Tôi mở cửa đón Catriona và chặn nàng lại ngay ở ngưỡng cửa.
– Cha nàng muốn chúng ta đi dạo một lát, tôi bảo.
Nàng nhìn James More, ông ta gật đầu, và thế là, như một người lính được huấn luyện, nàng quay người đi cùng tôi.
Chúng tôi đi theo một trong những lối đi cũ, nơi chúng tôi từng cùng nhau dạo bước rất nhiều lần, và đã hạnh phúc hơn những gì tôi có thể kể lại trong quá khứ. Tôi đi thụt lùi nửa bước để có thể kín đáo ngắm nhìn nàng. Tiếng giày nhỏ của nàng gõ xuống mặt đường nghe vừa vô cùng dễ thương lại vừa buồn bã; và tôi nghĩ thật là một khoảnh khắc kỳ lạ khi tôi đứng gần cả hai đầu mút của sự việc cùng một lúc, bước đi ở chặng giữa của hai số phận, mà không thể biết liệu mình đang nghe những bước chân này lần cuối cùng, hay âm thanh ấy sẽ theo tôi ra vào cho đến khi cái chết chia lìa chúng tôi.
Nàng tránh cả việc nhìn tôi, cứ thế đi thẳng phía trước như một kẻ đã lờ mờ đoán trước điều gì sắp xảy ra. Tôi hiểu rằng mình phải lên tiếng trước khi lòng dũng cảm cạn kiệt, nhưng chẳng biết phải bắt đầu từ đâu. Trong tình thế đau đớn này, khi cô gái gần như bị ép vào vòng tay tôi và đã khẩn khoản xin tôi kiềm chế, mọi sự thúc ép quá mức đều có vẻ kém duyên; thế mà nếu tránh né hoàn toàn thì lại giống như một kẻ lạnh lùng. Đứng giữa hai thái cực ấy trong sự bất lực, tôi suýt cắn cả vào ngón tay mình; để rồi khi cuối cùng tôi cũng xoay sở thốt nên lời, thì có thể nói là tôi đã nói bừa.
– Catriona, tôi nói, tôi đang rơi vào một hoàn cảnh rất đau đớn; hay đúng hơn, cả hai chúng ta đều vậy; và tôi sẽ rất biết ơn nếu nàng hứa để tôi được nói hết trước, và không ngắt lời cho đến khi tôi dứt câu.
Nàng chỉ gật đầu hứa.
– Được rồi, tôi nói, những điều tôi sắp nói đây rất khó khăn, và tôi thừa biết mình chẳng có quyền gì để thốt ra chúng. Sau những gì đã diễn ra giữa hai chúng ta vào thứ Sáu tuần trước, tôi hoàn toàn không còn chút quyền hạn nào. Mọi chuyện đã rối tung lên (và hoàn toàn do lỗi của tôi) đến mức tôi thừa biết điều tối thiểu mình có thể làm là ngậm tăm, đó cũng là dự định ban đầu của tôi, và chẳng có gì xa lạ với tâm trí tôi hơn việc làm phiền nàng một lần nữa. Nhưng, người yêu dấu của tôi ơi, sự việc giờ đây đã trở thành điều bắt buộc, không còn cách nào khác. Nàng thấy đấy, điền trang của tôi nay đã được thừa kế, điều đó khiến tôi trở thành một đám tương đối khá giả hơn; và việc... việc này sẽ không còn mang cái vẻ nực cười như trước nữa. Thêm vào đó, người ta cho rằng rắc rối của chúng ta đã phức tạp đến mức (như tôi vừa nói) tốt hơn là cứ để nguyên trạng như vậy. Theo quan điểm của tôi, phần này của vấn đề đã bị phóng đại lên rất nhiều, và nếu tôi là nàng, tôi sẽ chẳng mảy may bận tâm đến nó làm gì. Chỉ là tôi thấy mình cần phải nhắc đến, vì không thể phủ nhận nó có chút ảnh hưởng đối với James More. Hơn nữa, tôi nghĩ trước đây khi chúng ta sống cùng nhau ở thị trấn này, chúng ta cũng đâu đến nỗi bất hạnh. Tôi nghĩ chúng ta đã ở bên nhau khá tốt đẹp. Nếu nàng chịu nhìn lại, em yêu...
