập nên mặt trận thống nhất tranh giành lợi ích cho Trương Cốc Vũ.
Ngay vào ngày thứ hai sau khi Bác sĩ Ngô đến Bệnh viện 56, mấy bệnh nhân chạy đến phòng kho nhỏ, khiêng chiếc ti vi chín inch đang phát bản tin cho Trương Cốc Vũ đi mất, bởi vì bọn họ nghe nói tối hôm đó đội tuyển bóng đá Trung Quốc sẽ đấu với Ả Rập Xê-út. Bọn họ bắt lãnh đạo bệnh viện phân xử, tại sao một người thực vật chẳng khác gì một củ bắp cải khổng lồ lại được độc chiếm một chiếc ti vi. Ban quản lý đã phán quyết giao chiếc ti vi trắng đen chín inch cho mấy bệnh nhân đó. Ngày hôm sau, Vạn Hồng cùng Bác sĩ Ngô đến văn phòng vị chính ủy mới nhậm chức. Chính ủy mới và viện trưởng cũ, cộng thêm bộ phận chính trị, ban quản lý, tổng cộng tầm hai mươi người tổ chức một phiên điều trần cho Vạn Hồng và các bệnh nhân. Vạn Hồng chỉ có một câu nói: "Đại đội trưởng Trương Cốc Vũ không phải là người thực vật."
Mọi người nể mặt "Thiên thần bình thường" của cô, khách sáo mời cô đưa ra sự thật, giảng giải đạo lý. Vạn Hồng vừa đau lòng vừa kỳ lạ, chẳng lẽ bọn họ không nhìn thấy sự thật? Đạo lý còn cần cô phải giảng giải nữa sao? Người thực vật chẳng lẽ lại biết nổi giận? Giận đến mức đánh ngã cả giá truyền dịch? Giả như anh ấy xúc động đến mức nắm chặt tay một người không buông, các người còn dám gọi anh ấy là người thực vật nữa không?!
Mọi người ôm tay trước ngực, vắt chéo chân, người hút thuốc thậm chí còn quên cả gạt tàn. Bác sĩ Ngô hắng giọng một tiếng. Vạn Hồng nhìn anh ta như vớ được cứu tinh, anh ta lại chỉ đầy vẻ cảm thông nhìn cô một cái.
"Đồng chí Tiểu Vạn," Trưởng ban quản lý lên tiếng, "chỉ là trông coi mấy chiếc bàn thôi, trông mấy năm trời, nhìn cũng sẽ thấy chúng thuận mắt hơn những chiếc bàn khác."
Một cán bộ tuyên truyền nói: "Vạn Hồng là niềm tự hào của bệnh viện chúng ta, nếu không thì bệnh viện nằm giữa chốn thâm sơn cùng cốc này của chúng ta sao có thể lên ti vi, lên đài phát thanh được chứ?"
Bác sĩ Ngô trừng mắt lườm anh ta một cái, đồng thời đá nhẹ vào chân Vạn Hồng, Vạn Hồng ngẫm nghĩ lại lời của người cán bộ kia liền hiểu ra. Ý anh ta là: Cô Vạn Hồng đừng có tham lam quá, trên người một tên người thực vật mà vớt vát được bao nhiêu trận đại thắng chính trị rồi? Nên dừng lại ở đây thôi. Chính những lời lẽ mỉa mai bóng gió của cán bộ tuyên truyền đã chọc giận Bác sĩ Ngô, anh ta nói với Vạn Hồng: "Chẳng phải em có nhân chứng đó sao?"
Chính ủy mới cất tiếng hỏi: "Ai là nhân chứng?"
Bác sĩ Ngô vỗ vào lực lưỡng chiếc ngực hơi phì nhiêu của mình: "Tôi tính là một." Anh dùng một loạt các thuật ngữ học thuật, cộng thêm vài từ ngoại lai học được ở trường đại học, thuật lại vụ tai nạn xảy ra vào năm Trương Cốc Vũ nhập viện: sự thay đổi của điện não đồ xuất hiện khi ngón tay bị kẹp vào giường sắt. Anh nói mình không phải là nhân chứng duy nhất, còn có nhân chứng quan trọng hơn anh: con trai của Trương liên trưởng.
Lời khai của Đậu Phộng sẽ là cọc tiêu chí mạng của Vạn Hồng. Khi cậu bé được đưa đến phòng họp của cơ quan bệnh viện, toàn bộ khuôn mặt đều nằm sau lớp băng gạc, chỉ còn lại hai hàng răng và một đôi mắt. Vì đánh nhau quá dũng mãnh, đầu và mặt cậu bé bị đá đập ra mấy cái lỗ, khâu mười mấy mũi. Cậu đứng ở cửa, hai con mắt đen như lỗ châu mai của lô cốt, phóng ra một chùm ánh mắt hướng về mỗi người trưởng thành. Dù gọi thế nào cậu cũng nhất quyết không chịu bước vào, một chân ở trong ngưỡng cửa, một chân ở bên ngoài, dường như sẵn sàng quay đầu bỏ chạy bất cứ lúc nào nếu thấy có lỗi với ai.
Vạn Hồng bảo Đậu Phộng kể cho các chú các bác nghe cảnh tượng ngày hôm đó trên núi khi cậu nhận cha.
Đôi mắt đen của cậu bé lại liên tục càn quét mọi người trong cái lô cốt màu trắng bằng vải gạc.
"Có phải bố cháu nắm chặt tay cháu, cháu muốn rút ra cũng không được không?" Vạn Hồng gợi mở.
Đậu Phộng cúi đầu, nhìn ngón chân mình thò ra khỏi đôi giày vải quân dụng quá khổ. Mẹ cậu dùng quần áo quân phục cũ và giày quân đội cũ đổi lấy đôi giày mới bảy phần, để Tiểu Kiều sư phụ đi trước, rồi mới đến Đậu Phộng đi lại giày của Tiểu Kiều sư phụ.
"Đậu Phộng, hỏi cháu đấy." Viện trưởng già nói. Ông sắp nghỉ hưu, thái độ là cầu an vô sự.
"Đúng đấy, trẻ con, nói sai chú cũng không trách cháu đâu." Trưởng khoa Tuyên truyền nói.
Vạn Hồng lại thay Đậu Phộng thuật lại tình hình ngày hôm đó: Cậu đã bị bố nắm chặt tay thế nào, bóp ra bốn vết ngón tay trắng bệch ngả xanh. Sau đó, khi đi ra ngoài lều, ngoảnh lại nhìn thấy giữa môi bố mọc ra một bọt khí lớn.
"Nào, Đậu Phộng, nhóc con cháu trí nhớ tốt hơn tôi, tôi chắc chắn không nhớ rõ bằng cháu, cháu đã nói gì với bố cháu?" Vạn Hồng lúc này đã đi đến trước mặt Đậu Phộng, ngồi xổm xuống, "Lúc đó cháu khóc, có phải không?"
Đậu Phộng không gật đầu cũng không lắc đầu, hai cái răng cửa to vốn quen thỉnh thoảng lộ ra ngoài môi nay đã biến mất. Các cậu bé đều so kè sự kiên cường, trước mặt mọi người thừa nhận mình khóc chẳng khác nào vạch trần điểm yếu. Vạn Hồng mỉm cười, lại hỏi: "Cháu nói với bố về thành tích học tập, còn gì nữa?"
Bác sĩ Ngô nói: "Nắm chặt tay con trai mình, nhất định không chịu buông, chỉ riêng chi tiết này thôi đã nói lên rất nhiều vấn đề rồi. Này, Đậu Phộng, bố cháu có nắm tay cháu không hả?"
Viện trưởng già có tinh thần hơn ban nãy. Dù sao ông cũng xuất thân là bác sĩ, đối với những điều nghi vấn và kỳ tích y học vẫn còn một trái tim tò mò trẻ trung. Cái cổ đầy mỡ của ông rướn về phía Đậu Phộng. Dường như chỉ cần miệng Đậu Phộng mở ra, hai chiếc răng cửa lớn lộ ra, một điều nghi vấn lớn lao sẽ được phơi bày trước thiên hạ.
Răng cửa của Đậu Phộng lóe lên ở cái lối ra vào do băng gạc tạo thành. Cái chân bước vào cửa lúc nãy của cậu đã đứng song song với cái chân ngoài cửa, đều ở bên ngoài cửa. Vạn Hồng vẫn ngồi xổm trước mặt cậu, hoàn toàn không vội.
"Đậu Phộng, không ai dám làm gì cháu đâu, nói đi." Vạn Hồng dùng giọng điệu học được ở Vân Nam để nói.
Cậu bé lầm bầm một câu gì đó. Mọi người nhìn tôi, tôi nhìn người. Chỉ có một mình Vạn Hồng nghe rõ lời cậu. Cô từ từ chống hai đầu gối đứng dậy. Đợi bóng tối trước mắt tản đi, cô nói: "Mẹ Đậu Phộng không cho nó nói."
Viện trưởng già nói: "Bác viện trưởng, chú chính ủy đều ở đây cả, nói! Cháu sợ mẹ hay là sợ chúng ta?"
Cậu bé lại lầm bầm một tiếng. Vạn Hồng nghe thấy cậu lầm bầm là: "Mẹ tôi."
Cô và bác sĩ Ngô dùng ánh mắt trao đổi với nhau một câu: "Việc này phải làm sao đây?"
Vạn Hồng đã nghĩ thông suốt vì sao Ngọc Chi không cho con trai làm chứng sau khi toàn bộ sự việc qua đi. Hễ làm chứng thì chuyện sẽ lớn lên. Trương Cốc Vũ liên trưởng không phải người thực vật, mà là một con người có linh hồn, có thể xác, có tình cảm, chỉ là tứ chi bất tiện, miệng không thể nói, thế thì quan hệ không công khai giữa cô và Tiểu Kiều sư phụ sẽ không còn được mọi người dung thứ nữa. Hưởng lương, trợ cấp, quân phục, phiếu lương thực, phiếu dầu, phiếu vải của chồng, thế nhưng lại coi chồng như liệt sĩ sống (nếu là liệt sĩ đã hy sinh thì ít nhất cô ta cũng dẫn con trai đi tảo mộ), đêm đêm sống chung một nhà với người đàn ông khác, đó chính là tội phá hoại hôn nhân quân nhân, mà tội đó thì phải ngồi tù đấy.
Vẫn là chính ủy mới có cách. Ông gợi ý Đậu Phộng đi thăm bố một chút, nhận lỗi với bố, hứa sau này không bao giờ đánh nhau với người ta nữa.
Mọi người đều đứng dậy, từ phòng ban viện đi về hướng phòng bệnh khoa thần kinh. Đậu Phộng đi cuối cùng, Vạn Hồng và bác sĩ Ngô một người đi bên trái cậu, một người đi bên phải cậu. Từ phòng ban viện đến phòng bệnh khoa thần kinh phải đi qua sân vận động, mấy bệnh nhân nhẹ và y tá nam đang chơi nhạc cụ, mấy y tá nữ ngồi dưới bóng râm thêu khăn trải bàn, rèm giường, người nọ kẻ kia tranh cãi bâng quơ với các bệnh nhân nam. Thời tiết vẫn rất nóng, những cơn mưa xối xả đánh rụng những bông hoa cũ, trên cành lúc này đã mọc lên những bông hoa mới, lại nở rộ như lửa hoang.
Từ viện đi suốt dọc đường, hơn hai mươi người đã biến thành hơn bốn mươi người. Mọi người nghe ngóng viện trưởng, chính ủy, bác sĩ Ngô nổi tiếng làmùm xùm lên như vậy để làm gì, liền lập tức tự động đi theo sau. Sau đó mọi người cũng không thưa không hỏi nữa, náo nhiệt có đông người đi xem như vậy thì chắc chắn là náo nhiệt thật, chen vào thì không sai được. Đi qua sân vận động, các y tá nữ kéo theo những tấm đan móc giống như tấm lưới lớn, cũng đi theo, các bệnh nhân nam, y tá nam cầm đàn nhị, kèn harmonica, chen chúc cười cợt với các y tá nữ, ào ạt kéo vào hành lang u ám của khoa thần kinh.
Tiếng bàn tán của mọi người rất lớn. Ai nấy đều đang đặt câu hỏi, nhưng lại không biết rốt cuộc là đang hỏi ai, ai nấy đều đang giải đáp, nhưng cũng không biết mình đang giải đáp cho ai. Để câu hỏi hoặc câu trả lời của mình có thể lọt vào tai người khác, mỗi người buộc phải nâng cao giọng hơn nữa.
"Ai là người thực vật anh hùng thế?"
"Sao chỉ có mỗi anh là không biết hả? Đều nằm ở đây mấy năm nay rồi."
"Họ gì thế?"
"Mặc kệ anh ta họ gì!"
"Rốt cuộc là anh hùng hay là người thực vật?"
"Giống hệt như cái cây ấy!"
"Người đeo kính bên cạnh y tá Vạn là ai thế?"
"Người đeo kính dữ dội lắm, quát anh 'tránh ra tránh ra'!"
"Chen chết ông rồi!"
"Chen cho người tàn tật ngồi dậy luôn rồi kìa!"
Tiếng nói chuyện của mọi người đã nhấn chìm toàn bộ lời của viện trưởng già. Thế nên lời "lên phía trước đi!" mà viện trưởng già nói với Đậu Phộng và Vạn Hồng chẳng ai nghe thấy cả.
Bác sĩ Ngô vác Đậu Phộng lên vai, chen qua giữa những bờ vai với bờ vai, đôi chân với đôi chân. Bác sĩ Ngô chỉ vào bóng dáng đang nằm trong chiếc lều ở phòng chứa đồ và nói với Đậu Phộng: "Đi đi, bố cháu đang đợi cháu kìa."
Câu nói mà bác sĩ Ngô nói với Đậu Phộng đã bị những lời đại loại như "Đứa trẻ này là ai thế?", "Sao không có mặt mũi gì thế?", "Mặt bị lợn rừng gặm à? Quấn cái băng gạc to thế?", "Có phải con của người thực vật anh hùng không?", "Người thực vật mà cũng sinh được con á?", "Cây bồ kết còn kết hạt cơ mà!" chôn vùi ở tận cùng bên dưới, cậu bé chỉ cảm thấy bác sĩ Ngô nhẹ nhàng đẩy mình một cái về hướng chiếc giường.
Vạn Hồng cũng chen tới. Lúc này cô và bác sĩ Ngô đứng bên cửa, đằng sau là viện trưởng và chính ủy. Viện trưởng và chính ủy đã trở thành cánh cửa thực sự, chặn dòng người đang ào ào kéo tới qua lại ở hành lang.
Tổng cộng chỉ cần ba bước là Đậu Phộng có thể đi đến bên giường bố. Chiếc màn lúc nấy đã biến thành màu nâu nhạt, thậm chí chút màu xanh lam nhạt ở những nếp gấp cũng đã tan biến hoàn toàn. Chỉ có khẩu hiệu "Kính chào đồng chí Trương Cốc Vũ anh hùng" trên đỉnh màn là vẫn còn phân biệt được. Lúc này, Trương liên trưởng nằm nghiêng, tầm nhìn của anh phẳng lặng như tờ, trong tầm nhìn có mặt sàn lát đá được mài nhẵn như ngọc bích, có đáy thùng đựng chất thải màu trắng, có một góc giá sách nhỏ, trên đó đặt một chồng tạp chí đã đọc. Thế giới thính giác của anh vô cùng tạp nháo, nhưng tiếng của Vạn Hồng đã được anh phân tách ra từ trong đó. Anh nghe thấy giọng nữ ngày nào cũng nói chuyện với anh, đọc sách cho anh, đọc những bức thư ngày cũ cho anh nghe nói rằng: "Sao lại đứng im thế? Đi về phía trước đi, Đậu Phộng."
Vạn Hồng cho rằng trong tầm nhìn tĩnh lặng của Cốc Mê ca của cô lúc này đã xuất hiện đôi bàn chân vấy bẩn lấm lem của con trai. Lại không đi tất, phần da ở chỗ tiếp giáp giữa cổ chân và mu bàn chân đã già cỗi, vừa đen vừa thô ráp, đôi giày vải quân dụng quá khổ, rách rưới vô cùng chói mắt chói tim: cho dù có cho đứa trẻ đi giày quân đội cũ thu hồi, thì cũng có thể đổi lấy cỡ nhỏ từ chỗ nữ binh, để đứa trẻ đi vừa vặn hơn một chút. Do đó Vạn Hồng nhìn thấy, tầm nhìn của Cốc Mê ca đã mất đi sự tĩnh lặng, theo những bước chân đi giày quân dụng rách rưới tiến lại gần, khung cảnh tĩnh vật được xếp bởi mặt đất đá xanh, thùng tráng men trắng, một chồng tạp chí đã bị xáo trộn. Tầm nhìn này đã không nỡ nhìn thấu.
Đậu Phộng dừng lại bên cạnh bố.
Vạn Hồng bước lên, điều chỉnh lại tư thế của Trương Cốc Vũ, để anh đổi thành tư thế nằm ngửa, lại vặn cao đầu giường bằng sắt trắng lên, khiến anh nửa dựa nửa ngồi. Tiếng bàn tán của mọi người nhỏ dần.
Vạn Hồng khẽ nhắc nhở Đậu Phộng: "Gọi bố một tiếng đi nào."
Đậu Phộng nhìn thoáng qua những người ngoài cửa, lại nhìn người bố đang đờ đẫn nhìn chằm chằm về một nơi không xa không gần. Cậu liếm liếm môi. Khuôn mặt bố rất nhẵn nhụi, phần cằm, môi trên, mai tóc bị dao cạo rà qua có một tầng màu xanh rất đẹp. Trông bố trẻ hơn mẹ Ngọc Chi nhiều. Lúc này đầu mày anh hơi nhíu lại, dường như có việc lớn nào đó đang làm anh phiền lòng.
Viện trưởng già ngoài cửa lên tiếng, bảo Đậu Phộng gọi bố một tiếng, rồi đi nắm tay bố.
Tiếng "bố" mà Đậu Phộng gọi còn nhỏ hơn cả muỗi. Nhưng Trương liên trưởng chắc chắn đã nghe thấy, bởi vì đầu mày anh lập tức giãn ra, lông mi cụp xuống. Vạn Hồng nhìn bác sĩ Ngô, bác sĩ Ngô đang nhìn cô. Ý của hai người đều hiểu rõ lẫn nhau: Anh thấy chưa? Thấy rồi. Em cũng thấy chứ? Đương nhiên.
Hành lang gần như trở nên yên tĩnh. Những lời thì thầm truyền tiến triển của kịch nghệ trong phòng chứa đồ ra bên ngoài từng lớp một: "Thằng bé chạy đến tận chân giường rồi..." "Hình như gọi bố nó rồi..." "Sắp nắm tay kìa..." "Bố là người thực vật thảm hại quá, sinh được đứa con, con gọi mà bố chẳng nghe thấy..."
Lúc này Vạn Hồng nghe thấy tiếng một người phụ nữ lao đến rất nhanh. Tiếng hét của Ngọc Chi gào thét xé rách sân vận động: "Vạn Hồng! Mày đem con tao đi làm gì thế?! Đậu Phộng!" Ngọc Chi còn nhanh hơn cả tiếng thét của chính mình, đã đến hành lang phòng bệnh khoa thần kinh. Vừa hét cô ta vừa vươn cả hai tay gạt ra, gạt mọi người sang hai bên, tự gạt cho mình một con đường thẳng tắp, đâm thẳng vào tận cùng hành lang. Trong cơn hoảng loạn, khuôn mặt tròn mà viện trưởng quen thuộc bị cô ta nhìn thành một nhúm xa lạ, ánh mắt không thèm dừng lại, xông thẳng vào phòng chứa nhỏ. Đầu và mặt của con trai Đậu Phộng bị băng gạc trắng quấn lại trông giống như một ngón cái khổng lồ. "Ngón cái" này lập tức dựng thẳng đơ, càng ngày càng đơ ra theo từng bước tiến lại gần của người mẹ.
Ngọc Chi hỏi: "Mày chạy đến đây làm cái gì thế?!" một bước cúi người, vươn tay túm lấy Đậu Phộng.
Không hiểu vì sao, Đậu Phộng chỉ quay ngoắt mặt về phía người bố đang nửa dựa nửa ngồi trên giường. Có lẽ giống như tất cả những đứa trẻ khác, ở giữa hai bậc sinh thành, Đậu Phộng cũng biết cách chơi trò chính trị, dựa dẫm vào người này, đả kích người kia.
Vạn Hồng ngăn Ngọc Chi lại và nói: "Để đứa nhỏ nhìn bố nó một chút..."
Cái đầu uốn xoăn tít của Ngọc Chi hất lên một cái: "Mày ôm cái tâm địa gì hả? Muốn cho đứa trẻ gặp ác mộng à?! Lần trước từ trên núi về, cứ như quỷ ám ấy, đêm nào cũng đái dầm!"
Bác sĩ Ngô nói: "Chúng tôi chỉ cần một phút thôi..."
Ngọc Chi nói: "Mày là ai?"
Viện trưởng già nói: "Đây là thầy Ngô của trường y tế số 2..."
Ngọc Chi nói: "Trường y số 2 là cái gì?"
Người xem náo nhiệt bên ngoài lớn tiếng nói: "Trường y số 2 mà cũng không biết!"
Ngọc Chi cứ thế kéo con trai đi ra ngoài, miệng nói: "Y số 2 y số bé, không thèm biết!"
Đậu Phộng vặn cổ một góc một trăm tám mươi độ, một tay đi kéo cán màn. Trẻ con trong những hoàn cảnh thế này hiểu rằng, một khi đã khơi mào mâu thuẫn giữa bố mẹ thì bản thân sẽ được cứu. Thế nên cậu liều mạng ngoảnh đầu hướng về phía bố, cái tay đang níu lấy cán màn làm nổi lên một cơn gió lớn trên tấm màn.
Vạn Hồng lại nhìn bác sĩ Ngô. Bác sĩ Ngô liên tục "hừ hừ" cười bằng mũi: Vở kịch bi thương nực cười này nên hạ màn rồi. Vạn Hồng muốn anh đi xem Trương Cốc Vũ, nỗi bi thương sâu sắc nhường ấy nổi bồng bềnh trong đôi mắt anh. Bởi vì Ngọc Chi từ lúc bước vào phòng chứa nhỏ cho đến tận bây giờ chưa từng nhìn Cốc Mê ca của cô ta lấy một cái. Ngọc Chi đã vô tình chọc thủng lớp giả tượng mà Vạn Hồng gây dựng bấy lâu nay, cái giả tượng vợ chồng hòa hợp được tạo nên bằng cách đọc từng bức thư Ngọc Chi từng viết cho Cốc Mê ca.
