Chim kền kền chao liệng

Trên hoang mạc chẳng khi nào,

Nhìn con bò rừng bệnh hoạn

Hay bị thương ngã gục,

Mà lại không có một con kền kền khác,

Từ chòi canh tít tận không trung,

Thấy cú lao xuống ấy rồi lượn theo;

Và con thứ ba lại bám theo con thứ hai,

Đến từ chốn vô hình hư ảo,

Thoạt đầu chỉ là một chấm nhỏ,

Rồi hóa thành kền kền,

Cho đến khi bầu trời tối sầm bởi những cánh chim.

Tai họa cũng vậy, chẳng bao giờ đến một mình;

Nhưng tựa như chúng canh chừng và chờ đợi,

Dò xét từng cử động của nhau,

Khi kẻ thứ nhất sà xuống,

Những kẻ khác liền theo sau, bám theo,

Tụ tập thành bầy quanh nạn nhân,

Kẻ đang đau ốm và bị thương,

Thoạt đầu chỉ là bóng tối, rồi đến nỗi buồn,

Cho đến khi không gian ngập tràn tang tóc.

Giờ đây, trên khắp miền Bắc hoang vu,

Peboan hùng vĩ, vị thần Mùa Đông,

Thổi hơi vào những hồ nước và sông ngòi,

Đã biến dòng nước thành đá cứng.

Từ mái tóc, ngài rũ những bông tuyết xuống,

Phủ trắng muôn vàn đồng bằng,

Một mặt phẳng liền một dải,

Tựa như Đấng Tạo Hóa đang cúi mình

Dùng bàn tay vuốt phẳng tất cả.

Trong khu rừng rộng lớn đang rên siết,

Người thợ săn đi hài tuyết bước lang thang;

Trong làng các bà các chị đang làm việc,

Giã ngô, hoặc thuộc da nai;

Và những chàng trai cùng nhau nô đùa

Trò chơi bóng ồn ào trên mặt băng,

Điệu nhảy hài tuyết trên đồng trống.

Một buổi tối u ám, sau khi mặt trời lặn,

Trong lều wigwam của mình, Nước Cười

Ngồi cùng bà cụ Nokomis, chờ đợi

Những bước chân của Hiawatha

Từ cuộc săn trở về nhà.

Ánh lửa hắt lên khuôn mặt họ,

Tô điểm những vệt đỏ hồng,

Trong đôi mắt của bà cụ Nokomis

Lấp lánh như ánh trăng nước,

Trong đôi mắt của Nước Cười

Rực sáng như mặt trời trên mặt nước;

Và phía sau họ, những cái bóng cúi rạp

Trong các góc của lều wigwam,

Cùng làn khói cuộn thành từng vòng phía trên

Bay lên và chen chúc chui qua ống khói.

Rồi tấm rèm cửa lều

Từ bên ngoài từ từ được nhấc lên;

Ngọn lửa bừng sáng hơn trong giây lát,

Và làn khói chao đảo một khoảnh khắc,

Khi hai người phụ nữ nhẹ nhàng bước vào,

Đi qua cửa lều không được mời,

Không một lời chào hỏi,

Không một dấu hiệu nhận ra,

Họ ngồi xuống ở góc khuất nhất,

Cúi gập người giữa những bóng râm.

Nhìn diện mạo và trang phục của họ,

Họ có vẻ là người lạ trong làng;

Vô cùng xanh xao và hốc hác,

Khi họ ngồi đó buồn bã và lặng thim,

Run rẩy, co ro cùng bóng tối.

Phải chăng là tiếng gió trên ống khói,

Thì thầm lọt vào trong lều wigwam?

Phải chăng là con cú, Koko-koho,

Đang kêu hũ hũ từ khu rừng ảm đạm?

Chắc chắn có một tiếng nói cất lên trong thinh lặng:

“Đây là những thây ma khoác áo quần,

Đây là những hồn ma đến ám ảnh các người,

Từ vương quốc Ponemah,

Từ miền đất của Thế Giới Mai Sau!”

Hiawatha giờ đây đã về đến nhà

Sau chuyến săn bắn trong rừng,

Với tuyết đọng trên mái tóc,

Và con hươu đỏ trên vai.