– Tôi sẽ chẳng nhìn lại cũng chẳng nhìn tới trước, nàng ngắt lời. Hãy nói cho tôi nghe một điều duy nhất: đây là ý của cha tôi phải không?
– Ông ấy đồng thuận với việc đó, tôi đáp. Ông ấy đồng thuận việc tôi ngỏ lời cầu hôn nàng, và định tiếp tục nói thêm những lời khơi gợi cảm xúc từ nàng; nhưng nàng chẳng mảy may chú ý, mà chen ngang vào trọng tâm.
– Ông ấy bảo anh làm thế! nàng hét lên. Chối cãi cũng vô ích, chính anh vừa thừa nhận chẳng có ý định nào xa vời hơn thế cơ mà. Chính ông ấy đã xúi anh.
– Ông ấy là người khơi mào trước, nếu đó là điều nàng muốn nói, tôi bắt đầu.
Nàng bước đi mỗi lúc một nhanh hơn, mắt đăm đăm nhìn thẳng về phía trước; nhưng đến đây, nàng phát ra một tiếng kêu nghẹn ngào trong cổ họng, và tôi tưởng như nàng sắp cắm cổ chạy vụt đi.
– Nếu không vì chuyện đó, tôi nói tiếp, sau những gì em nói hôm thứ Sáu, anh đã chẳng dám làm phiền mà đưa ra lời cầu hôn. Nhưng khi ông ấy đã ngỏ lời rõ mười mươi như vậy, anh biết phải làm sao?
Nàng khựng lại và quay phắt người đối diện với tôi.
– Thôi được, dù sao thì lời đề nghị ấy cũng đã bị từ chối, nàng thét lên, và mọi chuyện sẽ chấm dứt tại đây.
Rồi nàng lại tiếp tục bước đi.
– Tôi đoán trước là mình sẽ chẳng thể mong đợi gì hơn, tôi nói, nhưng tôi nghĩ nàng ít ra cũng có thể cố gắng đối xử tử tế với tôi một chút trong đoạn đường cuối cùng này. Tôi không hiểu sao nàng phải nhẫn tâm đến thế. Tôi đã yêu nàng rất chân thành, Catriona—sẽ chẳng có gì là quá quắt khi tôi gọi nàng như thế lần cuối cùng. Tôi đã làm tất cả những gì có thể, và hiện vẫn đang cố gắng như vậy, chỉ lấy làm tiếc vì không thể làm tốt hơn. Thật kỳ lạ làm sao khi nàng lại có thể tìm thấy chút niềm vui nào trong sự tàn nhẫn đối với tôi.
– Tôi chẳng nghĩ gì về anh cả, nàng đáp, tôi đang nghĩ về con người đó, cha tôi kia.
– Ồ, tính theo hướng đó cũng được! tôi nói. Tôi cũng có thể giúp ích cho nàng theo hướng ấy; tôi buộc phải làm thế. Việc bàn bạc về cha nàng là vô cùng cần thiết, hỡi em; bởi với chiều hướng câu chuyện thế này, James More chắc chắn sẽ nổi trận lôi đình.
Nàng lại dừng bước. – Có phải vì tôi đã bị ô danh không? nàng hỏi.
– Đó là điều ông ta đang nghĩ, tôi đáp, nhưng tôi đã bảo nàng đừng bận tâm đến chuyện đó rồi cơ mà.
– Thế quái nào đối với tôi cũng vậy thôi! nàng thét lên. Tôi thà chịu ô danh còn hơn!
Tôi chẳng biết phải đáp lại thế nào đành đứng lặng thinh.
Dường như có một cơn sóng gió đang cuộn trào trong lồng ngực nàng sau tiếng kêu cuối cùng ấy; chốc sau, nàng bùng nổ: – Thế tất cả những chuyện này có ý nghĩa gì? Tại sao ngần ấy sự hổ thẹn lại chút hết lên đầu tôi? Sao anh lại dám làm thế, David Balfour?
