Bên bờ hồ Gitche Gumee,

Bên dòng Biển Lớn rực rỡ,

Trước ngưỡng cửa lều chòi,u

Trong buổi sáng mùa hè dịu ngọt,

Hiawatha đứng chờ mong.

Khắp bầu trời ngập tràn sự tươi mới,

Khắp mặt đất bừng sáng và hân hoan,

Và trước mặt chàng, xuyên qua ánh nắng,

Hướng về phía tây tới khu rừng gần,

Lũ ong vàng bay đi từng đàn,

Lũ ong thợ làm mật,

Đang bay lượn và râm ran trong nắng.

Rực rỡ bên trên chàng bầu trời tỏa sáng,

Phẳng lì mặt hồ trải trước mắt chàng;

Từ lòng hồ cá tầm phóng lên,

Lấp lánh, lóe sáng trong ánh nắng;

Bên bờ hồ, khu rừng lớn

In bóng xuống làn nước,

Mỗi ngọn cây đều có chiếc bóng của mình,

Bất động bên dưới làn nước.

Từ vầng trán của Hiawatha

Mọi dấu vết buồn đau đã vụt bay,

Tựa như sương mù tan trên mặt nước,

Tựa như làn sương mỏng trên đồng cỏ.

Với nụ cười hân hoan và chiến thắng,

Với ánh mắt đầy phấn chấn,

Như một kẻ trong giấc chiêm bao

Thấy điều sắp tới, dẫu chưa thành hiện thực,

Hiawatha đứng đó và chờ mong.

Đôi tay chàng hướng về phía mặt trời,

Cả hai lòng bàn tay xòe rộng đón lấy,

Và giữa những ngón tay hé mở

Ánh nắng rơi trên nét mặt chàng,

Rải những đốm sáng lên đôi vai trần,

Như nắng rọi xuyên qua tán lá và cành cây sồi

Đổ xuống những đốm sáng lung linh.

Lướt trên mặt nước, bay la đà,

Một vật gì đó nơi khoảng xa mờ ảo,

Một vật gì đó trong làn sương sớm,

Hiện lên và nhô lên từ mặt nước,

Lúc như đang trôi, lúc như đang bay,

Mỗi lúc một đến gần hơn, gần hơn, gần hơn.

Đó có phải là Shingebis kẻ lặn ngụp?

Hay con bồ nông, Shada?

Hay con diệc, Shuh-shuh-gah?

Hay con ngỗng trắng, Waw-be-wawa,

Với dòng nước nhỏ giọt, lóe sáng,

Từ chiếc cổ và bộ lông óng mượt?

Đó không phải ngỗng cũng chẳng phải chim lặn,

Không phải bồ nông cũng chẳng phải diệc,

Đang lướt trên mặt nước, bay la đà,

Xuyên qua làn sương sớm rực rỡ,

Mà là một chiếc xuồng vỏ bạch dương có mái chèo,

Nhấp nhô chìm nổi trên mặt nước,

Nước nhỏ giọt, lóe sáng dưới ánh mặt trời;

Và ngồi trong đó là những con người

Đến từ xứ sở Wabun xa xôi,

Từ những miền xa nhất của chốn bình minh

Bước đến là vị tù trưởng Áo Đen, nhà Tiên tri,

Chàng là Thầy Tế của Lời Nguyện, người da trắng,

Cùng với các hướng đạo sinh và những người đồng hành.

Và chàng Hiawatha cao quý,

Với đôi tay giơ cao,

Giơ cao như một dấu hiệu chào mừng,

Đứng đợi với tâm trạng đầy phấn khẩn,

Cho đến khi chiếc xuồng vỏ bạch dương khua mái chèo

Cọ sát vào những hòn sỏi lấp lánh,

Mắc cạn trên bờ cát,

Cho đến khi vị tù trưởng Áo Đen, người da trắng,

Với cây thánh giá trước ngực,

Đặt chân lên bờ cát.

Khi ấy, Hiawatha hân hoan

Cất tiếng gọi lớn và nói thế này:

“Thật đẹp làm sao ánh mặt trời, hỡi những vị khách lạ,

Khi các người đến từ chốn xa xôi để thăm chúng tôi!

Toàn bộ buôn làng chúng tôi bình yên chào đón quý vị,

Tất cả các ô cửa đều rộng mở chào đón quý vị;

Quý vị sẽ bước vào mọi túp lều,

Vì chúng tôi trao cho quý vị cái bắt tay chân thành nhất từ đáy lòng.”

“Chưa bao giờ mặt đất nở hoa rực rỡ đến thế,

Chưa bao giờ mặt trời chiếu sáng rực rỡ đến thế,

Như ngày hôm nay chúng tỏa sáng và khoe sắc

Khi quý vị lặn lội đường xa đến thăm chúng tôi!

Chưa bao giờ hồ nước của chúng tôi lại tĩnh lặng đến vậy,

Cũng chẳng mấy khi không có đá ngầm và bãi cát;

Bởi vì chiếc xuồng vỏ bạch dương của quý vị lướt qua

Đã dọn sạch cả đá ngầm lẫn bãi cát rồi.”