Dưới chân Nước Cười

Anh ném gánh nặng không còn hơi thở xuống;

Nàng thấy anh cao thượng hơn, đẹp trai hơn,

So với khi anh mới đến cầu hôn nàng,

Lần đầu tiên ném con hươu trước mặt nàng,

Như một minh chứng cho ước nguyện của anh,

Như một lời hứa cho tương lai.

Rồi anh quay lại và nhìn thấy những vị khách lạ,

Đang co ro, cúi gập mình giữa bóng tối;

Anh tự nhủ: “Họ là ai thế?

Minnehaha có những vị khách kỳ lạ nào đây?”

Nhưng anh không gặng hỏi những người lạ mặt,

Chỉ cất lời chào đón họ đến với lều của mình,

Với thức ăn, với ánh lửa sưởi ấm của anh.

Khi bữa tối đã sẵn sàng,

Và con hươu đã được chia phần,

Cả hai vị khách xanh xao, những người lạ mặt,

Từ trong đám bóng tối lao vụt ra,

Chộp lấy những phần ngon nhất,

Chộp lấy miếng mỡ trắng của con hoẵng,

Phần dành riêng cho Nước Cười,

Cho người vợ của Hiawatha;

Không hỏi han, chẳng một lời cảm ơn,

Họ ngấu nghiến nuốt chửng những miếng ăn,

Rồi lẩn khuất trở lại trong bóng tối

Ở góc của lều wigwam.

Hiawatha không thốt một lời,

Nokomis không làm một cử động,

Nước Cười không một nét biểu lộ;

Khuôn mặt họ chẳng hề đổi sắc;

Chỉ có Minnehaha khẽ khàng

Thì thầm rằng: “Họ đang kiệt sức vì đói;

Hãy để họ làm điều họ thích nhất;

Hãy để họ ăn, vì họ đang đói lả.”

Bao ánh ban mai rồi lại tàn lụi,

Bao đêm rũ sạch ánh ngày

Như cây thông rũ sạch những bông tuyết

Khỏi những cành cây u tối giữa đêm sâu;

Ngày qua ngày những vị khách vẫn bất động

Ngồi đó lặng thầm trong lều wigwam;

Nhưng vào ban đêm, trong giông bão hay dưới ánh sao,

Họ lại đi ra khu rừng,

Mang củi về cho lều wigwam,

Mang quả thông về để đốt,

Lúc nào cũng buồn bã và lúc nào cũng lặng thim.

Và mỗi khi Hiawatha

Từ việc câu cá hay săn bắn trở về,

Khi bữa tối đã sẵn sàng,

Và thức ăn đã được phân chia,

Trượt ra từ góc lều tăm tối,

Những vị khách xanh xao, người lạ mặt lại tới,

Chộp lấy những phần ngon nhất

Đã được để dành cho Nước Cười,

Và chẳng một lời quở trách hay hỏi han

Lại lẩn khuất trở lại trong bóng tối.

Chưa một lần nào Hiawatha

Dùng một lời hay ánh mắt để quở trách họ;

Chưa một lần nào bà cụ Nokomis

Có cử chỉ tỏ ý thiếu kiên nhẫn;

Chưa một lần nào Nước Cười

Tỏ thái độ bất bình trước sự việc ngang trái ấy.

Tất cả bọn họ đã nhẫn nhục chịu đựng trong im lặng,

Để cho quyền của khách và người lạ,

Để cho đức tính rộng lượng ban phát,

Không vì một ánh mắt mà suy suyển,

Không vì một lời nói mà tổn thương.

Có một đêm nọ, lúc nửa đêm, Hiawatha,

Luôn tỉnh thức, luôn cảnh giác,

Trong lều wigwam mờ ảo ánh sáng

Từ những thanh củi vẫn đang cháy dở,

Bởi thứ ánh lửa nhấp nháy, chập chờn

Đã nghe thấy một tiếng thở dài, lặp đi lặp lại.

Từ chiếc giường của mình, Hiawatha đứng dậy,

Từ những tấm da bò rừng xù xì,

Gạt tấm rèm bằng da hươu sang một bên,

Và nhìn thấy những vị khách xanh xao, những cái bóng,

Đang ngồi thẳng trên giường của họ,

Khóc lóc trong đêm khuya thanh vắng.