– Em yêu, tôi nói, tôi còn biết làm gì khác hơn chứ?
– Tôi không phải em yêu của anh, nàng nói, và tôi thách anh dám gọi tôi bằng những từ đó nữa đấy.
– Tôi chẳng màng đến từ ngữ của mình lúc này đâu, tôi nói. Trái tim tôi đang rỉ máu vì nàng, thưa cô Drummond. Dù tôi có nói gì đi nữa, hãy tin rằng tôi vô cùng đồng cảm với hoàn cảnh khó khăn của nàng. Nhưng chỉ có một điều này tôi mong nàng hãy cân nhắc, dẫu chỉ là để đủ thời gian bàn bạc cho êm thấm; bởi vì sẽ có một trận lôi đình nổi lên khi hai chúng ta về đến nhà. Hãy nghe lời tôi, chúng ta sẽ cần cả hai người mới mong kết thúc chuyện này trong hòa bình.
– À, nàng đáp. Hai gò má nàng bỗng đỏ bừng lên. – Hắn ta định đánh anh à? nàng hỏi.
– À, hắn ta có ý định đó đấy, tôi đáp.
Nàng phát ra một tiếng cười đầy kinh hãi. – Dù sao thì mọi chuyện cũng đã trọn vẹn rồi! nàng kêu lên. Rồi quay phắt lại phía tôi: – Cha con tôi đúng là một cặp bài trùng, nàng nói, nhưng tôi tạ ơn Chúa vì vẫn có những kẻ tồi tệ hơn chúng tôi. Tôi tạ ơn Chúa vì Ngài đã để tôi nhìn thấy anh thế này. Sẽ chẳng bao giờ có cô gái nào sinh ra mà không khinh bỉ anh cả.
Tôi đã phải chịu đựng khá nhiều và rất kiên nhẫn, nhưng thế này thì vượt quá giới hạn rồi.
– Nàng không có quyền ăn nói với tôi như vậy, tôi nói. Tôi đã làm gì ngoài việc đối xử tốt với nàng, hay ít ra là cố gắng làm thế? Và đây là thứ tôi nhận lại ư? Ồ, quá thể lắm rồi.
Nàng cứ nhìn tôi với một nụ cười đầy căm ghét. – Đồ hèn nhát! nàng nói.
– Nuốt ngay cái từ ấy vào họng đi, cả của cô lẫn của cha cô nữa! tôi hét lên. Ngay ngày hôm nay, chính vì lợi ích của cô mà tôi đã dám thách thức ông ta. Tôi sẽ thách thức ông ta một lần nữa, cái đồ chồn hôi bẩn thỉu đó; tôi chẳng màng xem ai trong chúng ta sẽ ngã xuống! Nào, tôi nói, quay về nhà thôi; hãy chấm dứt chuyện này đi, để tôi được giải thoát khỏi cả lũ người xứ Highland nhà các người! Rồi cô sẽ biết mình phải nghĩ sao khi tôi chết đi cho mà xem.
Nàng lắc đầu với tôi bằng chính nụ cười mà tôi chỉ muốn đấm cho nàng một trận.
– Ồ, cứ cười đi! tôi hét lên. Hôm nay tôi đã thấy người cha tốt đẹp của cô cười méo mó ra sao rồi. Tất nhiên không có ý nói là ông ta sợ hãi đâu, tôi vội vã đính chính, chỉ là ông ta thích chọn cách khác hơn thôi.
– Thế này là sao? nàng hỏi.
– Khi tôi đề nghị rút gươm đấu với ông ta, tôi đáp.
– Anh dám thách đấu với James More ư! nàng kêu lên.
– Tôi đã làm thế đấy, tôi nói, và thấy ông ta chẳng mấy mặn mà gì, bằng không thì sao chúng ta lại đứng ở đây lúc này?
– Chuyện này có ẩn ý gì chứ? nàng hỏi. Ý anh là sao?
