4. Năm 1899, nữ nam tước 20 tuổi Frieda von Richthofen kết hôn với một người đàn ông người Anh tên Ernest Weekley, một giáo sư ở trường đại học Nottingham, và chẳng bao lâu đã hòa nhập vào vai trò làm vợ của ngài giáo sư. Weekley đối xử với nàng rất tốt, nhưng nữ nam tước ngày càng trở nên chán nản với cuộc sống tẻ nhạt và với cái thú yêu thương hờ hững của người chồng. Trong những chuyến đi tới Đức quốc, nàng cũng có vài mối tình nhưng những mối tình ấy cũng không phải là thứ cô muốn, thế là nàng quay trở về với vai trò là một người vợ chung thủy và một người mẹ chăm sóc cho ba đứa con.

Năm 1912, một ngày nọ, một hoc trò cũ của Weekley, David Herbert Lawrence, tới thăm nhà của hai vợ chồng giáo sư. Là một nhà văn có chí tiến thủ, Lawrence muốn nhận được lời khuyên sáng giá từ ngài giáo sư. Giáo sư chưa về nhà do vậy mà Frieda đã tiếp đãi chàng sinh viên. Nàng chưa bao giờ gặp một chàng thanh niên đầy nhiệt huyết như thế. Chàng trai kể về thời trai trẻ nghèo khó của mình, về chuyện mình không thể hiểu được phụ nữ. Còn Lawrence thì chăm chú lắng nghe những lời nhận xét của chính nàng. Lawrence thậm chí còn trách móc nàng vì thứ nước trà kinh khủng mà nàng đã làm cho anh ta – bằng cách nào đó, dù nàng là một nam tước, nhưng điều này lại làm cho nàng hứng thú.

Sau này Lawrence có trở lại nhiều lần nhưng là để gặp Frieda chứ không phải Weekley. Ngày nọ, Lawrence thú nhận với nữ nam tước rằng anh ta đã yêu nàng từ lâu. Frieda cũng thừa nhận nàng cũng có những cảm giác như thế, và đề nghị tìm một chỗ hẹn. Thay vì vậy, Lawrence lại có đề nghị của riêng mình: Hãy bỏ chồng nàng đi – bỏ hắn mà theo ta. Vậy còn những đứa trẻ thì làm thế nào? Frieda hỏi. Lawrence đáp, nếu những đứa trẻ quan trọng hơn tình yêu của chúng ta thì hãy ở lại với chúng. Nhưng nếu em không chạy trốn với anh trong vài ngày tới, em sẽ chẳng bao giờ còn thấy anh nữa. Với Frieda, sự lựa chon quả là kinh khủng. Nàng chẳng hề quan tâm đến chồng nàng, nhưng còn những đứa trẻ chính là lẽ sống của nàng. Dù vậy, vài ngày sau, nàng cũng chiều theo ý của Lawrence. Làm sao nàng có thể cưỡng lại một người đàn ông sẵn lòng đòi hỏi nhiều đến thế, sẵn sàng đánh một canh bạc như thế? Nếu nàng từ chối nàng sẽ chẳng bao giờ thôi tự vấn, vì một người đàn ông như thế chỉ đi qua một lần trong đời nàng.

Cặp tình nhân rời Anh quốc để đến Germany. Thỉnh thoảng Frieda thường nhắc đến việc nàng nhớ những đứa con của mình nhiều đến thế nào, nhưng Lawrence thì không hề kiên nhẫn với nàng: Chàng trai thường bảo, em có thể tự do quay về với chúng bất cứ lúc nào nhưng nếu em ở với anh thì đừng quay đầu lại. Lawrence đưa nàng đi trong một chuyến leo núi đầy gian khổ ở dãy núi Alps. Là một nữ bá tước, Frieda chưa hề trải qua những gian khổ như thế, nhưng Lawrence rất kiên định: Nếu hai người yêu nhau vậy thì gian khổ có nghĩa lý gì?

Năm 1914, Frieda và Lawrence kết hôn, nhưng trong suốt những năm sau đó cuộc sống của họ vẫn diễn ra như khi chưa kết hôn. Lawrence vẫn thường la mắng thói lười biếng của nàng, nỗi nhớ mong những đứa con, hay công việc chăm sóc nhà cửa tệ hại của nàng. Lawrence thường dẫn nàng theo trong những chuyến đi vòng quanh thế giới nhưng rất ít tốn kém, chẳng bao giờ để nàng nhàm chán, mặc dù đó là điều mà nàng thích thú nhất. Hết tranh cãi lại đến gây gổ. Một lần ở Mexico, trước mặt những người bạn của mình, Lawrence mắng nàng, “Bỏ cái điếu thuốc dơ bẩn ấy ra khỏi miệng đi! Và thôi phơi cái bụng to béo của mình nữa đi!” “Tốt hơn là anh nên câm miệng lại đi hoặc tôi sẽ nói những chuyện xấu của anh ra,” nàng mắng ngược trở lại. (Nàng đã học cách dùng gậy ông đập lưng ông.) Cả hai người họ cùng ra ngoài. Những người bạn của họ nhìn theo, lo sợ mọi chuyện có thể trở nên căng thẳng. Họ biến mất rồi xuất hiện trở lại chỉ trong phút chốc, tay trong tay, cười nói hớn hở và nhìn nhau đắm đuối. Đó chính là điều khó hiểu nhất về gia đình nhà Lawrence: Sau nhiều năm kết hôn, họ vẫn thường cư xử như những cặp vợ chồng mới cưới tình cảm còn nồng nàn.

