Hôm sau chập tối, Vải Vải đến tìm Kiều Kiều, đứng ở bên kia đường đối diện tiệm đồ muối, nhìn Kiều Kiều khoác chiếc áo blouse trắng, trông như bác sĩ. Trong tiệm có một người phụ nữ giúp việc, là một cô gái tỉnh lẻ má h홍 hốc hác. Việc làm ăn khá tốt, khách xếp thành một hàng ngắn.
Trời bắt đầu tối dần, khách khứa tản đi, Vải Vải băng qua đường. Đi đến tiệm tạp hóa bên cạnh, mua một gói kẹo quả đan bì. Đợi khi xoay người lại, người phụ nữ đã đứng ở sau lưng, áo blouse trắng đã cởi ra, mặc chiếc áo khoác ngắn cổ bí màu vàng gạo, thắt lưng cùng màu, dùng một nút thắt lan hoa để thắt tôn lên vóc dáng.
Cậu ta nhét một thanh kẹo quả đan bì vào miệng Kiều Kiều, Kiều Kiều nghiêng đầu: "Ai bảo anh dẫn Ốc Sên Nhỏ đến cửa tiệm hả?"
Vải Vải rụt tay lại: "Anh không biết, sao thế?"
"Đàn em của anh dẫn Ốc Sên Nhỏ đến cửa tiệm của tôi, tính là đến lập công à."
"Bọn họ đại khái muốn cho em biết, đã dạy dỗ Ốc Sên Nhỏ một trận rồi."
"Anh hứa giết Ốc Sên Nhỏ cơ mà, mời nó ăn vài quả đấm trên mặt là xong á hả?"
Mặt Vải Vải liền xụ xuống, kẹo quả đan bì coi như kẹo cao su, chỉ nhai chứ không nuốt. Kiều Kiều rướn người tới, chụt một cái vào má trái cậu ta, "Thôi được rồi, coi như giữ chữ tín, lát nữa tan việc em đợi anh ở trong tiệm."
Xoay người vừa định rời đi, Vải Vải liền nói: "Chờ một chút." Cậu ta biến ra một chiếc túi giấy, Kiều Kiều đón lấy, nhìn tròng trọc vào bên trong, "Đồ đê tiện, hỏng óc rồi à."
Vải Vải nói: "Hôm nay anh đặc biệt đi một chuyến đến đường Hoài Hải."
Kiều Kiều trừng mắt nhìn cậu ta, xoay người bỏ đi.
Một chiếc máy kéo từ Bắc xuống Nam, đường Phố Tam cuốn lên một lớp bụi rất dày. Lá cây trên mặt đất bám đầy bụi bẩn, cống ngầm ven đường chảy dòng nước vo gạo còn mới, những con sên trần nằm yên ắng sát vào bùn, vừa béo vừa lớn, chẳng ai biết chúng lớn lên bằng cách nào.
Nhìn vòng eo thon gọn và phần hông nở nang của người phụ nữ, Vải Vải cảm thấy cơ thể nóng bừng lên. Những năm nay, cô gái qua tay cậu ta không ít, những thiếu nữ chưa rành đời, hay đám "lạp tam" lõi đời. Kiều Kiều không tính là cả hai, nhưng lại phảng phất chút ít của cả hai. Lúc thì rụt rè lúc lại đanh đá. Chỗ cần gầy thì gầy, chỗ cần béo thì béo, khiến Vải Vải vô cùng mê mẩn. Tiệm đồ muối không thích hợp cho chuyện nam nữ tình ái, Vải Vải bèn đưa Kiều Kiều về nhà, lên lầu, chui vào phòng, khóa cửa lại.
Kiều Kiều thỉnh thoảng sẽ qua đêm ở nhà họ Liễu, điều kiện tiên quyết là chồng cô Mã Vi Đông phải trực đêm. Trên đời này có một số người đàn ông sinh ra đã được đội nón xanh, Mã Vi Đông chính là một kẻ đáng thương như vậy. Tin tức Kiều Kiều vượt tường lửa lan truyền râm rang khắp chốn, thế mà anh ta lại chẳng làm gì được Kiều Kiều. Anh ta uống bia thay nước ở tiệm đồ muối, phát điên vì rượu ngay trước cửa rạp chiếu phim Lục Lý. Trông như kẻ dại gái, cười ngây ngô với những người phụ nữ qua đường, bước chân lảo đảo, ai nấy đều tránh xa, sợ anh ta há miệng nôn lên người mình.
