Vào một ngày đẹp trời tháng 5/1794, những công dân Paris tập trung lại ở một công viên trong lễ hội của Đấng chí tôn Thượng đế. Tâm điểm chú ý của họ là Maximilien de Robespierre, người đứng đầu của Ủy ban an toàn công chúng, và là người đã sáng tạo ra lễ hội này ngay từ lúc đầu. Ý tưởng ở đây thì đơn giản: Chiến đấu với thuyết vô thần, để nhận ra sự tồn tại của một đấng chí tôn Thượng đế và sự bất tử của linh hồn như là những thế lực dẫn dắt của vũ trụ.”

Hôm đó là ngày chiến thắng của Robespierre. Đứng trước đám đông trong bộ com-lê màu xanh da trời và đôi tất dài màu trắng ông khai mào buổi lễ hội. Đám đông tôn sùng ông ta; nói cho cùng thì ông ta đã bảo vệ những mục đích của cuộc cách mạng Pháp bằng việc tham gia tích cực vào chính trị. Trước năm đó, ông đã khởi đầu triều đại khủng bố mà đã tẩy rửa cuộc cách mạng của những kẻ thù của triều đại này bằng cách đưa họ tới máy chém hết. Robespierre cũng giúp đỡ hướng dẫn đất nước qua một cuộc chiến tranh chống lại người Áo và người Phồ. Điều khiến cho đám đông, đặc biệt là phụ nữ, yêu mến Robespierre chính là đức tính không thể bị làm hư hỏng được (ông sống một cách khiêm nhường), từ chối thỏa hiệp, tình cảm dành cho cuộc cách mạng là chứng cứ cho mọi việc ông làm, và ngôn ngữ lãng mạn của những bài diễn văn không thể không gây cảm hứng được. Robespierre là một vị thần. Ngày hôm đó là một ngày đẹp trời và báo trước một tương lai huy hoàng cho cuộc cách mạng.

Hai tháng sau, vào 26/1, Robespierre đọc một bài diễn văn mà ông nghĩ nó sẽ đảm bảo vững vàng vị thế của ông trong lịch sử bởi vì ông dự tính nói bóng gió về việc kết thúc triểu đại khủng bố và một kỷ nguyên mới cho nước Pháp. Cũng có tin đồn rằng Robespierre đang yêu cầu một nhóm người chém đầu, một nhóm cuồi cùng đã đe dọa đến sự an toàn của cuộc cách mạng. Ông trèo lên mũi tàu để đọc hiệp định quản lý đất nước, ông cũng mặc lại bộ đồ ông đã mặc trong ngày lễ hội. Bài diễn văn dài lắm, hầu như kéo dài 3 tiếng đồng hồ, và nó bao gồm một bảng mô tả hăng say những giá trị và đức tính mà ông đã giúp bảo vệ. Ông cũng nói về những mưu mô, sự phản bội, những kẻ thù vô danh.

Câu trả lời thì nhiệt tình, tuy nhiên kém hơn mọi khi một chút. Bài diễn văn làm cho nhiều người đại diện mệt mỏi. Rồi một giọng nói đơn độc lên tiếng, giọng nói của một người tên là Bourdon. Bourdon phát ngôn chống lại bài diễn văn được in ra này, một dấu hiệu không chấp thuận bị che giấu. Bất thình lình, những người khác từ tứ phía đứng lên và tố cáo ông về sự mập mờ này: Ông nói về những mưu mô và đe dọa mà không nói rõ ra tội lỗi đó. Bị mọi người yêu cầu phải nói ra cụ thể, nhưng ông đã từ chối, ông thích để sau này nói ra. Ngày hôm sau, Robespierre đứng lên bảo vệ bài diễn văn của mình, và những người đại diện đã la hét ông ta đi xuống. Vài tiếng đồng hồ sau, ông là người bị đem ra máy chém. Vào 28/07, ở giữa một đám đông tụ tập, những người này thậm chí có vẻ như ở trong tâm trạng hân hoan trong lễ hội của Đấng chí tôn Thượng đế, đầu của Robespierre rơi vào rổ thì đám đông hò reo vang dội. Triều đại khủng bố đã chấm dứt.