Sức lực của Đậu Phộng thật đáng kinh ngạc. Cán màn được buộc bằng dây thép cuối cùng đã bị cậu kéo đổ.
Bên ngoài cửa vô duyên vô cớ reo hò một tiếng. Chiếc màn bay phấp phới phủ lên người Trương liên trưởng.
Bàn chân của Đậu Phộng đã rút ra khỏi đôi giày quân đội rách rưới quá khổ, nhưng chiếc giày đó vẫn giúp cậu đứng vững, tì chặt vào chân giường. Thấy Ngọc Chi sắp kéo Đậu Phộng ra khỏi cửa, cậu bé phát ra một tiếng hét:
"Bố— ơi!"
Tiếng hét này không giống với giọng của Đậu Phộng, non nớt hơn nhiều, có vẻ như chỉ mới ba, bốn tuổi, là tiếng hét bị kìm nén lại lần đầu tiên Đậu Phộng nhìn thấy bố. Lúc ấy cậu hơn ba tuổi, cùng mẹ từ quê nhà Vân Nam đến thăm bố, nhìn thấy người bố bất động không nói một lời, bèn cất tiếng "bố— ơi" đó đi, trì hoãn đến tận bây giờ mới gào lên. Nói cách khác, sự thừa nhận thực sự của cậu đối với bố chính là khoảnh khắc này. Sự nhận nhau thực sự của cậu và bố cũng là khoảnh khắc này. Cho nên tiếng "Bố— ơi!" của cậu gọi đến mức viện trưởng già mập mạp cũng phải cúi đầu, gọi đến mức những lời đàm tiếu trong hành lang chìm xuống.
Tiếng hét của Đậu Phộng còn chưa dứt, cái cán màn cuối cùng lỏng lẻo sắp đổ cuối cùng cũng sụp xuống. Chiếc giường sắt trắng liền trở thành một con thuyền hạ buông cánh buồm, lặng lẽ trôi nổi ở đó một cách tự do.
Ngọc Chi cuối cùng cũng kéo được con trai ra khỏi cửa phòng chứa nhỏ, một tay dùng sức gạt đám đông, làm tuột một chiếc rèm giường lớn do một y tá nữ đan móc chín mươi chín phần trăm, cơ bản đã hoàn thành, lúc này đang vắt trên vai cô ta, nữ y tá luống cuống kéo tấm vải giống như cái lưới đó lại, Ngọc Chi và Đậu Phộng luống cuống muốn chui ra từ trong lưới, càng giằng co càng rối tung lên, tấm vải móc trắng dần dần bị kéo đen đi, những mũi kim bị giằng tuột được Ngọc Chi mang theo đi về phía trước, một sợi chỉ ngoằn ngoèo và một cây kim móc theo hai mẹ con đi qua sân vận động, đi qua bức tường hoa giấy rực lửa như sao cháy, đi về hướng khu gia thuộc. Sợi chỉ đó rất chắc, mãi không đứt, giọng của Đậu Phộng cũng rất chắc, mãi không khản.
Mọi người giải tán, tiếng hò hét vẫn còn vương vấn trong không gian.
Mọi người giải tán sạch sẽ để lại bác sĩ Ngô và Vạn Hồng trong phòng chứa đồ. Vạn Hồng vặn chiếc đài bán dẫn nhãn Hồng Đăng nhỏ, hy vọng tiếng ca của nó xóa sạch tiếng hét của Đậu Phộng, để tránh làm người bố đau lòng. Đài bán dẫn đang hát: "Tương lai của chúng ta, trên cánh đồng hy vọng..."
Bác sĩ Ngô bước qua, trong tay đã cầm sẵn một chiếc khăn tay. Anh nhét chiếc khăn tay cho Vạn Hồng. Vạn Hồng thậm chí còn không quay đầu lại, trực tiếp dùng khăn tay của anh lau mắt, hai má, cằm. Khoảng thời gian bật đài chọn sóng đó, nước mắt cô đã chảy ngược vào cổ. Nỗi uất ức tày trời, chỉ có bác sĩ Ngô là hiểu.
Bác sĩ Ngô mấy lần muốn mở miệng nói gì đó, đều bị ánh mắt Vạn Hồng ngăn lại. Khi cô dựng thẳng cột màn chống muỗi lên, thì phát hiện một góc màn bị cái gì đó vóc lại. Nhìn kỹ lại, góc màn đó đang quấn chặt trong tay Trương Cốc Vũ. Phải nói rằng, Trương Cốc Vũ đã túm chặt góc màn chống muỗi trong tay. Hoặc là, sự sụp đổ cuối cùng của chiếc màn chính là do anh kéo. Đậu Phộng không chịu rời khỏi anh, đứa con muốn bố làm chủ, liều mạng quay cái đầu quấn băng gạc trông như một ngón cái khổng lồ về phía bố, người bố đã dùng hành động kéo sụp màn cửa để chứng minh sự tồn tại của mình. Thế vẫn chưa đủ sao? Vạn Hồng đưa góc màn bị Trương Cốc Vũ túm chặt trong tay ra cho bác sĩ Ngô xem: Chẳng lẽ bằng chứng này vẫn chưa đủ ư?!
Bác sĩ Ngô nhẹ nhàng nâng bàn tay đó lên. Gân xanh trên tay như rễ cây màu xanh, cắm chặt vào cơ bắp. Cơ bắp hơi phồng lên, từ mu bàn tay cho đến cẳng tay. Việc truyền dịch quá nhiều khiến bàn tay và cánh tay này gần như chi chít những vết thương. Bác sĩ Ngô vòng ra phía bên kia giường, cầm lấy bàn tay bị cụt mất một ngón, cơ bắp lúc này đã lỏng lẻo, kinh lạc cũng không nổi bật rõ ràng bằng bàn tay kia. Chứng minh rằng bàn tay túm lấy tấm màn đó quả thực đang dùng lực. Nó tồn tại ý thức. Hoặc bản năng.
"Rất nhiều loài ruột khoang ở biển đều có bản năng. Bản năng vô cùng cường tráng, cường tráng hơn cả ý thức." Bác sĩ Ngô đứng thẳng người dậy, hai lòng bàn tay hơi dang ra, đeo găng tay phẫu thuật xong cứ dang ra như thế.
Vạn Hồng hiểu rằng sở dĩ anh dang tay ra như vậy là bởi vì anh vừa mới chạm vào dị vật, hoặc thứ mà anh gọi là "loài ruột khoang".
Cô hất cằm về phía bác sĩ Ngô, ra hiệu anh ra ngoài rồi hãy nói.
"Không thể nói lên vấn đề gì lớn đâu. Cho dù nó là một bằng chứng, em cũng không tài nào thuyết phục được ngần ấy người." Bác sĩ Ngô nhìn chằm chằm bàn tay đang túm lấy tấm màn. Anh vẫn dang rộng hai tay, phẩy phẩy hai lòng bàn tay như thể đang đợi người ta hầu hạ mình đeo găng tay hoặc cởi găng tay vậy.
Vạn Hồng cầm một nhúm bông tẩm cồn lớn, kéo bàn tay trái của bác sĩ Ngô lại, lau chùi cho anh. Sau đó, lại đến tay phải.
"Em không vui à?" Từ động thái của cô, anh cảm thấy cô không phải không vui, mà là đang vô cùng phẫn nộ.
Vạn Hồng không nói gì. Cô quay người lại lấy thêm một tập gạc khử trùng từ trong khay của xe điều trị, nhét vào tay anh.
"Đây không phải là một vụ án oan, Trung ương Đảng ban hành một văn kiện là có thể được minh oan." Bác sĩ Ngô nói, cái mũi lại "hừ hừ" một tiếng.
"Anh khuyên em nên từ bỏ đi." Bác sĩ Ngô dùng tay liên tục chà xát một chồng gạc trắng muốt.
Vạn Hồng nghĩ, anh ấy dường như vừa mới chạm vào dị vật loại "loài ruột khoang" nào đó, chứ không phải thứ đã chết, thế nên mới tốn bao nhiêu sức lực để chăm chút đôi bàn tay ấy. Cô liếc nhìn Trương Cốc Vũ. Vài năm trước, mọi người mang theo hoa tươi, ca múa kéo vào phòng bệnh, vây quanh giường bệnh của anh, từng người một luân phiên nắm chặt tay anh. Nghe nói những người đó sau khi trở về đơn vị, lại đi bắt tay với những người không có phúc tự mình đến phòng bệnh, truyền sức mạnh và sự ấm áp của đồng chí Trương Cốc Vũ anh hùng đến cho từng người. Khi đó mọi người còn dựng giường của anh lên, gần như dựng thành chín mươi độ, để anh ngồi thẳng, ăn mặc chỉnh tề, để họ ghim huy chương quân công, huy chương kỷ niệm, hoa giấy đỏ lên ngực anh. Cho dù toàn thân toàn mặt anh đầy vẻ bất đắc dĩ và khinh thường, thì cũng phải lần lượt chụp ảnh chung với anh, hoặc chụp ảnh chung tập thể. Thế nhưng mới có mấy năm trôi qua, anh vẫn là Trương Cốc Vũ, chiến công anh hùng thuở nào vẫn chưa bị xóa mờ, vậy mà ngay cả bác sĩ Ngô cũng coi anh là "loài ruột khoang".
"Nếu như lúc đó em đi cùng anh đến Trùng Khánh, tụi mình sớm đã kết hôn rồi. Chẳng lẽ không phải vì anh ta sao?" Bác sĩ Ngô nói.
Vạn Hồng vô cùng tức giận, "suỵt" một tiếng về phía anh. Bác sĩ Ngô có thể nghe ra Vạn Hồng đã "suỵt" ra những lời cay độc khó nghe đến mức nào. Anh cũng tức giận rồi.
"Em đã hủy hoại anh, Vạn Hồng! Anh hồ đồ tìm một người phụ nữ, hồ đồ lên giường với cô ta! Giả sử anh kết hôn với cô ta, em nhớ đấy, em sẽ còn hủy hoại cả hôn nhân của anh và cô ta nữa, bởi vì chỉ cần em còn sống thì anh sẽ không đối xử tốt với cô ta đâu. Em hủy hoại anh rồi! Có em ở đây, phụ nữ trong thiên hạ dưới mắt anh đều ngu ngốc như thế, thực dụng như thế, xấu xí như thế! Cứ nghĩ đến việc em tìm một thây ma sống, một loài ruột khoang, mà em lại đối xử với anh ta tốt như thế, đổi lại là một người đàn ông sống biết thương yêu chiều chuộng em như anh, em còn không biết sẽ dịu dàng đến nhường nào. Cứ nghĩ đến việc đời này anh không có phúc được sống cùng em, anh còn chẳng bằng một kẻ người thực vật, anh sống sao nổi đây? Đã không thể sống cho đàng hoàng, thì kết hôn với người phụ nữ nào có khác gì nhau? Em nói xem em không hủy hoại anh thì là gì?"
Bác sĩ Ngô dùng hai tay kìm chặt lấy đôi vai cô: "Em cho anh một câu trả lời thật lòng đi: Anh có thua kém cả anh ta không?" Cằm anh hất ngược về phía sau, chỉ vào chiếc giường trên giường, "Em nói thật cho anh biết, không sao cả. Anh chạy một quãng đường xa xôi đến đây thế này, cũng xứng đáng để nghe em nói một câu thật lòng chứ."
Vạn Hồng gạt phăng hai tay anh ra, chạy vụt về phía cửa ra vào. Trong hành lang không một bóng người, đôi dép lê nhựa của cô vang lên lẻ loi trên mặt sàn đá xanh. Dọc đường nhìn thấy vô số tàn thuốc, từng đống vỏ hạt hướng dương, từng mảnh giấy kẹo sáp thô ráp, điều này cho cô biết có bao nhiêu người vừa rồi đã chen chúc trong hành lang để "xem kịch". Những tâm hồn tê dại biết bao, các người nói với họ rằng "Trương Cốc Vũ liên trưởng vẫn còn sống", thì có ích gì chứ? Tê dại như thế, vĩnh viễn không thể nào thấu cảm được cách sống nhạy cảm, mảnh dẻ như Trương liên trưởng. Ngay cả bác sĩ Ngô cũng trở nên thô ráp tê dại như vậy, thích nói gì thì nói nấy, Trương liên trưởng cách một bước chân đang nghe anh ta ba hoa chích choè cái gì mà "loài ruột khoang", anh ta đã chiếm tiện nghi Trương liên trưởng không thể nhúc nhích rồi, chứ nếu đổi lại là tính khí nổi tiếng trước đây của Trương liên trưởng, thì sớm đã có một trận đánh nhau xảy ra rồi.
Bác sĩ Ngô gọi với theo Vạn Hồng ngoài khoa thần kinh. Trời đã chập tối, từng đàn chim kêu râm ran bay về tổ. Một thân cây chết bị trận lũ cuốn trượt xuống núi, mục nát răng cưa chằng chịt, khắp mình trong suốt, nằm chéo bên hồ quả óc chó nước dâng cao, bóng tối chạng vạng dường như tỏa ra từ những chiếc hốc rỗng của thân cây chết đó.
Vạn Hồng dừng chân bên hồ quả óc chó. Nhiều năm trước cô và bác sĩ Ngô thường đến đây tản bộ. Khi ấy Trương Cốc Vũ liên trưởng là người mai mối và nhân chứng cho tình yêu của họ. Khi đó Vạn Hồng thường nghĩ, trong lòng Trương liên trưởng có lời muốn nói, trong thân thể có hành động, cô sẽ giúp anh hô lên, cử động lên. Cô không được thì còn có bác sĩ Ngô. Trương liên trưởng quen làm việc nặng, quen hô khẩu lệnh, hành động và âm thanh đều bị giam hãm trong thân thể cao một thước bảy sáu, nặng một trăm hai mươi cân, sao mà chịu thấu chứ? Vạn Hồng và bác sĩ Ngô luôn nghĩ ra cách, để những hành động và âm thanh đó được giải phóng. Sinh mệnh chẳng phải có năng lượng, có sóng, lại còn có điện nữa sao? Đây chẳng phải là những điều mà bác sĩ Ngô và cô đã từng bàn luận bên hồ quả óc chó hay sao? Sẽ có một ngày những hành động sinh mệnh và âm thanh của Trương Cốc Vũ liên trưởng có thể được giải mã thông qua năng lượng, sóng, điện, chứng minh rằng anh đang sống, là một người anh hùng đang sống.
"Xin lỗi, vừa rồi anh nói những lời quá trớn." Bác sĩ Ngô đã vô cùng bình tĩnh.
Mặt hồ quả óc chó sau trận lũ đã thay đổi hoàn toàn, hoàn toàn không phải là phong cảnh trong trẻo thanh tú nhất quán thuở nào, mà là vừa rộng vừa hỗn độn, ngập mất không ít cây quả óc chó chưa trưởng thành. Anh nhặt một quả óc chó xanh lên, ném nó đi như quả lựu đạn, mặt hồ phát ra tiếng "õm" một tiếng. Mở miệng lần nữa, anh càng giống một nhân viên y tế cẩn trọng tỉ mỉ hơn: "Biểu hiện của người thực vật vô cùng kỳ lạ, y học đối với rất nhiều hiện tượng vẫn chưa có lời giải thích hoàn toàn thuyết phục. Trước đây tâm khí của anh quá cao, kiến thức quá ít, cứ muốn lấp đầy khoảng trống, bây giờ xem ra, quá non nớt rồi. Giả sử em đọc những cuốn sách liên quan đến người thực vật đó—khắp thế giới đều có tài liệu, thì sẽ không giữ khư khư quan điểm của mình như vậy đâu."
Hai người đi dọc theo mép hồ quả óc chó. So với hiện tại, buổi tản bộ năm xưa hóa ra lại có vẻ hạnh phúc biết nhường nào. Khi ấy Trương Cốc Vũ là chí hướng chung của họ, là bí mật chung của họ, là thế giới hai người của họ; anh cung cấp cho họ điểm hẹn vô hình, những lời tình tứ của họ là câu hỏi đáp về chuyện đói no lạnh ấm của anh, là sự dò dẫm và khám phá về hỉ nộ ái ố của anh, sự cao cả của anh khiến họ trở nên cao cả, sự vượt lên trên thói đời danh lợi của anh khiến họ không so đo tính toán với thế nhân.
"Sáng mai anh sẽ bắt chuyến xe của bệnh viện đi Tây Xương, rồi từ đó về lại Trùng Khánh." Bác sĩ Ngô nói.
Vạn Hồng không lên tiếng, trong lòng lại thầm cầu xin cho mình một cơ hội: Ở lại thêm mấy ngày đi! Ở lại bầu bạn với em thêm mấy ngày đi!
Búp bê, giọng điệu của bác sĩ Ngô mang theo tối hậu thư.
Vạn Hồng cười bất lực. Cô nghĩ, đi thêm mười bước nữa, cô sẽ tuyên bố quyết định của mình. Đi hai mươi bước rồi, cô vẫn không biết quyết định của mình rốt cuộc là gì. Bác sĩ Ngô chuyển sang kể chuyện khoa điều dưỡng của trường y cũng đang tuyển nghiên cứu sinh, anh có thể viết thư giới thiệu cho Vạn Hồng, giới thiệu cô đi học sâu hơn với tư cách là chuyên gia điều dưỡng người thực vật. Khi đó hai người họ không chỉ lập gia đình, mà còn có thể cùng nhau lập nghiệp.
Vạn Hồng dừng bước. Bác sĩ Ngô quay đầu lại, nhìn ra cô vô cùng động lòng trước viễn cảnh đó. Anh cười cợt có phần trơ trẽn nói: "Ngốc ạ, ngoài anh ra, còn ai xứng đáng với em chứ?"
Nhưng trong đôi mắt của Vạn Hồng, anh nhìn thấy sự hỗn loạn tột độ. Hỗn loạn một chút cũng tốt, vẫn hơn là cô cứ đâm đầu vào bên cạnh Trương Cốc Vũ làm trinh nữ đầu bạc. Anh ép cô thêm một bước nữa, nói: "Cứ thế này đi, nhé? Sáng mai, bưu điện vừa mở cửa là anh sẽ gửi điện thư cho bạn gái của anh, tám chữ: Hủy bỏ hôn ước, áy náy đến chết."
Vạn Hồng bước lên nắm lấy tay anh, chỉ là đầu ngón tay chạm đầu ngón tay. Đầu tim bác sĩ Ngô tê rần lên, giữa họ cái gì cũng nhạy cảm đến mức chết người, điểm đến là dừng, thế nhưng lại còn mê hồn hơn cả đám nam nữ đầu bù tóc rối mồ hôi nhễ nhại lăn lộn mây mưa.
"Vậy sáng mai em báo quyết định cho anh, được không?" Cô nhìn anh.
Bác sĩ Ngô cười cười: "Em có thuốc ngủ không? Bắt anh chờ qua đêm nay thế này, không có thuốc ngủ thì sao mà ngủ nổi?"
Vạn Hồng nghĩ thầm, anh ta còn định uống thuốc ngủ để ngủ cơ đấy. Cô đưa bác sĩ Ngô về nhà khách bệnh viện rồi quay về phòng bệnh đặc biệt. Cô đứng ở cửa nhìn bóng dáng trong chiếc màn. Quạt máy thu nhỏ lắc đầu từ góc tây nam sang góc đông bắc của căn cứ, rồi lại lắc ngược trở lại, cứ ba giây lại lắc ra một cái lắc đầu không đồng ý hoặc không muốn. Đài bán dẫn vẫn phát âm thanh nho nhỏ, phát những đoạn trích và ca khúc chủ đề trong bộ phim "Tiểu Hoa". Cô đứng rất lâu, giống như không dám bước vào vậy. Đối với Cốc Mê ca của cô, đây là một ngày như thế nào chứ: Ngọc Chi kéo Đậu Phộng đi khỏi anh ta, bác sĩ Ngô tuyên bố anh ta chẳng khác gì loài ruột khoang, thây ma sống. Một ngày như thế vẫn chưa kết thúc, sẽ kết thúc ở quyết định cuối cùng của cô. Cô bước tới, tiện tay cầm lấy chiếc đèn pin, vừa mở màn ra cô liền cảm thấy anh hoàn toàn không có chút buồn ngủ nào. Vừa kiểm tra xem có muỗi lọt vào trong màn hay không, cô vừa nói: "Cốc Mê ca, mười một giờ rồi, ngủ thôi." Cô cảm thấy bản thân mình sao mà giả dối thế, gan nhỏ không bằng gan gà. Cốc Mê ca đương nhiên vẫn luôn đợi cô, đợi đến mức ruột gan nóng bỏng, nóng ruột đến mức không ngủ được, thế nhưng cô lại không dám nói thật với anh, giống như tất cả những người phụ nữ yêu đương bắt cá hai tay. Đêm nào mà cô chẳng đến bên giường đọc sách, niệm thư cho anh nghe (mặc dù một số bức thư đã được đọc đi đọc lại nhiều lần), thì ngày hôm đó sẽ không có kết luận, thiếu một dấu chấm câu. Vẫn còn một tiếng nữa, ngày hôm nay là kết thúc rồi. Cô nhất định phải đưa ra quyết định trước mười hai giờ. Bác sĩ Ngô đem quân áp sát thành, cô bị ép đến bước đường cùng, không đánh mà hàng.
Cô khép rèm màn lại, nhét gọn viền màn, ngồi xuống ghế, miệng há ra mấy lần, lại ngậm lại. Ngồi một lúc, cô nghe thấy tiếng động nhỏ phát ra từ trong màn, tiếng môi hé mở. Cô lại vén màn lên, phát hiện khắp người Cốc Mê ca đẫm mồ hôi. Cô sờ lên trán anh, ướت sũng: Cô nén một bụng lời, làm cho người có tính khí nóng nảy như anh toát mồ hôi hột.
Cô lau khô mồ hôi trên trán cho anh, lại vắt một chiếc khăn ấm, lau khắp người cho anh. Cô cảm thấy mình càng ngày càng rời xa quyết định cuối cùng đó.
