T

ôi vẫn nhớ có một lần, lúc tôi ở giảng đường để dự lớp sáng. Cởi cái áo khoác nỉ với những cái cúc kim loại lấp lánh, đặt qua một bên, sửa lại cái khăn choàng ca-rô đỏ nâu, tôi vắt chéo chân, nhấp một ngụm cà phê Costa, đợi giáo sư vào lớp. Ngay lúc đó, tôi nghe tiếng cười khúc khích của một số sinh viên ngồi hàng dưới. Nhìn theo hướng họ, tôi thấy một cô gái châu Á với dáng lừ đừ dọc lối đi. Bạn mặc một cái áo khoác vải dù nhàu nhĩ, ôm theo một chồng tập sách dày cộm. Cả một giảng đường 200 chỗ, bạn chọn ngồi bàn đầu tiên, gần với bảng giáo viên nhất. Sau khi yên vị, bạn lấy ra một cái kim từ điển và bắt đầu dò từng chữ tiếng Anh một.

Rõ ràng là một người mới đến nước Anh chưa bao lâu, tôi nghĩ. Một sinh viên bản xứ thì thầm: “Chắc là sinh viên bên khoa Kế toán”.

Bất giác tôi nhớ đến những ngày mình vừa đặt chân đến đất nước văn minh này, luôn bối rối giữa giá trị nền nã Á Đông và phong cách sống phương Tây. Có lẽ tôi cũng đã từng như cô bạn nọ, cũng bị bạn bè bản xứ nhìn qua lăng kính buồn cười vì sự lôi thôi của mình, chắc chắn cũng đã từng bị gán mác giỏi Toán vì là một người châu Á. Để rồi chính bản thân đã luôn cảm thấy tự ti vì không theo nổi lớp Toán nâng cao trong trường sixth-form. Lúc đó, tôi chỉ ước gì mình có thể nhanh chóng hòa nhập với con người nơi này.

Chỉ mới mấy năm ở Anh quốc, mà từ cách ăn mặc, dáng dấp đến cách trang điểm đều giống y những cô sinh viên bản xứ. Hình: Phạm Bình.

Nhìn quanh giảng đường, tôi bỗng cảm thấy có gì đó nhói lên trong tim. Chỉ sau mấy năm thôi mà tôi, từ cách ăn mặc, đến dáng dấp, cách trang điểm, uống cà phê, cũng giống y như những cô cậu sinh viên bản xứ. Tôi nhận ra được một điều tréo ngoe, rằng khi còn nhỏ, tôi muốn hòa tan chính mình bao nhiêu, thì bây giờ khi đã lớn khôn hơn, ở lưng chừng một dòng người đồng điệu, tôi lại tự hỏi làm sao để có thể nổi bật ra khỏi đám đông này.

Mâu thuẫn ấy trong lòng làm tôi luôn chơi vơi những ngày đầu đại học, không biết mình thuộc về nơi nào. Những người Việt mới sang Anh luôn nhìn tôi với cặp mắt lạ lùng thấy sao tôi chẳng giống họ tí nào, trong khi tôi mãi mãi chỉ có thể đứng bên ngoài nhìn vào vòng kết nối kín của sinh viên bản xứ mà ngưỡng mộ như một vị khán giả mà thôi. Và vì thế, tôi vẫn thường đi đi về về một mình trong khuôn viên ngôi trường trăm tuổi… Cho đến một ngày…

Hôm đó, tôi đang trên đường đến lớp Corporate Communications (Truyền thông doanh nghiệp), thì bắt gặp một cô gái cũng đang bước vội trên dãy hành lang ấy. Bạn có mái tóc vàng nhạt như màu nắng, da trắng và đánh son môi đỏ, nom như một cô búp bê rất đáng yêu. Có điều gì đó thôi thúc tôi phải mở lời, và tôi đã đánh tiếng hỏi: “Bạn đi đến lớp Corporate Communications hả?”.

Cô bạn xoay qua nhìn tôi, nở một nụ cười thật tươi và nói: “Đúng rồi. Bạn cũng vậy sao?”.

Tôi nhanh nhảu gật đầu, bỗng thấy vui vì tìm được một cô bạn đi cùng đường. Tôi đã thấy cô bạn này vài lần ở các lớp đại cương khác, nhưng không ngờ bạn ấy cũng học cùng chuyên ngành với tôi. Đây là một cô sinh viên tôi để ý từ rất lâu vì bạn ấy trông rất bản lĩnh, biết cách giao tiếp và thường xuyên tổ chức những buổi nói chuyện, sự kiện cho sinh viên quốc tế. Trò chuyện một lúc, tôi phát hiện ra, bạn tên là Maggie, cũng là sinh viên quốc tế, đến từ Ba Lan.

