N
ăm cuối đại học, tôi không thuê nhà chung với nhiều bạn bè nữa, mà chỉ thuê một căn hộ áp mái nhỏ xíu bên trên một nhà hàng tại Birmingham. Lối vào là một chiếc cầu thang cọt kẹt nối với cánh cửa chính khuất bóng bên hông căn nhà. Phần vì tôi muốn có thời gian yên tĩnh tập trung viết luận án tốt nghiệp (dissertation), phần vì sau khi ba mất, tôi biết mình phải thật tiết kiệm. Đã mấy lần tôi tính thay cái ổ khóa cửa chính, nhưng cứ lần lữa nghĩ rằng cửa vào khuất như vậy, ai mà thấy.
Căn hộ bé nhỏ ấy chỉ đủ ở một người, nhưng tôi ở ghép cùng Elena, sinh viên Tiệp Khắc gốc Việt. Cả hai mua lại một cái giường second-hand đặt vào phòng khách, lắp thêm một cái cửa và dù sống có hơi chật chội, chúng tôi cũng rất vui vẻ vì không những tiết kiệm được tiền nhà mà còn rất nhiều khoản chi phí khác.
Bài luận án tốt nghiệp mà sinh viên năm cuối nào cũng bỏ hết công sức ra để hoàn thành.
Tôi và Elena (không phải tên thật).
Thế nhưng chỉ qua một tháng đầu Đông, bill tiền điện gởi về đã cao hơn hẳn so với những tháng trước. Nghi ngại rằng đồng hồ điện bị hỏng, chúng tôi đổ hết tiền xu ra để gọi cho công ty phát điện phân bua, thì nhận được câu trả lời rằng giá điện khắp cả nước vừa tăng. Và vì thế những con số được in trên hóa đơn là chính xác.
Do vậy, tôi và Elena nảy ra một ý tưởng là dọn vào một phòng ở chung với nhau trong mấy tháng mùa Đông lạnh giá. Như vậy chúng tôi chỉ thắp một ngọn đèn, mở một lò sưởi, và sẽ tiết kiệm được một nửa số tiền điện. Tôi quyết định là người dọn qua phòng khách ở với Elena vì phòng ngủ của tôi có cái cửa sổ lớn nhìn ra khoảng sân trống vắng sau nhà hàng bên dưới rất lạnh lẽo. Cái cửa sổ đó không bao giờ đóng kín được vì khe cửa đã sờn qua năm tháng, và vì thế tôi vẫn thường lót hai cái khăn cũ để chắn gió.
Một tháng đó, tôi biết được thêm rất nhiều điều về Elena. Chị lớn hơn tôi ba tuổi, sinh ở Ba Lan. Ba mẹ chị đến Tiệp Khắc từ thập niên 1980 với hai bàn tay trắng và cũng không hề có chút vốn liếng tiếng địa phương, vì thế, chị kể rằng cuộc sống lúc nhỏ của chị lúc nào cũng khó khăn và thiếu thốn đủ thứ. Mẹ chị làm thợ may, bà thường thức xuyên đêm để may đồ và chỉ ngủ vài giờ ngắn ngủi khi đã đưa chị đến nhà trẻ. Ba chị đi làm bốc vác cho một siêu thị châu Á từ sáng sớm đến tối mịt. Đến khi ba mẹ chị thuê lại được một sạp bán quần áo ở chợ người Hoa, thì tuổi thơ của chị là những ngày đứng giữa trời Đông từ sáng sớm phụ ba mẹ bán từng cái áo, cái quần.
Tuy khổ cực là vậy, chị nói, đó là những ngày tháng gia đình chị rất hạnh phúc. Chị vẫn nhớ Giáng sinh năm đó, bố chị về rất muộn làm cả mẹ và chị đều lo lắng. Đến khi ông về tới nhà, chưa kịp phủi tuyết trắng dính đầy trên áo mũ, ông liền đưa cho mẹ và chị một con gà quay nóng hổi vừa mua để cả nhà tổ chức Giáng sinh trong căn hộ xập xệ bé tí chưa bằng căn nhà sinh viên này của chúng tôi.
“Chắc ba chị thương chị lắm.” – Tôi nằm kế bên Elena, lên tiếng nhận xét, bỗng nhớ tới ba tôi, người vừa mất cách đây không lâu.
“Không, bây giờ hết thương rồi.” – Chị cắt ngang câu chuyện, trả lời cộc lốc. Ánh mắt xa xăm và đong đầy hạnh phúc khi kể về tuổi thơ của chị vội tắt, chỉ còn lại sự vô cảm, lãnh đạm.
“Vì sao?” – Tôi ngạc nhiên.
“Vì đến khi nhà khá giả lên một tí, ông đem tiền về Việt Nam đầu tư vài năm thì có vợ mới, rồi lại còn có thêm một đứa con trai nữa. Nhưng chị chẳng quan tâm. Mẹ với chị bây giờ sống vui vẻ với nhau thế này là được.”
Chị kết thúc câu chuyện bằng giọng ngang phè. Tôi quay qua nhìn Elena, bỗng dưng cảm thấy thương chị làm sao. Đằng sau ánh mắt vô cảm kia, tôi cảm nhận trong đó ẩn chứa biết bao nhiêu nỗi lòng kể sao cho thấu. Bởi dù có nói “chị chẳng quan tâm”, vậy mà lúc nãy tôi vẫn thấy trên cuốn lịch để bàn, chị khoanh tròn thứ năm tuần sau ghi là “Sinh nhật bố”.