Mã Vi Đông và Kiều Kiều lớn lên cởi truồng tắm mưa với nhau. Hai nhà là hàng xóm sát vách, từng vì chuyện cất hiên nhà mà người lớn đánh nhau to. Sau đó mâu thuẫn được giải quyết, nhưng quan hệ vẫn cứ nhạt nhẽo dửng dưng. Gặp mặt chào hỏi một tiếng, mừng thọ cũng sẽ bưng một tô mì sang nhà đối diện, nhưng giữa hai nhà luôn có một vết rách cấn cấn.
Mã Vi Đông có một người chị gái tên là Mã Vi Thanh. Tốt nghiệp trường kỹ nghệ, làm việc tại Nhà máy ô tô Thượng Hải ở Đại Mộc Kiều, Phố Tây, kết hôn rất sớm, thực ra là cưới trước chịu sau, chưa đến tuổi kết hôn đã cùng với tài xế phà họ Kim tổ chức tiệc cưới.
Tên khai sinh của Kiều Kiều là Mai Cúc Kiều, bố là Xa Kiến Quốc, là học sinh trung cấp đời cũ, cán bộ Cục Thương nghiệp số 1 thành phố. Mẹ là Mai Á Bình, thời trẻ là hoa khôi ngõ Châu Gia, người theo đuổi xếp hàng dài đến cầu Lục Lý. Nhưng nhà họ Mai chỉ có một cô con gái độc tôn, điều kiện đưa ra là phải ở rể, thế là đám thanh niên đành chùn bước. Xa Kiến Quốc là do một cặp vợ chồng họ hàng xa giới thiệu đến, cặp vợ chồng ấy đồng thời cũng là họ hàng xa của nhà họ Mai. Xa Kiến Quốc vừa nhìn đã thích Mai Á Bình ngay, Mai Á Bình đối với anh ta cũng rất hài lòng, cô ta tuy trẻ trung xinh đẹp nhưng suy cho cùng cũng chỉ là một thôn nữ chẳng có học thức gì. Xa Kiến Quốc có hộ khẩu khu vực thành phố, là cán bộ đơn vị toàn dân, đeo cặp kính trông như trí thức. Tiếp xúc vài lần, hai bên bàn chuyện cưới hỏi, nhà họ Mai thôngผ่าน người mai mối nói rõ điểm mấu chốt, Mai Á Bình sợ đối phương từ chối chuyện ở rể. Người mai mối nhanh chóng mang lại hồi âm, Xa Kiến Quốc đồng ý làm con rể ở rể, Mai Á Bình lúc này mới trút được gánh nặng trong lòng, bố mẹ cô ta mừng đến mức ngoách miệng đến tận mang tai, bận rộn lật lịch hoàng đạo, chọn ngay một ngày lành tháng tốt.
Xa Kiến Quốc biết ở rể có ý nghĩa gì, con cái theo họ mẹ chứ không theo họ bố, ăn nhờ ở đậu, kẹp đuôi làm người, sau lưng còn bị người ta chỉ trỏ bàn tán. Sở dĩ anh ta làm vậy, không phải vì mê muội sắc đẹp, cũng không phải bất hiếu, mà là vì hết cách. Lúc ấy ông bà nội vẫn còn sống, cộng thêm bố mẹ và một em trai ba em gái, một gia đình chín miệng ăn chui rúc trong căn nhà cổ rộng hơn ba mươi mét vuông bên sông Tô Châu, Trát Bắc. Là đích trưởng tử đích trưởng tôn, anh ta chỉ có thể chịu đựng sự hy sinh này.
Trước khi Mai Cúc Kiều chào đời, Mai Á Bình từng sảy một bé trai, nguyên nhân là vì mang thai được sáu tháng, ngã trên bờ ruộng. Chuyện sảy thai của Mai Á Bình bị đồn là quả báo, trong mắt người lớn, ở rể là chuyện không may mắn, là cướp đi giọt máu của người ta. Nhà họ Mai chịu trận, đợi đến khi Mai Á Bình mang thai lần nữa, hy vọng là một bé trai để bịt miệng thiên hạ, nào ngờ sinh ra lại là một cô bé, lần này thì triệt để câm nín. Mai Á Bình chê sinh con gái cực khổ, không sinh nữa, Kiều Kiều cũng giống như cô ta, trở thành con một.