Rất nhiều những người có vẻ như ngưỡng mộ Robespierre thật ra đã nuôi dưỡng một sự uất ức gặm nhấm về ông ta – ông ta quá đạo đức, quá cao siêu, nó thì áp bức quá. Một số người trong họ đã lập mưu chống lại ông và đang chờ đợi chút dấu hiệu yếu kém, sự suy yếu này xuất hiện vào một ngày định mệnh, ngày mà ông đọc bài diễn văn cuối cùng. Robespierre đã khước từ việc nói ra những kẻ thù của ông, ông đã đưa ra hoặc là cái khát vọng chấm dứt sự chém giết gây đổ máu hoặc là một sự sợ hãi mà họ sẽ tấn công ông ta trước khi ông ta bị họ giết chết. Trong vòng hai ngày, lúc đầu là bộ phận chính phủ và sau đó là đất nước quay mặt lại với một người có ma lực thu hút, người mà trước đây có hai tháng thôi đã được họ sùng bái.

Ma lực thu hút cũng hay thay đổi giống như những cảm xúc khi nó dấy lên. Thưởng xuyên hết nó khuấy lên những tình cảm về tình yêu. Nhưng những tình cảm này khó có thể duy trì được. Các nhà tâm lý học nói về “sự kiệt sức tình dục” – những khoảnh khắc mà bạn cảm thấy mệt mỏi sau khi yêu, cảm thấy bực bội. Tính thực tế sẽ len lỏi vào, tình yêu chuyển sang hận thù. Sự kiệt sức tình cảm này là một mối đe dọa đến những người có ma lực thu hút. Người có ma lực thu hút thường giành được tình yêu bằng cách hành động như là một người cứu vớt, cứu con người ra khỏi hoàn cảnh khó khăn. Nhưng khi con người cảm thấy an toàn, thì ma lực thu hút sẽ kém phần hấp dẫn họ. Những người có ma lực thu hút cần sự nguy hiểm và rủi ro. Họ không có lê theo những người quan chức, một vài người trong họ cố ý để cho sự nguy hiểm tiếp tục, như là de Gaulle và Kennedy đã làm như thế, hay là như Robespierre làm trong suốt triều đại khủng bố. Nhưng con người mệt mỏi vì điều này, và ngay cái dấu hiệu suy kém đầu tiên của bạn thì họ sẽ quay lưng lại với bạn. Bây giờ, tình yêu mà họ đã bộc lộ ra trước đó sẽ được phối hợp hài hòa với lòng căm ghết của họ.

Sự phòng thủ duy nhất là phải thông thái về ma lực thu hút của bạn. Niềm đam mê cũa bạn, sự giận dữ, sự tự tin làm ra ma lực thu hút, nhưng mà quá nhiều ma lực thu hút trong một thời gian quá lâu sẽ tạo ra sự mệt mỏi, và một ao ước cho sự điềm đạm và trật tự. Loại hình ma lực thu hút tốt hơn được tạo ra một cách có ý thức và được giữ trong tầm kiểm soát. Khi bạn cần đến, bạn có thể nhá lên sự tự tin và niềm đam mê, gây hưng phấn cho đại chúng. Nhưng mà khi cuộc phiêu lưu mạo hiểm chấm dứt, bạn có thể ổn định vào một khuổn khổ, chuyển lên sức nóng chứ không tắt đi hay giảm xuống. (Robespierre có thể đã lập kế hoạch để tiến, nhưng kế hoạch đó đến ngày quá chậm trễ.) con người sẽ ngưỡng mộ sự tự kiểm soát của bạn và tính thích ứng. Chuyên tình yêu với bạn sẽ tiến gần hơn đến sự đam mê theo thói quen của một người đàn ông và người vợ. Bạn thậm chí sẽ có một chỗ xoay trở để nhìn một chút chán chường, một chút giản dị – một vai trò có thể được coi như là có ma lực thu hút vậy nếu như bạn chơi chính xác. Hãy nhớ rằng: Ma lực thu hút phụ thuộc vào sự thành công, và cách tốt nhất để duy trì sự thành công, sau khi làn sóng ma lực thu hút đầu tiên, là phải thực hành và thậm chí phải cẩn trọng. Mao Zedong là một người cách xa và khó hiểu, một người mà đối với nhiểu người thì có vẻ gây sự sợ hãi có ma lực thu hútông ta đã chịu đựng nhiều lần thất bại mà có thể báo hiệu sự tận thời của một người kém thông minh, nhưng sau mỗi lần ông rút lui lại, trở nên thực tế hơn, khoan dung hơn, linh động hơn; ít ra là trong một lúc. Điều này đã bảo vệ ông ta khỏi những hiểm nguy của phản ứng ngược lại.