“Chị có tính gọi cho bố vào ngày sinh nhật kế tiếp không?” – Tôi hỏi.
“Không. Gọi chẳng để làm gì.” – Chị nói, với tay tắt đèn đi ngủ.
Đêm đó, tôi thức giấc nửa đêm để đi vệ sinh. Và khi quay lại phòng Elena, tôi bỗng nghe tiếng sột soạt ở bên ngoài cửa chính. Bật đèn sáng, tôi chạy xuống nửa cầu thang để kiểm tra, thì bỗng thấy cái nắm cửa tự động lắc lên lắc xuống như có người ở ngoài đang cố gắng vào nhà.
Tôi tỉnh ngủ, chạy đến ghì chặt nắm cửa lại, thì nghe tiếng cái khóa bung ra: “Bực!”. Sợ quá, tôi hét toáng lên: “Có cướp! Cướp! Elena!!!”.
Elena mở toang cửa phòng chị, hiểu ngay chuyện gì đang xảy ra, chị chạy đến giúp tôi ghì lại cái nắm cửa. Phía bên kia bắt đầu kéo mạnh. Hắn lẩm nhẩm chửi thề, nghe là giọng đàn ông nhưng lè nhè như đã uống rượu. Elena la lớn: “Chúng tôi đã gọi 999 rồi! Họ sẽ có mặt ở đây rất sớm. Nếu muốn thoát thì ông hãy rời khỏi đây ngay đi”.
Tên đột nhập gắt lên: “Chết tiệt!” (Shit!), tôi có thể nghe tiếng chân của hắn đi vòng vòng bên ngoài. Lúc đó, tôi sợ muốn ngất đi, nhưng vẫn cố gắng giữ bình tĩnh, nhìn Elena ý nói chị cố giữ cửa, phần mình tôi chạy vào phòng chị, lục trong túi áo khoác lấy ra cái chìa khóa nhà và nhanh chóng chạy ngược lại để khóa chặt cửa. Vừa lúc đó, tên đột nhập đạp thùng thùng vào cánh cửa rồi lại cố gắng giật kéo. Tay tôi run lên bần bật, không biết phải làm gì nếu hắn mở được cửa. Bỗng, chúng tôi lại nghe hắn gắt lên vài câu chửi, rồi tiếng chân của hắn chạy xa dần, xa dần.
“Chị gọi 999 rồi hả?” – Tôi thì thầm, chưa lấy lại được hơi thở.
“Chưa. Làm gì có thời gian, chị dọa thế thôi.” – Elena thì thầm lại.
Chờ một lúc nữa thấy im hơi lặng tiếng, chúng tôi từ từ mở cửa nhà ra, không có ai bên ngoài cả. Lúc đó, tôi bần thần ngồi xuống sàn, Elena tay vẫn còn để trên tim. Nỗi sợ hãi còn rất mới, len lỏi trong không khí buốt lạnh mùa Đông. Tôi tự hỏi chuyện gì sẽ xảy ra nếu tôi không thức giấc nửa đêm. Chúng tôi sẽ ra sao nếu tên cướp kia đột nhập vào nhà? Nhìn căn hộ bé xíu, giá rét và ẩm thấp, nghĩ đến những kẻ khốn khó đến mức phải liều mạng đi ăn trộm, rồi lại nghĩ đến gia đình đổ vỡ của Elena, tôi đau khổ nhận ra giấc mơ về một xã hội tư bản tự do đâu dễ gì thành thật. Mỹ, Anh, hay những cường quốc khác đâu chỉ toàn có những bơ sữa như những con người tội nghiệp ở Việt Nam vẫn luôn ao ước một lần nếm thử. Để tồn tại và vươn lên ở đây, có ai hiểu thấu những nỗi niềm và hy sinh mà một người di cư phải trải qua?
Chúng tôi thay cả cái cửa lẫn ổ khóa nhà sau sự cố ấy. Elena với tôi vẫn đùa rằng số tiền điện tiết kiệm được hóa ra lại hao hết vào cái cửa mới. Một tối, khi ngồi đọc sách trên ghế trong phòng Elena, tôi thấy chị cứ cầm cái điện thoại đi qua đi lại. Cuối cùng, chị quay số. Tôi im lặng dõi theo Elena. Người chị gọi đến không bắt máy, tôi chỉ nghe văng vẳng tiếng tổng đài chuyển cuộc gọi vào hộp thư voice mail. Elena hít một hơi thật sâu, trông chị có vẻ căng thẳng. Rồi chị thoại rằng: “Chào bố!”.
Im lặng một chút, chị nói tiếp bằng tiếng Việt lơ lớ – “Chúc mừng sinh nhật bố nhé. Không biết bao năm qua rồi bố có còn nhớ giọng nói của con không. Nhưng con thì vẫn rất nhớ bố. Con gọi cho bố không phải để níu kéo bố về với mẹ, con chỉ mong bố khỏe và hạnh phúc” – chị ngập ngừng – “Và bố ơi… con đã tha thứ.”
Elena dập máy. Chị nói với tôi mà như nói với bản thân mình: “Không biết được ra sao ngày sau đâu em ạ. Lỡ như có chuyện gì xảy ra, với chị, mẹ chị hay với bố, thì bây giờ cả ba đều đã được giải thoát và thanh thản”.