Mười một giờ rưỡi, cô bước vào phòng trực y tá, phát hiện ra tấm ga trên chiếc giường hẹp đã bị tháo ra mang đi giặt rồi, nhưng lại không thay ga sạch lên, để lộ ra mặt giả da. Cô nằm xuống chưa đầy mấy phút, liền bắt đầu trở mình, lớp da thịt hơi đẫm mồ hôi đã dính chặt vào lớp giả da, xé rách "soạt" một tiếng, da người và da nhân tạo xé rách ra, hóa ra cũng rất đau đớn. Cứ cách ba năm phút cô lại xé "soạt" một tiếng như thế, trằn trọc đến hai giờ, triệt để xé rách da thịt mình ra khỏi lớp da nhân tạo.
Đã đến lúc phải lật mình lần thứ hai cho Trương Cốc Vũ rồi. Anh vẫn đầy mồ hôi, Cốc Mê ca tính tình nóng nảy ơi. Đêm nay anh giống như đang chờ một quả pháo lẽ ra phải phát nổ mà mãi không nổ.
Năm giờ sáng, cô lật mình lần thứ ba cho anh, biết là anh đã ngủ thiếp đi, sự sốt ruột đã vắt kiệt sức lực của anh. Bây giờ đến lượt cô sốt ruột rồi. Vẫn còn ba tiếng nữa, bác sĩ Ngô sẽ đến bưu điện phát điện thoại cho vị hôn thê của anh ta, thế nhưng quyết định của cô lại giống như đáp án của một đề thi, trong lòng ngay cả một con số cũng không có. Bác sĩ Ngô tối qua đã nói với cô, anh ta và vị hôn thê đã đặt đồ đạc rồi, nhà gái chuẩn bị bốn chiếc chăn hai đôi gối, đồng nghiệp chuẩn bị một cái bô nhổ bốn chiếc chậu rửa mặt và một bộ nồi sắt lớn nhỏ. Tất cả những thứ đó sẽ biến thành một đống bẽ bàng, một đống vật tư dư thừa cần phải giải quyết hậu quả sau khi bức điện của bác sĩ Ngô đến nơi. Người bỏ lỡ bác sĩ Ngô kiếp này nếu không phải là cô Vạn Hồng, thì chính là người vị hôn thê kia.
Sáu giờ rồi, cô đến nhà khách, đứng trước cửa phòng bác sĩ Ngô rất lâu, đứng cho đến khi hành lang xám xịt chuyển thành màu trắng.
Đầu bên kia của hành lang trắng sáng có một người phụ nữ gánh đòn gánh đi tới, mỗi đầu đòn gánh gánh bốn chiếc phích nước. Ngọc Chi giúp phòng nồi hơi đưa nước sôi đến rồi. Ngay cả thợ nồi hơi cũng có người phụ giúp, nếu cô đi theo bác sĩ Ngô, thì Cốc Mê ca sẽ chẳng còn ai bên cạnh nữa.
Nhân lúc Ngọc Chi khom lưng đặt chiếc phích nước xuống bên cửa phòng, cô vội vàng nhét bức thư viết cho bác sĩ Ngô qua khe cửa, bước qua người Ngọc Chi.
Trời đã sáng hẳn, tiếng kèn thức dậy vang lên thong thả, nước mắt cô tuôn rơi xối xả. Ai có thể biết được cô không nỡ rời xa bác sĩ Ngô đến nhường nào chứ? Bác sĩ Ngô có thể nhìn ra sự không nỡ của cô từ mấy dòng chữ đơn giản trong bức thư của cô không?
Không ngờ cửa phòng bác sĩ Ngô mở ra. Anh lao ra hành lang, đuổi theo Vạn Hồng, trên tay cầm bức thư đó. Mặc dù trong thư cô đã cầu xin anh đừng đến tìm cô nữa.
Bác sĩ Ngô không nói được gì, bèn run run tờ giấy thư đó, để tờ giấy thư lên tiếng. Tờ giấy thư "chúc anh hạnh phúc".
"Tạm biệt." Vạn Hồng khẽ nói. Cô đã lau khô nước mắt rồi.
"Em định một mình..." Bác sĩ Ngô chưa nói hết câu cô đã quay người bỏ đi. Bác sĩ Ngô muốn nói: "Em định một mình tính sao đây?" Cái "tính sao đây" này bao gồm cả việc sống tiếp thế nào, sống hết tuổi trẻ không có tình yêu thế nào, gồng gánh việc chăm sóc đặc biệt cho Trương Cốc Vũ thế nào, một mình chọi số đông chứng minh anh ấy vẫn còn sống thế nào...
Vạn Hồng bước nhanh hơn. Tiếng còi tập thể dục buổi sáng vang lên. Mặt trời mới mọc thấp lè tè, cùng với vầng trăng chưa lặn mỗi người một góc trời. Cô biết mình đang nhỏ dần trong tầm nhìn của anh, cuối cùng sẽ biến mất. Anh sẽ từ bỏ cô. Cuối cùng cô lại trở thành một mình. Một mình thì một mình, ít nhất Cốc Mê ca và cô còn có nhau bầu bạn, tâm ý tương thông.
Lệnh di dời bệnh viện 56 do chính Phó bộ trưởng Tần trực tiếp đến ban bố. Ông lặn lội đường xa từ Thành Đô đến đơn vị cũ của mình, hở miệng ra là nói giọng điệu "nhớ lại năm xưa". Các y tá mới nhập ngũ không biết ông là chính ủy cũ của bệnh viện 56, cũng lơ ngơ tiếp nhận sự hiểu lầm nhiệt tình của ông: "Mấy nhóc tì! Hồi đó mấy đứa còn nhỏ, tham gia chống lũ làm ta lo lắng biết bao nhiêu!"
Phó bộ trưởng Tần lại triệu tập mọi người lại, ngồi thành từng hàng trên chiếc ghế đẩu xếp nhỏ, phía sau là những dãy núi trập trùng, những đỉnh núi nhấp nhô, cây quả óc chó xanh đen đan xen, lộ ra một vùng nước rộng lớn. Có người nói nên gọi nó là biển quả óc chó. Sân bóng rổ vẫn chưa được sửa chữa, bùn đất, đá từ sườn núi trượt xuống, không được dọn ra ngoài, mấy năm nay vẫn được giữ lại như tội chứng của trận lụt.
Nhân viên y tế và công nhân viên của bệnh viện tổng cộng hơn ba trăm người. Những chỗ trống do xuất ngũ, phục viên, thuyên chuyển để lại đều không được bổ sung. Bây giờ thanh niên có rất nhiều ngã rẽ để đi, đi lính không còn khiến người ta thèm thuồng nữa, mà làn sóng du học từ Thượng Hải, Bắc Kinh dần dần lan rộng đến nội địa, tỉnh Tứ Xuyên năm ngoái có một hai trăm người rời đi. Vùng Tây Xương có một người rời đi, cả Tây Xương đều biết tên tuổi của cô ấy. Giống như hồi biết tên tuổi của Trương Cốc Vũ năm xưa vậy.
Vạn Hồng ngồi trên chiếc ghế đẩu xếp bằng vải bạt, nhìn Phó bộ trưởng Tần đằng sau micro, tinh thần phấn chấn hệt như sáu năm trước khi động viên mọi người xuất trận, hoàn toàn là tinh thần của người độ tuổi đôi mươi. Giọng của ông không còn vang được như trước nữa, hở ra là hét khiến tim người ta thắt lại, người ta nghe mà thấy xót xa. Làm việc ở cơ quan làm phó bộ trưởng, rất ít cơ hội được luyện thanh.
Phó bộ trưởng Tần nói, vì để phối hợp với một công trình lớn của sư đoàn tăng cường công binh, bệnh viện 56 sẽ điều động phòng thủ vào trong núi Quý Châu. Địa điểm cụ thể là bí mật quân sự. Bệnh viện 56 sẽ giữ lại một bộ phận làm lực lượng ở lại hậu phương, người thể chất yếu, con cái nhiều, trên có già dưới có trẻ thì có thể làm đơn xin ở lại hậu phương. Bệnh viện mới đang trong quá trình xây dựng, doanh trại và phòng bệnh đều rất có hạn, thế nên sự nhiệt tình của mọi người ông hiểu, nhưng xuất phát chỉ có hai trăm người, không thể thừa một người nào.
"Đây là một trận chiến lớn, trận chiến ác liệt, chỉ có thể do '56' với truyền thống vinh quang của chúng ta ra trận chiến đấu! Các đồng chí, tôi đi đến đâu, cũng vì mình là người của '56' mà tự hào! '56' vinh quang của chúng ta đã đạt được bao nhiêu lá cờ đỏ rồi? Toàn viện nhân viên y tế mỗi người làm một mặt chăn cũng dùng không hết!"
Vạn Hồng biết hơn một nửa số cờ đỏ là nhờ vào việc điều trị chăm sóc Trương Cốc Vũ liên trưởng anh hùng mới có được.
"Bây giờ, các đồng chí tình nguyện tham gia điều động phòng thủ, xin hãy giơ tay lên!" Phó bộ trưởng Tần gầm lên.
Mấy bàn tay trẻ tuổi giơ lên.
Phó bộ trưởng Tần tưởng ý mình bị hiểu lầm, bèn giải thích lại một lần nữa, nhân viên y tế tình nguyện đi vào núi Quý Châu giơ tay trước, chứ không phải là người tình nguyện ở lại hậu phương.
Những người ngồi thành từng hàng trên chiếc ghế đẩu xếp nhìn nhau, xác nhận lại thính lực của mình cả hai lần đều bình thường. Tay họ vẫn cầm nhánh cây nhỏ vẽ vòng tròn trên mặt đất, viết những chữ vô nghĩa, hoặc tháo dây chun trên bím tóc ra xoắn hoa, hoặc dùng mũ quạt gió, vẫn chỉ có mấy chùm nắm đấm mười sáu, mười bảy tuổi đó giơ cao giữa đám đông.
Phó bộ trưởng Tần có chút thất vọng. Nhưng ông là người theo chủ nghĩa lạc quan, lại rất biết thấu hiểu lòng người, rất giỏi tự tìm đường lui cho mình. Ông cười ha ha ha, nói: "Tôi cũng giống như các đồng chí, non nước này, những ngôi nhà này, từng cây cỏ ngọn cây, đều mọc sâu vào tim tôi rồi, lúc đó thực sự không nỡ rời đi! Bệnh viện này là do chúng ta cùng nhau xây dựng nên, bằng đôi bàn tay của chúng ta, những năm tháng tuổi trẻ của chúng ta. Đương nhiên, bây giờ muốn rời xa nó, cũng giống như rời xa quê hương của chính mình vậy."
Vạn Hồng nghĩ, nếu bác sĩ Ngô có ở đây, lại sẽ dùng mũi để cười nhạo cái sự giải tỏa tình cảm chính trị của Phó bộ trưởng Tần cho mà xem.
"Tôi biết, cho dù là năm hào tiền trợ cấp dinh dưỡng mỗi ngày, cũng không thể khiến các đồng chí không mảy may lưu luyến mà rời khỏi nơi này đâu." Phó bộ trưởng Tần nói.
Những bàn tay đang dùng cành cây vẽ vòng tròn hoặc viết chữ trên mặt đất bỗng khựng lại. Những bàn tay đang dùng dây chun xoắn hoa cũng dừng lại. Năm hào một ngày, thế còn một tháng thì sao? Bằng tăng lên một bậc. Nội dung quan trọng trong bài động viên của Phó bộ trưởng Tần, sao lại giấu giếm mãi đến tận bây giờ mới tung ra thế? Mọi người lúc này ngược lại không muốn nhìn nhau, dùng ánh mắt và thần thái để thảo luận với nhau nữa, mà là đồng loạt nhìn vị lão thủ trưởng gầy gò thẳng thắn. Khi ông yêu cầu các tình nguyện viên biểu quyết lần thứ ba, tất cả mọi người đều giơ tay lên.
Phó bộ trưởng Tần lại yêu cầu những người tình nguyện ở lại giơ tay lên. Chỉ có một cánh tay vừa gầy vừa nhỏ của Vạn Hồng giơ lên, giống như mười năm trước, cổ tay hơi có chút vô lực, bàn tay sạch sẽ đến lạ thường.
"Y tá Vạn này..." Phó bộ trưởng Tần nói. Giọng điệu có chút thất vọng. Y tá Vạn này vẫn chưa tính là già mà, mới chưa đầy hai mươi lăm tuổi, sao nhiệt huyết ra tiền tuyến cũng không còn thế này?
"Em hình như đến từ trường y tá năm 1975 phải không?" Phó bộ trưởng Tần hỏi.
"Năm 1976." Vạn Hồng nói.
"Đi đến tuyến đầu! Bệnh viện rất thiếu những y tá có tay nghề bài bản lâu năm như cô đấy!"
"Em không thể đi." Vạn Hồng đứng dậy từ chiếc ghế đẩu xếp, "Liên trưởng Trương anh hùng cần người có kinh nghiệm chăm sóc."
Mọi người đều quay đầu lại nhìn Vạn Hồng. Bây giờ họ cảm thấy cô chẳng thực tế chút nào, danh hiệu "thiên sứ bình thường" lại khiến cô từ bỏ khoản tiền lương phụ cấp mười lăm đồng một tháng ư? "Thiên sứ bình thường" hại cô không chừa đường lui, một người đàn ông xuất sắc như bác sĩ Ngô mà cũng bị danh hiệu này dọa cho chạy mất dép.
"Liên trưởng Trương nào?" Phó bộ trưởng Tần hỏi. Nhìn là biết ông không giả vờ ngốc, mà là ngốc thật.
"Liên trưởng Trương của binh chủng đường sắt chứ ai!" Vạn Hồng lớn tiếng hơn, "Trương Cốc Vũ liên trưởng người đã cứu hai chiến sĩ khi gỡ bom mồ côi ấy!"
Phó bộ trưởng Tần gật đầu, tỏ ý nhớ ra rồi. Nhưng Vạn Hồng có thể nhìn ra, chiến công xả thân cứu người của Trương liên trưởng không hề làm vị lão thủ trưởng này sinh ra chút kính trọng nào.
"Cái này dễ thôi mà," Phó bộ trưởng Tần nói, "có thể điều một y tá già có kinh nghiệm từ bệnh viện khu vực Tây Xương đến là được."
"Không được..." Khuôn mặt trắng ngần của Vạn Hồng bỗng chốc đỏ bừng lên.
"Y tá Vạn, cô là quân nhân. Quân nhân không được mặc cả với tổ chức." Phó bộ trưởng Tần nói, "Chăm sóc một người thực vật, không phải là chuyện gì ghê gớm lắm đâu..."
"Trương liên trưởng không phải người thực vật!" Mặt Vạn Hồng đỏ như máu. Cô thầm ra lệnh cho bản thân: "Không được rưng rưng nước mắt! Không được cất cao giọng!" Thế nhưng bản thân lại cứ nhất quyết không nghe lệnh.
"Y tá Vạn, tôi ra lệnh cho cô ngồi xuống trước đã." Phó bộ trưởng Tần nói. Ông liếc nhìn tất cả mọi người, lập tức tìm thấy sự đồng tình: Vạn Hồng này không phải làm vẻ ta đây thì cũng là có vấn đề về thần kinh.
Vạn Hồng từ từ ngồi xuống, cúi đầu. May quá, nước mắt đã được nuốt ngược vào trong. Cô thầm nghĩ bản thân mình bị làm sao thế này? Ban đầu chẳng phải đã quyết định rồi sao? Không tìm được bằng chứng xác thực nhất, thì tuyệt đối không tranh cãi đôi co với bất kỳ ai về việc Cốc Mê ca có phải là người thực vật hay không. Vừa rồi cứ trân trân cái cổ ra gõ mõm kêu rằng: "...không phải người thực vật!" thì có ích gì chứ? Tự mình hại mình chứ được tích sự gì. Cô có khối sự kiên nhẫn, việc gì phải đi cãi lý khi thời tiết chưa chín muồi cơ chứ?
Sau khi cuộc họp giải tán, Vạn Hồng một mình xách chiếc ghế đẩu xếp đi về phía phòng bệnh khoa thần kinh. Những người khác hớn hở, thầm lặng tính toán mười lăm đồng tiền phụ cấp mỗi tháng nên tiêu xài thế nào, tích cóp thế nào, làm sao để biến nó thành một khoản tiền lớn để mua dàn âm thanh nổi, tivi màu, tủ lạnh, máy giặt.
"Y tá Vạn!"
Vạn Hồng khựng chân lại ở hành lang khoa thần kinh. Ngược sáng, người gọi cô vừa gầy vừa có tinh thần, hai ống tay áo được xắn lên tận khuỷu tay. Phó bộ trưởng Tần đáng lẽ nên xuất hiện ở chỗ khuất sáng nhiều hơn, như thế ít nhất trông ông cũng trẻ ra hai mươi tuổi.
"Xin lỗi nhé y tá Vạn," Phó bộ trưởng Tần cười ha ha nói, "thái độ của tôi lúc ở đại hội hơi thế này một chút..."
Vạn Hồng lập tức nói, thái độ của cô cũng "thế này" lắm, xin đặc biệt xin lỗi thủ trưởng.
Người phụ nữ hai mươi lăm tuổi trước mặt Phó bộ trưởng Tần nhẹ nhàng đến mức khó tin, bộ đồng phục y tá màu trắng mặc trên người đẹp biết bao, bay phơ phất, trắng ngần trong suốt. Tóc cô được búi gọn trong mũ y tá, thế nên khuôn mặt trông thuần khiết hơn những cô gái bình thường rất nhiều. Khi cô nói chuyện, đến một biểu cảm thừa thãi cũng không có.
"Y tá Vạn, biết sai sửa đổi, vẫn là đồng chí tốt."
Phó bộ trưởng Tần vươn tay về phía sâu trong hành lang, giống như đang mời chính mình và Vạn Hồng đi về phía phòng trực y tá hoặc căn phòng chứa đồ của Trương Cốc Vũ đó. Vạn Hồng lại không hề nhúc nhích. Cô sợ nhất là mọi người coi Trương liên trưởng như một loại cây cảnh hay một chậu hoa trang trí, ăn nói vô liêm sỉ bàn tán lung tung, nói ra những lời làm tổn thương anh, trong khi anh lại không thể phản bác.
Phó bộ trưởng Tần có điểm này là tốt, hoàn toàn không có khoảng cách, ở đâu cũng có thể thoải mái triển khai giáo dục chính trị. Người ông gầy nhỏ, ngồi xổm dựa lưng vào tường, trông còn thoải mái hơn cả ngồi ghế sô-pha. Vạn Hồng thấy lòng bàn tay phải của ông hướng xuống dưới, ấn ấn, đôi mắt cười híp lại nhìn cô, liền hiểu rằng ông đang mời mình ngồi xổm xuống. Cô lập tức nhận lời mời của thủ trưởng, lưng tựa vào bức tường đối diện, quỳ một chân, ngồi xổm xuống.
"Tôi biết, thành tích chăm sóc người thực vật của cô rất lớn, phóng viên của tờ báo gì đó, chẳng phải cũng từng đưa tin rồi sao?"
Vạn Hồng lại muốn thanh minh Trương liên trưởng không phải người thực vật, nhưng kịp thời kiềm chế bản thân lại. Thôi miễn đi mấy lời thanh minh vô ích, sớm muộn gì cô và Cốc Mê ca cũng sẽ đưa ra bằng chứng không ai có thể chối cãi được, đến lúc đó chẳng cần thanh minh cũng được. Có lẽ y học phát triển tiến bộ nhanh hơn, trước khi cô đưa ra bằng chứng thì đã có thể dùng một loại dụng cụ nào đó để chứng minh trạng thái sinh tồn của Cốc Mê ca rồi.
"Tuy nhiên, y tá Vạn, bây giờ tổ chức đang cần cô lên tuyến đầu."
"Em có một điều kiện."
Phó bộ trưởng Tần liếc nhìn cô đầy phản cảm, nhưng vẫn khích lệ cô nói tiếp.
"Nhất định phải mang theo Trương Cốc Vũ liên trưởng cùng lên tuyến đầu." Cô nói.
"Quý Châu ư?"
"Dù là ở đâu đi nữa."
"Cô có biết để vận chuyển anh ta thì quân đội phải tốn kém thêm bao nhiêu tiền không? Anh ta đi, ngần ấy thiết bị đều phải đi theo. e rằng phải làm riêng cho anh ta một chiếc xe, làm phòng bệnh hành quân. Cái phòng bệnh hành quân này chạy một hai nghìn cây số, sẽ làm tăng thêm bao nhiêu chi phí cho đất nước?"
"Em dùng tiền trợ cấp dinh dưỡng của mình để chi trả khoản chi phí này."
"Làm càn!"
"Không làm càn. Mười lăm đồng mỗi tháng của em, em không nhận một xu nào, coi như là chi phí vận chuyển Trương Cốc Vũ liên trưởng."
"Cô gầy thế này, sao có thể không lấy tiền trợ cấp dinh dưỡng chứ?"
"Đó là chuyện của em, thủ trưởng."
Phó bộ trưởng Tần đang ngồi xổm bèn đứng nghiêm, nghỉ, lại đứng nghiêm, lại nghỉ, những lời khó nghe bị nén trở lại dâng trào cuồn cuộn trong lồng ngực ông.
"Tôi có thể nói cho cô biết, y tá Vạn, tổ chức đã quyết định tất cả bệnh nhân đều ở lại đây cùng với bộ phận ở lại hậu phương."
"Cho nên em xin ở lại hậu phương."
"Nếu như tổ chức không đồng ý cho cô ở lại hậu phương thì sao?"
"Tại sao?"
"Lúc đánh nhau, liên trưởng hô 'xung phong', các chiến sĩ có ai hỏi 'tại sao' không? Nếu có kẻ nào dám hỏi, liên trưởng có cho hắn một phát súng không?!"
"Bây giờ có đánh nhau đâu ạ. Hơn nữa tình hình của Trương Cốc Vũ liên trưởng khác với những bệnh nhân khác."
"Khác ở điểm nào?"
Vạn Hồng ngớ người. Cô thậm chí còn không nỡ nhắc nhở ông ấy thêm lần nữa: Trương Cốc Vũ liên trưởng là một đại anh hùng. Cô cảm thấy nếu Cốc Mê ca có thể biểu đạt bản thân, nhất định sẽ ngăn cản cô hết lần này đến lần khác nhắc nhở mọi người điều đó. Anh ấy sẽ còn cảm thấy ngượng ngùng hơn cả cô. Cô lười đôi co với mọi người về việc Trương Cốc Vũ có phải là người thực vật hay không, thế nhưng hành vi anh hùng từng cứu sống hai mạng người của anh, chẳng lẽ đến việc này mà cô cũng cần phải đôi co nữa sao?
