MỘT ĐỨA TRẺ NĂM TUỔI vào năm 1968 vẽ một bức tranh. Có gì trong đó ư? Đầu tiên, một người mẹ, chỉ mang giấy và bút màu cho đứa trẻ và nói, Làm cho mẹ cái gì đó thật đẹp. Rồi một ngôi nhà với một cánh cửa lơ lửng trên không trung, và một ống khói cuộn lên những cuộn khói xoắn ốc. Rồi bốn đứa trẻ nhà Appich trong thứ tự thấp dần giống như bộ cốc đo, xuống đến đứa nhỏ nhất, là Adam. Bên cạnh đó, vì Adam không thể nghĩ ra cách đặt chúng ra phía sau nhà, là bốn cái cây: nào là cây du của Leigh, cây tần bì của Jean, cây lim của Emmett, và cây phong của Adam, các cây đều làm từ những cây nấm màu xanh giống nhau.

“Bố đâu?” người mẹ hỏi.

Adam cự nự, nhưng rồi cũng thêm người đàn ông đó vào. Nó vẽ bố nó đang cầm chính bức tranh này trong đôi tay dấp dính của ông, cười to và nói, Những cái gì đây - cây ấy hả? Nhìn ra bên ngoài đi! Cây phải như thế kia chứ nhỉ? Cậu bé họa sĩ, vốn tính tỉ mỉ, liền vẽ thêm con mèo. Rồi con thằn lằn sừng mà Emmett giữ dưới tầng hầm, nơi thời tiết tốt hơn cho loài bò sát. Sau đó là những con sên dưới chậu hoa và con bướm nở từ cái kén được tạo thành bởi một sinh vật hoàn toàn khác. Một cái trực thăng nở ra trên cây phong của Adam và một viên đá kỳ lạ nằm trên con hẻm mà hẳn là một thiên thạch mặc dù Leigh gọi nó là xỉ than. Và hàng tá thứ khác, sống động hoặc gần như thế, cho tới khi không còn gì có thể vừa vào trang giấy nữa.

Nó đưa cho mẹ bức tranh đã hoàn thành. Cô ôm Adam vào lòng, dù đang ở trước gia đình nhà Graham đối diện qua bên kia đường, những người đang uống. Bức tranh không vẽ điều này, nhưng mẹ nó chỉ ôm nó khi có chút men. Adam vùng vằng khỏi tay mẹ nó để giữ bức tranh khỏi bị nhăn. Dù còn bé, nó ghét ôm ấp. Mỗi cái ôm là một nhà tù nhỏ bé mềm mại.

Người nhà Graham cười vang khi thằng bé bỏ chạy. Từ chiếu nghỉ, nửa đường lên cầu thang, Adam nghe thấy mẹ nó nói khẽ, “Thằng bé hơi thiểu năng xã hội. Cô trông trẻ ở trường nói phải để mắt tới nó.”

Lòi nói đó, nó nghĩ, có ý nghĩa rất đặc biệt, có thể là siêu quyền lực. Một thứ mà người ta phải cẩn thận khi ở gần. An toàn khi ở trong phòng của lũ con trai trên tầng áp mái của ngôi nhà, nó hỏi Emmett, — đã tám tuổi và sắp lớn rằng - “Thiểu năng là gì?”

“Nghĩa là em là người thiểu năng.”

“Thế có nghĩa là gì?”

“Là không phải người bình thường.”

Điều này tốt, với Adam. Người bình thường luôn có gì đó không ổn. Họ còn xa mới là những tạo vật tốt nhất trên thế giới.

Bức tranh vẫn treo trên tủ lạnh trong nhiều tháng sau đó, khi bố nó hội cả bốn đứa đến sau bữa ăn. Chúng tụ lại trong căn phòng làm việc cũ kỹ trải cái thảm cũ sờn đầy ắp cúp các giải bóng T-ball, gạt tàn tự làm, và hàng đống tượng mì ống. Chúng dàn ra trên sàn quanh người bố, lúc này đang lom khom bên cuốn sách Cẩm nang về cây. “Chúng ta cần phải tìm cho mỗi đứa một người anh em nhỏ.”

“Người anh em là sao ạ?” Adam thì thầm với Emmett.