Giải thích: Khi Lawrence lần đầu tiên gặp Frieda, anh có thể nhận biết được ngay điểm yếu của nàng là gì: Nàng cảm thấy như mình bị trói buộc trong một mối quan hệ nhạt nhẽo và một cuộc sống dễ dãi. Chồng nàng, cũng như bao ông chồng khác, là một người tốt nhưng không bao giờ dành đủ sự quan tâm cho nàng. Nàng đam mê kịch tính và phiêu lưu, nhưng lại quá chây lười để mang lại cho mình những điều đó. Kịch tính và phiêu lưu chính xác là những gì mà Lawrence mang đến. Không phải chịu cảm giác gò bó, Frieda có quyền tự do để rời bỏ Lawrence bất kì lúc nào. Thay vì phớt lờ nàng, Lawrence lúc nào cũng bình phẩm nàng không ngớt – ít nhất là anh chàng vẫn quan tâm tới nàng, không bao giờ cảm thấy nàng buồn chán. Thay vào sự thoải mái và chán nản, Lawrence đem đến cho nàng sự phiêu lưu và lãng mạn. Những cuộc gây gổ mà Lawrence châm ngòi thường xuyên như đã thành thông lệ cũng đảm bảo mang lại bất ngờ không ngừng và khoảng trống để hòa giải hiệu quả. Lawrence gợi nên một nét sợ hãi trong con người nàng, giữ cho nàng không có được trạng thái ổn định tình cảm, không bao giờ hoàn toàn cảm thấy chắc chắn về anh. Kết quả là mối quan hệ của họ chẳng bao giờ trở nên tẻ nhạt. Mối quan hệ ấy luôn tự làm mới chính nó.

Nếu sự hợp nhất là điều mà bạn theo đuổi thì đừng bao giờ ngừng quyến rũ. Nếu không sự buồn chán sẽ len lỏi vào. Thông thường, cách tốt nhất để giữ cho sự quyến rũ luôn tiếp diễn chính là thêm vào chất kịch tính không thường xuyên. Điều này có thể gây tổn thương – chẳng hạn như khơi lại những vết thương cũ, kích động sự ghen tuông, hay thu mình lại đôi chút. (Đừng nhầm lẫn cách cư xử này với việc than phiền hay kêu ca chỉ trích – sự tổn thương này mang tính chiến thuật, được tạo ra để phá vỡ những khuôn mẫu cứng nhắc.) Mặt khác, còn có thể tỏ ra dễ chịu nữa: Hãy nghĩ tới việc chứng tỏ mình thêm một lần nữa, quan tâm đến những chi tiết nhỏ nhặt tế nhị, tạo nên những sự lôi cuốn mới. Quả thực bạn nên kết hợp hai khía cạnh này với nhau, vì quá nhiều tổn thương hay vui thích đều sẽ không biểu lộ chất quyến rũ nữa. Không phải bạn đang lập lại lần quyến rũ đầu tiên vì đối phương đã nhượng bộ rồi. Đơn giản là bạn chỉ đang mang đến những cú sốc, những tiếng gọi thức tỉnh không đáng kể để chứng tỏ hai điều: Bạn không hề ngừng cố gắng, và đối phương không thể yên trí với bạn được. Cú sốc nhỏ nhoi đó sẽ khuất động chất độc xưa, làm cho đống than hồng bùng cháy trở lại, đưa bạn tạm thời trở về lúc ban đầu, khi mà sự quan tâm của bạn cho người ấy có được sự căng thẳng và tươi mới ưng ý nhất.

Hãy nhớ rằng: Cảm giác thoải mái và an toàn chính là tử huyệt của quyến rũ. Một chuyến hành trình cùng sẻ chia có một chút gian khổ sẽ tạo ra được một mối dây liên kết hiệu quả hơn lànhững món quà đắt giá và những thứ xa xỉ. Tuổi trẻ quả là đúng khi không quan tâm đến sự thoải mái trong vấn đề tình yêu, và khi bạn trở về với cảm giác ấy, một cảm giác kích thích của tuổi trẻ sẽ bùng cháy trở lại.

5. Năm 1652, cô gái gọi hạng sang người Pháp Ninon de l’Enlos đã gặp và yêu hầu tước Villarceaux. Ninon là một người trụy lạc; triết học và khoái cảm đối với cô còn quan trọng hơn tình yêu. Nhưng ngài hầu tước đã khơi gợi trong cô những cảm xúc mới: Villarceaux dũng cảm và táo bạo đến nỗi lần đầu tiên trong đời cô đã để bản thân mình hơi mất kiểm soát. Hầu tước quả là người ích kỷ, một tính cách mà bình thường cô rất căm ghét. Nhưng trong con người hầu tước, sự ích kỷ dường như rất tự nhiên, gần như có sức quyến rũ nữa: Đơn giản là ngài không tự kiềm chế được bản thân mình. Và thế là Ninon chấp nhận những điều kiện của ngài hầu tước: Sẽ không có người đàn ông nào khác trong đời nàng. Về phần mình, Ninon nói với ngài hầu tước là nàng sẽ không nhận tiền bạc hay quà cáp gì từ ngài cả. Tất cả điều này là vì tình yêu và không có gì khác ngoài tình yêu.

