T
ôi có một người bạn thân, hồi đó du học ở Mỹ. Ba mẹ cậu làm chủ một công ty liên doanh nước ngoài rất lớn. Thời gian ba tôi mất, cậu cũng có gọi điện về hỏi thăm và chia buồn cùng gia đình tôi. Lần đó, cậu nói với tôi: “Mình sẽ không bao giờ hiểu được những gì bạn đang trải qua đâu, dù có cố gắng đến bao nhiêu. Vì mỗi lần mình thử nhắm mắt tưởng tượng mình ở trong vị trí của bạn, mình đều sợ đến mức không thể tiếp tục nghĩ thêm về điều đó, dù chỉ một giây”.
Câu nói của cậu làm tôi nhận ra một điều rằng, từ ngày bước ra khỏi Việt Nam để đi du học, cứ ngỡ mình đã tự lập, nhưng đó chỉ là một ảo ảnh non nớt về chính mình mà thôi. Sự tự lập tưởng tượng ấy không hề giúp tôi mạnh mẽ trước việc mất đi người cha của mình, mà thay vào đó, tôi chỉ cảm thấy sợ hãi và lạc hướng sau ngày liệm của ông. Tôi như một đứa trẻ sống sót sau cú rơi xuống vực thẳm, nhưng ngước mặt nhìn lên những vách đá dốc và cao vời vợi, tôi không biết mình phải đi hướng nào, trèo ra sao để tiếp tục hành trình trong cuộc sống của mình.
Thời gian đó, mẹ tôi quyết định bán cổ phần trong công ty ba tôi cho những cổ đông khác, và vì thế, gia đình tôi rút ra khỏi ban giám đốc (board of director) điều hành công ty. Bà ôm tôi và giải thích đó là điều tốt nhất chúng tôi có thể làm hiện giờ. Tôi đồng ý với mẹ và chấp nhận ký tên mình vào giấy tờ.
Ngày đi ký ở văn phòng công chứng, tôi cố gắng điềm tĩnh nuốt nước mắt vào lòng. Nhưng sâu bên trong, đó là những tháng ngày tôi thật sự gục ngã trước sự bất lực của bản thân. 18 tuổi, tôi còn quá non để có thể tiếp tục công việc của ba. Lúc đó, bài thi Kinh doanh vào đại học năm trước tôi đạt 100 điểm cũng chẳng còn nghĩa lý gì. Đối diện trước chồng hợp đồng mua bán cổ phần, tôi choáng ngợp, chỉ biết nhắm mắt ký tên chào buồn những công sức mà ba tôi từng nâng niu với cả niềm kiêu hãnh.
Sau khi ba mất, tôi phải trở lại Anh quốc bảy tuần để hoàn tất những bài thi cuối năm nhất đại học. Bảy tuần đó đối với tôi dài đằng đẵng, dù mỗi ngày tôi đều dự lớp và đi thi bình thường, nhưng mỗi đêm trong giấc ngủ tôi đều bị ám ảnh. Chỉ cần tắt hết đèn trong phòng, mọi ký ức giữa tôi và ba lại tràn về. Trong phòng tối, tôi lại mất đi sự kiểm soát và rấm rứt khóc một mình. Tôi không biết ông giờ này đang ở đâu, đang làm gì, đang tồn tại dưới hình thái hay cảnh giới nào. Nhưng tôi, từ từ đã trở thành một bóng ma vật vờ với niềm day dứt và ân hận.
Tôi không dám ở nhà vào buổi đêm, thay vào đó tôi thường xuyên đi đến những buổi tiệc tùng của đám sinh viên cùng khoa. Thời gian đó, tôi bắt đầu biết uống nhiều rượu để trốn tránh hiện thực. Và vì thế, đôi khi tôi tìm thấy chính mình đang ngồi nghe một sinh viên thất tình nào đó vừa khóc vừa kể lể đau khổ. Tôi chỉ cười một nụ cười nhạt và vô hồn, vì cảm thấy không có đau khổ nào sánh được với đau khổ mà mình đang trải qua.
Cho đến một ngày, tôi nhận được email từ công ty ba tôi. Họ gởi cho tôi một văn bản tìm được khi dọn dẹp văn phòng và máy tính của ông. Văn bản đó mang tên “Gởi cho con gái”.