Mã Vi Đông và Kiều Kiều là thanh mai trúc mã. Vòng quanh khu này còn có bốn năm hộ gia đình, những đứa trẻ có thể chơi chung với nhau toàn là con gái, chỉ có duy nhất Mã Vi Đông là con trai. Lúc này sẽ xuất hiện hai tình huống, hoặc cậu ta là Giả Bảo Ngọc, được các cô gái vây quanh. Hoặc là một tên nhóc ngốc nghếch bị các cô gái trêu chọc — Mã Vi Đông là một kẻ không có chủ kiến, thích cúi gập người cho các cô gái "nhảy ngựa". Thể hình cậu ta vạm vỡ, trên lưng bay qua một cô gái dang rộng đôi chân, cậu ta vẫn đứng im như tượng. Kiều Kiều và Mã Vi Thanh động tác nhanh nhẹn, nhảy vọt qua luôn. Những cô gái nhát gan không dám nhảy, vừa kêu ré lên vừa chạy vòng qua.
Cừu Hương Cần nhìn thấy, chạy sang véo tai con trai: "Mày có bệnh à, chui qua húc quần phụ nữ, xui xẻo chết đi được."
Tiện thể mắng luôn cả Mã Vi Thanh: "Con ranh con, đầu bị súng bắn à. Em trai sao lại có thể để người ta chui qua húc quần, đi quỳ ván giặt đồ mau."
Đến độ tuổi lòng xuân rung động, Mã Vi Đông thầm mến Kiều Kiều, đem tâm tư kể cho chị nghe, Mã Vi Thanh liền dập tắt ngay ý định của cậu ta: "Kiều Kiều sẽ không thèm liếc mắt nhìn mày đâu, mày đừng có mơ tưởng hão huyền."
Mã Vi Đông nói: "Hồi nhỏ em còn cứu mạng cô ấy cơ mà, nếu không có em thì cô ấy chết cháy rồi."
Mã Vi Thanh nói: "Vô ích thôi, bao nhiêu năm trôi qua rồi, người ta quên từ lâu rồi."
Phán đoán của Mã Vi Thanh không sai, Kiều Kiều là một cô gái kiêu ngạo, không thèm coi trọng cái tên ngốc nghếch Mã Vi Đông.
“Thế sao sau này lại gả cho anh ta?” Vải Vải lật người xuống giường, mặc chiếc quần đùi rộng thùng thình đi lấy thuốc lá.
Kiều Kiều đáp không đúng câu hỏi: “Nó là đứa con trai độc đinh, lấy em làm vợ cũng thiệt thòi cho nó lắm, em không đẻ được con, anh nhìn em xem, ở với anh chưa từng dùng biện pháp phòng tránh lần nào.”
Vải Vải bật chiếc bật lửa Lượm Sáng, kêu “cạch” một tiếng, châm điếu thuốc rồi leo lên lại giường. Kiều Kiều gác chân lên bụng Vải Vải, các ngón chân kẹp lấy miếng thịt đậu phụ béo múp míp, làm Vải Vải đau đến mức nhe răng trợn mắt, vỗ một phát vào mông trần của người phụ nữ. Người phụ nữ dùng tay chống người ngồi lên trên người anh ta: “Cái đồ lừa đảo anh, bao giờ thì giết Ốc Sên Nhỏ hả.”
Vải Vải thừa biết, bắt Ốc Sên Nhỏ chịu chút da thịt khổ sở không thể giải tỏa được mối hận trong lòng Kiều Kiều. Vải Vải dĩ nhiên sẽ không mất trí mà đi giết người, Kiều Kiều cũng thừa hiểu câu nói giết Ốc Sên Nhỏ chỉ là một phép ẩn dụ, nhưng cô ta cứ bám lấy cái cớ này không buông, cho thấy cô ta thực sự có ham muốn đó.