– Ông ta ép nàng phải lấy tôi, tôi đáp, và tôi không đời nào chấp nhận. Tôi bảo rằng nàng phải được tự do, và tôi phải nói chuyện riêng với nàng; nào ngờ đâu đó lại là một cuộc trò chuyện thế này! "Và nếu ta từ chối thì sao?" hắn hỏi. — "Thì đằng nào cũng phải cắt cổ nhau thôi," tôi đáp, "vì tôi quyết không để một người chồng bị ép buộc lên thiếu nữ đó, cũng như tôi không muốn một người vợ bị ép buộc vào chính mình." Đó là những lời của tôi, những lời của một kẻ thiện chí; và tôi đã phải trả giá đắt làm sao cho chúng! Giờ thì nàng đã từ chối tôi bằng chính ý chí tự do rành mạch của mình, và chẳng có người cha nào ở vùng cao nguyên này, hay bất cứ đâu ngoài kia, có thể ép buộc cuộc hôn nhân này được nữa. Tôi sẽ đảm bảo những mong muốn của nàng được tôn trọng; tôi sẽ coi đó là việc của mình, như tôi vẫn luôn làm từ trước đến nay. Nhưng tôi nghĩ ít ra nàng cũng phải có sự tử tế để tỏ lòng biết ơn chút đỉnh. Thật đấy, hóa ra tôi đã lầm tưởng về con người nàng! Tôi đã cư xử không hoàn toàn đúng mực với nàng, nhưng đó chỉ là vì yếu đuối. Thế mà nàng lại nghĩ tôi là kẻ hèn nhát, một kẻ hèn nhát đến thế—ồ, cô gái của tôi ơi, đó là nhát dao chí mạng giáng vào cuối cuộc tình này!
– Davie, làm sao tôi đoán được chứ? nàng kêu lên. Ồ, đây quả là một chuyện khủng khiếp! Tôi và gia đình tôi—nàng thốt lên một tiếng kêu đầy thảm hại—chúng tôi chẳng có tư cách gì để nói chuyện với anh cả. Ôi, tôi có thể quỳ xuống đường trước mặt anh, tôi có thể hôn lên đôi tay anh để cầu xin sự tha thứ!
– Tôi sẽ giữ lại những nụ hôn mà tôi đã nhận được từ nàng, tôi hét lên. Tôi sẽ giữ lấy những cái tôi từng ao ước và có giá trị thực sự; tôi không cần được hôn trong sự ăn năn hối hận.
– Anh có thể nghĩ gì về người con gái khốn khổ này chứ? nàng nói.
– Những điều tôi đã cố gắng nói với nàng suốt nãy giờ! tôi đáp, rằng tốt nhất là nàng hãy để tôi yên, một kẻ mà nàng có cố đến mấy cũng chẳng thể làm cho bất hạnh hơn được nữa, và hãy quay sang lo cho James More, người cha của nàng, kẻ mà nàng sắp sửa phải đối mặt với một cuộn chỉ rối tinh rối mù đấy.
– Ôi, việc tôi phải một mình bước ra thế giới với một con người như thế! nàng kêu lên, rồi dường như phải dùng hết sức lực để kìm nén bản thân. – Nhưng đừng bận tâm vì chuyện đó nữa, nàng nói. Hắn không hiểu nổi bản chất trong tim tôi đâu. Hắn sẽ phải trả giá đắt cho ngày hôm nay; hắn sẽ phải trả giá rất đắt, rất đắt.
Nàng quay người, bắt đầu đi về nhà và tôi bước theo để hộ tống. Thấy vậy, nàng dừng lại.
– Tôi sẽ đi một mình, nàng nói. Tôi phải gặp ông ta một mình.
Tôi lững thững lang thang qua các con phố một lúc lâu, tự nhủ rằng mình là kẻ bị đối xử tệ bạc nhất trên đời. Cơn giận nghẹn ứ cổ họng; tôi hít thở thật sâu cũng chẳng ích gì; dường như không khí quanh vùng Leyden không đủ cung cấp cho tôi, và tôi tưởng mình sẽ phát nổ như một kẻ ở tận đáy biển. Tôi dừng lại ở một góc phố, tự cười giễu chính mình suốt một phút liền, cười thành tiếng khiến người qua đường phải liếc nhìn, điều đó mới kéo tôi trở về thực tại.