Và anh cất lời: “Hỡi các vị khách! Tại sao vậy?

Tại sao lòng các bạn lại đau khổ nhường kia,

Tại sao các bạn lại nức nở giữa đêm khuya?

Phải chăng bà cụ Nokomis lớn tuổi,

Phải chăng vợ tôi, Minnehaha của tôi,

Đã làm điều gì sai trái hoặc khiến các bạn buồn lòng bởi sự tệ bạc,

Đã không tròn đạo lý tiếp khách?”

Lúc đó những cái bóng ngừng khóc,

Thôi nức nở và than van,

Và họ cất tiếng nói bằng giọng nhẹ nhàng:

“Chúng tôi là hồn ma của những người đã khuất,

Là linh hồn của những ai từng sống cùng các bạn.

Từ vương quốc của Chibiabos

Chúng tôi đến đây để thử thách các bạn,

Chúng tôi đến đây để cảnh báo các bạn.

“Những tiếng kêu than và khóc lóc

Vọng đến tai chúng tôi ở Miền Đất Phước Lành;

Những tiếng kêu đau đớn từ cõi dương gian,

Gọi những người bạn đã khuất trở về,

Đã gieo rắc cho chúng tôi nỗi buồn vô ích.

Đó là lý do chúng tôi đến để thử thách các bạn;br>Không ai nhận ra chúng tôi, không ai màng tới chúng tôi.

Chúng tôi chỉ là gánh nặng cho các bạn,

Và chúng tôi thấy rằng những người đã khuất

Chẳng có chỗ đứng nào giữa chốn trần gian.

“Hãy suy nghĩ về điều này, hỡi Hiawatha!

Hãy nói điều đó với tất cả mọi người,

Để từ nay về sau và mãi mãi

Họ đừng bao giờ dùng những lời than khóc

Mà làm buồn lòng linh hồn của những người đã khuất

Nơi Miền Đất Phước Lành.

“Đừng đặt những gánh nặng nặng nề như thế

Vào trong ngôi mộ của những người các bạn chôn cất,

Đừng đặt trọng lượng của da thú và hạt cườm wampum,

Đừng đặt trọng lượng của nồi niêu xoong chảo,

Bởi vì các linh hồn sẽ kiệt sức bên dưới chúng.

Chỉ hãy cho họ thức ăn để mang theo,

Chỉ hãy cho họ ngọn lửa để soi đường.

“Bốn ngày là hành trình của linh hồn

Đến miền đất của những bóng ma và bóng râm,

Bốn đêm cắm trại cô độc trên đường;

Bốn lần ngọn lửa của họ phải được thắp lên.

Cho nên, khi người chết được chôn cất,

Hãy nhóm lên một ngọn lửa khi đêm về,

Bốn lần trên ngôi mộ,

Để linh hồn trên chặng đường đi của nó

Không thiếu đi ánh lửa ấm áp,

Không phải mò mẫm trong bóng tối.

“Vĩnh biệt, Hiawatha cao quý!

Chúng tôi đã đặt các bạn vào thử thách,

Đã thử thách sự kiên nhẫn của các bạn,

Bằng sự xúc phạm do sự hiện diện của chúng tôi,

Bằng hành động ngạo mạn của chúng tôi.

Chúng tôi thấy các bạn thật vĩ đại và cao thượng.

Xin đừng thất bại trong thử thách lớn lao hơn,

Đừng chùng bước trong cuộc chiến đấu cam go hơn.”

Khi họ dứt lời, một màn đêm bất chợt

Buông xuống và lấp đầy căn lều wigwam yên lặng.

Hiawatha nghe thấy tiếng sột soạt

Như áo quần đang quét qua người mình,

Nghe thấy tấm rèm cửa lều

Được nhấc lên bởi một bàn tay anh không nhìn thấy,

Cảm nhận được hơi thở lạnh buốt của gió đêm,

Trong khoảnh khắc nhìn thấy ánh sao trời;

Nhưng anh không còn thấy những bóng ma đâu nữa,

Không còn thấy những linh hồn lang thang

Từ vương quốc Ponemah,

Từ miền đất của Thế Giới Mai Sau.