Cũng có một sự lựa chọn nữa: Đóng vai trò một nhà tiên tri được vũ trang. Theo Machiavelli, mặc dù một nhà tiên tri có thể đạt được quyền năng qua cá tính có ma lực thu hút của họ, nhưng anh ta không thể sống sót lâu mà không có sức mạnh để hỗ trỡ. Đại chúng sẽ chán chưởng ông ta; họ sẽ cần phải được ép buộc. Trở nên một nhà tiên tri có vũ trang, theo nghĩa đen, không phải bao gồm lực lượng vũ trang mà nó đòi hỏi một phe có thế lực trong cá tính của bạn, mà bạn có thể hỗ trợ bằng hành động. Xui thay, điều này được hiêu là nhân từ với kẻ thù của bạn miễn là bạn giữ được quyền lực của mình. Và không ai tạo ra những kẻ thù cay đắng hơn là người có ma lực thu hút.

Cuối cùng, không có gì nguy hiểm bằng việc kế nhiệm là một người có ma lực thu hút. Những đức tính của bạn phải trái ngược, và luật của đức tính này phải theo kiểu cá nhân, được nét hoang dại của cá tính đậm thêm. Những đức tính này thường theo sau nó là sự hỗn loạn. Người mà theo đuổi thành một nhà có ma lực thu hút thì được bỏ lại với một sự lộn xộn, tuy nhiên con người lại không thấy được sự lộn xộn đó. Họ nhớ người đã gây nên mà trách cứ người kế nhiệm nó. Bằng mọi giá bạn phải tránh trường hợp này. Nếu như không thể nào tránh khỏi, đừng cố gắng tiếp tục điếu mà người có ma lực thu hút đã bắt đầu; hãy đi theo một hướng mới. Bằng cách thực tế, đáng tin cậy, và nói thẳng thắn thì bạn có thể tạo ra một loại ma lực thu hút lạ lẫm qua sự mâu thuẫn. Đó chính là cách làm sao mà Harry Truman không chỉ sống còn kế thừa của Roosevelt mà còn thiết lập nên chính loại ma lực thu hút cho chính mình.

“Ma lực thu hút” sẽ được hiểu để ám chỉ đến một phẩm chất lạ thường của một người, không kể đến việc cho dù phẩm chất này là thật sự, bị coi là thế hay đoán chừng. “Quyền lực của người có ma lực thu hút”, từ đó, sẽ ám chỉ đến một luật lệ thống trị con người, cho dù là vẻ ngoài nổi bật hay vẻ trong nổi bật, cái mà sự phục tùngđược giám sát bởi vì niềm tin của họ vào phẩm chất lạ thường của một người đặc biệt.

MAX WEBER, Trích từ Max Weber: Những bài luận về xã hội học, được Hans Gerth và C. Wright Mills biên tập.

Và Đức Chúa nói với ông Mose rằng: “Hãy viết những lời này ra, theo đúng những lời này ta đã lập ra giao ước với ngươi và con cái Ít-ra-en.” Và ông Mose đã ở đó cùng với Đức chúa trong 40 ngày đêm, ông cũng không ăn bánh mì hay uống nước gì hết. Mose viết lên những tấm bảng những lời nói giao ước, mười điều răn. Khi ông Mose từ núi Sinai đi xuống, trong tay cầm hay tấm bia chứng ước khi ông từ núi đi xuống, Mose không hề biết rằng da mặt của ông bừng sáng bởi vì ông đã nói chuyện với Đức Chúa. Và khi mà Aaron và tất cả con cái Ít-ra-en nhìn thấy ông Mose, ngắm nhìn ông, da mặt của ông bừng sáng nên mọi người sợ hãi đến gần ông. Nhưng ông Mose kêu gọi họ lại; và Aaron và tất cả những người lãnh đạo chi họ quay trở lại với ông, và Mose nói chuyện với họ. Mà sau đó, tất cả con cái Ít-ra-en đến gần ông, ông kể lại những mệnh lệnh mà Đức Chúa đã nói với ông trên núi Sinai. Và khi Mose dừng nói chuyện với họ, ông đội một chiếc màn che mặt. Nhưng bất cứ khi nào Mose đàm đạo với Đức Chúa ông cởi màn che mặt ra cho đến khi ông đi ra, và khi ông đi ra mà nói cho con cái Ít-ra-en điều ông được ra lệnh, thì con cái Ít-ra-en nhìn thấy gương mặt ông Mose sáng chói; và Mose sẽ che mặt lại lần nữa cho đến khi ông ta lên đàm đạo với Người.