Cô hết cách, bởi vì cô bị dồn vào chân tường, đành phải nhắc lại lần nữa: "Khác ở điểm nào ư? Anh ấy là một người anh hùng cơ mà, thủ trưởng." Cô nói rất khẽ, vô cùng xót xa.
"Yên tâm đi, vẫn sẽ có những người anh hùng mới đang đợi cô đến chăm sóc. Y tá Vạn, cô hoài nghi thời đại chúng ta không còn xuất hiện những người anh hùng mới nữa sao?"
Cô không nói gì nữa. Cô hoàn toàn không hoài nghi sự xuất hiện của những người anh hùng mới. Cũng không hoài nghi sự đổi mới của khái niệm anh hùng. Thế nhưng những điều này không tạo thành sức thuyết phục, thuyết phục rằng những người anh hùng mới cần sự chăm sóc và điều dưỡng của cô hơn những người anh hùng cũ, càng cần kiến thức và kỹ thuật điều dưỡng thành thạo của cô hơn.
"Thủ trưởng, em lấy danh nghĩa cá nhân, thỉnh cầu tổ chức đồng ý cho em ở lại hậu phương."
Phó bộ trưởng Tần ngồi xổm ở đó, làm động tác "nhìn sang bên phải". Nhìn ra từ bờ vai phải của ông, ngoài cánh cửa vòm của hành lang rơi rụng mấy bông hoa giấy đã khô. Sắc đỏ nồng đậm đã bị ánh nắng hút mất. Ông thở dài một tiếng.
"Tôi có thể nói cho cô biết, y tá Vạn, cô chỉ có thể xung phong, không được phép rút lui. Lúc xung phong, không được phép hỏi 'tại sao'."
Vạn Hồng đứng dậy, nhìn vị thủ trưởng đang ngồi xổm "nhìn sang bên phải".
"Vậy thì em xin xuất ngũ."
Câu nói này dọa cho Phó bộ trưởng Tần năm mươi chín tuổi phải đứng phắt dậy. Chẳng khác nào nghe thấy câu "Vậy ông bắn chết tôi đi". Ông và một người như thế này còn có gì để nói nữa chứ? Ông trừng mắt nhìn cô một lúc, sải bước đi ra khỏi cánh cửa vòm.
Hôm qua, Vạn Hồng nghe nói đơn xin xuất ngũ và ở lại hậu phương của cô đều bị bác bỏ. Đây là chuyện không còn cách nào khác. Cô lắng nghe hơi thở của Cốc Mê ca, liền biết trong lòng anh có bao nhiêu tâm sự. Trên chiếc giá sách nhỏ tự chế đó, những quả ớt hiểm đỏ rực rỡ vô cùng, sau trận lũ lụt hai năm trước, cô đã tìm thấy chậu hoa bị đập vỡ và mầm cây đã chết, dùng một trái ớt nhỏ đã bốc mùi thối để nuôi lại một chùm rực rỡ này. Dưới chậu hoa, đặt bốn cuốn sổ dày cộp. Vạn Hồng rút cuốn sổ ra, đi về hướng nhà của viện trưởng già.
Viện trưởng già đáng lẽ đã nghỉ hưu rồi, nhưng mãi vẫn không tìm được người kế nhiệm, thế nên lại làm thêm hai năm nữa. Vạn Hồng đi đến cửa tiểu viện của ông, thấy dưới giàn hoa tử đằng bày một mâm thức ăn nhỏ, một mình ông đang uống bia. Bệnh viện 56 sắp điều động phòng thủ, ông cuối cùng cũng có thể đến nhà con trai uống bia thỏa thích, bế cháu nội rồi.
Viện trưởng thấy có khách đến, lập tức bê ra một chiếc ghế tre, cầm theo một chiếc quạt mo. Hai vợ chồng lão viện trưởng cực kỳ hiếu khách, trọng lượng của lão viện trưởng đều là do hiếu khách mà ra. Khách đến lúc chập tối là ông cùng uống một chõ, khách đến ban đêm thể nào ông cũng cùng uống một chõ nữa.
“Nào nào nào, Tiểu Vạn, làm chén bia đi, bia nhập từ Thành Đô đấy nhé!”
Vạn Hồng đặt bốn cuốn sổ lớn lên chiếc bàn nhỏ, một tay đưa ra đón cốc bia đang sủi bọt ngút ngàn.
“Cái gì thế?” Lão già hỏi.
“Nhật ký điều dưỡng.” Vạn Hồng uống một ngụm lớn, nói. Rượu sủi tì tì trôi qua cổ họng mảnh dẻ của cô, trôi qua có hơi chật vật, có hơi đông đúc. “Viện trưởng, bệnh viện không phê chuẩn cho tôi ở lại, cũng không phê chuẩn cho tôi chuyển ngành. Bốn cuốn nhật ký này, tôi hy vọng y tá tiếp quản bên dưới có thể đọc qua một chút. Tình hình mỗi ngày của đại đội trưởng Trương Cốc Vũ, tâm trạng này, sự thèm ăn này… Tất cả những gì tôi quan sát được, đều ghi chép ở trên đó rồi.”
Lão viện trưởng đứng dậy với lấy chồng sổ lớn ấy, nhưng trọng lượng của chúng nặng hơn dự kiến, thế là cuốn ở dưới cùng rơi phịch xuống đĩa trứng bắc thảo và đậu phụ trộn. Vợ ông tay mắt lanh lẹ, đã vớt cuốn sổ lên, dùng giẻ lau sạch những vụn ớt, gừng, hành lá bám trên đó, miệng lẩm bẩm mắng lão già uống lắm vào, đầu ngón tay say trước.
“Giỏi lắm nha, Tiểu Vạn!” Lão viện trưởng lật trang đầu, lại lật trang cuối. “Sáu năm, không thiếu một ngày nào?”
Vạn Hồng gật đầu, lại uống một ngụm lớn bia.
“Yêu cầu duy nhất của tôi, chính là y tá đặc biệt tiếp quản vị trí của tôi bên dưới có thể đọc kỹ những ghi chép này. Sau đó tiếp tục ghi chép tiếp.”
“Nào nào nào, đừng có cau mày rủ rỉ thế chứ, uống rượu!” Lão viện trưởng giơ cao cốc thủy tinh.
Vạn Hồng cũng giơ cao cốc thủy tinh. Hai ngụm bia vừa uống khiến cơ thể cô nóng lên, dường như mạch điện bên trong đã được thông suốt, rượu biến thành dòng điện, uống cạn cốc bia lớn, cô vừa khó chịu vừa sảng khoái, dường như không còn là chính mình nữa, mà lại dường như càng lúc càng là chính mình hơn.
“Cậu phải tin tưởng các đồng chí khác chứ. Họ cũng sẽ tận tụy và có trách nhiệm như cậu, chăm sóc bệnh nhân thật tốt. Tiểu Vạn, đúng không nào?”
“Không đúng.” Kẻ càng lúc càng là chính mình kia nói. Sau đó kẻ không còn là chính mình kia khúc khích cười.
Quốc khánh tháng Mười vừa qua, một lứa hoa xác pháo lại leo kín mọi nơi. Trận đại hồng thủy hai năm trước từng nhấn chìm cả vùng này, sau đó tất cả thực vật đều trả thù trận lũ một cách tàn nhẫn, liều mạng sinh sôi. Giống như phụ nữ sau chiến tranh cực kỳ dễ mang thai, dùng sự sống mới và sự sinh sôi để trả thù sự hủy diệt, bù đắp một cách thái quá cho những gì đã mất.
Vạn Hồng đeo chiếc ba lô vuông vức, đứng trên sân vận động chờ lên xe. Mấy ngày nay cô vẫn luôn từ biệt anh Cốc Mễ. Có đôi khi cô sẽ nói: “Cũng may Đậu Phộng ở rất gần anh, phải không? Anh Cốc Mễ, dù cậu ấy có đến thăm anh hay không, anh biết là cậu ấy vẫn luôn lăn vòng sắt, bắn ná trên sân vận động mà… Bọn trẻ mắng nhau chắc chắn anh cũng nghe thấy tiếng của cậu ấy…” Có đôi khi cô sẽ nói: “Em sẽ thường xuyên quay lại thăm anh, ít nhất một năm về một lần. Chờ em chuyển ngành là được rồi, em lại về đây. Cùng lắm là hai năm thôi nhỉ? Em nhất định có thể chuyển ngành…” Phần lớn thời gian, đều là cô cổ vũ anh, nói: “Sớm muộn gì chúng ta cũng sẽ đưa ra được bằng chứng sắt thép, khiến họ tâm phục khẩu khẩu, hiểu ra rằng họ vẫn luôn oan uổng anh thành người thực vật!” Hoặc là: “Y học phát triển nhanh biết bao, Bác sĩ Ngô nói, kết quả nghiên cứu trong lĩnh vực này ở nước ngoài chúng ta còn không tưởng tượng nổi, một số bệnh nhân được xác nhận là người thực vật mấy năm sau lại đứng lên được, giống như người bình thường vậy! Chẳng mấy chốc nữa, chắc chắn sẽ phátמין ra cỗ máy nào đó, phát minh ra loại thuốc mới, để anh cũng hồi phục đấy!” Thỉnh thoảng, cô cũng nói dối: “Bác sĩ Ngô gọi điện đến rồi, nói Tây Đức hoặc là Mỹ vừa mới chữa khỏi cho một người thực vật, tình trạng của họ xấp xỉ anh, thoạt nhìn là người thực vật, thực ra không phải.” Cô nói dối quá đà, bèn quay mặt đi, nhìn vào giá sách, hoặc mặt đất. Bởi vì cô biết Trương Cốc Vũ có thể nhìn thấu sắc mặt của cô khi đang nói dối.
Giống như cô có thể đọc hiểu từng sự thay đổi sắc mặt nhỏ nhặt nhất của anh. Sự lúng túng, niềm vui sướng, nỗi bi ai của anh, đối với cô mà nói, rành rành trước mắt. Niềm vui sướng của anh đã ngày một ít đi, điểm này khiến cô vô cùng lo lắng.
Vạn Hồng nghĩ, cô vừa đi, niềm vui cuối cùng của anh cũng sẽ đi mất. Đậu Phộng là kẻ không đáng tin cậy. Dù cho cô đã kéo cậu ta đến bên hồ quả óc chó, nói chuyện riêng với cậu ta mười phút. Ba phút cuối cùng cậu ta chẳng nghe lọt tai cái gì, đầu óc sớm đã bay đi nghĩ xem mình sẽ dùng nhánh cây nào để làm một chiếc ná thun cực mạnh, tìm đâu ra dây chun loại tốt, dùng quả óc chó dưới đất làm đạn, bắn thủng đầu của ai đó. Hoặc là, trong tổ chim trên cây nào đó nhất định có không ít trứng, vân vân.
Cô dùng sức nắm lấy bờ vai cậu ta, bóp chặt khối cơ bắp cứng ngắc ấy. “Đậu Phộng, em có muốn tiền không?”
Đậu Phộng nhìn cô, con ngươi đờ đẫn một chút, lập tức tụ quang lại.
Cậu ta đã biết tiền là thứ tốt rồi. Thị trấn nhỏ vốn dĩ thờ ơ với tiền bạc này, cũng giống như cả Trung Quốc, phóng ra ánh mắt đen ngòm như Đậu Phộng về phía đồng tiền. Lòng bàn tay Vạn Hồng cũng cảm nhận được cơ bắp trên vai cánh tay Đậu Phộng càng lúc càng căng cứng, giống như hai chữ "tiền bạc" vừa đâm một nhát vào vậy.
“Hàng tuần em đến thăm bố em một lần, chị cho em một đồng.”
Vạn Hồng nhìn thấy phía sau đôi con ngươi đen láy ấy xuất hiện một trận bận rộn. Một đồng là mười hào. Một hào là mười tấm ảnh giấy. Ảnh giấy chơi giỏi có thể thắng được một viên bi ve. Bắn bi ve giỏi có thể thắng được một cây kem. Một đồng là bao nhiêu cây kem? Cậu thanh niên mười mấy tuổi tính toán vừa đủ điểm liệt, bài toán này quá phức tạp đối với cậu ta. Nhưng mỗi chủ nhật có thể nhận được mười hào là điều chắc chắn. Cậu ta chìa ngón út về phía Vạn Hồng, giống như chìa một chiếc móc sắt vậy.
Vạn Hồng ngoắc ngón út của mình vào. Cô muốn cười giả tạo cũng không cười nổi nữa. Bốn đồng, một tháng có thể mang lại cho anh Cốc Mễ niềm vui bốn lần.
“Em cứ kể cho bố nghe chuyện ở trường, kể cô giáo khen em thế nào…”
“Cô giáo chưa bao giờ khen.”
“Thế cô giáo nói gì về em?”
“Không hiểu.”
“Học lại cho chị nghe xem nào.”
“Cô giáo xách tai em, nói: ‘Học sinh bướng bỉnh, bướng bỉnh là bướng bỉnh.’”
Vạn Hồng cuối cùng cũng phì cười.
“Không sao cả, em cứ kể chuyện này cho bố nghe, bố rất thích nghe!” Vạn Hồng nói, tiện tay kéo dái tai cậu ta.
“Thế còn nói gì nữa?”
Vạn Hồng nghĩ, hỏng rồi, Đậu Phộng muốn nói gì với bố cậu ta, lại còn phải để cô biên soạn kịch bản, diễn tập trước cho cậu ta nữa.
“Ở trường tụi em còn làm gì nữa nào?” Cô hỏi.
“Học tập Lôi Phong.”
“Vậy thì kể cho bố nghe, tụi em học tập Lôi Phong thế nào.”
Cậu ta gật đầu, lại hỏi: “Thế lần sau thì sao?”
Vạn Hồng không thể nào giúp cậu ta diễn tập trước kịch bản cho mỗi lần đến thăm bố được. Cô suy nghĩ một lát, nói: “Thực sự không có gì để nói, thì cứ ngồi đó, nắm tay bố một chút. Tưới nước cho chậu ớt hiểm kia kìa. Ừm… Đúng rồi, đọc thư cho bố nghe. Có hai chú hay viết thư cho bố cháu.”
“Vì sao ạ?”
“Vì hai chú ấy được bố cháu cứu sống. Bố cháu là một đại anh hùng đấy.”
Vạn Hồng lúc này nhìn thấy Đậu Phộng đứng trong hàng ngũ học sinh tiễn đưa, mặc chiếc áo sơ mi trắng vải tơ hồng của phụ nữ (rõ ràng là của mẹ cậu ta), và chiếc quần dài màu xanh sẫm rộng thùng thình (của thợ cả Tiểu Kiều), cúi đầu, vẫy hai bông hoa giấy màu đỏ.
Xe khách lớn đã tới, Vạn Hồng đang định lên xe thì nghe thấy có người gọi mình: “Y tá Vạn, đợi một chút!”
Người gọi cô là thư ký của lão viện trưởng. Viên thư ký cách mấy chục con người, mấy chục cái ba lô vuông vức gọi với tới: “Cô qua khoa thần kinh một chuyến đi…”
Vạn Hồng đeo ba lô chạy ngược trở lại. Chắc chắn là anh Cốc Mễ xảy ra chuyện rồi. Cô lao vào hành lang âm u có mái vòm của khoa thần kinh thì nhìn thấy lão viện trưởng đang đứng ở đầu kia, bóng dáng mập mạp tràn ngập vẻ sốt ruột. Nhìn thấy Vạn Hồng chạy đến gần hơn, vẻ sốt ruột rõ ràng dịu xuống. Không ai nói gì cả. Vạn Hồng đi thẳng vào phòng kho.
Trên một cánh tay của Trương Cốc Vũ có mấy vết thương, một hộ lý đang vụng về gắp những mảnh thủy tinh vụn từ trong vết thương ra. Bình truyền dịch vỡ dưới đất vẫn chưa kịp quét dọn.
“...Tôi chỉ nghe thấy một tiếng động, chạy sang thì giường 34 không biết sao đã rơi xuống đất rồi.” Hộ lý nói.
Vạn Hồng nhẹ nhàng chen cô ta ra, càng nhẹ nhàng hơn cướp lấy chiếc nhíp từ tay cô ta, bảo cô ta: “Bật đèn lên.”
Cô cẩn thận kiểm tra vết thương, sau đó lại gắp ra một mảnh thủy tinh gần như không thể nhìn thấy. Vừa thao tác, cô vừa nói: “Tôi đã dặn rồi, nhất định phải đọc qua cuốn nhật ký tôi ghi chép. Đọc rồi, thì có thể phòng ngừa được tai nạn kiểu này. Mấy lần trước khi tâm trạng đại đội trưởng Trương có biến động lớn, đều xảy ra những việc tương tự.”
Lúc này, mọi người nghe thấy cô thì thầm một câu gì đó. Dường như là thì thầm với Trương Cốc Vũ, nhưng họ lập tức cho rằng mình nghe nhầm. Vạn Hồng sẽ không điên đến mức đi thì thầm với người thực vật.
Thực ra cô quả thực đã nhỏ giọng nói với anh: “Dù khó chịu thế nào cũng không nên tự quật ngã mình thành ra thế này chứ.”
Bên ngoài xe khách lớn bấm còi. Là đang giục Vạn Hồng về đội, thời gian xuất phát đã đến.
Vạn Hồng hỏi hộ lý kia: “Y tá trực ban đâu?”
“Cô ấy… về nhà cho con bú rồi.”
“Nhật ký tôi ghi, cô ấy có đọc không?”
“Không.”
“Mấy người hộ lý ở lại các cô, ai đã đọc rồi?”
“…”
“Không ai đọc cả sao?”
“Tôi đọc rồi.”
Người trả lời là lão viện trưởng. Trên cổ ông có mấy vòng sáng lấp lánh; mồ hôi chảy vào ba nếp nhăn sâu hoắm ngập trong thịt, khoét thành ba đường mương. Trương Cốc Vũ giả như thực sự giống như lời Vạn Hồng nói, dùng hành động lớn nhường ấy để bày tỏ sự biến động tâm trạng của mình, thì quả thực quá kỳ lạ, quá mức kinh hãi rồi. Thế thì chứng minh được mọi điểm trong sáu năm ghi chép của Vạn Hồng đều đáng tin cậy, có giá trị tham khảo. Vậy thì có sự cần thiết phải giữ Vạn Hồng lại tiếp tục quan sát ghi chép.
“Cho nên tôi quyết định, Tiểu Vạn ở lại cùng bộ phận ở lại.” Lão già nói, “Tôi vẫn chưa nghỉ hưu, ngày kia mới làm thủ tục nghỉ hưu, hôm nay tôi có quyền thực hiện công tác nhân sự cuối cùng.”
Vạn Hồng liếc nhìn anh Cốc Mễ. Làn da vàng mịn màng ấy bất động, nhưng cơ bắp bên dưới đang bị nụ cười đẩy chuyển động. Nụ cười kìm thế nào cũng không kìm được nữa, từng đợt trào lên bề mặt da, toàn bộ cơ bắp đều thả lỏng ra, đến cả đầu ngón tay cũng toát lên vẻ xuề xòa. Nụ cười lớn nhường này mà những người này lại không nhìn ra sao? Vạn Hồng cảm thấy khó hiểu đến cực điểm.
Lão viện trưởng nói với viên thư ký đang ngẩn người bên cạnh: “Còn ngẩn ra đấy làm gì? Mau đi bảo bọn họ, bảo bọn họ xuất phát ngay đi, Vạn Hồng bị tôi giữ lại rồi. Cứ nói là tôi muốn giữ cô ấy lại.”
Không biết từ đâu bay tới một chú bướm nhỏ màu vàng phấn, lúc đầu vô cùng hoảng hốt, đậu lên chồng tạp chí trên giá sách, trấn định lại một chút, lại bay lên, đậu lên chậu ớt hiểm. Mùi vị cay xè đó không hợp ý nó, thế là nó bay về phía Trương Cốc Vũ, vừa đậu lên hàng mi anh, lập tức bay đi mất. Bởi vì hàng mi khẽ chớp một cái, chớp một cách mãnh liệt khiến nó giật mình.
Chi tiết này đã được Vạn Hồng ghi lại trong nhật ký ngày 5 tháng 10 năm 1982.
Từ những bức thư của hai người lính nghĩa vụ được thăng chức đại đội phó, trung đội trưởng ấy, Vạn Hồng và Trương Cốc Vũ được biết Binh đoàn Kỹ thuật Đường sắt không còn tồn tại nữa. Ngày 1 tháng 1 năm 1985, toàn bộ binh sĩ nghĩa vụ cùng với các sĩ quan của họ đồng thời tháo bỏ phù hiệu cổ áo và quân hàm. Cũng từ những bức thư của họ, được biết các binh sĩ nghĩa vụ giờ đây nhận thầu công trình, vợ con đều theo đến công trường để sinh sống. Họ nói: “Lão đại đội trưởng, nếu anh có thể đến xem thì tốt quá, người nhà ở mép công trường mở vườn rau, mở xưởng đậu phụ, còn mở cả quán cơm nhỏ nữa. Tốt thì tốt thật, chỉ có điều đánh nhau cũng phiền phức. Phụ nữ đông quá ghét lắm, hở ra là cãi nhau, cãi đến mức đàn đoàn không còn đoàn kết nữa.” Họ còn phán nàn với lão đại đội trưởng của mình: “Mấy tên lính này bây giờ đều thành A Phi lưu manh rồi, tóc để dài thế này, quần tụt mông, lại có một tên nhóc, còn đeo cả dây chuyền vàng nữa chứ…”
Đọc đến chỗ buồn cười, Vạn Hồng sẽ dừng lại, cùng cười một trận với anh Cốc Mễ. Đương nhiên, chỉ có một mình cô có thể nhìn ra anh cười sảng khoái nhường nào.