Công bằng mà nói, Vải Vải rất tâm huyết với chuyện này, anh ta khiến kẻ đáng thương đó trở thành chim sợ cành cong, thỉnh thoảng lại bị hành hung. Ốc Sên Nhỏ thậm chí còn đến đồn công an báo án, nhưng bị định tính là ẩu đả lẫn nhau, mỗi bên đánh năm mươi gậy như nhau. Kết quả là vừa bước đi chưa bao lâu, lại bị kéo vào con hóng, suýt thì bị đánh cho ra quần.
Mặc dù vậy, sự hận thù của Kiều Kiều đối với Ốc Sên Nhỏ không hề thuyên giảm một chút nào, cô ta hình như đã mất đi sự trắc ẩn cơ bản, liên tục thổi gió gối đầu, đòi hỏi vòng tấn công tiếp theo. Vải Vải cảm thấy chán ngán với sự trả thù vô tận của cô ta, anh ta cảm thấy cứ tiếp tục thế này sớm muộn gì cũng xảy ra chuyện lớn, “Đã đánh rất nhiều lần rồi, có thể kết thúc được rồi.”
Kiều Kiều nói: “Còn bảo là giúp em giết nó cơ mà, cái đồ lừa đảo anh.”
Ốc Sên Nhỏ – cái kẻ khiến Kiều Kiều căm phờ đến tận xương tủy – chỉ là một tên lưu manh chưa có chỗ đứng trong giang hồ, thuộc dạng lính đánh thuê vô thừa nhận, không thế lực, cũng chẳng có đàn em riêng, bình thường toàn rúc trong tiệm ăn Đoàn Kết. Tiệm này do Công ty ăn uống Hợp tác xã cung tiêu huyện mở, nhưng mặt bằng lại đi thuê nhà nhà hắn. Sở dĩ công ty ăn uống nhắm trúng căn nhà này là vì vị trí quá ư đắc địa, nằm ở đoạn giữa về phía nam của phố cổ Lục Lý, người qua lại đông đúc, kiểu nhà cũng rất ngay ngắn. Lúc đàm phán ban đầu, mụ Khâu đề xuất tiền thuê nhà có thể ưu đãi, nhưng cô ta phải làm quản lý tiệm, con trai Ốc Sên Nhỏ làm nhiệm vụ thu mua nguyên liệu. Hai vị trí quan trọng nhất này một khi lọt vào tay người khác thì khác gì nắm thóp được cái tiệm này, công ty ăn uống đương nhiên không đồng ý. Kết quả của sự thỏa hiệp giữa hai bên là, mụ Khâu làm thu ngân, chịu trách nhiệm phát thẻ bài, Ốc Sên Nhỏ làm thu mua nguyên liệu. Tiệm ăn sáng bán bánh quẩy sữa đậu nành, ban ngày bán hoành thánh và các loại mì chan nước dùng đủ kiểu.
Tiểu Khai – nhân viên tiếp thị của xưởng – là khách quen của tiệm ăn, qua lại vài lần liền trở nên thân thiết với Ốc Sên Nhỏ. Tiểu Khai vì sự tiện lợi trong công việc, đã bớt hộ Ốc Sên Nhỏ được kha khá tiền mua rau củ. Ốc Sên Nhỏ tính tiền theo giá thị trường và báo cáo thanh toán thực tế với tiệm, tham nhũng hợp pháp. Ví tiền của hắn dày dặn hơn hẳn so với những người cùng trang lứa. Tiểu Khai lấy một ít tiền hoa hồng làm khoản thu nhập ngoài. Có tiền, bọn họ liền đi “săn gái”, nhưng lại hành động riêng lẻ, có chiến lợi phẩm thì đem ra cho nhau xem, đưa ra những lời đánh giá mập mờ.
Dù ai nấy đều mê gái, nhưng phong cách lại khác nhau. Tiểu Khai lông bông lêu lổng, rất ít khi lún sâu, mấy cô gái dẫn theo trông đều khá khẩm. Ốc Sên Nhỏ thì thỉnh thoảng lại vướng vào lưới tình. Giống như biệt hiệu của mình, hắn vừa đen vừa lùn, ngoại hình vô cùng đê tiện. Hắn không hề tự tin trong chuyện săn bắn sắc đẹp, liền chọn cách ôm cây đợi thỏ, mục tiêu khóa chặt ở tiệm ăn, tìm cơ hội trong số những vị khách quen. Số lần đắc thủ không nhiều, toàn là những kẻ thấy tiền sáng mắt. Cũng có những đứa nhan sắc nhỉnh hơn một chút, lúc chém đẹp hắn lại càng ra tay tàn độc. May là hắn không tiếc tiền với Khổng Phương huynh, chỉ cần trong khả năng cho phép, hắn đều đáp ứng yêu cầu của phụ nữ.