Sách Xuất hành #$:25 Bia ước cũ.

Sự xấu xa của một người đàn ông là tạo ra sự hấp dẫn mà tôi không thể nào lý giải nổi thậm chí cho bản thân mình, và trong chừng mực như thế, mặc dù tôi không hề sợ thần thánh hay ma quỷ, nhưng khi tôi có mặt trong sự hiện diện của hắn ta thì tôi sẵn sang run rẩy như một đứa trẻ, và hắn ta có thể khiến tôi tự quăng bản thân mình vào ngọn lửa.

Đám đông chưa bao giờ thèm khát gì sau sự thật hết. Con người đòi hỏi những ảo giác và không thể nào làm được gì mà không có những ảo giácđó. Họ liên tục cho những quyền lực đi trước không có thực áp đảo cái có thực; con người hầu hết bị những cái không có thật gây ảnh hưởng mạnh mẽ như những điều có thực. Họ có một khuynh hướng hiển nhiên không thể phân biệt giữa hai điểu này.

Trong số dân dư thừa đang sống bên lề xã hội (vào độ tuổi trung niên) thì luôn luôn có một khuynh hướng mạnh mẽ để là một người lãnh đạo một người không có chuyên môn, hay có lẽ là một vị tu sĩ bỏ đạo hay thày tu người mà gánh trách nhiệm không chỉ đơn giản là một người thánh mà còn là một nhà tiên tri hay thậm chí còn là một vị thánh sống. Trên sức mạnh của nguồn linh hứng hay sự mặc khải đối với điều mà người đó cho là nguồn gốc thần thánh, vị lãnh đạo này sẽ ra sắc lệnh cho những đồ đệ của ông một nhiệm vụ công của những chiều hướng vĩ đại và của tầm quan trọng làm rung chuyển thế giới. Việc kết án người có nhiệm vụ như thế, người được chọn một cách thần linh để thực hiện một nhiệm vụ phi thường, đã cung cấp cho những người mất phương hướng và người bối rối những mối liên hệ và niềm hy vọng mới. Cho họ không chỉ đơn giản là một nơi trong thế giới mà là một nơi rực rỡ độc nhất vô nhị. Một loại anh em của loại hình này tự nó cảm nhận nó ưu tú, bố trí nó một cách riêng biệt và trên những cái chết bình thường, cũng cùng chia sẻ trong những quyền năng kỳ diệu của người đó.

Norman Cohn, cái thú của thiên niên kỷ.

