Anh chàng Towers Chandler đang tự tay là chiếc ủi bộ đồ dạ hội trong căn phòng trọ nhỏ hẹp của mình. Một chiếc bàn là đang được làm nóng trên chiếc lò gas mini; chiếc còn lại được anh đẩy qua đẩy lại thật dứt khoát để tạo ra những đường li sắc nét – thứ sẽ kéo dài từ đôi giày da bóng loáng của Chandler cho đến tận mép chiếc áo ghi-lê khoét sâu. Chúng ta chỉ có thể biết được chừng ấy công đoạn chuẩn bị của người hùng. Phần còn lại, xin hãy để những ai từng bị cái đói nghèo thanh lịch đẩy vào đường cùng tự suy đoán lấy. Lần tới, chúng ta sẽ gặp lại anh khi anh vừa bước xuống những bậc thềm của nhà trọ với trang phục hoàn hảo và chỉnh tề; điềm tĩnh, tự tin, đẹp trai – bề ngoài hệt như một câu lạc bộ viên trẻ tuổi tiêu biểu ở New York đang bước ra, với vẻ hơi chán chường đôi chút, để bắt đầu một buổi tối hưởng lạc.
Tiền thù lao của Chandler là 18 đô-la mỗi tuần. Anh làm việc trong văn phòng của một kiến trúc sư. Anh mới hai mươi hai tuổi; anh coi kiến trúc thực sự là một bộ môn nghệ thuật; và anh thành thật tin rằng – dù anh chẳng dám thừa nhận điều đó giữa lòng New York – Tòa nhà Flatiron có thiết kế kém xa đại thánh đường ở Milan.
Cứ sau mỗi tuần làm việc, Chandler lại trích ra 1 đô-la. Khi tròn mười tuần, với số vốn tích cóp thêm ấy, anh tự tậu cho mình một buổi tối quý ông từ quầy hàng giảm giá của lão Thần Thời Gian keo kiệt. Anh khoác lên mình bộ trang phục lộng lẫy của các triệu phú và tổng thống; anh dấn thân vào chốn rực rỡ và phô trương nhất của cuộc sống, rồi thưởng thức một bữa tối đầy tinh tế và xa hoa. Chỉ với mười đô-la, một người có thể vào vai kẻ ăn chơi giàu có một cách hoàn hảo trong vài khoản thời gian ngắn ngủi. Số tiền ấy quá dư dả cho một bữa ăn thịnh soạn, một chai rượu có nhãn mác đàng hoàng, tiền boa tương xứng, một điếu thuốc, tiền đi xe ngựa và những khoản lặt vặt thông thường khác.
Buổi tối tuyệt diệu được chắt chiu từ bảy mươi ngày buồn tẻ ấy chính là nguồn hạnh phúc hồi sinh đối với Chandler. Các tiểu thư khuê các thời nay chỉ có một lần ra mắt xã hội; khoảnh khắc ấy đọng lại một cách ngọt ngào trong ký ức của họ cho đến khi mái tóc đã điểm bạc; nhưng với Chandler, mỗi chu kỳ mười tuần lại mang đến một niềm vui lớn lao, hồi hộp và mới mẻ y như lần đầu tiên. Được ngồi giữa những bậc hào hoa phong nhã dưới tán cọ, giữa tiếng nhạc hòa tấu ẩn giấu, được ngắm nhìn những gương mặt quen thuộc của cõi thiên đường ấy và được họ ngắm nhìn – buổi khiêu vũ đầu tiên với chiếc áo tu-lyn ngắn tay của một thiếu nữ nào có thấm vào đâu so với điều này?
Chandler rảo bước ngược Đại lộ Broadway cùng dòng người tấp nập trong y phục dạ hội chiều hôm. Đêm nay, anh vừa là một kẻ đi thưởng lãm, vừa là một vật trưng bày. Sáu mươi chín đêm tiếp theo, anh sẽ phải ăn tối với những bộ đồ vải chê-vốt và vải len thô tại các quán ăn bình dân đầy nghi vấn, tại những tiệm ăn nhanh vội vã, hay gặm bánh mì kẹp và uống bia trong căn phòng trọ chật chội của mình. Anh sẵn sàng chấp nhận điều đó, bởi anh là một người con thực thụ của thành phố hoa lệ đầy mê hoặc này, và đối với anh, một buổi tối được tắm mình trong ánh hào quang đủ sức bù đắp cho biết bao đêm tối tăm.