Do hạn chế về mặt địa lý, hai người khó tránh khỏi việc đụng độ, mỗi người dựa vào bản lĩnh mà liều mạng, phần lớn là Tiểu Khai đắc thủ, Kiều Kiều chính là một ví dụ điển hình.
Nhắc đến thì, vẫn là Ốc Sên Nhỏ phát hiện ra mầm mống mỹ nhân của Kiều Kiều trước. Giống như Bá Lạc nhận biết ngựa quý, hắn đưa ra một phỏng đoán táo bạo đối với cô học sinh cấp hai Kiều Kiều, không quá hai năm, cô bé thường xuyên đến ăn hoành thánh tôm khô này sẽ trổ mã thành một đại mỹ nhân. Tiểu Khai bĩu môi khinh thường điều này: “Mũi tẹt mắt híp, có đẹp lên được chỗ nào đâu.”
Ốc Sên Nhỏ nói: “Đến lúc đó thì biết.”
Quả nhiên gái lớn mười tám thay đổi, đến cấp ba, bông hoa Kiều Kiều này đã nở rộ, đôi mắt từng bị Tiểu Khai chê bai nay đã nảy nở, cặp ngực nhô cao chúm chím khiến cô bước đi vô thức phải rụt cổ rụt ngực. Mặc dù biệt hiệu "Bánh bao lớn" nghe không lọt tai cho lắm, nhưng cô đã leo lên hàng ngũ hoa khôi mới của trường trung học Phố Đông.
Đương nhiên không thoát khỏi tầm mắt của hai tên ăn trộm hoa, bọn họ lại một lần nữa trở thành tình địch. Đây là một cuộc cạnh tranh không có gì phải bàn cãi, Tiểu Khai ra tay trước một bước, nếm được "bánh bao lớn" của Kiều Kiều. Dù chỉ dừng lại ở mức độ chuồn chuồn đạp nước, nhưng cậu ta lại là người đàn ông đầu tiên tiếp xúc với bộ phận nhạy cảm của Kiều Kiều. Tiếc là mối quan hệ giữa cậu ta và Kiều Kiều không thể tiến xa hơn, Kiều Kiều đã đề phòng cậu ta, từ đó không bao giờ nhận lời hẹn hò của cậu ta nữa.
Không lâu sau khi Tiểu Khai vào tù, Kiều Kiều thi đậu vào khoa Trung văn của Học viện Sư phạm Thượng Hải. Trường học nằm ở Tào Hà Kinh, Phố Tây, đi bộ từ con hẻm cổ Châu Gia nơi nhà Kiều Kiều ở đến bến phà Nam Mã Đầu, bắt xe buýt số 43 là đến nơi. Mặt đường lồi lõm gập ghềnh, một chiều đi mất hơn hai tiếng đồng hồ. Giống như bao sinh viên đại học khác, Kiều Kiều bắt đầu cuộc đời sinh viên ở nội trú. Sáu ngày học xong tiết tự học tối, vội vã quay về Phố Đông, bố mẹ đang đợi cô ăn bữa tối. Sáng hôm sau ở nhà trò chuyện với người nhà một lúc, ăn trưa xong thì đi dạo quanh. Kịp thì về nhà ăn tối, không kịp thì trực tiếp quay lại trường, trường yêu cầu trước mười rưỡi tối ký túc xá phải tắt đèn.