Ninon thuê một căn nhà ở đối diện nhà của ngài hầu tước ở Paris, vì vậy mà họ nhìn thấy nhau hằng ngày. Một buổi chiều nọ, ngài hầu tước bỗng dưng xông vào phòng và buộc tội cô có người tình khác. Những mối nghi ngờ của ngài hầu tước không có căn cứ và những lời buộc tội của ngài quả là buồn cười, và cô cũng nói với ngài như thế. Điều này không là ngài hầu tước hài lòng và ngài trở nên giận dữ. Ngày hôm sau Ninon nhận được tin là Villarceaux đã ngã bệnh khá nặng. Ninon vô cùng lo lắng. Như một sự trông cậy khẩn thiết, một biểu hiện của tình yêu và sự phục tùng, cô đã quyết định cắt đi mái tóc dài xinh đẹp của mình, chính nhờ mài tóc ấy mà cô nổi tiếng, rồi gởi nó tới cho ngài hầu tước. Cử chỉ ấy đã phát huy hiệu quả, ngài hầu tước đã bình phục, và họ tiếp tục mối tình của mình thậm chí còn say đắm hơn. Những người bạn và những tình nhân cũ của Ninon than trách về sự thay đổi bất ngờ của nàng thành một phụ nữ hết lòng cho tình yêu, nhưng Ninon không quan tâm – cô đang rất hạnh phúc.

Bấy giờ Ninon đề nghị cả hai người cùng nhau rời khỏi nơi ấy. Ngài hầu tước, một người đã có vợ, không thể đưa cô về điện của mình, nhưng một người bạn đã đề nghị lấy ngôi nhà của mình ở miền quê để làm nơi tạm trú cho cặp tình nhân. Ngày tháng trôi qua, kì tạm trú ngắn ngủi của họ trở thành một kỳ trăng mật kéo dài. Dầu vậy, dần dần, Ninon có cảm giác có điều gì đó không ổn: Ngài hầu tước cư xử giống như một người chồng hơn. Mặc dù ngài vẫn nồng nàn như trước nhưng ngài có quá tự tin, cứ như thể mình có một số quyền và đặc ân mà không người đàn ông nào khác có thể mong đợi. Sự ích kỷ đã từng một thời quyến rũ cô dường như bắt đầu trở nên ngột ngạt. Ngài hầu tước cũng không còn ghơi gợi được suy nghĩ của cô nữa. Cô có thể có những người đàn ông khác, cả những người cũng đẹp trai như Villarceaux, để làm thỏa mãn thể xác mà không có tất cả những sự ghen tuông ấy.

Khi đã nhận ra được điều này, Ninon không bỏ lỡ thời khắc nào nữa. Cô nói với ngài hầu tước rằng mình sẽ trở về Paris, và mọi chuyện đã vĩnh viễn chấm dứt. Ngài hầu tước van xin và bào chữa cho hành động của mình với một sự xúc động lớn lao – làm sao Ninon có thể vô tâm như thế? Dù cảm động nhưng cô vẫn kiên quyết. Những lời giải thích chỉ làm cho mọi chuyện trở nên tồi tệ hơn mà thôi. Thế là Ninon trở về Paris và tiếp tục cuộc đời làm gái của mình. Sự ra đi đột ngột của của cô rõ ràng đã làm cho ngài hầu tước thức tỉnh, nhưng hiển nhiên là cũng không đến nỗi quá tệ hại, vì vài tháng sau đó Ninon nhận được tin là ngài hầu tước đã yêu một người phụ nữ khác.

Giải thích: Một người phụ nữ thường trải qua hàng tháng trời để suy gẫm về những thay đổi tinh tế trong cách cư xử của người yêu mình. Cô ấy có thể than phiền hay trở nên giận giữ; thậm chí còn có thể tự trách mình. Dưới áp lực của những lời than phiền ấy, người chồng có thể thay đổi trong một thời gian nhưng một sự tương tác khó chịu và những hiểu lầm bất tận sẽ tiếp nối sau đó. Vậy đâu là cốt lõi của tất cả những chuyện này? Một khi bùa mê của bạn không còn nữa thì thực sự đã quá trễ. Ninon có lẽ đã cố gắng tìm ra điều gì đã hóa giải bùa mê nơi cô – vẻ bề ngoài đẹp đẽ giờ khiến cô không còn thích thú, sự kích thích về tinh thần mất đi, hay cảm giác người ấy không còn thấy hứng thú với mình. Nhưng tại sao phải tốn thời gian tìm hiểu điều đó? Bùa mê đã không còn nữa, thế là cô quyết định ra đi. Cô không hề bận tâm tới chuyện xin lỗi, hay lo lắng về những cảm nhận của Villarceaux, hay là cho sự việc trở nên nhẹ nhàng và dễ dàng cho ngài hầu tước. Cô ấy chỉ việc là ra đi. Con người có vẻ quan tâm đến người khác, cố gắng hàn gắn mọi chuyện hoặc đưa ra những lời biện minh, thật sự chỉ là một con người nhút nhát. Tỏ ra tốt bụng trong những vấn đề như thế có thể khá tàn nhẫn. Ngài hầu tước có thể đỗ lỗi tất cả mọi chuyện là do sự vô tâm hay bản chất không kiên định của cô. Niềm kiêu hãnh và tự hào với vẻ bề ngoài của ngài hầu tước không hề bị tổn hại, vậy là ngài có thể dễ dàng bắt đầu một mối tình khác và bỏ rơi cô lại đằng sau.