“Cặp mắt của Rasputin mới kỳ quái làm sao!” một phụ nữ đã thú nhận như thế, cô ta đã nỗ lực lắm để kháng cự lại sức ảnh hưởng của Rasputin. Người phụ nữ tiếp tục nói rằng cứ mỗi lần cô ta gặp Rasputin thì cô luôn luôn ngạc nhiên với quyền năng của cái liếc mắt đó, một cái liếc mắt mà không thể nào chống lại được trong bất cứ thời gian nào. Có một cái gì đó ngột ngạt trong cái nhìn tử tế và lịch thiệp này; nhưng cũng cùng lúc đó là cái liếc nhìn ranh ma và khôn khéo. Con người thì vô dụng dưới thần chú của ý chí đầy quyền năng đó, nó sẽ được cảm nhận trong tổng thể con người ông ta. Tuy nhiên, bạn có lẽ sẽ mệt mỏi bởi sức mê hoặc này, nhưng mà bạn lại rất muốn được trốn thoát sức mê hoặc đó, có cách nào đó hay cách khác bạn luôn luôn thấy bản thân mình bị lôi hút lại và bị cầm giữ. * Một cô gái trẻ đã được nghe về một vị thánh mới xuất thân từ tỉnh của cô gái đến thủ đô này, và cô gái đã ghé thăm vị thánh đó để kiếm sự hướng dẫn về tâm linh và khai trí. Cô gái chưa bao giờ được trông thấy ông ta hay chân dung của ông trước đó, đây là lần đầu tiên cô gái đến gặp ông ta tại gia. Khi ông ta xuất hiện và nói chuyện với cô thì cô đã nghĩ ông ta giống như là một trong những người đi thuyết giảng cho nông dân mà cô thường thấy ở chính quê nhà của mình. Ánh nhìn đăm đăm của một tu sĩ lịch thiệp và mái tóc màu nâu nhẹ được chia ra một cách giản dị xung quanh gương mặt đơn giản mà đáng tôn trọng này, tất cả ngay lúc đầu đã tạo niềm tin tưởng cho cô gái. Nhưng khi ông ta đến gần cô gái hơn nữa, ngay lập tức cô ta cảm nhận rằng một con người khá khác lạ nữa ở ông ta, một người bí hiểm, mưu mẹo và thối nát, cẩn thận đằng sau ánh mắt của ông ta lại tỏa ra sự tốt bụng và hào hiệp. *Ông ta ngồi đối diện với cô gái, đi lần về gần phía cô gái, và cặp mắt màu xanh nhạt của ông đổi màu trở nên sâu lắng và đen tối hơn. Một cái liếc mắt ham muốn nhìn cô gái qua khóe mắt của ông ta,đâm xoáy vào cô gái và cầm giữ cô gái đam mê. Một sự nặng nề như chì đã thống lĩnh hoành toàn tứ chi cảu cô gái hi mà gương mặt nhiều vết nhăn của ông, bị bóp méo vì ham muốn này, đến gần gương mặt cô gái. Cô gái cảm nhận được hơi thở nóng hổi lên hai gò má mình và nhìn thấy đôi mắt của ông ta len lén đảo qua thân thể bất lực của cô (bốc cháy từ hốc mắt) ra sao, cho đến khi ông ta hạ mi mắt xuống với một vẻ khiêu gợi. Giọng nói của ông ta rót vào tai cô gái lời thì thầm nồng nàn và ông ta lẩm bẩm những lời dâm dục lạ lẫm. Ngay khi mà cô gái sắp sửa lên đến điểm từ bỏ bản thân mình cho người quyến rũ này thì một ký ức dấy lên mờ mờ trong cô và như thể từ một nời nào đó xa xôi; cô gái nhớ lại là cô gái đến là để hỏi ông ta về Thiên chúa.

Rene Fulop-Miller, Rasputin: Kẻ Xấu Xa Thần Thánh.

Chính do bản chất của nó, việc tồn tại của quyền uy ma lực thu hút thì không ổn định một cách cụ thể. Người nắm giữ quyền uy này có thể xin chừa ma lực thu hút; người đó có thể cảm nhận “do Thiên chúa bỏ rơi họ” như khi chúa Giê su ở trên cây thập giá vậy; người đó có lẽ chứng tỏ cho những đồ đệ của mình rằng “đức hạnh đã biến mất khỏi ông ta.” Rồi sau đó nhiệm vụ của ông ta bị dập tắt, và niềm hy vọng đợi chờ và tìm kiếm cho một người nắm giữ của ma lực thu hút.

Max Weber, Từ Max Weber: Những Bài Luận Văn Trong Xã Hội Học, do Hans Gerth và C. Wright Mills biên tập.

Ông ta là vị thần của tôi. Ông ta dẫn dắt họ như là một thứ gì. Được tạo nên bởi một vị thần khác hơn là do bản chất. Điều đó hình thành nên một con người tốt hơn; và họ đi theo ông. Chống lại những kẻ như chúng ta mà không phải tự tin. Hơn là những cậu bé theo đuồi thú vui bắt bướm vào mùa hè. Hay là những người hàng thịt giết những con ruồi…

William Shakespear, Coriolanus

Mái vòm được nâng lên khi Presley đứng trên sân khấu. Presley hát trong vòng 25 phút trong khi khán giả đứng hết lên như là Núi Vesuvius vậy. “Tôi chưa bao giờ trông thấy một sự phấn khích và tiếng la hét đến như thế trong cả cuộc đời tôi, trước đó hay sau này.” Nhà đạo diễn phim Kanter nói. Là một người quan sát thì ông mô tả ông bị choáng bởi “sự triễn lãm của công cuồng loạn tập thể.. Một làn sóng thủy triều yêu mến dâng tràn lên từ 9000 con người, qua cả bức tường cảnh sát hộ vệ hai bên sân khấu, đến người biểu diễn, nâng anh ta đến tầm cao của sự đáp ứng điên rồ.”