Kiều Kiều tràn đầy khao khát về tương lai, cô viết văn khá giỏi, hồi cấp hai tham gia cuộc thi viết văn huyện Xuyên Sa, từng giành giải nhì toàn huyện. Sau khi tốt nghiệp đại học, cô muốn ở lại trường giảng dạy, hoặc đến trường trung học trọng điểm làm giáo viên. Trường trung học Kiến Bình ở hương Dương Kinh rất khá, đó là trường trung học toàn cấp tốt nhất Phố Đông, cũng là trường trọng điểm cấp thành phố duy nhất ở bờ đông sông Hoàng Phố. Đó là nguyện vọng cô điền trong kỳ thi tuyển sinh cấp ba, chỉ tiếc là thiếu ba điểm so với điểm chuẩn, đành lỡ hẹn với nó.
Vào buổi chiều xám xịt này, Kiều Kiều bước đi trên con đường lát đá cuội ở phố cổ Lục Lý, đi ngang qua tiệm ăn Đoàn Kết. Đây là một ngôi nhà cổ điển hình ở Phố Đông, gạch xanh ngói đen. Vì để buôn bán, khung cửa đã được cơi nới rộng ra. Kiều Kiều liếc nhìn tấm biển hiệu quen thuộc, bước chân khựng lại. Thực ra cô không hề đói chút nào, nhưng vào khoảnh khắc ấy, vị giác của cô lại hoài niệm, tô hoành thánh tôm khô thơm ngon kia, trước đây cô ba ngày là phải ăn một lần. Cô bước vào trong tiệm, chọn một chỗ ngồi cạnh cửa sổ.
Đang là khoảng thời gian giữa bữa trưa và bữa tối, trong tiệm không một bóng khách, Kiều Kiều cất tiếng gọi: “Có ai không?”
Không ai đáp lời, cô định rời đi thì Ốc Sên Nhỏ vén tấm rèm hạt cườm ở căn phòng bên trong lên.
Ốc Sên Nhỏ lưỡi cứng đờ: “Đại...”, suýt chút nữa thốt lên: “... Bánh bao lớn”. Nếu thực sự nói vậy, Kiều Kiều nhất định sẽ quay đầu bỏ đi ngay.
Ốc Sên Nhỏ cười nịnh nọt với cô: “Là... đại... sinh đây mà, nghe người ta nói cô thi đậu Đại học Sư phạm Hoa Đông rồi. Hèn chi mà chẳng thấy đến nữa.”
Hư vinh của Kiều Kiều được khơi gợi một chút, những người thi đỗ đại học ở trường trung học Phố Đông không nhiều, cô có tư cách để nghe những lời nịnh nót kiểu này, bèn sửa lại: “Không phải Đại học Sư phạm, là Học viện Sư phạm.”
Ốc Sên Nhỏ nói: “Như nhau cả thôi, giỏi giang thật đấy. Vẫn món hoành thánh tôm khô quen thuộc chứ?”
Kiều Kiều có ấn tượng không tốt về Ốc Sên Nhỏ. Cứ ngồi một mình một cõi bên bàn thu ngân, ánh mắt láo liên đầy vẻ đê tiện, đúng là cái loại gan sắc bén hơn tim sắc, cô chỉnh đốn lại tư thế ngồi rồi nói: “Cái tên đồng bọn ở trần trụi của anh dạo này thế nào rồi?”
Ốc Sên Nhỏ nói: “Cô hỏi Tiểu Khai á? Vẫn đang bị giam trong tù chứ sao. Cô đợi lát nhé, tôi đi nấu hoành thánh đây.”
Kiều Kiều quay đầu nhìn ra ngoài cửa sổ, từ đây nhìn ra có thể thấy tòa nhà dạy học của trường trung học Phố Đông, và lá quốc kỳ đang phần phật bay trong gió. Cột cờ đứng cô độc giữa sân trường, giống như một mảnh vải đỏ tung lên không trung, bị một ngọn giáo cướp mất linh hồn.
Kiều Kiều cảm thấy có chút hụt hẫng bâng khuâng, mà chẳng biết nguyên do từ đâu. Tính cả cấp hai lẫn cấp ba, cô ở trường trung học Phố Đông sáu năm, tuy thời gian rời đi chưa lâu, nhưng bỗng chốc lại thấy xa lạ, những năm tháng ngây ngô ấy cứ như bị xóa sổ sạch sẽ.