“Chưa bao giờ lá thuốc của chúng tôi có được

Hương vị ngọt ngào và dễ chịu đến thế,

Chưa bao giờ những chiếc lá rộng trên cánh đồng ngô của chúng tôi

Lại đẹp đẽ đến thế để ngắm nhìn,

Như chúng hiện lên trước mắt chúng tôi sáng nay,

Khi quý vị lặn lội đường xa đến thăm chúng tôi!”

Và vị tù trưởng Áo Đen đáp lời,

Giọng ngọng nghịu đôi chút,

Cất lên những từ ngữ hãy còn xa lạ:

“Bình an ở cùng anh, Hiawatha,

Bình an ở cùng anh và nhân dân của anh,

Bình an của lời nguyện cầu, và bình an của sự dung thứ,

Bình an của Chúa Cứu Thế, và niềm vui của Đức Mẹ Maria!”

Rồi Hiawatha hào hiệp

Dẫn những vị khách lạ vào túp lều của mình,

Mời họ ngồi trên những tấm da bò rừng,

Mời họ ngồi trên những tấm da chồn trắng,

Và bà Nokomis chu đáo

Mang thức ăn cho họ trong những chiếc bát bằng gỗ đoạn,

Mang nước trong những chiếc gáo làm bằng vỏ cây bạch dương,

Cùng với chiếc tẩu calumet, tẩu hút hòa bình,

Được nhồi đầy và châm lửa để họ hút.

Tất cả những bô lão trong làng,

Tất cả các chiến binh của bộ tộc,

Tất cả các Jossakeed, những nhà Tiên tri,

Những bậc thầy ảo thuật, các Wabeno,

Và các thầy thuốc nam, các Meda,

Đều đến để chào mừng những vị khách lạ;

“Thật tốt biết bao,” họ nói, “hỡi những người anh em,

Khi các anh lặn lội đường xa đến thăm chúng tôi!”

Thành một vòng tròn quanh ngưỡng cửa,

Họ ngồi im lặng ngậm những chiếc tẩu,

Chờ đợi để được nhìn ngắm những vị khách,

Chờ đợi để lắng nghe sứ điệp của họ;

Cho đến khi vị tù trưởng Áo Đen, người da trắng,

Từ trong túp lều bước ra chào họ,

Giọng nói ngọng nghịu đôi chút,

Cất lên những từ ngữ hãy còn xa lạ;

“Thật tốt biết bao,” họ nói, “hỡi người anh em,

Khi anh lặn lội đường xa đến thăm chúng tôi!”

Rồi vị tù trưởng Áo Đen, nhà Tiên tri,

Truyền đạt sứ điệp của mình cho buôn làng,

Kể rõ ý nghĩa của sứ mệnh mà ông mang đến,

Kể cho họ nghe về Đức Mẹ Đồng Trinh,

Và người Con trai chí thánh của Người là Đấng Cứu Thế,

Rằng ở những xứ sở và thời đại xa xôi

Ngài đã từng sống trên mặt đất này như chúng ta;

Rằng Ngài đã nhịn ăn, cầu nguyện và lao động ra sao;

Rằng người Do Thái, bộ tộc bị nguyền rủa,

Đã chế nhạo Ngài, quất roi Ngài, đóng đinh Ngài lên thập giá như thế nào;

Rằng Ngài đã sống lại từ nơi họ chôn cất,

Lại bước đi cùng các môn đệ,

Và thăng thiên về cõi trời ra sao.

Và các vị tù trưởng đáp lời rằng:

“Chúng tôi đã lắng nghe sứ điệp của các anh,

Chúng tôi đã nghe những lời trí tuệ của các anh,

Chúng tôi sẽ suy ngẫm về những gì các anh kể.

Thật tốt đẹp cho chúng tôi biết bao, hỡi những người anh em,

Khi các anh lặn lội đường xa đến thăm chúng tôi!”

Rồi họ đứng dậy và giải tán,

Mỗi người trở về túp lều của mình,

Kể cho những chàng trai trẻ và những người phụ nữ nghe

Câu chuyện về những vị khách lạ

Mà Bậc Tôn Chủ Sự Sống đã phái đến với họ

Từ vùng đất rực rỡ Wabun.

Trĩu nặng vì cái nóng và sự tĩnh lặng

Buổi chiều mùa hè dần trôi qua;

Với âm thanh lờ đờ, khu rừng

Thì thầm quanh túp lều ngột ngạt,

Với âm thanh của giấc ngủ, làn nước

Gợn sóng trên bãi cát phía dưới;br>Từ cánh đồng ngô vang lên tiếng ve kêu chói gắt và không dứt

Của chú cào cào Pah-puk-keena;

Và những vị khách của Hiawatha,

Mệt mỏi vì cái nóng của mùa hè,

Đã chìm vào giấc ngủ trong túp lều ngột ngạt.