Vạn Hồng thỉnh thoảng cũng đọc thư của bố mẹ mình và thư của các chiến hữu đã chuyển đến Quý Châu cho anh Cốc Mễ nghe. Bố mẹ cô sau khi đến Bệnh viện 56 thăm cô một lần, liền đem lòng yêu mến thị trấn nhỏ này, ở đây bốn mùa như hạ, thế cho nên hai ông bà đã chịu đủ cái lạnh cắt da cắt thịt trên cao nguyên liền nói, hễ bọn họ nghỉ hưu khỏi bộ đội Tây Tạng, liền đến thị trấn nhỏ này dưỡng già. Trong thư họ còn nói: “...Nhìn thấy con tận tâm tận lực với công việc như vậy, bố mẹ đều rất vui mừng.” Thực ra Vạn Hồng hiểu rõ, hai ông bà có hơi kính sợ cô. Một người con gái được gọi là “thiên thần bình thường”, từng lên báo chí toàn quốc, lên ti vi, phát thanh, khiến họ cảm thấy vừa vinh quang vừa xa cách, vinh dự đã chia rẽ mối quan hệ giữa bố mẹ và con gái, thế nào cũng không thân thiết nổi với cô. Vạn Hồng giấu nhẹm những lời mà mẹ lo lắng cho cô nhất với anh Cốc Mễ. Mẹ nhìn mái tóc điểm bạc một nửa của con gái, hỏi cô: “Con không thể nào cứ sống cả đời với một người thực vật được chứ?”
Nhưng cô biết, anh Cốc Mễ có sự sát sao nhất định đối với việc cô giấu giếm. Bởi vì hễ cô đọc đến đây, tổng sẽ khựng lại một nhịp, lập tức nhảy dòng, nội dung và câu chữ hoàn toàn không khớp nhau.
Hôm nay cô nhận được bức thư của Bác sĩ Ngô. Bác sĩ Ngô đã làm bố, và luận án tiến sĩ cũng đã thông qua. Vạn Hồng đọc bức thư này cho anh Cốc Mễ nghe, là bởi vì trong thư có một tin tức quan trọng hơn cả việc Bác sĩ Ngô có con trai. Bác sĩ Ngô có con trai suy cho cùng thuộc về tin vui bình thường, mà tin vui còn lại thì không tầm thường chút nào, lại trực tiếp liên quan đến Trương Cốc Vũ và Vạn Hồng.
“Vạn Hồng, nghe thấy tin này cậu đừng có kích động đến mức nhảy dựng lên nhé: Gần đây tớ nhìn thấy một tạp chí y học bằng tiếng Anh, đưa tin về một người thực vật chìm vào giấc ngủ suốt hai mươi năm đã khôi phục tri giác. Sau khi tỉnh lại, anh ấy đã kể hết những chuyện xảy ra trong hai mươi năm đó, bao gồm cả những lời người thân nói với anh ấy, những cuốn sách đã đọc. Điều này cho thấy tri giác và trí nhớ của anh ấy trong suốt hai mươi năm ấy vẫn luôn hoàn hảo vẹn toàn!”
Vạn Hồng không biết mình cầm tờ giấy thư ngốc nghếch cười mất bao lâu. Ngốc nghếch cười đến mức nghẹn ngào.
“Anh Cốc Mễ, nghe thấy chưa? Cốm chịu đi, hả?... Ngày tháng chịu đựng đến cùng có lẽ rất nhanh thôi!” Cô vừa sụt sùi vừa nói.
Quệt một giọt nước mắt, cô tiếp tục đọc bức thư của Bác sĩ Ngô xuống dưới: “Cho nên Vạn Hồng, cậu đã đúng. Theo phương pháp của cậu, mỗi ngày kiên trì tập luyện cơ bắp và xương cốt cho Trương Cốc Vũ, kiên trì cho anh ấy nghe đài, nghe nhạc, như vậy, một khi anh ấy thực sự tỉnh lại, sẽ không đến mức đánh mất năng lực hành động của cơ thể, cũng không đến mức hoàn toàn mù mịt về những chuyện trong xã hội. Tớ đã sai, đã không cùng cậu kiên định giữ vững đức tin.”
Câu cuối cùng trong thư của Bác sĩ Ngô, cô không đọc lên. Câu cuối cùng viết: “Thực sự hy vọng đứa con trai này là của tớ và cậu…”
Sau khi lão viện trưởng nghỉ hưu, sống ở khu an dưỡng cán bộ ở Thành Đô. Thỉnh thoảng ông cũng viết thư cho Vạn Hồng. Nội dung trong thư đôi lúc cũng liên quan đến Trương Cốc Vũ. Ông nói bộ đội tái thực hiện chế độ quân hàm, cho nên phải tiếp tục cắt giảm quân đội, thương bệnh binh sống lâu năm trong bệnh viện quân đội có lẽ sẽ bị khiển tống về quê. Mặc dù đại đội trưởng Trương Cốc Vũ từng là một anh hùng nổi danh một thời, ông vẫn không tránh khỏi lo lắng cho anh. Trong một bức thư vào mùa thu năm 1988, lão viện trưởng nhắc đến một chuyện thú vị: Phó bộ trưởng Tần sau khi chuyển ngành, làm phó cục trưởng Cục Du lịch tỉnh Tứ Xuyên, sắp khai thác một số danh lam thắng cảnh ở Tây Nam, thị trấn nhỏ nơi Bệnh viện 56 từng tọa lạc, cũng sẽ là một trọng điểm du lịch được khai thác. Phó cục trưởng Tần hiện tại hễ gặp lại cộng sự cũ của mình, mở miệng ngậm miệng đều là “tạo thu nhập”.
Vạn Hồng khi đọc bức thư này của lão viện trưởng cho anh Cốc Mễ nghe, liền hỏi anh: “Anh Cốc Mễ, anh có hiểu ‘tạo thu nhập’ có nghĩa là gì không?”
Cô nhìn thấy anh trầm ngâm một lát, dường như đã rút ra được đáp án.
“Ý nghĩa xấp xỉ với cái gọi là ‘tạo tiến độ’ mà các anh giảng khi đào hầm năm xưa, phải không? Một cái là tiền, một cái không phải tiền, có phải vậy không?”
Khi Phó cục trưởng Tần đến bộ phận ở lại của Bệnh viện 56, mọi người phải mất một chút sức lực mới nhận ra ông chính là Phó bộ trưởng Tần, chính ủy Tần năm xưa. Ông đeo một cặp kính gọng vàng tròng màu trà nhạt, mặc bộ vest xám, thắt cà vạt màu đỏ tía. Mọi người nghĩ, đúng là có thể mua được bộ vest cỡ nhỏ như thế này đấy!
Phía sau chiếc ô tô màu đen của ông là một đoàn xe, các cấp lãnh đạo của địa ủy Tây Xương và các cấp lãnh đạo của thị trấn nhỏ này đều đến. Phó cục trưởng Tần vô cùng yêu mến thị trấn nhỏ này, nói những lời hay ý đẹp vì nó ở trong tỉnh, miêu tả núi non, di tích, nhà thờ như bảo vật của nó tựa chốn thần tiên, khiến thị trấn nhỏ vinh dự lọt vào bảng xếp hạng danh thắng du lịch toàn tỉnh, khiến địa phương và huyện lỵ sẽ đi theo nó mà dần trở nên giàu có, các cấp lãnh đạo đối với Phó cục trưởng Tần đương nhiên vừa kính vừa sợ.
Vạn Hồng bước ra từ hành lang mát mẻ, nhìn thấy mọi người đứng thành hình cái quạt, lắng nghe Phó cục trưởng Tần nói cái gì đó. Bên cạnh ông có một người đàn ông trung niên cao gầy, trước bụng đeo một chiếc thánh giá rất lớn. Người xem náo nhiệt dần dần hiểu rõ người cao gầy đó là ai. Ông ta là mục sư sắp quay lại nhà thờ để làm việc. Từ bao năm nay, những tín đồ của ông ta vẫn lén tụ tập trong một khu rừng núi để làm lễ, học kinh Thánh, bây giờ cuối cùng cũng là lúc thu hồi lại cố thổ.
Buổi tối hôm đó, hơn sáu mươi nhân viên y tế cộng thêm cán bộ công nhân viên của bộ phận ở lại đã họp ở sân bóng rổ. Người phụ trách bộ phận ở lại là giáo đạo viên khoa ngoại. Anh ta truyền đạt lại thỏa thuận mà lãnh đạo bệnh viện, lãnh đạo quân khu đạt được với Cục Du lịch tỉnh cho mọi người. Bộ phận ở lại bắt đầu từ ngày mai, nhường tòa nhà chính của nhà thờ ra, toàn bộ rút lui về văn phòng viện bộ hiện tại. Tất cả các phòng bệnh đều phải tăng gấp đôi số giường. Bởi vì tòa nhà chính của nhà thờ phải đập bỏ tất cả các bức tường ngăn, khôi phục lại bộ dáng của mấy chục năm trước. Nhà thờ này tựa sơn hướng thủy, là một thắng cảnh nổi tiếng của thị trấn nhỏ. Bức tường vây của nhà thờ cũng sẽ được tu sửa lại giống như bộ dáng năm xưa. Bên ngoài tường vây, hồ quả óc chó sẽ được xây dựng thành một công viên tự nhiên, xây dựng lầu các đình đài, quán trà tiệm ăn.
Văn phòng viện bộ và ký túc xá nhân viên y tế vốn dĩ được xây dựng tạm thời. Lúc ấy chỉ tính toán đồn trú ở thị trấn này khoảng năm năm. Có những gian phòng còn chưa lát nền, bên ngoài mọc cái gì thì bên trong mọc cái ấy. Bên ngoài có chim én làm tổ, cóc nhảy lăng xăng, dế tranh nhau gáy, bên trong cũng có.
Vạn Hồng tiên phong dọn dẹp cỏ trên mặt đất, lại đến gánh mấy gánh xỉ than từ ngọn núi xỉ than phía sau phòng nồi hơi về lót lên, mới đặt giường bệnh của Trương Cốc Vũ vào trong. Cô chọn căn phòng nhỏ nhất, từng là nơi cất giữ tài liệu cơ mật của phòng đánh máy. Một chiếc giường kê vào là người phải bước ngang, nhưng có ưu điểm là Trương Cốc Vũ sẽ không bị những âm thanh như đánh bài, đánh cờ, và gào thét “Y tá nào ơi! Giường 25 cần bô đêm!” vân vân và mây mây quấy rầy ngày đêm nữa.
Bệnh nhân bây giờ náo động hơn trước nhiều, dường như ai nấy đều có đài bán dẫn hoặc máy cassette, loa của mỗi người đua nhau chỉnh âm lượng, giọng hét của mỗi người còn át cả tiếng loa. Y tá bây giờ cũng không giống như thời của Vạn Hồng nữa, thường xuyên mặc kệ tiếng hô hét của bệnh nhân, hoặc hô ngược lại: “Cần bô đêm cái gì hả? Sao mẹ mày không theo sang mà đái cho mày?!” Nói tóm lại, Vạn Hồng và anh Cốc Mễ vốn đã quen thanh tịnh cực kỳ không quen với môi trường âm thanh kiểu này.
Vạn Hồng vẫn như vậy, nhỏ nhẹ kể chuyện lớn chuyện nhỏ cho anh Cốc Mễ nghe. Ví dụ như, nhà thờ đang được khôi phục từng chút một, những khung cửa kính màu đã được lắp lên, lưỡi chuông trên tháp chuông đã được lắp trả lại, cây thánh giá trên đỉnh nhọn đã được dựng đứng lên, lớp thạch cao trên tường đã bị cạo đi, để lộ ra những bức bích họa bên dưới, vẽ từ sự ra đời của thánh đồng tại trấn Bê-lép-hem cho đến sự phục sinh thăng thiên của các thánh.
Cuối cùng vào một buổi sáng chủ nhật, tiếng chuông nhà thờ vang lên.
Đuôi lông mày của Trương Cốc Vũ khẽ nhếch lên, cằm hếch lên, đôi mắt vẫn nhắm nghiền.
Vạn Hồng biết, anh đang âm thầm đếm xem chuông gõ mấy tiếng.
Cùng với việc tu sửa nhà thờ, công trình xây dựng công viên tự nhiên hồ quả óc chó cũng đã khởi công. Xây dựng công viên tự nhiên này, chính là thêm những thứ phi tự nhiên vào ngọn núi và dòng nước tự nhiên: hành lang cột màu đỏ, ngói lưu ly màu xanh lục và màu vàng. Lớp sơn tươi tắn còn chưa khô, đoàn du lịch đầu tiên đã tới. Đây là một đoàn du lịch Nhật Bản. Trong đó có hai cụ bà còn mặc váy xếp nếp tộc Di, choàng khăn trà nhạt chụp ảnh lưu niệm trên cầu hành lang.
Đoàn ca múa địa phương cũng dời sân khấu tới đây. Đem ca múa dân tộc địa phương đủ màu sắc diễn từ sáng đến tối, nghe nói thù lao của họ được trích ra từ chi phí của đoàn du lịch.
Một bên là nhà thờ phong cách cổ điển châu Âu, một bên là lầu đài đình tạc phong cách dân gian Trung Quốc, âm nhạc ca múa, mấy dãy trại lán sơ sài của bộ phận ở lại Bệnh viện 56 bắt đầu làm tổn thương thẩm mỹ thị giác của mọi người, chưa kể còn có một số người chống nạng, chống gậy, ngồi xe lăn mặc quân phục bệnh nhân rách rưới lảng vảng ở cửa công viên, ngoài tường nhà thờ.
Lãnh đạo thị trấn nhỏ này và giáo đạo viên bộ phận ở lại Bệnh viện 56 đã đàm phán ba lần, rốt cuộc vẫn không đạt được thỏa thuận. Giáo đạo viên nói thương bệnh binh ở lại thì bộ đội cũng đành chịu, họ là từ chốn khỉ ho cò gáy ra đi làm lính, để lại thương tật suốt đời, dựa vào mấy đồng tiền phục viên và “trợ cấp tàn phế” đó, về quê là chết đói ngay. Nhưng thêm nhiều “tiền tàn phế” hơn nữa, bộ đội cũng không thể phá lệ chi trả. Còn có một số thương bệnh binh là nông dân địa phương được tuyển dụng khi bộ đội thi công, họ cụt tay cụt chân đã hạ quyết tâm bám lấy bộ đội cả đời. Một bà cụ đi theo Bệnh viện 56 Nam chinh Bắc chiến hai năm, vì một chiếc xe quân đội chẹt đứt một bàn chân, con trai và con dâu cô ấy nói cô ấy không thể cõng cháu chăn bò xắt rau heo nữa, đành phải phiền bộ đội tiễn đưa bà cụ về cõi vĩnh hằng. Còn có kẻ khiến bộ đội đau đầu nhất, chính là một anh hùng người thực vật từng lập chiến công đặc biệt, được lập làm gương học tập toàn quân. Một đám thương bệnh binh già neo đơn như thế, giả như Cục Du lịch tỉnh có cách có tiền, mua đất thì tiện thể mua luôn họ đi, anh sẽ đại diện Bệnh viện 56 bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc.
Phó cục trưởng Tần của Cục Du lịch tỉnh gọi đường dài cho lãnh đạo viện đang ở tận Quý Châu, nói việc hậu sự của đám bệnh nhân già neo đơn cứ bao hết lên người ông ta.
Ông ta tính toán, đem "tiền tàn phế" mà bộ đội cấp cho thương bệnh binh nhân lên gấp đôi cũng vẫn có lãi, thế là ông ta quyết định mua đứt cả đất lẫn người.
Vạn Hồng nghe thấy quyết định này liền bậtmình đứng phắt dậy từ chiếc ghế đẩu bằng vải bạt.
“Tôi không đồng ý!”
Phó cục trưởng Tần liếc nhìn cô, không nói gì, quét mắt nhìn ba hàng khuôn mặt đang ngồi trên chiếc ghế đẩu bằng vải bạt: Cô ta không đồng ý?! Cô ta đồng ý hay không thì có quan trọng gì chứ?
“Các thương bệnh binh khác có thể bị anh mua chuộc, đại đội trưởng Trương Cốc Vũ thì không!” Vạn Hồng nói.
Phó cục trưởng Tần nói: “Mọi người có thể bắt tay vào chuẩn bị rồi. Quyết định của đảng ủy viện các cậu ai cũng biết: Toàn thể nhân viên y tế và công nhân viên lập tức di dời đi Quý Châu, bộ phận ở lại giải thể.”
“Các người quên anh đại đội trưởng bị thương năm xưa thế nào rồi sao!” Vạn Hồng nói.
“Y tá Vạn, thời đại khác rồi, tích cực tiến bộ cũng có những con đường khác nhau, hình thức biểu hiện khác nhau.” Phó cục trưởng Tần nói.
Xung quanh Vạn Hồng là một khoảng tiếng xì xào bàn tán. Những lời vừa rồi của Phó cục trưởng Tần mang tính vạch trần rất mạnh, Vạn Hồng tự cột mình với Trương Cốc Vũ, chẳng qua cũng chỉ là mưu cầu “tích cực tiến bộ”, chẳng qua chỉ là “biểu hiện”. Bao nhiêu năm nay, cô hết lòng vun trồng bồi dưỡng anh hùng người thực vật này, cho dù có vun trồng một cái cán cuốc, thì nó cũng phải đâm chồi nở hoa rồi chứ. Cô không mưu cầu tích cực tiến bộ, thì mưu cầu cái gì?
“Đại đội trưởng Trương một khi rời khỏi môi trường điều dưỡng cần thiết, sẽ gặp nguy hiểm.” Vạn Hồng nói.
“Cái này cũng dễ giải quyết thôi. Tôi sẽ thương lượng với thủ trưởng quân khu, cấp cho anh ấy thêm ít trợ cấp tàn phế, phí y tế, phía tỉnh cũng có thể cấp chút tiền, để người nhà anh ấy lĩnh tiền về, rồi lại đưa anh ấy đến bệnh viện địa phương ở quê nhà…”
“Không có kiến thức điều dưỡng chuyên nghiệp, anh ấy chắc chắn không sống nổi.”
“Y tá Vạn, hôm nay tôi không đến để giải quyết những vấn đền vụn vặt thế này. Cậu còn chỗ nào không thông suốt, cứ theo từng cấp phản ánh lên cấp trên của các cậu đi, hả?”
Bộ vest cỡ nhỏ của Phó cục trưởng Tần đã bị phơi thấu, ông ta xắn mạnh hai ống tay áo lên khuỷu tay giống như cách lãnh đạo mọi người làm việc năm xưa.
“Để thay đổi cái huyện nghèo hói lạc hậu này, để nhân dân các dân tộc vùng núi giàu lên, quân nhân cách mạng chúng ta nghĩa bất dung từ! Có phải không, các đồng chí? Anh hùng thời đại mới, là người có thể khiến đất nước cường thịnh khiến nhân dân giàu có!” Phó cục trưởng Tần nói.
Những người ngồi chung một chiếc ghế đẩu bằng vải bạt cảm thấy vị cựu thủ trưởng của họ vẫn rất có khí thế, rất có lý lẽ, nhưng khí thế và lý lẽ dường như lại khác với trước kia. Khác với mấy chục năm trước, cũng khác với mấy năm trước.
Sau cuộc họp đó, Vạn Hồng thường ngồi bên giường Trương Cốc Vũ suốt một tiếng đồng hồ, quên nói chuyện với anh, đọc sách, đôi lúc đến đài bán dẫn cũng quên bật, hai người cứ thế nghe một con dế kêu dưới gầm giường.
Cô biết máy ủi đất lớn đang ầm ầm lái về hướng này, cô cũng biết một số người ở bộ phận ở lại đang thu dọn hành lý, chuẩn bị tiến về Quý Châu. Lại có một số người về quê thăm người thân trước, sau đó đi Côn Minh, Thành Đô nghỉ mát, nhân tiện liên hệ công việc sau khi chuyển ngành. Đa số những bệnh nhân “già neo đơn” đó đều đi rồi, nhận được “tiền tàn phế” cộng với phí phục viên hoặc phí chuyển ngành đủ để họ trở về chốn khỉ ho cò gáy mua một chiếc máy nông nghiệp nhỏ, dựa vào việc cho thuê máy nông nghiệp mà sống những ngày thảnh thơi. Hoặc dùng số tiền đó ra thành phố bày quán ăn vặt, quầy bán đồ khô các loại.
Một tháng sau, nhân viên ở lại của bộ phận ở lại chỉ còn lại Vạn Hồng, giáo đạo viên, mấy cô hộ lý trẻ và một đám công nhân viên. Thợ cả Tiểu Kiều cũng nằm trong đám công nhân viên này, đứng trước hai sự lựa chọn: Một là đi theo tới Quý Châu ký lại hợp đồng với bệnh viện, từ tiền lương của nhân viên mới bắt đầu kiếm dần lên, thứ hai là nhận một khoản tiền an gia tự mưu sinh. Ngọc Chi nhìn thấy một cửa hàng sơn cọc đổi mặt tiền, thành “Tiệm uốn tóc Chân Mỹ”, khách du lịch nam từ Nhật Bản, Hàn Quốc, cũng như Đài Loan, Hồng Kông, Ma Cao Trung Quốc thường xuyên lui tới. Cô ta nói với thợ cả Tiểu Kiều, cô ta cũng muốn mở một cửa hàng, mấy năm nay cô ta tích cóp được tiền lương của anh Cốc Mễ, không nỡ ăn không nỡ mặc, đã tích cóp được một hai vạn tệ, thuê một cửa hàng lớn, sửa sang lại, biến thành phòng nhảy, nam nữ bản xứ và nam nữ bên ngoài liền có thể sống qua những đêm hý trường như Thành Đô, Trùng Khánh, Côn Minh.
Một ngày tháng Tư, Vạn Hồng ở trong phòng thì nghe thấy tiếng động kỳ lạ gì đó. Cô chạy ra ngoài, nhìn về phía xa, trên con đường lớn có một đội máy ủi đang chạy tới. Khi kiểm kê trang bị doanh trại ở bộ phận ở lại, cô nhân lúc người ta không chú ý đã lấy một chiếc lều. Năm xưa chống lụt, phòng bệnh lều bạt ở cũng rất tốt, nhỡ lệnh điều động của cô không được phê chuẩn, máy ủi tới trước, cô chẳng qua là ở chung với anh Cốc Mễ một lần phòng bệnh lều bạt nữa mà thôi. Sau khi Phó cục trưởng Tần rời đi, cô ngây người mất hai ngày, đột nhiên vùng dậy, chạy đến chỗ tổng đài viên gọi một cuộc điện thoại đường dài Bắc Kinh. Đó là nửa đêm, phía nhà báo Trần đương nhiên không có ai nghe máy. Nhưng sáng hôm sau, nhà báo Trần đã gọi điện lại. Tổng đài Bắc Kinh đã báo cho anh ta biết, cuộc gọi được gọi đi từ một thị trấn nhỏ giữa Tứ Xuyên và Vân Nam, người gọi điện họ Vạn.
