Kính tặng,

CHARLES BAXTER, Chưởng khế.

Charles thân mến,

Ấn phẩm phần tiếp theo mang số phận thường làm thất vọng những ai mòn mỏi chờ mong chúng; và cậu David của tôi, sau khi bị bỏ mặc bơ vơ hơn nửa thập kỷ tại văn phòng Công ty Linen Anh quốc, hẳn phải lường trước rằng sự tái xuất muộn màng này sẽ vấp phải những tiếng la ó, nếu không muốn nói là gạch đá. Thế nhưng, khi hoài niệm về những ngày tháng chúng ta cùng nhau khám phá, tôi vẫn nhen nhóm chút hy vọng. Thành phố quê hương của chúng ta hẳn vẫn còn lưu giữ chút hạt giống của những tâm hồn đồng điệu; một thiếu niên nào đó với đôi chân dài và cái đầu nóng chắc hẳn hôm nay vẫn đang tái hiện lại những giấc mơ cùng những cuộc dạo chơi của chúng ta từ bao năm trước; cậu ta sẽ thưởng ngoạn niềm vui – lẽ ra phải thuộc về chúng ta – khi được dò theo những con phố có tên và những ngôi nhà đánh số để tìm lại những con đường thôn dã của David Balfour, để nhận diện vùng Dean, và Silvermills, và Broughton, và Hope Park, và Pilrig, và Lochend già nua tội nghiệp—nếu nó vẫn còn đứng vững, và vùng Figgate Whins—nếu nơi ấy còn sót lại chút gì; hay để dấn bước (trong một kỳ nghỉ dài ngày) đi xa tận Gillane hoặc hòn Bass. Nhờ thế, biết đâu đôi mắt cậu ta sẽ rộng mở để chiêm ngưỡng dòng chảy của các thế hệ, để rồi ngạc nhiên cân nhắc về món quà cuộc đời vừa trọng đại lại vừa phù du của chính mình.

Cậu vẫn vậy—như khi ta lần đầu gặp, như khi ta lần cuối viết thư cho cậu—ở thành phố đáng kính mà tôi luôn tâm niệm là quê nhà. Còn tôi đã trôi dạt đến chốn phương xa này; để rồi cảnh vật và ký ức của tuổi trẻ cứ đeo bám lấy tôi; và tôi hiển hiện như trong cõi mộng tuổi trẻ của cha tôi, của ông nội tôi, cùng toàn bộ dòng đời đang xuôi chảy ngoài đó tận đằng bắc xa xôi, hòa lẫn tiếng cười cùng giọt nước mắt, để rồi cuối cùng cuốn phăng tôi đi, tựa như một trận lũ bất ngờ, dạt vào những hòn đảo tận cùng thế giới này. Và tôi cảm phục, cúi đầu trước sự lãng mạn của định mệnh.

R. L. S.

Vailima, Upolu,

Samoa, 1892.