Một đoạn mô tả buổi hòa nhạc của Elvis Presley tại nhà hát Hayride vào ngày 17/12/1956. Con người bên trong Elvis: Tự sự tâm lý học của Elvis Aaron Presley.

Chỉ một tháng sau cái chết của Evita, hội những người bán báo dạo đã phong tên cho bà là thánh nhân, và mặc dù điệu bô cử chỉ này là một điều cô lập và không được những người Vatican đón nhận nghiêm túc. Cái ý kiến về sự thần thánh của Evita vẫn được giữ lại trong lòng nhiều người và được xuất bản của văn học cống hiến được chính phủ tài trợ; bằng việc đặt lại tên cho những thành phố, các trường học và ga điện ngầm; và bằng việc đóng tem xác nhận những huy chương, việc tạc tượng nửa người; và việc phát hành ra những con tem theo nghi lễ. Thời gian phát sóng bản tin tức thời sự buổi tối được thay đồi từ 8.30 tối xuống 8.25, đó là thời gian mà Evita đã “đi vào sự bất tử”, và vào ngày 26 của mỗi tháng có những đám rước bằng đuốc vào ngày bà mất. Vào ngày lễ tưởng niệm thứ nhất cái chết của bà, La Prensa đã in một câu chuyện kể về một trong những độc giả đã thấy được gương mặt của Evita ở trong mặt trăng, và sau khi điều này có rất là nhiều những cảnh tượng được báo cáo trong báo chí. Phần quan trọng nhất, việc xuất bản chính thức đã nhanh chóng bị dừng lại vì sự khiếu nại tính thần thánh dành cho bà ta, nhưng sự kiềm chế không được thuyết phục cho lắm. Theo lịch năm 1953 của những người bán báo dạo Buenos Aires, cũng như trong những hình ảnh không chính thức khác thì Evita được vẽ trong một bộ áo chùng màu xanh da trời truyền thống của Đức mẹ đồng trinh, hai tay bà đan chéo lại, cái đầu buồn bã của bà nghiêng sang một bên và được vầng hòa quang bao phủ xung quanh.

Nicolas Fraser và Marsy Navarro, Evita.

Đối với tôi mà nói, tôi có một tài năng của một người gây mê.

Napoleon Bonarparte, trong cuốn Napoleon: Cho và Chống Lại, của Pieter Geyl.

Tôi chẳng hề giả bộ làm một vị thánh nhân gì hết, nhưng mà tôi tin vào lời hướng dẫn thần thánh, quyền lực thần thánh và lời tiên tri thần thánh. Tôi không được học hành, cũng không phải là một chuyên gia trong bất cứ lãnh vực cụ thể nào hết – nhưng mà tôi thân thiện và bản tính thân thiện của tôi là tiêu chuản của tôi luôn.

Malcom X, được trích trong Eugene Victor Wolfenstein, Những Nạn Nhân Của Nền Quân Chủ: Malcom X Và Cuộc Cách Mạng Của Dân Da Đen.

Điều đầu tiên mà tồi quan trọng hết thảy chính là không thể có được uy tín mà không có sự huyền bí, bởi vì có câu: Quen quá hóa lờn… trong khuôn mẫu này, thái độ và những hoạt động trí óc của một người lãnh đạo luôn luôn phải là “một điều gì đó” mà người khác không thể nào cùng nhau thăm dò được, điều gì đó làm cho họ khó hiểu, khuấy động họ, và tập trung sự chú ý của họ.. Để nắm lấy phần dự trữ một chút kiến thức bí mật mà có bất cứ khoảnh khắc nào xen vào, và hiểu quả hơn là bản chất cửa một diều ngạc nhiên. Sự trung thành âm ỉ của đám đông sẽ làm công việc còn lại. Khi mà người lãnh đạo đã được đánh giá là có khả năng thêm vào trọng lượng của cá tính ông ta đến với những nhân tố được biết của bất cứ tình huống nào, niềm hy vọng và sự tự tin đang xảy đến sẽ thêm vô một cách mạnh mẽ đôi với sự trung thành đặt niêm tin ở người lãnh đạo.

Charles de Gaulle, Lưỡi gươm, trong David Schoenbrun, ba cuộc đời của Charles de Gaulle.