Vạn Hồng nói với nhà báo Trần, cô thực sự không còn cách nào khác, mới nghĩ đến việc cầu cứu anh ta. Nhà báo Trần vừa nghe liền nói, anh ta có lẽ có thể tìm cách điều Vạn Hồng đến một bệnh viện trực thuộc Viện Khoa học Quân sự, bởi vì viện trưởng là bạn học của anh ta. Bằng cách này, cô có thể tiếp tục điều dưỡng quan sát đại đội trưởng Trương Cốc Vũ. Nhưng việc này có độ khó, độ khó nằm ở việc điều động luôn cả Trương Cốc Vũ đi cùng.
Trong thời gian chờ đợi nhà báo Trần (bây giờ đã là tổng biên tập tờ báo cấp đại tá rồi) chạy vạy lo liệu, Vạn Hồng đã chuẩn bị đầy đủ dụng cụ điều trị, thuốc men, dung dịch dinh dưỡng hỗn hợp. Những thứ này sẽ duy trì nguồn cung cho phòng bệnh lều bạt.
Máy ủi dừng lại bên vệ đường. Vạn Hồng chốc chốc lại chạy ra, dùng tay che một vầng râm nhìn về phía chúng, chỉ cần chúng đi về phía này, cô sẽ lập tức bảo hai hộ lý đặt Trương Cốc Vũ lên cáng, khiêng lên núi.
Đến gần chạng vạng, có một cặp vợ chồng trung niên tới, bụi đường mệt mỏi, hai mắt vằn máu. Giọng nói mang âm hưởng Vân Nam của người đàn ông thu hút sự chú ý của Vạn Hồng, kéo ánh mắt cô từ phía máy ủi thu hồi lại.
Người đàn ông khoảng bốn mươi lăm sáu tuổi, đôi tay sần sùi như vỏ cây, ngón tay giống như bao người từ nhỏ đã làm việc nặng nhọc, luôn cong quắp lại. Ông ta hỏi Vạn Hồng lãnh đạo đang ở chỗ nào. Vạn Hồng chỉ văn phòng của giáo đạo viên đã bị dọn sạch bách cho họ. Người phụ nữ đó móc từ trong túi ra một bức thư, được viết bằng giấy tiêu đề công văn của Bệnh viện 56. Cô ta nói hễ nhận được bức thư này là họ lên đường ngay, chỉ có điều vừa đi bộ vừa theo đoàn mã bang, xe khách đổi tàu hỏa, mất tận nửa tháng mới đi đến đây.
Vạn Hồng nhìn lướt qua mấy dòng trên thư, liền hiểu hai vợ chồng này là ai. Họ là em trai và em dâu của Trương Cốc Vũ. Chỉ nhìn mặt và tay, họ có thể làm bề trên của anh Cốc Mễ. Giáo đạo viên mời hai vị này tới, cộng thêm người vợ trên danh nghĩa của Trương Cốc Vũ là Ngọc Chi, cùng nhau thương lượng cách xử lý việc khiển tống anh hùng người thực vật về quê như thế nào.
Vạn Hồng đọc xong bức thư liền đứng bất động tại chỗ. Hai vợ chồng từ phương xa tới rời đi lúc nào, có nói lời cảm ơn với cô hay lại hỏi cô cái gì không, những điều này đều nằm ngoài tri giác của cô.
Cô quay lại phòng bệnh, cũng không kéo dây đèn, cứ thế đi lại trong bóng hoàng hôn chật hẹp trong phòng. Bởi vì không gian vô cùng chật hẹp, thực ra cô chỉ đang chậm rãi dậm chân tại chỗ, toàn bộ không gian đều là tiếng đế giày của cô ma sát với xỉ than: “Xào xạc sột soạt, xào xạc sột soạt”. Mãi lâu sau cô mới đột nhiên nhận thức được tiếng động này vô cùng chói tai, chắc chắn đã làm thính giác vốn quen với sự tĩnh lặng của anh Cốc Mễ nổi da gà lên rồi.
Trước khi nghĩ ra cách, cô không biết nên nói với anh Cốc Mễ thế nào.
Tiếng còi bữa tối vang lên. Vạn Hồng bật đèn lên, bật đài bán dẫn, cô kiểm tra lại một lượt tất cả các loại ống truyền, nắm lấy bàn tay của Trương Cốc Vũ. Bàn tay anh siết thành một nắm đấm, buông nắm đấm ra, lòng bàn tay ướt đẫm mồ hôi. Vừa rồi cô đi lại tại chỗ trên đống xỉ than ít nhất một cây số, nỗi buồn “xào xạc sột soạt” làm người ta điếc tai, cô đương nhiên khiến anh gấp đến mức đổ mồ hôi đầm đìa cả hai lòng bàn tay. Anh cũng nghe thấy tiếng còi bữa tối, nghe thấy tin tức phát ra từ đài bán dẫn, biết rằng cô đã bị sự lo lắng lấp đầy cái bụng, còn bữa tối thì bớt đi rồi. Nhưng cô không thốt ra một chữ nào — Vạn Hồng hiểu kẻ nóng tính như anh Cốc Mễ không chịu nổi sự sốt ruột này.
“Anh Cốc Mễ, em trai và em dâu của anh đến rồi…” Cô nắm lấy bàn tay anh, nhỏ giọng nói.
Bàn tay ấy lỏng ra một chút, nhưng lập tức siết chặt lại.
“Đừng lo, em sẽ không để họ đưa anh đi đâu.” Cô vừa nói, trong lòng vừa hiểu rõ mình đang khoác lác.
Trưa hôm sau, Vạn Hồng đang làm điều trị, ngoài cửa truyền đến giọng nói chói tai của hai người phụ nữ. Vạn Hồng cảm thấy bàn tay anh Cốc Mễ suýt thì ngược lại nắm lấy cô.
Hai người phụ nữ một người là Ngọc Chi, một người là em dâu. Vạn Hồng đẩy cửa phòng bệnh đặc biệt ra, nhìn thấy trên bãi phế hoang giữa nhà thờ và công viên tự nhiên, hai người phụ nữ đã xô đẩy lẫn nhau rồi. Giáo đạo viên và em trai Trương Cốc Vũ can thế nào cũng không ngăn được họ. Em dâu mắng Ngọc Chi không biết xấu hổ, nuôi nhân tình bao nhiêu năm nay, lại còn muốn tiền y tế hồi hương, tiền chuyển ngành, “tiền tàn phế” của anh Cốc Mễ. Ngọc Chi nói cô ta cởi quần đứng ở trên phố ba ngày ba đêm, cũng chẳng dụ được nhân tình nào, mấy lão già khọm Đài Loan của đoàn du lịch thế nào cũng tìm một viên ngói, úp lên chỗ giữa hai chân cô ta cho mà xem!
Những lời của Ngọc Chi cuối cùng đã châm ngòi cho em dâu phát động tổng tiến công. Cô ta lao lên giật tóc uốn của Ngọc Chi, giày cao gót của Ngọc Chi rơi mất một chiếc, chân thấp chân cao vừa cào vừa cấu, em dâu từ nhỏ làm việc đồng áng, thể lực rõ ràng chiếm ưu thế, lại còn chịu thương chịu khó, cẳng tay bị cào cho rướm máu, cô ta cứ túm chặt lấy búi tóc giả không buông.
Vạn Hồng vội vàng đóng cửa lại, sợ anh Cốc Mễ nghe thấy cái giá hiện tại của mình: “Hai vạn tệ! Hai vạn tệ!” Khoản phí giải tán, điều trị hai vạn tệ ấy đáng giá để bọn họ sống mái với nhau như vậy.
Ngọc Chi tròng trọc sắp thua rồi. Cô ta gào toáng lên: “Đậu Phộng! Đậu Phộng!”
Đậu Phộng bưng một vại cơm lớn, đứng cùng đám người xem náo nhiệt. Cậu ta cao lớn vạm vỡ, sớm chẳng còn là cậu bé ngoan ngoãn mỗi khi nhìn thấy Vạn Hồng ngày trước. Có lần Vạn Hồng nhìn thấy cậu ta ngồi một mình ở mép hồ quả óc chó, hút thuốc phì phèo rất điệu nghệ, Vạn Hồng nửa đùa nửa thật nói: “Đậu Phộng, học theo hành vi anh hùng của bố em đấy à?” Cậu ta phớt lờ cô luôn.
Sự cầu cứu của mẹ, Đậu Phộng cũng phớt lờ luôn. Vạn Hồng nhiều năm sau mới hiểu rõ sự lạnh lùng, dửng dưng mà Đậu Phộng thể hiện vào lúc này đã sớm có danh xưng ở phương Tây, gọi là “Cool”, chính là từ khen ngợi mà giới trẻ Trung Quốc hễ mở miệng là dùng sau những năm 90: “Ngầu”.
Dưới sự can ngăn của giáo đạo viên, mấy người phụ nữ vẫn dùng những lời lẽ dơ bẩn để phát triển chiến sự, máu và nước bọt với bụi đất, càng lúc càng dây dưa không gỡ ra được. Vạn Hồng vẫn luôn do dự, có nên ra kéo giúp một tay hay không, bởi vì đàn ông kéo nhau dẫu sao cũng không tiện. Nhưng cô vừa thò mặt ra, Ngọc Chi liền nói: “Y tá Vạn, ai mà chẳng biết cô dựa vào chồng tôi mà được kết nhập Đảng, lên cấp, lên tivi, lên báo chí!”
Vạn Hồng mặc kệ cô ta, muốn nói gì thì nói. Cho dù có Vạn Hồng ra kéo, trận chiến vẫn đẫm bùn máu đánh tiếp, đánh đến mức không nỡ nhìn thẳng, không nỡ lọt tai tiến thẳng đến phòng bệnh đặc biệt của Trương Cốc Vũ.
Trong lúc lôi kéo, Vạn Hồng đã làm sáng tỏ kết quả cuối cùng của trận chiến này: Hoặc là tối nay mang Trương Cốc Vũ về Vân Nam, hoặc là do Ngọc Chi đưa anh về chỗ ở của cô ta, đằng nào thì Bệnh viện 56 hôm nay cũng phải bàn giao với người nhà họ Trương cho bằng được.
Đã đánh tới cửa phòng bệnh đặc biệt rồi, tiếng chuông vang lên. Mọi người đều dừng lại; người đánh, người kéo đều dừng lại. Bọn họ đột nhiên nhìn thấy một mái đầu bạc trắng cúi xuống, nhặt chiếc mũ y tá dưới đất lên. Gió tới, mang theo hương hoa ngâu, mang theo bụi đất, mang theo gió của tiếng chuông thổi bay mái đầu bạc trắng ấy, bên dưới mái đầu bạc trắng, là gương mặt vẫn còn trẻ trung của Vạn Hồng.
Mọi thứ đều được quyết định vội vã. Vạn Hồng chỉ có đủ thời gian làm mẫu cho hộ lý hộ tống Trương Cốc Vũ cách lật người cho bệnh nhân thế nào, (một ngày phải lật ba mươi lần. Ban đêm cũng phải lật.) cách giám sát các đường ống như ống thông dạ dày, ống thông tiểu thế nào, hễ y tá bệnh viện huyện thao tác không đúng quy phạm, ít nhất cô có thể kịp thời chỉnh sửa lại cho họ.
Giáo đạo viên không phê chuẩn thỉnh cầu hộ tống Trương Cốc Vũ của Vạn Hồng. Anh ta nói với cô, là lãnh đạo bệnh viện không phê chuẩn. Bởi vì có một ca sĩ nổi tiếng lúc biểu diễn ở Quý Châu, lái mô tô lật xuống mương núi, ngã thành người thực vật, được đưa đến Bệnh viện 56. Bác sĩ chủ trị khoa thần kinh đang cực kỳ cần Vạn Hồng tham gia hội chẩn, lập kế hoạch điều dưỡng phục hồi chức năng. Mấy cô hộ lý trẻ của bộ phận ở lại vừa nghe tin Vạn Hồng sắp đi gặp thần tượng của họ, ai nấy đều tranh thủ nhờ Vạn Hồng xin chữ ký hộ. Nếu không phải anh ấy ngã thành người thực vật, bọn họ nằm mơ cũng đừng hòng có được chữ ký của anh ấy. Cho nên Vạn Hồng bắt buộc phải tuân thủ quân lệnh, đáp trực thăng quân sự đến Quý Châu, sau đó được xe chuyên dụng của bệnh viện đón thẳng đến phòng bệnh đặc biệt của ca sĩ. Toàn bộ lãnh đạo của Bệnh viện 56, tất cả bác sĩ chủ trị khoa thần kinh đều đang đợi cô ở đó.
Nhân lúc em trai và em dâu của anh Cốc Mễ đi dạo công viên tự nhiên và ngắm cảnh thị trấn nhỏ, (hiện tại ở trung tâm thành phố đã mọc lên tòa nhà bách hóa, có đèn giao thông và cảnh sát giao thông), Vạn Hồng nói chuyện riêng với anh Cốc Mễ một lúc. Cô biết sự cồn cào trong lòng mình không thể giấu nổi anh, anh đã nghe ra sự chột dạ của cô từ những lời an ủi kiểu như “nhiều nhất là một tháng, nhà báo Trần có thể điều em và anh đến Bắc Kinh”: Cô không biết lời nói của mình có thực hiện được hay không, khi nào thực hiện, càng không biết nhà báo Trần có đáng để cô và anh Cốc Vũ tin tưởng, gửi gắm hy vọng gần như tuyệt vọng của anh hay không.
Cô còn an ủi anh rằng: “Sự đột phá của y học xảy ra mỗi ngày, không được thì chúng ta còn có thể cầu cứu Bác sĩ Ngô!”
Lúc nói chuyện cô vẫn luôn nắm lấy tay anh. Năm ngón tay cô đan xen vào năm ngón tay anh, rồi lại đem bàn tay kia của mình đan chồng lên. Cô nhìn thấy cằm của anh đang ngước lên, yết hầu nhô lên rồi hạ xuống, lồng ngực phập phồng đặc biệt lớn. Anh Cốc Mễ thật đáng thương, bị giam cầm bên trong một lớp vỏ vô hình nhưng cứng rắn, chỉ có Vạn Hồng mới nhìn thấy, anh chứa đựng sức sống dường như thế nào bên trong lớp vỏ đó, dường như lúc nào anh cũng có thể khiến lớp vỏ đó vỡ vụn, chỉ cần một chút trợ giúp từ thế giới bên ngoài.
“Nhà báo Trần nhất định sẽ giúp chúng ta. Anh Cốc Mễ, anh nhất định phải đợi em…” Cô thì thầm. Không thể rơi nước mắt được, phải để anh Cốc Mễ nghe thấy sự lạc quan của cô.
Mọi người không biết nữ y tá tên Vạn Hồng này đi bên cạnh chiếc cáng, cúi người đang làm gì thế. Đang nói chuyện? Không đời nào chứ? Nói chuyện với người thực vật chẳng khác nào nói chuyện với hoa thằn lằn, nấm gà. Cáng được đưa lên xe cứu thương, y tá Vạn cũng lên xe theo. Xe chạy qua phố, lướt qua trước mắt những “cô em” phía sau tấm kính lớn của tiệm uốn tóc, lướt qua trước mặt “Hệ thống ca nhạc Tẩu Tẩu Nhất” đang được quét sơn, cửa đã lắp biển hiệu, lướt qua trước mặt Ngọc Chi và sư phụ Kiều người đầy vết sơn, lướt qua một hàng cột điện xi măng mới. Trên một số cột điện có dán những tờ giấy màu hồng đào: “Bác sĩ quân y về hưu ×× chuyên trị bệnh giang mai, lậu”. Đó là lần đầu tiên loại quảng cáo kiểu này xuất hiện ở thị trấn nhỏ này.
Trong xe cứu thương còn ngồi em trai, em dâu, hộ lý và giáo đạo viên. Giáo đạo viên hết lần này đến lần khác ân cần dặn dò hộ lý: Cho dù là khoang giường mềm, cũng phải chú ý tránh bụi bẩn, muỗi, ruồi, còn phải chú ý sự vận hành bình thường của tất cả các thiết bị điều dưỡng, sự thông suốt của tất cả các đường ống, cũng như việc cho ăn, bài tiết đúng giờ. Hễ có vấn đề gì, lập tức xuống tàu ở ga lớn dọc đường, liên hệ với bệnh viện địa phương hoặc bệnh viện quân đội sở tại.
Em trai và em dâu đã có một động tác quen thuộc: Dùng hai cánh tay đè chặt phần thân trên, cẳng tay vừa khéo bắt chéo nằm ngang ở vùng eo, đó là hành động muốn bảo vệ số tiền giấy được buộc chặt vào eo họ. Chuyến hành trình này chú định sẽ gian khổ gấp mười lần so với lúc họ đến, khoang giường mềm cũng chẳng ăn thua gì, phải hộ tống anh Cốc Mễ của họ, cùng với các loại thiết bị và đường ống duy trì sự trao đổi chất của anh, cùng với chính họ lưng đeo bạc vạn về nhà, chắc chắn sẽ mệt đến mức lột da tróc vảy. Cô hộ lý nhỏ mười sáu bảy tuổi đi cùng thì giúp được cái gì? Có thể ngăn cản những kẻ nổi lòng tà ác với số tiền được họ buộc chặt dưới thắt lưng không? Cô hộ lý nhỏ có nổi lòng tà ác với tiền hay không còn khó nói.
Tàu hỏa chỉ dừng ở ga này hai phút. Trong một khoang giường mềm được chuẩn bị từ trước, giường ngủ hai bên đã được tháo dỡ, dùng làm phòng bệnh đặc biệt tạm thời. Xung quanh giường lăn bố trí đủ loại thiết bị, cũng chỉ đủ cho một người nghiêng người bước đi. Tàu hỏa rú lên một tiếng kéo dài, sắp sửa lăn bánh. Đậu Phộng từ ngoài ga xông vào, thở hổn hển như đầu máy xe lửa sắp khởi động.
“Bố— bố!” Đậu Phộng hét lên.
Vạn Hồng đang định rời khỏi khoang tàu, vừa nghe thấy tiếng hét này, nước mắt chẳng biết tại sao lại trào ra, cô vội vàng giật phắt chiếc mũ y tá xuống, chà xát một trận lên hai bên má.
“Bố— bố!” Phía sau Đậu Phộng còn có một người phụ nữ trung niên miệng gọi “vé! vé—!”.
Cô nhìn tiếng gọi này của Đậu Phộng, suýt chút nữa thì nghiền nát lớp vỏ vô hình mà kiên cố bọc quanh người anh Cốc Mễ thành mảnh vụn: Đôi mắt kia đang nhanh chóng tụ tiêu cự, ánh mắt dần dần có hỏa lực, có sự xuyên thấu, cánh mũi bạnh ra hai bên, đôi môi mượn chặt lại, dường như chỉ cần mượn một tia sức lực, sự đáp lại của cậu dành cho con trai sẽ phun trào ra ngoài.
Cô đi theo đoàn tàu đang chồm về phía trước, có thể nhìn thấy anh Cốc Mễ nằm quay đầu ra phía cửa sổ qua khung cửa sổ. Cô đột nhiên nhìn thấy một giọt nước mắt rất lớn chảy ra từ khóe mắt anh Cốc Mễ, trượt xuống mang tai anh. Ánh chiều tà chiếu lên tấm kính, giọt nước mắt đó sáng đến chói mắt, sự khúc xạ ánh sáng hoàn hảo khiến nó sắp phát ra tia lửa, bốc cháy lên…
“Đậu Phộng! Đậu Phộng nhìn kìa!” Cô kéo giật Đậu Phộng cao hơn đầu mình lại, cắm cổ chạy theo đoàn tàu, một tay chỉ về phía trong cửa sổ.
Đậu Phộng không hiểu cô muốn cậu ta nhìn cái gì.
Chiếc loa phóng thanh lớn ở nhà ga vang lên khúc quân hành, đoàn tàu tăng tốc. Cô nhìn thấy giọt nước mắt ấy triệt để lăn xuống.
Vạn Hồng chuyển đến Quý Châu chưa đầy hai tuần thì nhận được điện thoại của nhà báo Trần. Anh ta nói với Vạn Hồng, mọi chuyện đã được lo liệu xong xuôi, lệnh điều động sẽ sớm được ban hành. Anh ta còn nói bài phóng sự hoài nghi Trương Cốc Vũ có phải là người thực vật hay không mà anh ta từng viết đã được sửa thành kịch bản điện ảnh, chẳng mấy chốc nữa sẽ được bấm máy. Anh ta nói việc anh ta điều Vạn Hồng và Trương Cốc Vũ đến Bắc Kinh, cũng có tư tâm của mình, anh ta cần cô cung cấp chi tiết. “Tiểu Vạn, sao tớ có thể không có tư tâm với cậu được chứ?” Anh ta vừa nói vừa cười ha hả. Vạn Hồng nghe theo đường dây điện thoại dài mấy ngàn dặm cũng nghe ra đây là tiếng cười của một tổng biên tập Trần đã phát tướng, thường xuyên ăn tiệc.
Vạn Hồng đem kỹ thuật điều dưỡng người thực vật truyền thụ lại cho một y tá đặc biệt — người hâm mộ nữ ca sĩ kia, sau đó liền chuẩn bị xin nghỉ phép với bệnh viện, đến Vân Nam tiếp quản nữ hộ lý kia. Bạn gái của nam ca sĩ đến bệnh viện quân đội bốn bề giáp núi này, cho rằng ca sĩ dưỡng thương ở đây là lý tưởng nhất, bởi vì cô ta muốn tạm thời giấu giếm tin tức nam ca sĩ thành người thực vật với bố mẹ anh ta, đồng thời phong tỏa tạm thời với các loại truyền thông. Cho nên đối với thỉnh cầu xin chữ ký của tất cả các fan hâm mộ ở Bệnh viện 56, cô ta đều đáp ứng hết, mô phỏng chữ ký của nam ca sĩ, ngày qua ngày ký tên lên những cuốn sổ tay, áo phông, lớp lót mũ quân nhân, khăn tay, bưu thiếp. Thỉnh cầu chụp ảnh chung của các fan hâm mộ, cô ta cũng thỉnh thoảng đồng ý. Hóa trang cho nam ca sĩ thật đậm trước, trên lớp trang điểm đậm ấy đeo một cặp kính râm là biểu tượng hình ảnh của nam ca sĩ vẫn thường đeo, sau đó nâng giường bệnh lên, để nam ca sĩ nửa nằm nửa tựa giữa các khóm hoa. Băng gạc trên đầu là điều cần thiết, bởi vì ảnh phát đi các báo, chỉ nói nam ca sĩ bị thương trong tai nạn xe cộ, trong thời gian dưỡng thương tiếp nhận sự bái lạy của fan hâm mộ.