– Thôi được, tôi nghĩ, mình đã làm kẻ ngốc nghếch, khờ khạo và mềm yếu thế là đủ rồi. Đã đến lúc chấm dứt. Đây là một bài học nhớ đời để không dính líu gì đến cái giống cái bị nguyền rủa ấy, thứ đã mang lại sự hủy diệt cho con người từ thủa hồng hoang và sẽ tiếp tục như thế cho đến tận cùng. Chúa biết là tôi đã từng đủ hạnh phúc trước khi gặp nàng; Chúa biết tôi hoàn toàn có thể tìm lại hạnh phúc khi đã tống khứ được bóng dáng nàng.
Đó dường như là việc quan trọng nhất lúc này: tống cổ họ đi. Tôi nghiến răng nghiến lợi nhấm nháp ý nghĩ đó; rồi chẳng mấy chốc, với một chút tâm địa cay độc, tôi lại ngẫm nghĩ xem họ sẽ thảm hại đến mức nào khi không còn Davie Balfour ở bên để làm con bò sữa cho họ vắt; và ngạc nhiên thay, chính tâm trạng của tôi lại quay ngoắt 180 độ. Tôi vẫn đang giận; tôi vẫn căm ghét nàng; thế nhưng tôi lại nghĩ mình nợ chính bản thân mình việc đảm bảo để nàng không phải chịu tổn hại gì.
Điều đó lập tức kéo tôi quay trở về nhà, nơi tôi thấy những chiếc hòm đã được kéo ra, buộc dây gọn gàng cạnh cửa, còn hai cha con thì mang rõ dấu hiệu của một trận cãi vã vừa xảy ra. Catriona trông cứng đờ như con búp bê gỗ; James More thở hồng hộc, mặt lốm đốm những nốt trắng, và chiếc mũi lệch sang một bên. Ngay khi tôi bước vào, cô gái nhìn thẳng vào ông ta bằng một ánh mắt kiên định, lạnh lùng và sắc sảo đến mức có thể giáng thẳng một cái tát. Đó là một sự ra hiệu còn mang tính khinh miệt hơn cả mệnh lệnh, và tôi ngạc nhiên khi thấy James More ngoan ngoãn chấp nhận. Rõ ràng là ông ta vừa bị mắng cho một trận tơi bời; và tôi nhận ra con bé chắc chắn ẩn chứa nhiều tính khí quỷ quyệt hơn tôi tưởng, còn người đàn ông kia thì lại rộng lượng hơn mức tôi từng đánh giá ở ông ta.
Ít nhất thì ông ta cũng bắt đầu cất lời, gọi tôi là ông Balfour, và rõ ràng là đang nói theo một bài học đã được dạy trước; nhưng ông ta chẳng đi được bao lâu, vì ngay khi giọng ông ta cất lên đầy vẻ phô trương, Catriona đã chen ngang.
– Tôi sẽ nói cho anh biết James More định nói gì, nàng bảo. Ông ta muốn nói rằng chúng tôi đã đến tìm anh như những kẻ ăn mày, và đã cư xử chẳng lấy gì làm phải phép với anh, và chúng tôi cảm thấy hổ thẹn vì sự vô ơn cùng thái độ tệ bạc của mình. Giờ thì chúng tôi muốn bỏ đi và biến mất khỏi trí nhớ của anh; và cha tôi đã quản lý tiền nong tệ hại đến mức chúng tôi chẳng thể làm được điều đó nếu anh không rủ bố thí thêm cho ít tiền nữa. Bởi vì rốt cuộc chúng tôi chính là thứ đó, những kẻ ăn mày và bám váy.
– Xin phép cô Drummond, tôi nói, tôi phải nói chuyện riêng với cha cô.
Nàng đi thẳng vào phòng riêng và đóng sầm cửa lại, không một lời hay một ánh nhìn.