Một mối quan hệ khi tan vỡ mà lại kéo dài, dai dẳng không những sẽ làm cho đối phương tổn thương một cách vô ích, mà nó còn có những hậu quả lâu dài với bạn nữa, khiến bạn ngày càng trở nên không kiên định về sau, và đè nặng bạn bằng tội lỗi. Đừng bao giờ cảm thấy tội lỗi, dù bạn vừa là người quyến rũ vừa là người bây giờ cảm thấy bùa mê đã được hóa giải. Đó không phải là lỗi của bạn. Không gì có thể tồn tại vĩnh viễn được. Bạn đã mang đến niềm vui cho đối phương, đã kéo đối phương ra khỏi cuộc sống buồn tẻ của họ. Nếu bạn thực hiện một cuộc chia tay nhanh gọn, về sau họ sẽ ghi nhận điều đó. Bạn càng xin lỗi, họ sẽ càng cảm thấy lòng tự tôn của mình bị xúc phạm, gợi nên những cảm xúc tiêu cực mà sẽ đọng lại trong nhiều năm trời. Đừng cho những lời giải thích không chân thành mà chỉ làm phức tạp thêm vấn đề. Hãy từ bỏ đối phương chứ không nên giày vò họ.

6. Sau 15 năm dưới sự cai trị của hoàng đế Napoleon Bonaparte, người dân Pháp đã cạn hết sức lực. Quá nhiều can qua, quá nhiều biến cố. Năm 1814 khi Napoleon bị đánh bại, và bị giam trên đảo Elba, người dân Pháp đã sẵn sàng hơn hết cho hòa bình. Gia tộc nhà Bourbon – gia đình hoàng gia bị phế truất trong cuộc cách mạng năm 1789 – trở lại nắm quyền. Nhà vua lúc bấy giờ là Louis thứ XVIII; nhà vua là một người béo phệ, chán ngắt và khoa trương nhưng ít nhất là cũng có hòa bình.

Thế rồi vào tháng giêng năm 1815, nước Pháp nhận được tin về cuộc đào thoát gây kinh ngạc của Napoleon khỏi đảo Elba chỉ với 7 chiếc thuyền nhỏ và một ngàn người đàn ông. Napoleon có thể đến châu Mỹ để bắt đầu lại từ đầu nhưng thay vì thế ngài quả là thật là điên rồ khi cập cảng tại Cannes. Napoleon đang nghĩ gì? Một ngàn người đàn ông chống lại tất cả quân đội của nước Pháp ư? Ngài khởi hành về hướng Grenoble cùng với đội quân hỗn tạp của mình. Người ta ít nhất cũng ngưỡng mộ lòng can đảm của ngài, tình yêu vô bờ bến của ngài cho vinh quang và cho nước Pháp.

Cũng vậy, tầng lớp nông dân nước Pháp đã bị mê hoặc khi nhìn thấy vị hoàng đế trước kia của họ. Con người này, xét cho cùng, đã phân chia lại rất nhiều đất đai cho họ, thứ mà đương kim hoàng đế đang cố thu hồi lại. Họ rất hào hứng khi nhìn thấy những lá cờ hình chim ưng nổi tiếng của ngài, sự hồi sinh của những biểu tượng từ cuộc cách mạng vĩ đại. Thế là họ bỏ ruộng đồng của mình mà tham gia đoàn quân của ngài. Bên ngoài Grenoble, đội quân đầu tiên được nhà vua phái tới để ngăn chặn Napoleon đã giáp mặt với ngài. Napoleon xuống ngựa và đi bộ về phía họ. Ngài la lớn, “Hỡi những người lính của Quân Đoàn 5! Anh em không biết ta sao? Nếu có người nào trong anh em muốn giết hoàng đế của mình, hãy để người ấy bước tới đây và làm như thế. Có ta đây!” Napoleon mở toang chiếc áo choàng màu xám của mình, yêu cầu họ ra tay. Một khoảnh khắc im lặng diễn ra, rồi từ bốn phía, có tiếng la lớn “Hoàng đế muôn năm!” Trong nháy mắt, đội quân của Napoleon đã tăng lên gấp đôi.