Chandler kéo dài quãng đường đi bộ cho đến khi khu vực các con đường số từ bốn mươi mấy giao nhau với tuyến đường lấp lánh rực rỡ ấy, bởi trời hãy còn sớm, và khi một kẻ chỉ được làm người thuộc tầng lớp thượng lưu có một ngày trong số bảy mươi ngày, hắn sẽ rất thích kéo dài niềm vui ấy. Những ánh mắt rực sáng, đầy vẻ tinh quái, tò mò, ngưỡng mộ, khiêu khích và đầy sức mê hoặc đổ dồn về phía anh, bởi trang phục và dáng vẻ của anh đã tố cáo anh là một tín đồ của những giờ phút thảnh thơi và hưởng lạc.
Đến một góc phố nọ, anh khựng lại, tự hỏi bản thân xem có nên quay đầu trở lại nhà hàng sang trọng và hào nhoáng nơi anh vẫn thường lui tới vào những buổi tối xa hoa đặc biệt của mình hay không. Vừa lúc đó, một cô gái nhẹ nhàng lướt nhanh quanh góc phố, trượt chân trên một vảng tuyết đóng băng và ngã oạch xuống vỉa hè.
Chandler lập tức đỡ cô đứng dậy với sự ân cần và số sắng. Cô gái khập khiễng bước đến bức tường của tòa nhà, tựa người vào đó và nhỏ nhẹ nói lời cảm ơn.
“Tôi nghĩ mắt cá chân của mình bị bong gân rồi,” cô nói. “Nó bị trẹo lúc tôi ngã.”
“Cô có thấy đau lắm không?” Chandler hỏi.
“Chỉ khi tôi dồn trọng lượng lên chân đó thôi. Tôi nghĩ mình sẽ có thể đi lại được sau một hai phút nữa.”
“Nếu tôi có thể giúp được gì thêm,” chàng trai đề nghị, “tôi sẽ gọi xe ngựa, hoặc là—”
“Cảm ơn anh,” cô gái nói nhỏ nhẹ nhưng đầy chân tình. “Tôi chắc là anh không cần phải bận tâm thêm đâu. Do tôi hậu đậu quá thôi. Mà gót giày của tôi lại thô kệch hết chỗ nói; tôi chẳng thể trách chúng được.”
Chandler nhìn cô gái và nhận ra sự quan tâm của mình đang hướng về cô một cách nhanh chóng. Cô xinh đẹp theo một cách rất tao nhã; ánh mắt vừa vui tươi lại vừa nhân hậu. Cô ăn mặc giản dị trong chiếc áo đen trơn gợi liên tưởng đến thứ đồng phục mà các cô nhân viên cửa hàng hay mặc. Mái tóc màu nâu sẫm bóng mượt búi gọn ghẽ bên dưới chiếc mũ rơm đen rẻ tiền mà điểm nhấn duy nhất chỉ là một dải ruy-băng và chiếc nơ nhung. Trông cô chẳng khác nào một người mẫu lý tưởng cho tuýp nữ công nhân tự trọng.
Một ý chợt lóe lên trong đầu vị kiến trúc sư trẻ. Anh sẽ mời cô gái này đi ăn tối cùng mình. Đây chính là mảnh ghép còn thiếu cho những bữa tiệc định kỳ hoành tráng nhưng đơn độc của anh. Khoảng thời gian sang trọng lịch thiệp ngắn ngủi của anh sẽ trở nên thi vị gấp bội nếu có thêm bầu bạn của một người phụ nữ. Cô gái này là một tiểu thư thực thụ, anh chắc chắn điều đó – tác phong và lời ăn tiếng nói của cô đã minh chứng rõ ràng. Và bất chấp bộ trang phục vô cùng giản dị, anh cảm thấy mình rất sẵn lòng được ngồi vào bàn ăn cùng cô.
Những suy nghĩ ấy xẹt qua đầu Chandler rất nhanh, và anh quyết định sẽ ngỏ lời mời. Đương nhiên đó là một hành vi phá vỡ phép xã giao, nhưng các cô gái lao động thường hay bỏ qua những nghi thức rườm rà trong những trường hợp thế này. Họ vốn là những người đánh giá đàn ông rất sắc sảo; và họ tin tưởng vào phán đoán của chính mình hơn là những khuôn thước sáo rỗng. Mười đô-la của anh, nếu được tiêu một cách kín đáo, sẽ đủ để hai người có một bữa tối thực sự tuyệt vời. Bữa tối đó chắc chắn sẽ là một trải nghiệm tuyệt diệu được ném vào vòng luẩn quẩn tẻ nhạt trong cuộc đời cô gái; và sự cảm kích nồng nhiệt của cô sẽ càng làm tăng thêm niềm kiêu hãnh và sự thỏa mãn của chính anh.