Đến bây giờ tôi vẫn nghĩ rằng, nếu ngày đó tôi cứ thế đi thẳng đến lớp mà không bắt chuyện với Maggie, có lẽ tôi đã mất đi cơ hội có được một người bạn tốt, mà tôi luôn nghĩ đến như một phần quan trọng trong quãng đời sinh viên của tôi ở Birmingham. Sau giờ học hôm ấy, Maggie đã mời tôi sang nhà bạn ấy tối thứ sáu để tổ chức tiệc với các bạn cùng nhà. Vì chưa thân thiết gì với Maggie, nên tôi toan từ chối vì cảm thấy rất ngại phải đi sang chỗ người lạ. Cộng với những trải nghiệm có phần lạc lõng ở những buổi tiệc sinh viên trước đây, tôi đã tính nằm ở nhà trong chăn êm nệm ấm. Thế nhưng khi co người trên chiếc giường êm ái, tôi tự hỏi chẳng lẽ tôi lại để những năm đại học của mình trôi qua một cách vô vị và thu mình như vậy sao? Nghĩ thế, tôi tung mền ra, bắt mình phải vượt qua sự ngại ngùng, để trang điểm và dò đường sang nhà bạn.

Khi thấy tôi đến, Maggie bay từ trong nhà ra ôm chầm lấy tôi, bạn khui cho tôi một chai cider, giọng nói bạn rất hân hoan: “Mình đã chờ bạn đến từ sớm, cứ sợ là bạn không đến. Mình đã kể cho các bạn trong nhà của mình nghe về bạn, một cô gái Việt Nam cởi mở mà nói được giọng Anh đặc sệt.”

Tôi cười, tằng hắng rồi giả giọng Anh hỏi: “Really?” (Thật sao?) với điệu bộ nhướng mày làm Maggie cười tít mắt. Bạn kéo tay tôi vào trong nhà rồi giới thiệu với những sinh viên đang có mặt tại đó:

“Đây là Paree, cô ấy nửa Anh, nửa Iran.” – Maggie nhanh nhảu, rồi kéo tôi qua một người khác – “Đây là cậu Joey, người Anh, mới đi du học từ Tây Ban Nha về.” – Rồi sau đó kéo tay một anh chàng tóc dài ngang vai – “Còn bạn này là Gabriel, bạn ấy đến từ Brazil”, vv...

Tôi và các bạn quốc tế.

Tôi dụi mắt, thấy những vẻ đẹp lai từ khắp nơi trên thế giới này. Và bỗng nhiên, trong tôi hình thành một sợi dây, kết nối đến nhóm bạn của Maggie ngay lập tức. Có vẻ như ai cũng có một góc nhìn khách quan về cuộc sống vì đã có cơ hội đi rất nhiều nơi, đến các châu lục khác nhau. Mỗi cá nhân đều mang một màu sắc riêng biệt, chắp vá từ kinh nghiệm sống của mình mà thành. Họ có thể nói thao thao bất tuyệt về những nền văn hóa đan xen trong tâm hồn mình, nhưng để chỉ ra gốc gác của mình, thì họ không nói được vì cũng như tôi, họ là những người công dân quốc tế, trưởng thành qua từng va chạm và trầy trật để thích nghi với những môi trường sống đa văn hóa. Đến ngày hôm nay, khi nhìn lại những năm đại học của mình, tôi biết mình luôn phải cảm ơn Maggie vì bạn đã trao cho tôi một cái duyên để quen biết nhiều người thú vị mà tôi nghĩ rằng không phải ai cũng may mắn gặp được.

Từ ngày đó, tôi và nhóm bạn của Maggie trở nên rất thân nhau. Chúng tôi cùng nhau làm rất nhiều project (dự án) mang tính chất cộng đồng trong trường đại học. Ngoài ra, Maggie cũng có sở thích quay phim giống tôi, nên có lần hai đứa đã tham gia làm video webcast để nâng cao nhận thức về nguy cơ béo phì tại Anh quốc. Cả ngày đi quay với nhau rất vui vẻ.

Những năm đại học, cứ đến giảng đường, chúng tôi luôn đảo mắt tìm người còn lại. Vì thế, khi Maggie bỗng nhiên biến mất khỏi trường một vài ngày, tôi đã phát hiện ra ngay và rất lo lắng cho bạn. Đó chính là thời gian gần cuối đại học, khi tất cả buổi thuyết trình đều sắp đến hạn, và nhất là ngày nộp bài luận văn cuối năm (dissertation) đã cận kề. Sự biến mất đột ngột của Maggie làm tôi bồn chồn vì không thể liên lạc được với bạn. Đến khi tôi thật sự nghĩ rằng mình nên báo cảnh sát, thì bạn đã nhắn tin qua Facebook cho tôi và nói: “Ông ngoại của mình vừa mất, mình đã phải bay gấp về Ba Lan mà không kịp thông báo với ai cả. Ông là tất cả đối với mình nên bây giờ mọi thứ trong cuộc đời mình đã sụp đổ. Dù mình đã book vé quay lại Birmingham vào tuần sau, nhưng mình không biết mình có thể tiếp tục nữa không…”. Đọc đến đó, tôi đã rụng rời tay chân và thấy thương cho cô bạn của mình vô cùng. Bởi Maggie đã từng tâm sự với tôi những tháng ngày tuổi thơ, bạn luôn được bố mẹ giao cho ông ngoại nuôi vì bận rộn với công việc. Những chập chững đầu đời hay những bài học vỡ lòng của Maggie đều do ông ngoại của bạn một tay dạy bảo.