Đội quân tiếp tục tiến bước. Ngày càng có nhiều những người lính, nhớ lại vinh quang mà ngài đã ban cho họ, đứng về phía ngài. Thành phố Lyons đã thất thủ không cần một trận chiến. Những vị đại tướng cùng với những đội quân hùng mạnh hơn được phái tới để chặn đứng ngài, nhưng việc nhìn thấy Napoleon đẫn đầu đội quân của mình lại mang đến cho họ một trải nghiệm cảm xúc ngập tràn, vậy là họ cũng đi theo ngài. Vua Louis chạy trốn khỏi nước Pháp, từ bỏ ngai vàng trong quá trình sự việc diễn ra. Ngày 20 tháng 3, Napoleon trở về Paris và cung điện mà ngài đã ra đi chỉ 13 tháng trước đó – tất cả đều có được mà không phải tốn một viên đạn.

Những người nông dân và những người lính đã chào đón Napoleon nhưng những người dân ở Paris thì ít nhiệt tình hơn, đặc biệt là những ai đã từng phục vụ trong bộ máy chính quyền của ngài. Họ lo sợ những sóng gió mà Napoleon sẽ mang đến. Napoleon đã trị vì đất nước trong một trăm ngày, cho tới khi bị những đồng minh và kẻ thù trong nước của ngài đánh bại. Lần này, Napoleon được đưa bằng tàu tới đảo thánh Helena xa xôi, nơi ngài sẽ ở đó cho tới khi qua đời.

Giải thích: Napoleon luôn luôn nghĩ về nước Pháp, về quân đội của mình, như là một mục tiêu để quyến rũ và giành được sự ủng hộ. Như lời đại tướng Séger khi viết về Napoleon: “Trong những khoảnh khắc khi có được quyền lực cao cả, ngài không còn ra lệnh như một người đàn ông nhưng là quyến rũ như một người đàn bà.” Trong hoàn cảnh cuộc đào thoát khỏi đảo Elba, Napoleon đã hoạch định ra một bước đi bất ngờ, táo bạo để nhằm kích động một đất nước nhàm chán. Ngài bắt đầu chuyến đi trở về Pháp giữa những người dân dễ chấp nhận ngài nhất: Những người nông dân đã sùng kính ngài. Napoleon làm sống lại những biểu tượng – những màu sắc cách mạng, những lá cờ có hình chim ưng – để khơi gợi nên những cảm xúc cũ của cuộc cách mạng. Ngài đặt mình vào vị trí lãnh đạo đội quân, thách thức những người lính trước kia của ngài nổ súng giết chết ngài. Cuộc hành quân trên đất Paris đã đưa ngài trở lại với ngai vàng quả là vô tiền khoáng hậu, được tính toán để nhằm tạo ra tác động tình cảm trên mỗi bước tiến của hành trình. Thật là tương phản biết bao giữa chuyện tình cũ xưa này với vị vua khờ dại bấy giờ đang cai trị họ.

Lần quyến rũ thứ hai của Napoleon đối với nước Pháp không phải là quyến rũ cổ điển, tuân theo những bước thông thường, nhưng là ‘tái quyến rũ.’ Nó được xây dựng dựa trên những cảm xúc cũ và làm sống lại một tình yêu cũ. Một khi bạn đã quyến rũ được một người nào đó (hay một quốc gia), luôn luôn có một khoảng lặng, một chút thất vọng, thỉnh thoảng dẫn tới một cuộc chia tay; dầu vậy, để quyến rũ lại đối phương lại dễ dàng đến ngạc nhiên. Những cảm giác lúc trước chẳng bao giờ tan mất, chúng cứ nằm bất động, và chỉ trong nháy mắt bạn cỏ thể làm cho đối phương ngạc nhiên.

Để có thể làm sống lại quá khứ và tuổi trẻ của một người – để cảm nhận những cảm xúc xưa kia – quả là một niềm vui hiếm có. Hãy làm như Napoleon: Hãy biểu lộ tài năng gây ấn tượng khi bạn quyến rũ lại ai đó: Làm hồi sinh những hình ảnh xưa, những biểu tượng, hay những lời nói đánh động ký ức. Cũng như người Pháp, đối phương sẽ có xu hướng quên đi cảm giác xấu xa của cuộc chia tay và chỉ nhớ đến những điều tốt đẹp. Bạn nên thực hiện lần quyến rũ này một cách táo bạo và nhanh chóng, không cho đối phương thời gian để suy gẫm hay tự hỏi. Hãy như Napoleon, tỏ ra trái ngược hẳn với tình nhân hiện tại của họ, làm cho cách ứng xử của kẻ tình nhân ấy dường như trở nên nhút nhát và tẻ nhạt khi so sánh với bạn.

Không phải ai cũng dễ dàng chấp nhận lần quyến rũ thứ hai, vả lại một vài thời điểm là không phù hợp. Khi Napoleon trở về từ đảo Elba, những người dân ở Paris đã quá rành rõ về ngài và có thể nhìn thấu tâm can ngài. Không giống như những người nông dân ở miền Nam, những người dân ở Paris đã biết ngài rất rõ; sự trở về của Napoleon xảy đến quá sớm, họ đã quá mệt mỏi với ngài. Nếu bạn muốn quyến rũ lại ai đó, hãy chọn người không biết về bạn quá rõ, những hồi ức của người ấy về bạn trong sạch hơn, về bản chất họ không quá đa nghi, và là người bất mãn với hoàn cảnh hiện tại. Hơn nữa, cũng có thể bạn muốn để một ít thời gian trôi qua. Thời gian sẽ phục hồi vinh quang của bạn và làm cho những khiết điểm phai mờ đi. Đừng bao giờ xem việc chia tay hay từ bỏ là kết thúc của mọi chuyện. Chỉ cần một ít kịch tính và hoạch định, bạn sẽ giành lại đối phương trong phút chốc.