“Anh nghĩ rằng,” anh nói với cô bằng giọng điệu nghiêm túc nhưng cởi mở, “chân của cô cần được nghỉ ngơi lâu hơn cô tưởng đấy. Giờ thế này nhé, anh xin mạn phép đề xuất một cách vừa giúp cô nghỉ ngơi vừa giúp cô làm ơn cho anh một việc. Lúc nãy anh đang trên đường đi ăn tối một thân một mình thì cô lao vèo qua góc phố. Cô hãy đi cùng anh, chúng ta sẽ có một bữa tối ấm cúng cùng một buổi trò chuyện thật vui vẻ, và đến lúc đó cái chân đau của cô chắc chắn sẽ đưa cô về nhà một cách êm xuôi.”
Cô gái ngước nhanh nhìn lên gương mặt sáng sủa, dễ mến của Chandler. Đôi mắt cô chớp chớp đầy tinh nghịch một lát, rồi cô mỉm cười hồn nhiên.
“Nhưng chúng ta đâu có quen nhau – làm vậy không đúng phép cho lắm đâu, phải không anh?” cô ngập ngừng nói.
“Chẳng có gì là không đúng ở đây cả,” chàng trai thành thật đáp. “Xin phép để anh tự giới thiệu – anh là Towers Chandler. Sau bữa tối, mà anh sẽ cố gắng làm cho nó trở nên thú vị nhất có thể, anh sẽ chào tạm biệt cô, hoặc đưa cô về tận cửa nhà an toàn, tùy cô chọn.”
“Trời ạ!” cô gái thốt lên, liếc nhìn bộ trang phục hoàn mỹ của Chandler. “Trong chiếc váy và chiếc mũ cũ kỹ thế này đây ư!”
“Đừng bận tâm chuyện đó,” Chandler vui vẻ nói. “Anh chắc chắn là trông cô quyến rũ hơn bất kỳ ai mà chúng ta có thể gặp trong những bộ cánh dạ hội lộng lẫy nhất.”
“Chân tôi vẫn còn đau đây này,” cô gái thừa nhận, vừa thử nhón chân bước những bước khập khiễng. “Chắc là tôi sẽ nhận lời mời của anh vậy, anh Chandler. Anh có thể gọi tôi là... cô Marian.”
“Vậy chúng ta đi thôi, cô Marian,” vị kiến trúc sư trẻ vui vẻ nói nhưng vẫn giữ trọn vẻ lịch thiệp; “cô sẽ không phải đi bộ xa đâu. Ngay dãy nhà kế bên có một nhà hàng rất đàng hoàng và ngon miệng. Cô sẽ phải tì vào tay anh – thế này nhé – và đi thật chậm. Ăn tối một mình cô quạnh lắm. Thú thật là anh thấy hơi vui vì cô đã trượt chân trên đống tuyết đấy.”
Khi cả hai đã ổn định chỗ ngồi tại một chiếc bàn được bày biện trang nhã, với một người phục vụ nhanh nhẹn túc trực bên cạnh, Chandler bắt đầu cảm nhận được niềm vui đích thực mà chuyến du ngoạn định kỳ của anh vẫn thường mang lại.
Nhà hàng này không quá hào nhoáng hay phô trương như quán nằm xa hơn về phía hạ nguồn Đại Broadway mà anh vẫn luôn ưu ái, nhưng cũng chẳng kém cạnh là bao. Các bàn đều kín chỗ với những thực khách trông có vẻ thành đạt, dàn nhạc chơi những bản nhạc nhẹ nhàng vừa đủ để việc trò chuyện trở thành một niềm vui, còn nghệ thuật ẩm thực và chất lượng phục vụ thì chẳng có gì để chê trách. Người đồng hành cùng anh, dẫu mang trên mình chiếc mũ và bộ váy rẻ tiền, vẫn giữ một phong thái làm tôn lên nét đẹp tự nhiên trên khuôn mặt và vóc dáng. Và chắc chắn một điều rằng, cô đang nhìn Chandler – với tác phong hoạt bát nhưng điềm đạm cùng đôi mắt xanh sáng rực và thành khẩn – bằng một ánh nhìn chẳng khác nào sự ngưỡng mộ hiện hữu trên gương mặt kiều diễm của chính mình.