Ngôi trường này, hiện giờ đã có thể coi là tàn tạ. Ban đầu lại là một cái tên lừng lẫy thực sự. Sự ra đời của nó còn mang màu sắc huyền thoại, thời cuối nhà Thanh có một người bản địa tên là Dương Tư Thịnh, phất lên nhờ ngành xây dựng, kiếm được rất nhiều tiền. Đội ngũ kỹ thuật của ông ta tham gia vào việc xây dựng khu Bến Thượng Hải thời kỳ đầu, nổi tiếng nhất chính là cầu Ngoại Bạch Độ nằm giữa sông Hoàng Phố và sông Tô Châu. Con người này sau đó phát cuồng lên, đem toàn bộ gia sản đổi thành ba mươi vạn lạng bạc nén, mở một trường trung học toàn cấp theo phong cách phương Tây với quy mô hoành tráng. Nghe nói hành động này đã làm chấn động Từ Hi Thái Hậu, ban cho ông ta một chức tước gì đó. Nhưng thánh chỉ còn chưa kịp nhận thì mụ già ấy đã quy tiên rồi.
Bản thân Dương Tư Thịnh chưa từng đi học, nhưng lại phá sản để làm giáo dục, là một nhân vật buồn cười. Nhưng cũng vì thế mà nổi danh thiên hạ, Bến Thượng Hải từng có mười bến đồng nhân, ông ta chính là một trong số đó. Sau khi trường trung học Phố Đông hoàn thành, hiệu trưởng đầu tiên được mời về chính là Hoàng Viêm Bồi – người sau này từng giữ chức Phó Thủ tướng Chính vụ viện thời kỳ sau giải phóng. Uy tín của Hoàng Viêm Bồi khi đó trong giang hồ đã có người nể mặt. Đội ngũ giáo viên không thiếu những nhân vật lẫy lừng: Trần Độc Tú, Quách Mạt Nhược, Thẩm Nhạn Băng, Uẩn Đại Anh… Thời kỳ đỉnh cao của trường từng có câu “Phố Đông phương Nam, Nam Khai phương Bắc”. Học phí đắt cắt cổ, con em của các gia đình hiển hức từ khắp nơi bước lên những chiếc xuồng nhỏ ở Phố Tây, chèo thuyền vượt sông đến vùng đất khỉ ho cò gáy Lục Lý Kiều. Những chiếc vali chứa đầy đồng bạc trắng nặng trịch, khi xách lên bờ còn phải nhờ người làm thuê khiêng hộ. Con trai Tưởng Giới Thạch là Kinh Quốc Ví Quốc, oan hồn của phong cách Tả liên Ân Phu, người làm phim Đỗ Tấn, người viết tiểu thuyết Mã Thức Đồ đều từng theo học tại đây.
Sau khi giải phóng, trường học dần suy tàn, không còn những giáo viên nổi tiếng giảng dạy nữa, diện tích cũng bị xâm chiếm – chợ rau Lục Lý tiếp giáp với nó chính là chiếm đất của nó, khu dân cư rộng lớn sát cạnh Bạch Liên Kính cũng hình thành sau khi ký túc xá và khu vườn bị san bằng – suy thoái thành một trường trung học nông thôn mờ nhạt. Con em nông dân là thành phần học sinh chủ đạo, trong khuôn viên trường toàn là tiếng Phố Đông quê mùa nham nhám. Thỉnh thoảng có học sinh từ khu vực thành phố đến học nhờ thì ai nấy đều ra điều kiêu hãnh, còn các bạn học bản địa thường trở thành đám fan cuồng đi theo sau bắt chước cái giọng điệu "tao nhã" của khu thành phố.
Kiều Kiều cũng là hộ khẩu nông thôn, nhà có đất tự canh. Nhưng trong cuộc sống thực tế, cô được coi là "người Thượng Hải", điều này có được là nhờ giọng nói tiếng Thượng Hải lưu loát của cô. Cô sinh ra và lớn lên ở ngõ Châu Gia, phát âm lại không hề có giọng điệu Phố Đông, đó là do môi trường sống nhỏ bé cộng với việc cô là người có ý thức. Mặc dù mẹ cô là Mai Á Bình nói đặc giọng địa phương, nhưng bố là Xa Kiến Quốc lại là người Phố Tây chính gốc, hàng xóm xung quanh cũng có không ít người làm việc ở Phố Tây, bình thường qua lại toàn phiên phiên phiên đổi đổi giữa tiếng Thượng Hải và tiếng Phố Đông. Hồi nhỏ Kiều Kiều nói giọng địa phương rất nặng, bắt đầu từ cấp hai, cô nhận thức được sự sang hèn trong ngôn ngữ, có ý thức học theo tiếng Thượng Hải. Mà cái gọi là sự khác biệt giữa tiếng Thượng Hải và tiếng địa phương, kỳ thực chỉ là sự thăng trầm bằng trắc của ngữ điệu. Nhưng nói thì dễ, muốn phát âm chuẩn từng chữ lại cần phải có thiên phú về ngữ vận, nếu không thì rất dễ bị lộ tẩy.