Những mảnh than hồng. Tàn tích của ngọn lửa vào sáng hôm sau. Nếu để mặc chúng, những mảnh than ấy sẽ dần lụi tàn. Đừng phó mặc chúng cho sự tình cờ hay thời tiết. Làm chúng vụt tắt, lụi tàn, bị bóp nghẹt, chẳng còn gì để nung nấu. Để làm chúng bừng cháy trở lại, hãy thổi bùng nó, tiếp thêm nguyên liệu cho tới khi chúng cháy sáng lên ngọn lửa mớiChỉ có sự quan tâm và canh chừng thường xuyên mới giữ cho ngọn lửa ấy cháy mãi.

Điểm yếu

Để khiến người ta luôn thích thú, bạn phải thường xuyên quyến rũ họ. Nhưng bạn có thể cho phép một chút quen thuộc len lỏi vào vì con mồi muốn có cảm giác rằng họ hiểu bạn. Quá bí ẩn sẽ gây nghi ngờ. Chính bạn cũng sẽ rất mệt mỏi vì phải chịu đựng điều đó. Vấn đề là đừng xa lạ hoàn toàn mà thỉnh thoảng phải làm con mồi choáng váng, đừng để họ ỉ i, làm họ ngạc nhiên như trước đây bạn từng làm. Bạn làm tốt, họ sẽ có cảm giác vui sướng vì ngày càng biết thêm nhiều điều về bạn – nhưng không được quá nhiều.

Hãy vui mừng hoan hô vì chiến thắng huy hoàng.

Con mồi ta đuổi bắt nay đã rơi vào nanh vuốt ta…

Sao phải vội vã hỡi anh bạn? Tàu anh còn đang lỡ chuyến,

Bến cảng ta tìm còn ở nơi xa xăm.

Ta linh cảm dường như bạn đã có được nàng

Thế vẫn chưa đủ

Nếu là ta khi đã có được nàng ta phải giữ được nàng.

Bảo vệ một chiến công cũng khó như khi thực hiện nó.

Lúc đeo đuổi nàng bạn đã may mắn nhưng giữ nàng thì cần tài trí.

Có bao giờ ta cần sự giúp đỡ từ nữ thần Venus và con trai của thần,

Hay từ Erato – thần thi ca.

Giờ đây khao khát biết bao kế hoạch đầy tham vọng của ta

Kết hợp một vài cách để ngăn chặn kẻ chu du thế giới không kiên định non trẻ kia.

Tình yêu…

Để được yêu bạn hãy tỏ ra mình đáng yêu.

Những gì tốt đẹp mà trông cô độc sẽ chẳng thể đạt được.

Bạn có thể đẹp trai như chàng Nireus trong tác phẩm của Homer,

Hay chàng Hylas bị bắt đi bởi những nữ thủy thần xấu xa;

Nhưng suy cho cùng để tránh bất ngờ bị nàng bỏ rơi và níu giữ được nàng,

Tốt nhất là anh nên có cả tài năng thiên phú

Để bù đắp cho vẻ đẹp thể lí.

Sắc đẹp thật mong manh.

Những năm tháng trôi qua làm nó phai mờ đi, để rồi biến mất.

Những bông hoa tím hay những bông loa kèn không thể nở mãi.

Những chiếc gai sắc nhọn là những gì còn lại của hoa hồng khi gió làm nó tả tơi.

Cả anh và tuổi thanh xuân đẹp đẽ của ta rồi cũng sẽ như vậy:

Sẽ sớm thôi những nếp nhăn sẽ hằn lên thân thể của bạn,

Sẽ mau thôi, tóc anh sẽ bạc.

Vậy hãy rèn cho trí óc biết cách chịu đựng

Bổ sung nó cho sắc đẹp của bạn

Chỉ trí óc ấy mới tồn tại cho tới khi lửa thiêu đốt bạn.

Hãy giữ cho trí thông minh của bạn luôn sắc bén,

Để khám phá nghệ thuật của tự do,

Tinh thông ngôn ngữ của Hy Lạp lẫn La Tinh.

Ulysses có tài ăn nói nhưng không đẹp trai

Nhưng ông biết cách lấp đầy trái tim của những nữ thần biển cả

Với niềm đam mê mòn mỏi…

Không gì tác động đến tâm trạng cho bằng lòng vị tha khéo léo:

Thô bạo sẽ châm ngòi cho lòng hận thù, tạo nên những bất đồng khó chịu.

Con người căm ghét loài diều hâu, chó sói, những con thú săn mồi trong tự nhiên,

Chúng luôn rình bắt những những con chiên nhút nhát.

Nhưng loài chim nhạn mềm yếu lại an toàn khỏi nanh vuốt của loài người,

Con người xây nên những ngôi nhà có tháp xinh xắn cho loài bồ câu.

Đừng dây vào những cuộc cãi cọ, những vụ ăn miếng trả miếng miệng lưỡi sắc nhọn.