– Mong anh thông cảm cho con bé, thưa ông Balfour, James More nói. Nó thiếu tinh tế quá.
– Tôi không có ở đây để bàn luận chuyện đó với ông, tôi nói, mà để tống cổ hai người đi. Và vì mục đích đó, tôi phải bàn về vị thế của ông. Thưa ông Drummond, tôi đã theo dõi sát sao tình hình của ông hơn là ông tưởng lượng. Tôi thừa biết ông vẫn có tiền riêng trong khi đang vay tiền của tôi. Tôi biết ông còn vơ vét được thêm từ khi đến Leyden này, dù ông đã giấu giếm cả con gái mình.
– Tôi cảnh cáo anh đấy. Tôi không chịu đựng thêm bất kỳ sự công kích nào nữa đâu, ông ta gầm lên. Tôi phát ốm về cả anh lẫn nó rồi. Làm cha mẹ mà lại vướng vào cái thứ nghề khốn kiếp gì thế này! Tôi đã phải hứng chịu những lời lẽ... Đến đây ông ta ngắt lời. Thưa anh, đây là tấm lòng của một người lính và một người cha, ông ta lại tiếp tục nói, đặt tay lên ngực áo, bị tổn thương ở cả hai tư cách—và tôi cảnh cáo anh đấy.
– Nếu ông chịu để tôi nói hết, tôi đáp, ông sẽ thấy tôi đang nói những điều có lợi cho ông.
– Bạn hiền của tôi ơi, ông ta kêu lên, tôi biết mình hoàn toàn có thể tin tưởng vào sự hào phóng trong nhân cách của anh.
– Này! Ông có chịu để tôi nói không hả? tôi nói. Sự thật là tôi chẳng tài nào tìm ra nổi ông giàu hay nghèo. Nhưng tôi cho rằng nguồn tài chính của ông, cũng như sự mờ ám trong cách kiếm tiền của ông, có lẽ chẳng đủ tươm tất cho lắm; và tôi không muốn con gái ông phải thiếu thốn. Nếu tôi dám trực tiếp nói chuyện với con bé, chắc chắn tôi sẽ chẳng bao giờ mơ tưởng đến chuyện tin tưởng vào một kẻ như ông; bởi vì tôi thừa hiểu cái bản chất của ông quá rõ rồi, và mọi lời ba hoa khoác lác của ông đối với tôi cũng chỉ là gió thoảng mây bay mà thôi. Dù sao đi nữa, tôi tin rằng theo cách riêng của mình, suy cho cùng ông vẫn có chút quan tâm đến con gái; và tôi đành phải bấu víu vào cái nền tảng niềm tin mong manh ấy vậy.
Thế là, tôi thỏa thuận với ông ta rằng ông ta phải liên lạc với tôi về nơi ở cũng như tình hình của Catriona, đổi lại tôi sẽ chu cấp cho ông ta một khoản trợ cấp nhỏ.
Ông ta lắng nghe mọi thỏa thuận với vẻ vô cùng hào hứng; và khi xong việc, ông ta thốt lên: – Bạn hiền của tôi, người con trai quý hóa của tôi ơi, thái độ này mới đúng là con người thật của anh từ trước đến nay chứ! Tôi sẽ phục vụ anh với sự trung thành của một người lính...
– Thôi đừng nói thêm lời nào nữa! tôi cắt ngang. Anh đã chọc tức tôi đến mức cái tên lính tạt ngang qua tai cũng khiến tôi buồn nôn rồi. Giao dịch giữa chúng ta đã xong; giờ tôi ra ngoài và sẽ quay lại sau nửa tiếng nữa, lúc đó tôi mong sẽ chẳng còn bóng dáng ai trong phòng của tôi.