Chính vào khoảnh khắc ấy, sự cuồng loạn của Manhattan, cơn say của những bộ cánh phô ph trương, mầm bệnh khoác loác, cùng căn dịch bệnh tự phụ chốn tỉnh lẻ đã bủa vây lấy Towers Chandler. Anh đang ở trên Đại Broadway, xung quanh ngập tràn sự phô trương và phong cách, và có không biết bao nhiêu đôi mắt đang hướng về anh. Trên sân khấu của vở kịch đời ấy, anh đã đóng vai một gã bươm bướm thời trang giàu có và phong lưu chỉ diễn trong một đêm duy nhất. Anh đã ăn mặc đúng với vai diễn đó, và tất cả những thiên thần bản mệnh của anh cũng chẳng đủ sức ngăn cản anh nhập vai đến cùng.
Thế là anh bắt đầu ba hoa với cô Marian về các câu lạc bộ, những buổi tiệc trà, về môn đánh gôn, cỡi ngựa, những trại chó săn, các buổi dạ hội khiêu vũ, những chuyến du lịch nước ngoài, đồng thời úp mở về một chiếc du thuyền đang neo đậu ở Larchmont. Anh nhận ra cô vô cùng ấn tượng trước những lời lẽ mơ hồ ấy, thế nên anh càng củng cố màn kịch của mình bằng những lời ám chỉ bâng quơ về khối tài sản kếch xù, và thân mật nhắc đến tên một vài nhân vật được tầng lớp bình dân tôn sùng kính cẩn. Đó là ngày hội ngắn ngủi của Chandler, và anh đang vắt kiệt từ nó những gì tốt đẹp nhất theo góc nhìn của mình. Thế nhưng, dẫu vậy, đôi khi anh vẫn thoáng thấy thứ vàng ròng nguyên chất từ cô gái này chiếu rọi xuyên qua lớp sương mù do chính sự tự cao của anh giăng lên giữa anh và vạn vật.
“Cách sống mà anh vừa kể,” cô nói, “nghe thật vô vị và chẳng có mục đích gì cả. Bộ anh không có công việc nào trên đời này khiến anh cảm thấy hứng thú hơn sao?”
“Cô Marian thân mến của tôi ơi,” anh thốt lên – “Công việc á! Hãy nghĩ đến cảnh phải diện đồ đi ăn tối mỗi ngày, đến việc thực hiện dăm ba chuyến ghé thăm xã giao vào buổi chiều – với một viên cảnh sát đứng ở mọi góc đường sẵn sàng nhảy lên ô tô của anh và tống anh về đồn nếu anh dám phóng nhanh hơn tốc độ của một cỗ xe lừa. Những kẻ chẳng làm tích sự gì như chúng tôi mới chính là những người lao động vất vả nhất trên cõi đời này.”
Bữa tối đã kết thúc, người phục vụ được thết đãi hậu hĩnh, và cả hai bước ra góc phố nơi họ từng gặp nhau. Cô Marian giờ đây đi bộ rất vững vàng; dáng đi khập khiễng gần như không còn nhận thấy nữa.
“Cảm ơn anh vì một buổi tối tuyệt vời,” cô thẳng thắn nói. “Tôi phải chạy về nhà ngay đây. Tôi rất thích bữa tối này, anh Chandler.”
Anh bắt tay cô, mỉm cười thân thiện, và nói gì đó về một ván bài cầu ở câu lạc bộ của mình. Anh đứng dõi theo cô một lát khi cô đang rảo bước khá nhanh về hướng đông, rồi bắt một chiếc xe ngựa để đưa mình thong thả trở về nhà.
Trong căn phòng ngủ lạnh lẽo, Chandler cất bộ đồ dạ hội vào để chuẩn bị cho giấc ngủ dài sáu mươi chín ngày. Anh làm việc đó với vẻ trầm ngâm.
“Đúng là một cô nàng tuyệt cú mèo,” anh tự nhủ với bản thân. “Cô ấy cũng đàng hoàng nữa chứ, ta dám cá là vậy, dù cho cô ấy có phải lao động vất vả đi chăng nữa. Giá như lúc nãy mình nói thật với cô ấy thay vì bày đặt mấy cái trò ba hoa khoác lác ấy thì có lẽ chúng ta đã... nhưng mà, quái quỷ thật! Mình buộc phải diễn cho ra chất bộ đồ đang mặc chứ.”