Sự nhạy cảm của tình yêu cần được nuôi dưỡng,

Bằng những lời nói dịu dàng.

Hãy để những lời than phiền cho những cặp vợ chồng.

Nếu họ muốn hãy để họ nghĩ đó là quy luật tự nhiên,

Một mối thù hằn vĩnh cửu.

Những người vợ thích trò cãi cọ đó, vì đó là thiên tư của họ.

Một cô nàng sẽ luôn lắng nghe những gì mình muốn được nghe…

Hãy dùng những lời ngon ngọt, những từ ngữ rót mật vào tai,

Hãy khiến nàng vui vẻ bạn ơi.

Ovid, The Art of Love, Peter Green dịch. (418-419)

Ở Paris diễn ra một buổi hòa nhạc tại khán phòng Chaleux. Khi ban nhạc trình diễn xong phần đầu tiên, người ta nghỉ giải lao một giờ – chúng ta gọi là thời gian tạm nghỉ – trong khoảng thời gian ấy người ta tổ chức một buổi tiệc đứng rất lớn trên một chiếc bàn dài chất đầy những thức ăn ngon, rượu cognac, rượu champaign, rượu vang, và một thứ rượu hiếm ở Paris… rượu Scotch. Những khách tham dự tiệc bình thường, những nhà quý tộc, những người phục vụ, có cả những người bò trên đất, tất cả đều đang bận rộn tìm kiếm một vật gì đó trên sàn nhà. Một nữ công tước là một trong những người chủ ở đó, đã đánh rơi một trong những viên kim cương của mình… Nữ công tước ấy cuối cùng cũng trở nên chán ngán nhìn cảnh mọi người cứ lần mò trên khắp sàn nhà để tìm viên kim cương. Nàng nhìn quanh một cách ngạo nghễ, rồi nắm lấy tay ngài công tước mà nói: “Nó chẳng là gì cả, kim cương lúc nào mà em chẳng có được, nhưng đâu phải lúc nào em cũng tìm được một người đàn ông như ngài công tước Ellington đây?” Nàng công tước biến mất khỏi đó cùng với ngài Ellington. Ban nhạc tiếp tục chơi phần còn lại và cuối cùng ngài công tước xuất hiện trở lại để kết thúc buổi hòa nhạc.

Ngài George, Sweet Man: The Real Duke Ellington. (419-420)

Tuy nhiên em biết rằng những người đàn ông sẽ trở nên những người yêu tốt và chân thành hơn một khi họ nghi ngờ rằng cô nàng của họ ngày càng ít quan tâm tới họ. Khi người đàn ông tin rằng họ là người độc nhất và duy nhất trong đời một người phụ nữ, họ sẽ yên trí và tự do làm việc của mình. Lẽ ra em nên biết điều đó; em đã ở vào vị trí này trong vòng hai mươi năm qua. Nếu chị muốn em sẽ kể cho chị nghe chuyện gì đã xảy ra với em trong vài năm trước. Lúc đó, em có một tình nhân, một tay Demophantos nào đó, hắn là một kẻ cho vay nặng lãi sống gần vùng Poikile. Hắn chẳng bao giờ cho em hơn năm đồng drachma, hắn ra vẻ là tình nhân của em. Nhưng tình yêu của hắn chỉ là hời hợt, chị Chrysis ạ. Hắn chẳng bao giờ than vắn thở dài, chẳng lúc nào rơi lệ vì em, và cũng chẳng bao giờ đợi em suốt đêm ở cửa nhà em. Hôm nọ hắn đến thăm em, hắn có gõ cửa nhưng em không mở. Chị biết đấy, chàng họa sĩ Callides đang trong phòng em mà; Callides đã cho em những mười đồng drachma. Demophantos liền chửi thề, dùng tay đấm lên cửa, nguyền rủa em mà rời khỏi đó. Nhiều ngày trôi qua không nhận được tin gì từ em; vì Callides vẫn còn lưu lại nhà em. Bởi thế mà Demophantos vốn đã bị kích động liền nổi điên lên. Hắn phá toang cửa phòng em, khóc lóc, lôi em ra, dọa giết em, xé áo em, và quả thực hắn làm tất cả những gì mà một người đàn ông ghen tuông thường làm, rồi cuối cùng hắn đưa cho em sáu ngàn đồng drachma. Sau khi cân nhắc món tiền này, em thuộc về hắn trong khoảng thời gian tám tháng. Vợ hắn từng nói em đã mê hoặc hắn bằng một thứ bùa mê nào đó. Và chắc chắn rằng thứ bùa mê ấy chính là sự ghen tuông. Đó là lí do tại sao mà Chrysis ạ, em khuyên chị cũng hãy làm như thế với Gorgias.