Đây chính là cảnh tượng cuối cùng khi Vạn Hồng rời khỏi phòng bệnh đặc biệt. Cô bước ra từ đám fan hâm mộ đông nghịt nước, từng đám fan hâm mộ vẫn đang ùn ùn kéo lên cầu thang, Vạn Hồng với trọng lượng cơ thể quá nhẹ suýt chút nữa bị đám đông kẹp đẩy lùi ngược trở lại lầu trên.
Trong đám fan hâm mộ, cô đột nhiên nhìn thấy một gương mặt quen thuộc: Cô hộ lý hộ tống anh Cốc Mễ về quê ngày trước.
“Sao cậu lại ở đây?!” Vạn Hồng lớn tiếng hỏi.
“Mới về!”
“Không phải bảo cậu ở đấy đợi, đợi chị qua giao ca với cậu à?”
“...Bọn họ kêu tôi về!”
Vạn Hồng đã hiểu ra, cô ta quay về để chiêm ngưỡng nam ca sĩ. Về muộn, nam ca sĩ rất có thể sẽ được chuyển đến bệnh viện lớn ở Bắc Kinh rồi.
“Bọn họ là những ai?” Vạn Hồng đưa tay ra, tóm lấy cô hộ lý.
“Chị làm cái gì thế?” Hộ lý hất mạnh tay một cái. Cô ta vì để chụp ảnh chung nên đã đặc biệt đổi sang chiếc váy liền có viền hoa, tóc cũng là mới uốn.
“Ai bảo cậu về?!” Vạn Hồng vẫn giữ chặt cánh tay cô ta. Cô ta không dễ hất ra như vậy đâu.
“Người nhà bệnh nhân chứ ai!” Hộ lý vừa nói vừa nhìn về phía đỉnh cầu thang, chỗ đó có người đang hét: “Xếp hàng xếp hàng!” Cô ta lại nói: “Người ta không cho tôi ở lại, lẽ nào tôi lại cứ bám lấy ở đấy à?”
Hóa ra bọn họ không đưa anh Cốc Mễ đến bệnh viện huyện. Em trai và em dâu chắc chắn cảm thấy, chẳng qua cũng chỉ là mấy đường ống cắm ra cắm vào thôi, không có gì khó cả, học vài là biết ngay. Hai vạn tệ đưa cho bệnh viện huyện, chẳng qua cũng là mấy đường ống. Công việc nhàn hạ thế này mà kiếm được tiền lương cao ngất ngưởng như vậy, người cả huyện bọn họ mấy đời cũng chưa từng nghe thấy.
Hộ lý cuối cùng cũng thoát khỏi Vạn Hồng, chen chúc đi xếp hàng rồi. Vạn Hồng hét lớn vào cái lưng trẻ trung tròn vo của cô ta: “Các người hại chết anh ấy rồi!”
Tiếng hét này khiến mọi người im lặng. Cầu thang tạo thành một phòng học hình thang, bục giảng của Vạn Hồng nằm ở vị trí thấp nhất của phòng học.
Vạn Hồng trừng trừng nhìn khuôn mặt hồng hào trống rỗng của nữ hộ lý mà nói: “Cậu có biết người mà cậu hại chết là ai không? Là một đại anh hùng đấy!”
Vạn Hồng nói xong liền ba bước gộp thành hai bước chạy xuống lầu. Một tiếng sau, cô đã ngồi ở thùng xe máy phụ, phóng như bay ra sân bay. Có một chuyến bay đi Côn Minh cất cánh vào buổi chiều. Chiếc máy bay phóng vù vù trên con đường núi quanh co, toàn bộ hành trình giống như một màn tạp kỹ thốc thỏm kinh hoàng. Ngôi sao ca nhạc đã ngã thành người thực vật trên chính những con đường núi quanh co thế này. Người chiếu bóng của câu lạc bộ cưỡi mô tô nói với Vạn Hồng.
Trải qua hàng trăm dặm đường núi ngoằn ngoèo, một đầu tóc trắng của Vạn Hồng bị gió thổi ngược ra sau, muốn khôi phục lại như cũ cũng không được, giống như cành thông trên đỉnh núi bị gió tạo hình quanh năm, tất cả đều nghiêng về một phía. Cô mặc một bộ quân phục chính quy, cài khuyu kín mít chiếc mũ lưỡi trai lớn, đeo một chiếc túi vải chéo đựng đồ lót thay đổi, tay xách một chiếc túi y tế da. Bên trong đựng ống tiêm trợ tim, thuốc tiêm uốn ván, các loại thuốc kháng viêm, thuốc chống sốt rét. Tất cả các loại bệnh cấp tính có thể xảy ra ở vùng núi nghèo khó, cô đều đã chuẩn bị biện pháp điều trị.
Cô không kịp đợi sự phê chuẩn của lãnh đạo mà đã lên đường. Có lẽ lãnh đạo phải lên máy bay rồi mới nhìn thấy lá đơn xin nghỉ phép của cô. Cô viết: "Đội trưởng anh hùng Trương Cốc Vũ đang nguy kịch, xin phê chuẩn cho tôi lập tức đi ngay để cấp cứu."
Nhưng máy bay lại không cất cánh đúng giờ. Vì Quý Dương có mưa, tầm nhìn quá thấp, chuyến bay bị hoãn lại đến trưa hôm sau. Khi máy bay hạ cánh xuống Côn Minh, trời đã chập tối, tất cả xe khách đường dài đều ngừng chạy. Vạn Hồng nhìn kim giây chiếc đồng hồ lớn ở sảnh chờ quay hàng ngàn vòng.
Khi Vạn Hồng ngồi trên chiếc ô tô sản xuất từ thập niên 50, bị hành khách gọi là "Đại quân A chị", cô đột nhiên cảm thấy một loại cảm giác quen thuộc. Vườn chè, ruộng thuốc lá ngoài cửa sổ xe, từng bậc màu xanh, trong kẽ đá có một nhúm đất, cũng được trồng hoa màu. Đây chính là cuộc sống đời đời kiếp kiếp của Cốc Mễ ca. Cốc Mễ ca hết lần này đến lần khác từ bộ đội về quê, cảnh tượng lướt qua trước mắt anh, cũng đang lướt qua trước mắt cô.
Đường núi ngày càng hẹp. Đường ô tô biến thành đường mòn đất bùn. Thập niên 50 cũng dừng lại ở một trấn nhỏ, tiếp nối theo đó là xe ngựa thế kỷ 19, thế kỷ 18. Xe ngựa lại đổi thành hình thức giao thông sớm hơn của loài người — đội cựa ngựa thồ. Khi đến ủy ban hương chỉ có một con đường phố nhỏ, trong các đường chỉ may quân phục của Vạn Hồng đều nhét đầy đất. Từ một trường tiểu học phát ra tiếng đọc sách lanh lảnh. Mấy chục năm trước, trong âm thanh đó từng có một phần đến từ Cốc Mễ ca. Trên tường bao trường học dán tin thu mua thuốc lá, quảng cáo thú y, quảng cáo cho thuê máy kéo tay. Nhưng những đại tự quét sơn trên tường vẫn vô cùng rực rỡ: "Học tập đồng chí anh hùng Trương Cốc Vũ!"
Dưới mái hiên chính quyền hương, trên một sợi dây thừng treo mấy dải giấy màu, nét mực đã bị mưa xối nhòa đi, nhưng chắp vá lại vẫn có thể đọc được ý nghĩa: "Hoan nghênh đồng chí anh hùng Trương Cốc Vũ về quê!"
Vùng đất nghèo hẻo lánh này vẫn luôn kiêu hãnh vì Trương Cốc Vũ cho đến tận ngày nay.
Vạn Hồng không ngờ lại tìm được tri âm ở một xó núi cách xa ngàn dặm.
Cô được mấy đứa trẻ đi học về dẫn đường, tìm đến thôn Cốc Vũ. Mười bốn năm trước, sự tích của Trương Cốc Vũ truyền đến nơi này là ba tháng sau, lại qua một năm nữa, người ở đây mới biết Cốc Mễ tử của nhà họ Trương đã là người hùng mà ai ai cũng biết trong cả nước, thế nên mới đổi tên thôn thành "thôn Cốc Vũ". Thôn Cốc Vũ tổng cộng có hơn năm mươi hộ nhân cư, em trai và em dâu của Trương Cốc Vũ ở phía bắc thôn, lưng chừng núi. Sau khi vào thôn, đám đông đi theo sau lưng Vạn Hồng dần lớn mạnh, người phụ nữ đang cho con bú, ông lão lưng còng gù, những đứa trẻ trần truồng, còn có ruồi nhặng nhiều như mây xanh.
Mấy người phụ nữ gọi lũ học sinh đi tìm đại gia nào đó. Vạn Hồng nhanh chóng hiểu ra vị đại gia này là cán bộ thôn. Các cụ già lại gọi mấy đứa trẻ trần truồng như khỉ đi gọi em trai, em dâu của Cốc Mễ tử, quét đống phân bò ở cửa đi, Đại quân A chị đến rồi.
Lũ trẻ ngoài bùn đất ra thì chẳng mặc gì cả, cứ thế vô lo vô nghĩ chạy cực nhanh, chẳng mấy chốc đã biến mất trong rừng trúc sườn núi. Một người phụ nữ nói với Vạn Hồng rằng rừng trúc đã đến, nhà của anh em Cốc Mễ tử đã đến.
Hoàng hôn đã buông xuống trong rừng trúc. Trên một đống phân bò có một vết dấu bàn chân nhỏ bé trọn vẹn. Vạn Hồng đã cảm ơn bà con chòm xóm hàng trăm lần, mời họ dừng bước, cô đã nhìn thấy ngôi nhà đó rồi.
Lúc này nghe thấy một giọng trẻ con truyền qua mấy lùm trúc: "Chết rồi!"
Vạn Hồng lập tức dùng một tay nắm chặt lấy cây trúc bên cạnh. Cả rừng trúc bị cô nắm đến mức run rẩy. Trúc là loài thực vật thực sự gắn kết mười ngón tay liền tim.
Cô bước về phía trước vài bước. Mọi người đều đứng khựng lại.
Một giọng trẻ con khác hòa vào: "Chết rồi!"
Lòng bàn chân Vạn Hồng thụp xuống, cũng chẳng thèm nhìn, bất quá là giẫm phải phân bò mà thôi. Không đâu nhỉ? Cốc Mễ ca chết rồi sao? Hoàng hôn với ánh nắng đang đẹp thế này, nó không hề có chút vị tanh tưởi của cái chết nào cả.
Vạn Hồng không biết mình bước vào cửa viện thế nào, bước vào ngôi nhà đầy đàn gà đang lang thang khắp mặt đất thế nào. Một đống ống nhựa quăng bừa bộn dưới đất. Hai cỗ máy có vẻ như đã nghỉ ngơi từ lâu.
Người ra đón là em dâu. Cô ấy không nói một câu nào, nhìn Vạn Hồng một cái, lập tức nhường chiếc cửa đằng sau ra. Đó là căn phòng thể diện nhất trong nhà, cửa ra vào được chắn một tấm ván, không cho gà và lợn đi vào. Em trai, em dâu muốn đối xử thật tốt với anh trai, những dải giấy màu và hoa giấy "Hoan nghênh đồng chí Trương Cốc Vũ về quê" ấy được dán kín cả tường lẫn nhà. Họ không giống như người thành phố, coi Cốc Mễ ca là người thực vật. Họ hoàn toàn không chê bai anh, cũng không kỳ thị anh, ngược lại, họ vô cùng kính úy anh. Lỗi không phải ở họ, mà là ở nguồn điện lúc có lúc mất này, máy móc ngừng hoạt động, chẳng ai biết cả.
Màn vải thô mỏng ấy đã biến thành màu nâu sậm, đỉnh màn sụp xuống thành hình vòng cung, tạo thành đáy nồi ở chính giữa.
Trên người Cốc Mễ ca đắp một chiếc ga trải giường màu trắng, đầu và mặt đều bị trùm kín. Ga giường từ bệnh viện đến đây chưa từng được giặt lấy một lần.
Vạn Hồng ngồi xổm xuống, một tay đỡ lấy thành giường, một tay vén mép ga giường lên. Động tác tay của cô cực kỳ nhẹ nhàng. Dưới tấm ga giường lộ ra bàn tay phải của Cốc Mễ ca, cô đưa tay mình nắm lấy tay anh. Dần dần, tấm ga giường lại được vén lên thêm một chút. Cô sợ bản thân không chịu nổi, cho nên để mình từ từ tiếp nhận, từng chút một chấp nhận sự thật. Toàn bộ cánh tay của Cốc Mễ ca lộ ra ngoài, Vạn Hồng nhìn thấy làn da vừa mới lạnh đi ấy chằng chịt những vết sẩn do muỗi đốt. Cô hầu như quên mất rằng Cốc Mễ ca không còn cảm giác đau ngứa nữa, liền lập tức vén ga giường lên, xem rốt cuộc muỗi đã tàn phá anh đến mức nào. Sự tàn phá là toàn diện. Trên người Cốc Mễ ca hầu như không còn mảnh da nào thoát khỏi những trận ăn uống vô độ của muỗi. Chúng thậm chí không tha cả mặt anh, khuôn mặt Cốc Mễ ca sưng đến mức cô không thể nhận ra.
Cô nghe thấy em trai Cốc Mễ ca đã về, em dâu đang nhỏ giọng nói gì đó với anh ta. Cô nghe thấy em trai bước vào cửa, nhưng lại khựng lại ngay ở cửa. Những tiếng thì thầm bàn tán của lũ trẻ quanh nhà vang lên những câu "Chết rồi, chết rồi". Dần dần, cô nghe thấy đàn muỗi khổng lồ đã quay lại. Cô chỉ nắm lấy tay Cốc Mễ ca, nửa ngồi nửa xổm áp mặt vào thành giường. Những dải giấy màu treo bên thành giường "Hoan nghênh đồng chí Trương Cốc Vũ về quê" bị muỗi tông vào phát ra tiếng "sột soạt".
Lễ truy điệu của người anh hùng Trương Cốc Vũ được tổ chức tại ủy ban thôn nơi anh sinh đời. Những người tham dự lễ truy điệu ngoài người nhà họ Trương và Vạn Hồng ra, còn có giáo viên tiểu học của Trương Cốc Vũ, ba người bạn học tiểu học, thủ trưởng cấp cao nhất là bí thư chi bộ thôn, mà bí thư chi bộ thôn mở miệng ngậm miệng đều gọi Vạn Hồng là lão thủ trưởng. Bức ảnh treo phía trên hộp tro cốt là một bức ảnh chính diện được phóng to, Trương Cốc Vũ năm mươi tám tuổi nhìn thẳng về tương lai. Vạn Hồng nhìn Cốc Mễ ca trong ảnh, lúc anh chụp bức ảnh nhập ngũ này, cô bao nhiêu tuổi? Lúc đó ở đâu? Khi đó cô đang ở Thành Đô, học năm nhất tại một ngôi trường chuyên dành cho con em cán bộ chi viện Tây Tạng. Khi đó cô giấu sâu trong lòng một giấc mơ, lớn lên sẽ lấy một vị tiểu đội trưởng, ở bên ngoài dũng mãnh thô lỗ, ở nhà đa tình như thi sĩ. Cô sẽ cùng anh đi từ chức vụ tiểu đội trưởng, lên trung đội trưởng, rồi đến đại đội trưởng, cô đi cùng anh đến biên cương, đến tiền tuyến, cuối cùng nhìn anh trở thành tướng quân... Giả như anh chiến đấu bị thương, hoặc tàn phế, thì hình như càng vừa ý cô hơn, sự dịu dàng muôn vàn của cô lại càng có chỗ để hướng về.
Bí thư chi bộ không có điếu văn viết sẵn, vừa mở miệng liền nói: "Cốc Mễ tử, từ ngày mày ăn trộm măng tre trong vườn trúc mảnh đất tự lưu của nhà tao, tao đã biết mày lớn lên không phải đại anh hùng thì cũng là đại thổ phỉ: Tao đánh mày thế nào đi nữa, mày nhất quyết không hé răng nửa lời đứa trẻ cùng mày phạm tội là con nhà ai..."
Ba người bạn học và giáo viên đều bị chọc cười, nhưng Vạn Hồng lại bật khóc. Cô là người duy nhất rơi nước mắt trong buổi truy điệu. Đối với những người khác, Trương Cốc Vũ đã hy sinh từ hơn mười năm trước rồi, những gì đang diễn ra lúc này chẳng qua chỉ là lễ hỏa táng bị trì hoãn, lễ truy điệu bị trì hoãn mà thôi.
Mùa hè năm 2005, một đoàn thăm quan giáo dục gồm các sinh viên Mỹ đã đến thị trấn nhỏ nơi Bệnh viện dã chiến 56 Lục quân Quân giải phóng từng đóng quân. Đoàn thăm quan có sáu người, mang theo hơn một trăm chiếc máy tính, chuẩn bị quyên tặng cho các trường trung tiểu học xung quanh thị trấn nhỏ. Nghe nói tỷ lệ mù chữ theo đầu người ở thị trấn nhỏ này là một trong những thành phố cao nhất cả nước, tỷ lệ học sinh bỏ học ở độ tuổi đi học cũng cao nhất.
Đoàn thăm quan phần lớn là con em Hoa kiều. Một thanh niên trong số đó tên là Lawrence Wu sau khi kết thúc các hoạt động tổ chức chính thức, đã đến con phố chính của thị trấn nhỏ, nhìn thấy trong phạm vi một ngã tư đường có mở tám tiệm làm tóc thẩm mỹ, ba tiệm net, hai rạp chiếu phim video, năm sáu tiệm xoa bóp bàn chân, mười mấy nhà hàng. Cậu ta bước vào một tiệm net để thăm dò, trong thành phố có chỗ nào chơi vui không. Một cậu bé tóc nhuộm vàng nói với cậu ta, "phòng tranh" là chơi vui nhất. Cậu ta hỏi phòng tranh ở đâu, sưu tầm tranh của những họa sĩ nào. Câu trả lời là cách hai cánh cửa là có một phòng tranh, cứ đi xem là biết vui thế nào. Chàng trai mang họ Ngô đã tìm thấy "phòng tranh", nhưng lại nhìn thấy đèn nê-ông nhấp nháy mấy chữ "Tiệm cắt tóc Mona Lisa". Theo phát âm địa phương, "h" và "f" không phân biệt, "tiệm cắt tóc" chính là "phòng tranh". Mấy thiếu nữ trang điểm đậm bán khỏa thân ngồi trong ánh sáng hồng hào bẩn thỉu của "phòng tranh" ăn hạt dưa, Lawrence Wu lập tức ngộ ra học sinh bỏ học đi đâu hết rồi. Cậu ta gọi điện thoại cho cha ở Học viện Y khoa Đại học Houston, Mỹ, tính tình vô cùng nóng nảy: "Họ chỉ đáng làm kẻ mù chữ thôi! Thành phố nhỏ này quá sa đọa rồi! Quả thực chính là Sodom và Gomorrah! Cha còn nói nơi này phong cảnh tươi đẹp, thuần phong mỹ tục thế nào cơ chứ!"
Cha hỏi cậu ta, đã đến nhà thờ thế kỷ 19 đó chưa, cũng như ao quả óc chó gần nhà thờ, sườn núi bên ao.
Cơn giận của Lawrence càng bùng dữ dội hơn, nói cậu ta đương nhiên đã đến, nhưng cây quả óc chó bên ao đều đã bị chặt hạ, để xây khu vui chơi dưới nước. Nước ao vừa đen vừa hôi, từng mảng dài màu trắng nhìn từ xa không biết là gì, nhìn gần mới phát hiện ra là cái bụng trắng của cá chết phơi ngược lên.
Cha lại hỏi cậu ta đã gặp dì Vạn Hồng của sở ba bệnh viện dã chiến chưa.
Con trai trả lời rằng chưa gặp, bởi vì khu vực núi non giao giới Tứ Xuyên - Vân Nam - Tây Tạng đã xảy ra động đất, dì Vạn Hồng đã cùng đội y tế vội vã chạy đến đó rồi. Lại còn nghe nói có một chiến sĩ cảnh sát vũ trang cứu trợ thảm họa bị ngôi nhà sụp đổ đè thành người thực vật, dì Vạn Hồng là người chủ động xin xung phong tham gia đội y tế.
Bên kia đại dương, người hiện nay được gọi là Doctor Ngô nói với con trai: "Vậy con hãy mau chóng trở về đi."
Không hiểu sao, Doctor Ngô cảm thấy hơi được an ủi vì Vạn Hồng — người mà ông vẫn luôn yêu thương. Lại xuất hiện thêm một người hùng bị phán quyết là người thực vật có thể khiến cô phấn chấn lên một thời gian, cho dù là vài tháng, vài tuần, mấy ngày cũng tốt. Phải biết rằng những anh hùng thời nay có nhiệm kỳ rất ngắn, thậm chí anh hùng đã trở thành một khái niệm lỗi thời, thời thượng hiện nay là những từ mang chữ "siêu", "siêu nữ", "siêu nhân", "siêu tốt", "siêu đỉnh".
Dù bác sĩ Ngô đã sống ở hải ngoại hơn chục năm, nhưng ngày nào cũng chú ý đến thời sự và trào lưu trong nước. Anh hùng là gì? Thức thời mới là tuấn kiệt. Vạn Hồng, cô nhóc thân yêu của anh, em chính là kẻ không thức thời. Bác sĩ Ngô đột nhiên ngộ ra, chẳng phải chính vì thế mà tình yêu của anh dành cho cô suốt cuộc đời này mới không thể nào chữa lành hay sao?