Đó là lời của một kẻ trượng phu sinh ra và lớn lên giữa những lều trại của bộ lạc Manhattans.
Cô gái, sau khi rời khỏi người thết đãi mình, rảo bước thật nhanh băng qua khu phố cho đến khi tới một tòa biệt thự nguy nga và tĩnh mịch nằm cách đó hai dãy nhà về phía đông, hướng mặt ra đại lộ – nơi được coi là xa lộ của Thần Tài và các vị thần phụ trợ. Tại đây, cô vội vã bước vào và đi lên một căn phòng, nơi có một tiểu thư xinh đẹp trong bộ cánh mặc nhà lộng lẫy đang lo lắng nhìn ra cửa sổ.
“Ôi cái đồ tinh quái này!” chị cô thốt lên khi cô bước vào. “Đến bao giờ em mới chịu thôi cái trò làm bọn chị hoảng sợ thế này hả? Đã hai tiếng đồng hồ kể từ khi em chạy vụt đi với cái bộ dạng rách rưới cùng chiếc mũ của con bé Marie rồi đấy. Mẹ lo lắng đến phát hoảng lên được. Mẹ đã sai Louis lấy ô tô đi tìm em. Em thật là một con nhóc hư hỏng và vô tâm.”
Người chị chạm tay vào một nút bấm, và một người hầu gái bước vào chỉ một lát sau đó.
“Marie, hãy bảo với mẹ là tiểu Marian đã về rồi.”
“Đừng mắng em nữa mà, chị yêu. Em chỉ chạy ù sang tiệm của phu nhân Theo để dặn bà ấy dùng ren màu hoa cà thay vì màu hồng thôi mà. Bộ trang phục của em và chiếc mũ của con bé Marie đúng là những thứ em đang cần. Em chắc chắn là ai nấy cũng đinh ninh em là một cô nhân viên cửa hàng cho mà xem.”
“Bữa tối xong lâu rồi em ạ; em đi đâu mà về muộn thế.”
“Em biết rồi. Em bị trượt chân trên vỉa hè và trẹo cả mắt cá. Em không đi nổi nên đành khập khiễng bước vào một nhà hàng và ngồi ì ở đó cho đến khi đỡ hơn. Đó là lý do tại sao em về muộn đấy.”
Hai chị em ngồi bên bệ cửa sổ, phóng tầm mắt ra bên ngoài ngắm nhìn những ánh đèn cùng dòng xe cộ hối hả xuôi ngược trên đại lộ. Cô em rúc đầu vào lòng chị đầy trìu mến.
“Rồi thế nào chúng ta cũng phải lấy chồng thôi,” cô nói với giọng mơ màng – “cả hai đứa tụi mình ấy chứ. Chúng ta có quá nhiều tiền đến mức thiên hạ sẽ chẳng đời nào cho phép tụi mình làm họ thất vọng đâu. Chị có muốn nghe em kể về hình mẫu người đàn ông mà em có thể đem lòng yêu thương không, chị hai?”
“Nói nghe xem nào, cái đồ ba hoa chích choè này,” người chị mỉm cười đáp.
“Em có thể yêu một người đàn ông có đôi mắt xanh thẳm và nhân hậu, một người dịu dàng và lễ phép với những cô gái nghèo, một kẻ khôi ngô tuấn tú, tốt tính và chẳng hề có thói lẳng lơ tán tỉnh. Nhưng em sẽ chỉ yêu anh ấy nếu anh ấy có hoài bão, có mục đích sống, có một công việc gì đó để cống hiến cho đời. Em chẳng màng anh ấy nghèo đóu ra sao miễn là em có thể giúp anh ấy gầy dựng sự nghiệp. Thế nhưng chị yêu hỡi, cái tuýp đàn ông mà chúng ta vẫn hay gặp – những kẻ sống lông bông giữa chốn thượng lưu và các câu lạc bộ – em tuyệt đối không thể nào yêu nổi một người như thế, dẫu cho mắt anh ta có màu xanh đi chăng nữa và dẫu anh ta có đối xử tử tế đến đâu với những cô gái nghèo mà anh ta bắt gặp ngoài đường đi chăng nữa.”