“Nghĩa là một cái cây nhỏ. Kiểu như còn đỏ hỏn.” Leigh khịt mũi. “Đó là cây non, đầu nhọn. Một người anh em là một đứa trẻ.”

“Hít mông,” Emmett trả lời. Hình ảnh đó mang tính động vật quá mạnh đến mức Adam sẽ mang nó trong đầu tới tận ngưỡng tuổi trung niên. Khoảnh khắc tranh cãi nhau đó sẽ chiếm một phần quan trọng trong mọi thứ mà về sau nó sẽ gợi nhớ khi nghĩ về người chị Leigh. Bố nó xua cuộc cãi lộn đi rồi đưa ra các ứng viên. Có cây hoa tulip, lớn nhanh và sống lâu, có hoa rực rỡ. Cây bạch dương sông mảnh dẻ, với vỏ có thể bóc để làm ca nô. Cây độc cần hình thành những cọng thân lớn và phủ đầy những khóm hoa nhỏ. Hơn nữa, nó luôn xanh, kể cả dưới tuyết. “Độc cần,” Leigh tuyên bố.

Jean hỏi, “Tại sao?”

“Em phải có lý do sao?”

“Cây canoe,” Emmett nói. “Sao chúng ta phải bầu chọn chứ?”

Gương mặt Adam đỏ bừng lên cho tới khi những đốm tàn nhang của nó biến mất. Nghẹn ngào, cảm nhận áp lực của trách nhiệm không thể hoàn thành, cố cứu những đứa khác khỏi những sai lầm tồi tệ, nó gào lên, “Nếu chúng ta sai thì sao?”

Bố chúng vẫn tiếp tục lật cuốn sách. “Ý con là gì?”

Jean trả lời. Nó đang cố giải thích hộ đứa em trai út trước khi thằng bé có thể nói gì. “Ý em ấy là sẽ thế nào nếu loại cây đó không phù hợp với người đó?”

Bố chúng khoát tay trước ý kiến phiền hà đó. “Chúng ta cứ chọn một cây đẹp là được.”

Adam lúc này đang nức nở nghe thế thì không chịu. “Không, bố ơi. Leigh ủ rũ, trông giống cây du. Jean thẳng và tốt. Cây lim của Emmett - nhìn anh ấy kìa! Cây phong của con chuyển màu đỏ, giống con.”

“Bố nói thế vì bố biết sẵn cây nào của ai rồi.” Adam rồi đây sẽ theo đuổi luận điểm này cho tới tận những chuyên ngành làm rối trí của chương trình sau đại học, khi mà cậu còn lớn tuổi hơn bố cậu trong cái đêm mà họ chọn cây cho thằng bé Charles chưa chào đời đó. Cậu rồi sẽ xây dựng một sự nghiệp dựa trên nền tảng: tín hiệu, mồi, tạo khung, thiên kiến xác nhận, và sự đánh đồng giữa tương quan với quan hệ nhân quả - tất cả những lỗi này, xây dựng trong não bộ của loài phức tạp nhất trong những loài động vật có vú lớn.

“Không, bố ơi. Chúng ta phải chọn cho đúng. Chúng ta không thể chọn ngẫu nhiên được.”

Jean xoa đầu thằng bé. “Đừng lo, Dammie.”

Cây tần bì là cây tạo bóng râm lớn, mang nhiều bài thuốc và thức bổ. Cành lá của nó tỏa xuống như chúc đài. Nhưng thân gỗ của nó cháy khi vẫn còn xanh.

“Cây canoe, đã chọn sẵn rồi,” Emmett hét lên. Cây gỗ lim sẽ làm gãy chiếc rìu trước khi ta kịp gỡ xuống.

Như thường lệ, bố chúng chơi đánh lận trong cuộc tuyển chọn. “Có khuyến mãi cho cây óc chó đen đây,” bố chúng nói, và thế là dân chủ kết thúc. Nhưng cũng phải nói rằng, không có gì trong các khu cây gỗ của nước Mỹ có thể phù hợp hơn với em bé Charles khi trưởng thành lên: một tạo vật cao vút, thớ gỗ thẳng, hạt cứng tới nỗi ta phải dùng búa để đập vỡ. Một cái cây mà thải độc vào mảnh đất phía dưới nó khiến cho không có cây nào khác mọc được nữa. Nhưng gỗ tốt tới mức kẻ trộm thường xuyên săn trộm nó.