Chậm rãi phủ lên cảnh vật đang hầm hập hơi nóng

Là màn đêm buông xuống cùng sự mát mẻ,

Và những tia nắng dài thẳng tắp

Phóng những mũi lao vào khu rừng,

Xuyên thủng những chiếc khiên bóng tối,

Ùa vào từng chỗ mai phục bí mật,

Lục soát từng bụi cây, khe núi, hũng sâu;

Thế nhưng những vị khách của Hiawatha

Vẫn chìm trong giấc ngủ ở túp lều tĩnh lặng.

Từ chỗ ngồi của mình Hiawatha đứng dậy,

Nói lời tạm biệt với bà Nokomis già,

Cất tiếng thì thầm, nói những lời thế này,

Không đánh thức những vị khách đang say ngủ.

“Ta sắp ra đi, hỡi Nokomis,

Trong một chuyến hành trình dài và xa xôi,

Đến những cổng trời của Hoàng Hôn.

Đến những miền đất của ngọn gió quê nhà,

Của Ngọn Gió Tây Bắc, Keewaydin.

Nhưng những vị khách này ta để lại phía sau,

Phó thác họ cho sự canh giữ và bảo vệ của người;

Hãy đảm bảo không có tai họa nào đến gần họ,

Hãy đảm bảo không nỗi sợ hãi nào quấy rầy họ,

Không nguy hiểm hay sự ngờ vực nào,

Không thiếu thốn thức ăn hay nơi chốn nương thân,

Trong mái nhà của Hiawatha!”

Chàng bước thẳng ra ngôi làng,

Nói lời tạm biệt với tất cả các chiến binh,

Nói lời tạm biệt với tất cả các chàng trai trẻ,

Cất lời thuyết phục, nói những điều thế này:

“Ta sắp ra đi, hỡi nhân dân của ta,

Trong một chuyến hành trình dài và xa xôi;

Nhiều vầng trăng và nhiều mùa đông

Sẽ đến rồi sẽ vụt qua,

Trước khi ta trở lại thăm các người.

Nhưng những vị khách của ta, ta để lại phía sau;

Hãy lắng nghe những lời khôn ngoan của họ,

Hãy lắng nghe chân lý mà họ nói với các người,

Vì Bậc Tôn Chủ Sự Sống đã sai họ đến

Từ vùng đất của ánh sáng và buổi sớm mai!”

Trên bờ hồ Hiawatha đứng đó,

Quay người lại và vẫy tay chào lúc chia tay;

Trên làn nước trong vắt và tỏa sáng

Chàng hạ thủy chiếc xuồng vỏ bạch dương để lên đường,

Từ những hòn sỏi ven bờ

Đẩy nó lao ra mặt nước;

Thì thầm với chiếc xuồng rằng: “Về phía tây! Về phía tây!”

Và chiếc xuồng lao vút đi với tốc độ nhanh chóng.

Và mặt trời buổi chiều đang lặn xuống

Làm bùng cháy những đám mây một màu đỏ rực,

Thiêu đốt bầu trời rộng lớn, tựa như một cánh đồng cỏ cháy,

Để lại trên mặt nước phẳng lặng

Một vệt dài lấp lánh huy hoàng,

Dọc theo dòng nước ấy, như xuôi theo một con sông,

Hướng về phía tây, hướng về phía tây, Hiawatha

Chèo thuyền tiến vào hoàng hôn rực lửa,

Chèo thuyền tiến vào những làn khói mờ màu tía,

Chèo thuyền tiến vào chập tối của màn đêm:

Và những người dân đứng trên bờ

Nhìn theo chàng trôi, nhấp nhô chìm nổi,

Cho đến khi chiếc xuồng vỏ bạch dương dường như được nâng lên

Tận đỉnh biển rực rỡ hào quang ấy,

Cho đến khi nó chìm vào làn sương khói

Tựa như vầng trăng non từ từ, từ từ

Chìm khuất vào chốn xa xôi màu tía.

Và họ cất lời: “Vĩnh biệt muôn năm!”

Nói rằng: “Vĩnh biệt, hỡi Hiawatha!”

Và những khu rừng thẳm u buồn và cô quạnh,

Rúng động đến tận cùng cõi sâu thẳm tối tăm,

Thở dài: “Vĩnh biệt, hỡi Hiawatha!”

Và những con sóng trên bờ hồ

Dâng lên, gợn lăn tăn trên những hòn sỏi,

Nức nở: “Vĩnh biệt, hỡi Hiawatha!”

Và con chim diệc, nàng Shuh-shuh-gah,

Từ chốn trú ẩn giữa những vùng đầm lầy,

Thét lên: “Vĩnh biệt, hỡi Hiawatha!”

Cứ thế Hiawatha ra đi,

Hiawatha Người Được Yêu Dấu,

Trong hào quang của ánh hoàng hôn,

Trong làn sương mờ màu tía của buổi chiều tà,

Đến những miền đất của ngọn gió quê nhà,

Của Ngọn Gió Tây Bắc, Keewaydin,

Đến Quần Đảo của Những Người Có Phước,

Đến Vương Quốc của Ponemah,

Đến Xứ Sở của Cõi Mai Sau!