Vì thay đổi cách phát âm từ sớm, Kiều Kiều nói tiếng Thượng Hải rất khá. Mặc dù hồi cấp hai vẫn có những người bạn học biết rõ gốc tích ghen tị châm chọc cô: “Rõ ràng là người nhà quê mà cứ ra vẻ như người Thượng Hải, thật là chướng mắt.” Nhưng cho đến khi thi đậu vào Học viện Sư phạm Thượng Hải, lợi thế này giúp cô hòa nhập vào môi trường mới một cách bình đẳng hơn.
Ngôi trường đại học mà cô thi đậu chuyên đào tạo giáo viên trung học trong tương lai, sinh viên hộ khẩu Thượng Hải chiếm đa số, tiếng Thượng Hải là ngôn ngữ chính thức trong khuôn viên trường. Các phương ngữ vùng ngoại ô như Phố Đông, Nam Hối, Sùng Minh, cùng với phương ngữ ngoại tỉnh của các sinh viên đào tạo theo hợp đồng và sinh viên bồi dưỡng từ khắp nơi trên cả nước đổ về, đều bị coi là tiếng địa phương. Người nghe chưa chắc đã có ý gì, nhưng người nói lại có cảm giác bị kỳ thị. Trong bầu không khí như vậy, giao tiếp bằng tiếng phổ thông đương nhiên là một lựa chọn không tồi. Vấn đề là, nếu một nhóm học sinh hộ khẩu Thượng Hải trò chuyện với nhau, tình hình sẽ trở nên vi tế hơn rất nhiều.
Ngôn ngữ cũng là một hiện tượng sinh lý, đổi một ngữ cảnh khác sẽ bị không thích ứng với hoàn cảnh. Kiều Kiều đã quen với việc dùng tiếng Thượng Hải để ở chung với bạn học ở trường. Cuối tuần về nhà ngược lại có chút gượng gạo, bởi vì mẹ nói tiếng địa phương Phố Đông. Ngôn ngữ cũng là một đặc quyền, bản thân Kiều Kiều không nhận ra điều đó, nhưng đã dần dần xa cách với những người bạn thanh mai trúc mã cùng lớp. Không biết có phải cô thực sự coi thường những người bạn học cũ nói giọng địa phương nặng nề đó hay không, hay là do việc học bận rộn không có thời gian liên lạc. Tuy nhiên, vẫn có thể nhìn ra một vài manh mối từ những đối tượng mà cô qua lại. Cô khá thân thiết với Quyên Tử, nhắc đến thì, hai người họ bắt đầu làm bạn cùng lớp từ năm lớp mười một. Quyên Tử là học sinh chuyển trường từ Ngũ Giác Giáng đến, sau khi bố mẹ ly hôn thì đến ở nhà bà ngoại ở cầu Lục Lý. Cả lớp chỉ có hai người họ nói tiếng Thượng Hải, vì lý do này mà họ vừa gặp đã hợp nhau ngay. Năm ngoái Quyên Tử trượt đại học, thế chân mẹ vào làm công nhân đứng máy ở Nhà máy dệt kim số 5. Cô ta rất không cam tâm, tuy không xinh đẹp nhưng lại là "mọt sách" đeo kính. Nhưng khí chất lại rất cao, dù sao người ta cũng là hộ khẩu khu thành phố đàng hoàng, người Thượng Hải chuẩn chỉnh.
Quyên Tử chuẩn bị thi đại học tại chức. Kiều Kiều ủng hộ suy nghĩ của cô ta, hôm nay đến phố cổ Lục Lý, chính là để mang cho cô ta một ít đề cương ôn tập.