Lucian, Dialogues of The Courtesans, A. L. H dịch. (420-421)

“Vợ là người mà một người đàn ông ngắm nhìn trong suốt cuộc đời mình; đó quả là một điều tốt nếu người vợ ấy không xinh đẹp” – Jinta nhà Gion đã nói như vậy. Đây có thể là lời nói khiếm nhã của một người trung gian nhưng không thể phớt lờ nó một cách hời hợt được… Ngoài ra, phụ nữ đẹp cũng giống như những cảnh vật đẹp vậy: Nếu ta cứ mãi ngắm nhìn thì sẽ chẳng mấy chốc ta sẽ không còn thích thú nữa. Điều này tôi có thể chứng minh bằng chính trải nghiệm của mình. Năm nọ tôi tới vùng Matsushima và mặc dầu thoạt đầu tôi bị xúc động trước vẻ đẹp của nơi ấy, tự vỗ tay thán phục, tự nói với mình “Ôi giá mà ta có thể đưa một nhà thơ nào đó tới đây và chỉ cho người ấy thấy kỳ quan tuyệt vời này!” – nhưng rồi, sau khi đã dán mắt vào phong cảnh ấy suốt từ sáng tới tối thì vô số hòn đảo bắt đầu đưa đến mùi tảo biển khó chịu, những con sóng vỗ vào mũi Matsuyama trở nên đinh tai nhức óc; trước khi nhận thấy điều đó tôi đã để những chùm hoa đỏ anh đào rải rác khắp vùng Shiogama; sáng hôm sau tôi thức dậy muộn và đã bở lỡ cảnh tuyết bình minh trên đỉnh Kinka, tôi cũng chẳng ấn tượng gì nhiều với cảnh trăng chiều ở Nagané hay Oshima; cuối cùng tôi nhặt vài hòn đá cuội đen và trắng ở vịnh rồi bị cuốn hút vào trò chơi Six Musachi với mấy đứa trẻ.

Ihara Saikaru, The Life of An Amourous Woman, Ivan Morris dịch. (421-422)

Đàn ông ghét những phụ nữ yêu quá nhiều và yêu khờ dại.

Lucian, Dialogues of The Courtesans, A. L. H dịch. (422)

Tôi sẽ cố gắng phác họa cho bạn thấy làm cách nào để khiến cho một tình yêu khi đã có được sẽ càng sâu đậm thêm. Mọi người nói tình yêu sẽ nồng nàn hơn cụ thể là bằng cách khiến việc hai người gặp nhau trở nên ít thường xuyên và khó khăn hơn, vì việc cho và nhận những lời chia sẻ càng khó khăn bao nhiêu thì khao khát và xúc cảm tình yêu sẽ càng lớn lao bấy nhiêu. Tình yêu cũng sẽ phát triển nếu một trong hai người biết tỏ ra giận dỗi người kia, vì khi ấy ngay lập tức người kia sẽ rất lo sợ rằng sự tức giận của người mình yêu một khi đã phát sinh sẽ trở nên nghiêm trọng hơn không biết đến khi nào. Ngoài ra tình yêu còn đằm thắm hơn khi lòng ghen tuông chân thật luôn luôn ngự trị ở một trong hai người, bởi sự ghen tuông được gọi là người nuôi dưỡng tình yêu. Quả thực, dù một trong hai người không bị đè nén bởi lòng ghen tuông chân thật mà bởi sự hoài nghi thuần khiết thì tình yêu vẫn luôn phát triển vì lòng ghen tuông, và sẽ càng trở nên mạnh mẽ bởi chính sức mạnh của nó.

Andreas Capellanus on Love, P. G. Walsh biên dịch. (422-423)

Bạn đã thấy ngọn lửa cháy âm ỉ,

Đến không còn gì, chỉ để lại một mảng tro tàn

Trên những mảnh than hồng bị che khuất

(Nhưng chỉ cần một giọt lưu huỳnh,

Cũng đủ để hồi sinh ngọn lửa ấy)?

Trái tim cũng vậy thôi.

Trái tim sẽ trở nên ù lì vì thiếu đi sự lo lắng,

Trái tim ấy cần sự kích thích nhạy bén để khơi dậy tình yêu.

Hãy khiến nàng lo lắng về bạn,

Hâm nóng lại những niềm đam mê hững hờ.

Hãy cho nàng biết những tội lỗi thầm kín, hãy xem nàng hoảng hốt.

Phúc thay cho người đàn ông có được may mắn vượt khỏi sự tính toán,

Người khiến cho người yêu bị tổn thương tội nghiệp của mình

Tự giày vò mình vì người ấy,

Lạc giọng, xanh xao, rồi bất tỉnh

Khi những lời không hay ập đến tai.

Ôi liệu tôi có thể là người có mái tóc bị nàng giằng kéo,

Đôi má mềm mại móng tay nàng cào xé.

Là người nàng nhìn bằng ánh mắt trách móc, cùng với lệ tuôn tràn,

Không có tôi nàng không thể tồn tại dù nàng cố gắng bao nhiêu!

(có thể bạn thắc mắc) Ta nên để nàng buồn khổ thất vọng trong bao lâu?

Chỉ nên trong chốc lát,

Sợ rằng giận dữ sẽ tích tụ khi ta cứ trì hoãn.

Bởi lúc ấy lệ nàng sẽ đẫm trên ngực bạn,

Còn tay bạn ôm chặt cổ nàng.

Bạn muốn làm hòa ư?

Hãy hôn nàng, trao cho nàng niềm hoan lạc khi nàng còn đang khóc.

Đó là cách duy nhất để xua tan cơn giận dữ của nàng.

Ovid, The Art of Love, Peter Green biên dịch. (423-424)