Năm nhập ngũ thứ ba, tôi từng theo đoàn đi lưu diễn tại công trường làm đường của Binh đoàn Binh sĩ Đường sắt, đó là lần đầu tiên tôi biết trên thế giới này có một bộ đội chuyên tu sửa đường sắt. Khi đó Binh đoàn Binh sĩ Đường sắt đã hoàn thành việc tu kiến tuyến đường sắt Thành - Côn, đang tu kiến một số nhánh đường phụ hẻo lánh hơn. Nghe nói đó đều là những công trình kiến trúc đường sắt hiểm trở nhất cả nước và cần phải trả giá bằng tính mạng cao nhất. Chúng tôi nghe được truyền thuyết như thế này, mỗi một thanh tà vẹt nằm dưới đường ray, đều tương đương với một chiến sĩ Binh đoàn Binh sĩ Đường sắt hy sinh thân mình. Quân nhân trong thời bình ở đơn vị Binh đoàn Binh sĩ Đường sắt, những hy sinh và thương tật trải qua gần như tương đương với chiến tranh. Đa số những con đường sắt đó chạy qua khu vực cận nhiệt đới, những ngày chúng tôi lưu diễn lại là mùa hè, cho nên buổi biểu diễn của chúng tôi (thường một ngày diễn hai suất), sinh cuộc sống, đều nằm trong một sự mệt mỏi đẫm mồ hôi. Đó cũng là lần đầu tiên tôi nghe thấy cái tên "Lão Thiết". "Lão Thiết" là cách gọi tự hào mà tự giễu mà các chiến sĩ Binh đoàn Binh sĩ Đường sắt tự gọi mình, cũng là cách gọi mang tính đùa cợt và khinh miệt một chút mà các binh chủng khác (ví dụ như quân dã chiến) dành cho họ. Đường núi chật hẹp, khi hai chiếc xe quân sự gặp nhau, một khi nhận ra biển số xe của "Lão Thiết", mọi người sẽ tránh nhường. Bởi vì mọi người đều biết "Lão Thiết" hoang dã, tính tình bốc đồng, lúc làm loạn là không sợ chết nhất. Sau đó tôi đã nhiều lần ngồi tàu tuyến Thành - Côn, nhìn thấy tàu hỏa hoặc là "bay", hoặc là "chui"; những cây cầu lớn vắt ngang giữa hai ngọn núi cao chót vót giống như đường cáp treo lơ lửng trên không, hai bên xe đều là vực sâu vạn trượng, mà những đường hầm dài tới mấy chục dặm dường như chui vào là không ra nổi. Tôi nhớ một địa điểm biểu diễn quan trọng là lộ thiên, tấm màn lớn trên sân khấu vừa kéo ra, dưới đài là một biển đầu trọc, cùng với những khuôn mặt đen nhũn gần như giống đúc nhau được rọi nặn bởi ánh mặt trời, hóa ra trong ngọn núi tưởng chừng như là vùng không có người ở ấy, lại có nhiều "Lão Thiết" trẻ tuổi lặng lẽ sinh sống, hy sinh đến vậy. Lúc đó tôi nằm mơ cũng không ngờ rằng, mấy năm sau chính tôi cũng trở thành một "Lão Thiết".
Đầu những năm thập niên 80 của thế kỷ 20, tôi được điều động đến tổ sáng tác của Tổng bộ Binh đoàn Binh sĩ Đường sắt ở Bắc Kinh, trở thành một nhân viên sáng tác chuyên nghiệp trẻ tuổi nhất của binh bộ. Chúng tôi năm nào cũng có nhiệm vụ sáng tác cứng nhắc, chính là bắt buộc phải viết về sự tích của bộ đội mình (tức là Binh đoàn Binh sĩ Đường sắt). Quy định này lúc đó chúng tôi đều kháng cự, cảm thấy sẽ biến sáng tác văn học thành tuyên truyền người tốt việc tốt. Chính vì quy định này, chúng tôi bắt buộc phải xuống đơn vị cơ sở mỗi năm một lần, thời gian trải nghiệm cuộc sống ở cơ sở không được ít hơn một tháng. Khác với việc tôi từng biểu diễn vì "Lão Thiết" trên sân khấu, lúc này tôi đã bước đến đối diện sân khấu, chen chân vào quần thể Lão Thiết. Theo đại đội thi công xuống sáu trăm mấy bậc thang nhiều lần, đi đến mặt trận tác nghiệp trong đường hầm, chứng kiến những "Lão Thiết" trẻ tuổi trải qua chiến tranh mỗi ngày trong thời bình, vẫn hy sinh và bị thương như thường, những sự tích xả thân cứu người vẫn thỉnh thoảng xảy ra. Mặc dù tôi phản cảm với quy định cứng nhắc, nhưng mỗi lần xuống đơn vị cơ sở tôi đều cảm thấy có thu hoạch, trong lòng có cảm xúc, chỉ là lúc đó không muốn ứng cảnh to tát mà viết một số kiến văn thành báo cáo người tốt việc tốt.
Trong thời gian du học ở Mỹ, tôi nghĩ đến câu chuyện mà một người bạn gái làm y tá ở bệnh viện dã chiến đã kể cho tôi nghe. Bệnh viện dã chiến của họ từng điều trị cho một số binh sĩ thực vật bị thương vì công vụ. Tôi gọi điện thoại đường dài hỏi cô ấy về kỹ thuật điều trị chăm sóc người thực vật, khi cô ấy kể cho tôi nghe về sự giao lưu tinh tế giữa y tá và người thực vật — loại cảm giác giống như tâm giao gần xa ấy, nghe thấy những điều đó, trong lòng tôi bừng sáng lên. Giống như Nabokov ngồi trong công viên, nhìn thấy từ đằng xa một cô bé đi giày trượt patin khập khiễng đi tới từ hàng cây cảm nhận được "the initial shiver of inspiration" (cơn rùng mình ban đầu của cảm hứng).
《Nữ y tá Vạn Hồng》 (tên gốc của 《Bên giường bệnh》) phải nói là một câu chuyện tình yêu. Là một câu chuyện tình yêu kỳ lạ giữa một nữ y tá quân nhân trẻ tuổi với một chiến sĩ đường sắt anh hùng mà cô chăm sóc và một bác sĩ quân y.
Đây cũng là câu chuyện người đẹp cứu anh hùng. Sự đánh giá và định nghĩa của phụ nữ trong lòng đối với anh hùng thể hiện vô cùng rõ nét định nghĩa của thời đại và xã hội.
Trải nghiệm tòng quân thời niên thiếu của tôi không thể tránh khỏi việc ảnh hưởng đến việc lựa chọn đề tài sáng tác trong suốt cuộc đời tôi. Mười ba năm binh nghiệp khiến tôi thấu hiểu binh lính, đồng cảm với họ, do đó vô tình tích lũy được rất nhiều câu chuyện của họ. Quân nhân có những câu chuyện vô tận, đây là may mắn của tôi. Đương nhiên 《Nữ y tá Vạn Hồng》 không phải là một câu chuyện mà tôi thu thập được, mà là một loại tinh thần quân nhân mà tôi vẫn luôn muốn thể hiện sau khi cởi bỏ quân phục hai mươi năm. Cốt lõi của tinh thần quân nhân không nghi ngờ gì chính là chủ nghĩa anh hùng.
Sự hiện thực hóa của chủ nghĩa anh hùng, cần hội tụ đủ các nhân tố nhân cách tích cực, ví dụ như trung thành, dũng cảm, tự kỷ luật, sự hy sinh bản thân, v.v.
Freud chia nhân cách thành ba phần: Id (bản năng), Ego (cái tôi), Superego (siêu tôi). Sự trưởng thành của trẻ em thành người lớn, là sự tiến hóa từ bản năng thành cái tôi, mà người bình thường biến thành anh hùng, chính là sự bay nhảy từ cái tôi thành siêu tôi. Vào thời niên thiếu của tôi, không có nghề nghiệp nào thần thánh và vinh quang hơn việc làm Quân giải phóng. Bởi vì đó là một thời đại tôn sùng anh hùng. Tôn sùng anh hùng đồng thời cũng có nghĩa là đè nén và phủ nhận cái tôi và bản năng, bởi vì một trong những thể hiện quan trọng của cái tôi chính là ích kỷ. Kỳ thực ích kỷ không hoàn toàn mang tính tiêu cực, chức năng tích cực của nó chính là sự bảo vệ đối với lợi ích của bản thân. Thế nhưng thời đại chúng ta, đặc biệt là trong quân đội, sự ích kỷ tuyệt đối không được công nhận. Rất nhiều người một mặt khoét nhân thịt trong chiếc bánh bao ra ăn mà ném vỏ bánh bao vào thùng nước gạo, một mặt "nặc danh" gửi tiền về nhà chiến sĩ nghèo khó; một mặt chiếm chút lợi vặt lén dùng bột giặt của người khác, lén bóp kem đánh răng của người khác, một mặt "nặc danh" giúp đỡ người già tàn tật làm việc; một mặt khạc nhổ bừa bãi, đầy mồm lời lẽ thô tục, một mặt hòng mong chỗ nào xuất hiện kẻ địch giai cấp để anh ta xông lên đấu tranh một trận. Bọn họ chỉ muốn làm anh hùng, mà chưa từng thử làm một cá nhân đạt chuẩn. Nói cách khác, nhảy vọt một bước từ bản năng lên siêu tôi, mà bỏ qua mắt xích nhân cách quan trọng nhất là cái tôi này, bay thẳng từ một đứa trẻ chỉ có bản năng chỉ ăn nhân bánh bao tàn phá vỏ bánh bao, trực tiếp nhảy vọt thành Lôi Phong không mưu lợi riêng chỉ vì người khác, trở thành Đổng Thừa Thụy, Hoàng Kế Quang giải phóng toàn Trung Quốc, toàn nhân loại. Giả như hàng trăm triệu người khạc nhổ bừa bãi, đầy mồm lời lẽ thô tục, cậu chửi tớ đánh, hoặc vì tranh giành sớm hơn một giây xông vào cửa xe chen vào cửa xe mà không tiếc vung tay múa chân, không tiếc đẩy người khác ngã xuống xe, chỉ chờ thời cơ đến là trở thành anh hùng giải phóng toàn nhân loại, đó sẽ là thảm họa cỡ nào!
Từ thời niên thiếu đến thời thanh niên của tôi, đất nước và xã hội chúng ta đã trải qua những thay đổi to lớn. Con người được phép tạo dựng hạnh phúc cá nhân, những giấc mơ và theo đuổi của cá nhân cũng được tôn trọng, lợi ích cá nhân dần dần được nhìn nhận đúng đắn, từ đó con người bắt đầu hoài nghi sự sùng bái anh hùng kể từ khi thành lập nước đặc biệt là kể từ sau "Cách mạng văn hóa", theo đó cũng bắt đầu hoài nghi giá trị quan về anh hùng từ xưa đến nay. Mọi người đã chán ngấy sự theo đuổi siêu tôi, cái tôi từng bị đè nén và phớt lờ cuối cùng cũng có cơ hội thở dốc mà tỉnh lại, bản năng và cái tôi vẫn luôn xấu hổ không dám thừa nhận cuối cùng cũng phản hồi lại. Sức mạnh của sự phản hồi này cực kỳ lớn, mang tính báo thù, hậu quả là không còn sùng bái thậm chí không còn tin tưởng giá trị quan về anh hùng trong mấy ngàn năm qua. Để giảm bớt sự hy sinh của tập thể, Đổng Thừa Thụy, Hoàng Kế Quang xả thân giật sập mố cầu, lao mình chặn lúm súng dần dần mất đi hào quang của họ, thậm chí bị lãng quên. Sau khi khôi phục kỳ thi đại học năm 1977, nghiên cứu sinh, sinh viên tiến sĩ đã từng trở thành anh hùng thời đại trong lòng các thiếu nữ. Dân tộc Trung Hoa chúng ta là dân tộc thế tục thực tế nhất, thức thời mới là tuấn kiệt. Người thức thời, mới có thể trở thành anh hùng. Thế là những người thức thời lần lượt xuất hiện: đại thần chứng khoán, doanh nhân tư nhân, tổng giám đốc công ty mạng, nhà phát triển bất động sản, cho đến siêu nữ, ngôi sao điện ảnh, ngôi sao ca nhạc, ngôi sao bóng đá. Hết anh hùng mới này ra đời đến anh hùng cũ phai mờ dần, chẳng biết từ lúc nào, chúng ta đã quên mất định nghĩa kinh điển cổ điển về anh hùng: một loại mỹ đức vượt xa bình thường, hoặc là trung thành, dũng cảm, kiên trinh, hoặc là vô tư quên mình. Trung thành và dũng cảm, vô tư và quên mình, có lẽ là đối với tín ngưỡng, có lẽ là đối với dân tộc và muôn loài, có lẽ là đối với người khác thậm chí chỉ là đối với người yêu người thân. Giống như lúc 《Danh sách của Schindler》 đạt giải, người dẫn chương trình đã nói "(Schindler) loại thiện lương vượt quá sự hiểu biết của chúng ta", khiến Schindler trở thành người anh hùng của chủ nghĩa nhân đạo. Bất kể loài người phát triển thế nào, hành tinh này chiến thắng hành tinh kia, giá trị quan anh hùng mà Schindler đại diện là vĩnh hằng, là nên được ca tụng vĩnh viễn. Vậy tại sao lại không thể là những người anh hùng như Đổng Thừa Thụy, Hoàng Kế Quang, Âu Dương Hải? Chẳng lẽ bọn họ không giống như Schindler xả thân cứu người sao? Những năm gần đây tôi vô tình đọc được trên báo trong nước tin tức về một cảnh sát dân gian nào đó hy sinh vì bảo vệ sinh mạng nhân dân, có người đứng lên chống lại kẻ ác để đám đông tránh khỏi sự hy sinh, những tin tức này chỉ được quan tâm trong ngày hôm đó và mấy ngày sau đó, nhưng những người anh hùng như vậy sẽ không khiến đa số mọi người ghi nhớ lâu dài, chứ đừng nói đến sùng bái. Mọi người không chỉ không sùng bái, mà còn có thái độ cợt nhả trào phúng đối với giá trị quan anh hùng xả thân cứu người. Đồng thời họ dành sự sùng bái cho các siêu nữ, cho các ngôi sao ca nhạc ngôi sao điện ảnh ngôi sao bóng đá, cho giới nhà giàu và cuộc sống đỉnh cấp chỉ có tài sản mới thực hiện được, bao gồm biệt thự sang trọng và xe hơi nổi tiếng, Chanel, Dior, cao phú soái, bạch phú mỹ...
Điều mà nữ y tá quân đội Vạn Hồng trong tiểu thuyết của tôi dốc nửa đời người kiên trì thủ vững, chính là một truyền thống xả thân cứu người và anh hùng quân nhân mang ý nghĩa kinh điển. Vạn Hồng kiên định tin rằng vị đại đội trưởng anh hùng bị phán quyết là người thực vật vẫn đang sống giống như tất cả những người bình thường khác, có tình cảm cảm giác, cũng có tư duy, chỉ là bị nhốt trong lớp vỏ bọc người thực vật, không thể phát ra tín hiệu "đang sống". Đây là một cuốn tiểu thuyết mang tính tượng trưng, nữ y tá trẻ tuổi kiên định tin rằng anh hùng vẫn sống, tượng trưng cho việc cô kiên định tin tưởng vào sự bất tử của giá trị quan anh hùng. Năm tháng trôi qua như nước, chảy qua bên giường bệnh của anh hùng, các loại giá trị quan về anh hùng khác nhau cũng chảy qua như nước. Vạn Hồng đã chứng kiến nhân tình thế thái bên giường bệnh của anh hùng, sự lạnh nhạt của thế gian, mọi người thức thời thế nào, từ sự tôn sùng kính thần đối với anh hùng cho đến việc coi anh như phế tích của cơ thể con người, nhưng Vạn Hồng vẫn trước sau như một kính yêu, thương yêu, xót thương, yêu đương với người anh hùng này. Sự giao tiếp tế nhị giữa cô và người anh hùng đã mất đi khả năng biểu đạt chính là bằng chứng của cô, cô kiên trì suốt mấy chục năm như một cố gắng dùng những bằng chứng mà mình tích lũy được để thuyết phục mọi người: đại đội trưởng anh hùng trước sau như một vẫn sống như người bình thường, có cảm giác đau đớn bình thường, có tri giác nóng lạnh, có thể tình cảm nhi nữ, có thể làm người cha nhân từ, chỉ vì anh chịu sự phán quyết nhầm lẫn của người thực vật, chỉ vì anh bị hạn chế biểu đạt mà không thể được chấp nhận và nhận thức như một con người bình thường. Vạn Hồng không phủ nhận các loại giá trị quan anh hùng khác xuất hiện theo thời thế, nhưng cô tuyệt đối không từ bỏ giá trị quan anh hùng xả thân cứu người do đại đội trưởng Trương đại diện. Cho nên, đại đội trưởng Trương có phải là người thực vật hay không, có sống như người bình thường hay không, tượng trưng cho việc bạn tin tưởng cái gì, tin thì sẽ linh ứng.
Khi tôi đi du lịch ở Ý, đã tham quan bức tượng David của Michelangelo, cũng nhìn thấy bức tượng David của Donatello. Bức trước so với bức sau, lại càng mang tinh thần anh hùng hơn. David mười bảy tuổi có cái đầu và bàn tay chân hơi mất tỷ lệ, cho thấy cậu ấy vẫn đang trong quá trình trưởng thành, cho nên sự dũng cảm và bất tuân của cậu ấy lại càng đáng quý hơn, càng đáng để Michelangelo một ngàn năm sau đưa sự sùng bái vào mũi khắc của ông. David của Michelangelo khiến chúng ta tin sâu sắc rằng thiếu niên này làm ra được hành động anh hùng dùng súng cao su thách thức người khổng lồ. Bất kể sau này vua David phạm phải sai lầm gì, trong hành động thách thức đại họa bảo vệ người khác của cậu ấy, cậu ấy đã thể hiện một cách hoàn hảo giá trị quan anh hùng, giá trị quan này lại được Michelangelo nhấn mạnh và củng cố bằng nghệ thuật hoàn hảo, biến thành tình tiết sùng bái anh hùng vĩnh hằng của nhân loại. Chúng ta chiêm ngưỡng tượng David, ngoài việc sùng bái tài năng và kỹ năng nghệ thuật của Michelangelo ra, còn có sự sùng bái đối với tinh thần anh hùng mà Michelangelo thể hiện thông qua David.
Kỳ thực đa số anh hùng đều là những kẻ không thức thời. Giống như đối tượng mà Vạn Hồng kiên trì thủ vững là đại đội trưởng Trương vậy, nữ y tá trong quá trình kiên trì thủ vững mấy chục năm cũng khiến chính cô trở thành anh hùng. Bởi vì cô đã hy sinh thanh xuân, hy sinh hạnh phúc tầm thường cho giá trị quan anh hùng mà cô tin tưởng, hoàn thành sự bay nhảy cuối cùng của nhân cách. Cô kiên định tin rằng anh hùng có một ngày sẽ tỉnh lại, tượng trưng cho việc cô kiên định tin tưởng sự kính yêu trong lòng mọi người đối với anh hùng sẽ tỉnh lại.
Cuốn tiểu thuyết này tôi bắt đầu sáng tác từ hơn hai mươi năm trước. Lần đầu tiên trải giấy bản ra, cho đến khi hoàn thành cuối cùng, đã trải qua ba lần viết lại mang tính lật đổ. Lúc tôi bắt đầu viết nó, là năm 1994, cha lần đầu tiên đi Mỹ thăm người nhà, tôi đã đem ý định muốn viết cuốn tiểu thuyết này nói cho ông nghe. Cha cho rằng, tiểu thuyết nên được viết bằng góc nhìn chủ quan của hai người, một là góc nhìn của nữ y tá, một là góc nhìn của đại đội trưởng Trương bị y học truyền thống phán quyết là người thực vật, cả hai góc nhìn đều là ngôi thứ nhất. Kết quả của bản thảo đó chính là một chồng giấy bản dày cộp, một cuốn tiểu thuyết chưa hoàn thành, không thể tự làm tròn câu chuyện. Dùng góc nhìn tường thuật của hai người, độc giả sẽ cho rằng Vạn Hồng là một nhà tiên tri khoa học, có năng lực đặc biệt, từ đầu đến cuối biết anh hùng không phải người thực vật, thế là câu chuyện giống như một câu chuyện cổ tích, thiếu đi sức mạnh siêu hình. Vậy viết sự kiên định tin tưởng và kiên trì thủ vững của Vạn Hồng, sức mạnh sẽ bị suy yếu. Tôn giáo sở dĩ có sức mạnh, là vì người tin thà tin là có còn hơn tin là không, có hay không không thể chứng thực cũng không thể chứng thực giả, nhưng hoạt động tinh thần tín ngưỡng này khiến con người siêu việt và thăng hoa. Tin thì sẽ linh.
Tiểu thuyết tôi viết không nổi có không ít. Qua mấy năm tôi sẽ lục ra xem, bản thảo đó tôi có còn nhiệt tình để hoàn thành nó hay không. 《Nữ y tá Vạn Hồng》 đã bị tôi lục ra nhiều lần, đọc đi đọc lại, nhiệt tình sẽ lại bùng cháy. Tôi kéo theo bản thảo của cuốn tiểu thuyết này từ Mỹ đến Châu Phi, từ Châu Phi đến Châu Á, lại từ Châu Á đến Châu Âu. Trong ba năm sinh sống ở Đài Bắc, tôi lại một lần nữa bắt đầu viết 《Nữ y tá Vạn Hồng》, viết cũng rất gập ghềnh khó khăn, cuối cùng vẫn từ bỏ. Năm 2009, cả nhà chúng tôi chuyển đến Berlin, Đức, tôi vẫn luôn muốn viết lại tác phẩm này. Có lần trò chuyện kịch bản với đạo diễn Trương Nghệ Mưu, đã trò chuyện với ông ấy về cuốn tiểu thuyết này. Ông ấy cũng cảm thấy không nên đưa người thực vật làm một trong những góc nhìn tường thuật, mấu chốt không nằm ở việc anh ta có thực sự sống bình thường hay không; mấu chốt nằm ở việc Vạn Hồng dùng tín niệm để chứng thực anh ta đang sống. Cho đến tận năm ngoái, tôi mới đem tất cả bản thảo của cuốn tiểu thuyết này lục lại một lần nữa, các loại giấy bản chất đống trên bàn, tôi lật đổ toàn bộ bố cục trước đó, viết lại 《Bên giường bệnh》 hiện tại này. Cách thời điểm thảo luận hình hài ban đầu của nó với cha, đã tròn hai mươi năm trôi qua, hiện nay cha đã qua đời, cuối cùng cũng không có cơ hội đọc cuốn tiểu thuyết đã chết lâm sàng nhiều năm cuối cùng cũng sống lại này.
Nghiêm Ca Linh
Tháng 3 năm 2015