Ngày Maggie quay trở về Birmingham, chúng tôi đã đi ăn cùng nhau và qua nhà bạn. Maggie trước giờ vẫn là một cô gái mạnh mẽ, nhưng trước mặt tôi bấy giờ là một cô gái hốc hác với cặp mắt căng bụp. Dáng đi của bạn liêu xiêu đến mức tôi có cảm giác bạn sẽ tan biến khi nào không hay.

Tôi biết mình không thể bỏ rơi Maggie được. Vì thế, mỗi ngày tôi đều nhắn tin nhắc bạn phải đến giảng đường, và gởi cho Maggie những bài giảng bạn đã lỡ trong một tuần về Ba Lan. Tôi nhớ nhất là có một bài thuyết trình được giao khi Maggie vẫn còn ở Ba Lan. Các sinh viên đều bắt cặp với những người đang có mặt tại lớp, nhưng riêng tôi thì không, tôi nghĩ về cô bạn của mình sẽ chơi vơi thế nào khi quay lại nên đã nói với giáo sư rằng tôi sẽ bắt cặp với Maggie, người đang ở Ba Lan dự đám tang ông của mình. Đợt đó, tôi sang nhà Maggie từ 7 giờ tối với máy tính, sách vở và đống giấy note từ các bài giảng để cùng làm bài thuyết trình. Cả hai đứa chúng tôi cùng nhau ngồi trên sofa làm xuyên một đêm. Có những lúc rất buồn ngủ và mệt mỏi, nhưng cả hai luôn động viên nhau làm cho xong bài.

Đến khi tôi nghe tiếng chim hót bên ngoài, nhìn ra cửa sổ, mới thấy mặt trời đã ló dạng từ xa. Đó cũng là lúc chúng tôi vừa ấn nút nộp bài cho giáo sư và lăn ra ngủ. Bài thuyết trình ấy chúng tôi đã đạt first class (mức điểm cao nhất tại Anh quốc), Maggie và tôi đã cười ra nước mắt. Những kỷ niệm học cùng nhau qua từng cung bậc cảm xúc như thế, đến bây giờ, dù chưa gặp lại Maggie sau ngày tốt nghiệp, nhưng chúng chưa bao giờ phai nhạt trong trái tim tôi.

Ngày chúng tôi tốt nghiệp cùng nhau.

Chụp với khung hình tốt nghiệp của trường.

Ngày tốt nghiệp, tôi vẫn không thể tin rằng sau hôm ấy, mình sẽ không còn gặp lại Maggie hằng ngày nữa. Những buổi học bài chung ở thư viện cũng đã mãi mãi qua đi, không bao giờ trở lại. Sau những ngày hạnh phúc bên nhau và những cười nói rộn ràng trong ngày ra trường với tấm bằng cử nhân sáng đẹp, đó là những giọt nước mắt luyến tiếc một thời sinh viên đầy ắp những thăng trầm kỷ niệm. Khi phải thật sự nói chia tay, chúng tôi ôm chặt lấy nhau không muốn rời xa. Maggie bắt đầu khóc nức nở. Những hàng lệ ướt nhòa của bạn đã làm cho tôi hiểu được cách bạn trân trọng và quý giá sự xuất hiện của tôi trong cuộc đời bạn như thế nào. Ngày đó, bạn đã cầm tay tôi và nói: “Cám ơn Nina, mình sẽ chẳng thể tốt nghiệp nếu như không có bạn. Cám ơn vì bạn đã luôn ở cạnh bên để động viên mình, từ ngày đầu tiên cho đến ngày cuối cùng.” (Nguyên văn: You know I wouldn’t make it without you. Thank you so much Nina for being there – right from day 1 to the very last day.)

Câu nói ấy của Maggie đã làm tôi bật khóc theo tiếng nấc nghẹn ngào của bạn. Chính tôi mới phải cảm ơn bạn rất nhiều, vì bạn đã làm cho tôi nhận ra giá trị của những sinh viên quốc tế như tôi và bạn. Nhờ có tình bạn sâu đậm với Maggie, tôi đã hiểu ra rằng không có cách gì có thể tự làm mình nổi bật giữa đám đông, ngoại trừ việc mài giũa nhân cách của mình. Và chìa khóa để đến với sự thành công trong cuộc sống chính là biết dung hòa giữa lòng nhân từ và sự can đảm.

Bức hình được tải lên facebook cá nhân của Maggie.

Hai đứa tôi chụp với tháp đồng hồ.