Tôi đã cho họ thời gian dư dả; nỗi sợ duy nhất của tôi là lại phải đối mặt với Catriona một lần nữa, bởi nước mắt và sự yếu mềm vẫn trực trào trong tim, trong khi tôi đang cố nuôi dưỡng cơn giận như một cách giữ gìn phẩm giá. Khoảng một tiếng đồng hồ trôi qua; mặt trời đã lặn, một dải trăng non mảnh khảnh đang len lỏi theo sau vầng hoàng hôn đỏ rực; bầu trời phía Đông đã lốm đốm những vì sao, và khi cuối cùng tôi bước vào căn phòng của mình, bóng đêm đã chìm trong một màu xanh thẫm. Tôi thắp một ngọn nến nhỏ và đảo mắt quan sát căn phòng; ở gian đầu tiên, chẳng còn lại chút dấu vết nào có thể gợi nhắc về những con người đã rời đi; nhưng ở gian thứ hai, nằm gọn trong một góc nhà, tôi bỗng nhận ra một bãnh quần áo nhỏ khiến tim tôi như muốn nhảy vọt lên cổ họng. Nàng đã bỏ lại tất cả những gì thuộc về tôi từng trao cho nàng trước khi đi. Đó là đòn giáng khiến tôi đau đớn nhất, có lẽ bởi vì nó là đòn cuối cùng; và tôi lao vào đống quần áo ấy, cư xử một cách ngốc nghếch hơn mức tôi muốn kể lại.
Đêm đã khuya, cái lạnh cắt da cắt thịt khiến hàm răng tôi cập vào nhau lạo xạo, tôi mới dần lấy lại được chút lý trí và tự suy ngẫm. Cảnh tượng những chiếc váy áo tồi tàn, những dải ruy băng, áo lót cùng đôi tất thêu hoa ấy là thứ không thể chịu đựng nổi; và nếu còn muốn giữ lấy sự vững vàng trong tâm trí, tôi hiểu mình phải vứt bỏ chúng trước khi trời sáng. Ý nghĩ đầu tiên của tôi là nhóm lửa đốt chúng đi; nhưng một mặt, bản tính tôi vốn không thích sự hoang phí; mặt khác, việc thiêu rụi những món đồ từng áp sát thân thể nàng chẳng khác nào một hành động tàn nhẫn. Có một chiếc tủ góc tường trong căn phòng đó; tôi quyết định cất giấu chúng ở đấy. Tôi đã làm việc đó và kéo dài nó thành một công việc mất nhiều thời gian, gấp gọn chúng chẳng mấy khéo léo nhưng lại vô cùng cẩn trọng; và thỉnh thoảng lại để rơi nước mắt lên chúng. Mọi sức lực trong tôi đã cạn kiệt, tôi mệt mỏi như thể vừa chạy cả dặm đường, và đau ê ẩm như vừa bị ai đánh đập; đúng lúc đó, khi đang gấp chiếc khăn tay mà nàng thường quàng trên cổ, tôi phát hiện ra một góc khăn đã được cắt gọt rất gọn gàng. Đó là chiếc khăn tay mang một sắc màu vô cùng đẹp mắt, thứ mà tôi từng nhiều lần ca ngợi; và tôi nhớ có lần khi nàng choàng nó, tôi đã trêu ghẹo (theo kiểu bông đùa) rằng nàng đang mang màu sắc của tôi. Một luồng hy vọng bỗng dâng lên ấm áp tựa như dòng nước ngọt ngào tràn ngập lồng ngực tôi; nhưng ngay khoảnh khắc tiếp theo, tôi lại chìm nghỉm vào một nỗi tuyệt vọng mới. Hóa ra góc khăn ấy đã bị vo tròn thành một nút thắt và bị vứt lăn lóc một mình ở góc khác của căn phòng.
Nhưng khi tự lý giải với bản thân, tôi lại thấy hy vọng hơn. Nàng đã cắt góc khăn ấy đi trong một phút bốc đồng trẻ con mang đầy vẻ dịu dàng; việc nàng vứt nó đi sau đó cũng chẳng có gì lạ; và tôi thiên về việc nghĩ đến điều đầu tiên hơn là điều thứ hai, cảm thấy vui mừng vì nàng từng ấp ủ ý định giữ lại món quà kỷ niệm đó, hơn là bận lòng vì nàng đã ném nó đi trong một phút giận hờn tự nhiên.