Con gái yêu của ba,
Ba đã mong rằng, khi con đọc được bức thư này, con đang ngồi trên chiếc ghế của ba, giúp ba điều khiển công ty mà ba luôn nhắc đến đầy tự hào. Thế nhưng, ba nghĩ mình sẽ ra đi trước khi dạy con làm được điều đó.
Con yêu thương đừng lo lắng quá, vì cuộc đời này vốn dĩ rất vô thường và ba sẽ không thể mãi mãi bên con được. Nhưng dù ba có đang ở đâu, ở gần con hay ở nơi xa lắm, ba vẫn sẽ luôn dõi theo bước đi của con, tất bật lót và dặm vá con đường con đi, như ba đã từng làm từ khi con cất tiếng khóc chào đời…
Thư còn rất dài, nhưng chỉ đọc mỗi đoạn mở đầu, tôi đã khóc rất to. Tôi khóc cho những dồn nén từ bấy lâu nay tôi phải giữ vào trong lòng. Hôm đó, tôi thức tỉnh. Tôi biết mình phải tự tìm cách đứng dậy, và làm cho ba tự hào. Vì như ông viết, đâu đó, ông vẫn đang tồn tại và dõi theo từng bước tôi đi vào đời. Tôi không muốn ông nhìn tôi, đứa con gái duy nhất mà ông đã hết mực yêu thương, như một bóng ma đầy ăn năn muộn màng…
Nhiều năm sau, khi tôi đã tốt nghiệp đại học hạng ưu và đang công tác tại một tòa soạn tạp chí thời trang tại Sài Gòn, tôi và mẹ nhận được thư mời dự tiệc Tất niên của công ty ba. Ngày đó, tôi bước vào công ty, hít thở không khí quen thuộc của tuổi thơ. Tôi nhìn quanh tìm những gương mặt một thời đã thề nguyện trung thành với ba tôi. Có những tiếng xì xầm rằng “con gái sếp vừa tới”, “sao càng lớn càng giống y như ba”.
Giữa tâm điểm của buổi tiệc ấy, khi mọi người đều phấn khởi ca hát ăn mừng cho một năm làm việc vất vả, người điều hành hiện tại của công ty cao hứng mời tôi lên sân khấu hát một bản nhạc.
Và bỗng cả công ty trở nên im lặng. Họ nhìn tôi bước lên, có thể họ đang nhìn thấy bóng hình vị lãnh đạo ngày xưa phảng phất đâu đó… Tôi hít thở thật sâu, mạn phép xin nói vài câu trước khi hát. Tôi nói:
Xin chào các cô chú và các anh chị. Hôm nay Thảo Nguyên tới đây rất vui vì nếu ba của Thảo Nguyên vẫn còn sống, ông cũng sẽ rất vui lòng vì tinh thần đoàn kết như một đại gia đình của công ty mình.
Thảo Nguyên muốn gởi một lời chúc tới tất cả các anh chị em trong công ty, và Thảo Nguyên nghĩ cũng là lời nhắn nhủ ba của Thảo Nguyên muốn truyền lại. Rằng ngoài những bứt phá với những chiến lược đúng đắn, hãy biết lắng nghe lương tâm của mình. Làm đúng việc không có nghĩa là làm việc đúng. Mỗi ngày đi làm, hãy tự hỏi những gì mình đang làm có thật sự đúng với lương tâm và trái tim của mình hay không. Nếu mọi người dám mơ, dám làm đúng với lương tâm của mình và của một công ty thực phẩm, Thảo Nguyên tin rằng công ty sẽ thành công bứt phá hệt như ba của Thảo Nguyên vẫn luôn mong ước!
Vừa dứt lời, tôi nghe những tiếng vỗ tay rào rào của các nhân viên. Có những người đôi mắt chợt hoe đỏ giữa tràng pháo tay dài. Đảo mắt khắp sảnh, tôi bỗng giật mình khi nhìn thấy… bóng ba tôi đang ngồi bên dưới, mặc bộ vest rất bảnh bao như thời còn khỏe mạnh. Ông cũng đang chậm rãi vỗ hai tay vào nhau, hướng đôi mắt tinh anh đầy tự hào lên sân khấu, rồi từ từ biến mất giữa làn khói của những ánh đèn…