Cái cây đến trước khi đứa bé chào đời. Cha của Adam, vừa càu nhàu chửi bới, vừa vật lộn nhét phần rễ bọc vải bố vào cái lỗ được đào lên từ thảm cỏ xanh mượt mà. Adam, dàn hàng cùng với các anh chị em của nó quanh mép lỗ, nhìn một thứ cực kỳ sai trái. Nó không thể tin được là không có ai ngăn cản.

“Bố, dừng lại đi! Cái bọc vải đó. Cây sẽ chết ngạt. Rễ của nó không thở được.”

Bố nó gầm gừ và tiếp tục nhét xuống. Adam lao người xuống cái hố để ngăn hành động tàn sát đó. Toàn bộ sức nặng của bọc rễ cây rơi đè lên đôi chân cắm xuống của nó làm nó la toáng lên. Người bố hét lên những từ ngữ chết chóc nhất. Ông lôi mạnh Adam bằng một tay khỏi vụ chôn sống và kéo thằng bé qua bãi cỏ, đặt nó xuống thềm trước. Ở đó thằng bé nằm úp mặt trên nền xi măng, gào rú, không phải vì đau, mà vì tội ác không thể tha thứ gây ra với cái cây của thằng em trai sắp sinh của nó.

Charles về nhà từ bệnh viện, một cục im re nặng trịch bọc trong một cái chăn. Adam chờ đợi, tháng này qua tháng khác, đến khi nào cây óc chó đen nghẹt thở đó chết và mang theo thằng em sơ sinh của nó ra đi, bọc kín trong cái chăn đầy hình chú hề của chính thằng bé. Nhưng cả hai đều sống, một chứng minh với Adam rằng cuộc đời đang cố nói những điều không ai nghe.

BỐN MÙA XUÂN SAU, khi cành lá lần đầu đâm chồi nảy lộc, lũ trẻ nhà Appich tranh cãi xem cây nào là đẹp nhất. Chúng lại cãi nhau khi búp trổ bông, rồi sau đó là khi ra hạt, và cuối cùng là khi cây là rực sắc mùa thu. Độ khỏe và sức mạnh, kích cỡ và vẻ đẹp: chúng tranh luận đủ mọi thứ. Cây của mỗi đứa lại có điểm tuyệt vời riêng: vỏ cây hình kim cương của cây tần bì, những chiếc lá phức dài của cây óc chó, những chùm lá như cánh trực thăng của cây phong, tán cây trải ra hình cái lọ của cây du, thớ cây hằn rãnh của cây lim.

Lúc này lên chín tuổi, Adam quyết định tổ chức một cuộc bình bầu. Nó rạch một đường lên mặt trên của hộp carton đựng trứng để tạo ra chiếc hộp bỏ phiếu kín. Năm lá phiếu, năm cái cây. Đứa nào cũng tự bầu cho cây của mình. Chúng có thêm một cuộc phân định thắng thua. Emmett mua phiếu của thằng Charles bốn tuổi bằng nửa cái kẹo Butterhnger, còn Jean chuyển phiếu của con bé cho cây phong của Adam do thương thằng bé. Rốt cuộc còn cây lim đấu với cây phong.

Cuộc vận động rất tàn nhẫn. Jean giúp Adam làm tờ rơi. Leigh làm người quản lý của Emmett. Để làm slogan, Leigh và Emmett sửa chữa một bài thơ mà chúng thấy viết nguệch ngoạc trong cuốn sổ cũ thời trung học của bố chúng.

Đừng lo lắng nếu công việc của em nhỏ bé

và thành tựu sao mà ít thế

Vì ngay cả cây lim hùng vĩ

Cũng từng là một quả giống, như em

Để đấu lại, Adam có Jean làm cho một cái poster thế này:

Tiến lên Sugar

Bầu cho cây phong.

Trên Ca-na-da

Nó là yếu phẩm

“Chị không biết nữa, Dammie.” Jean, lớn hơn ba tuổi, nhận thức rõ về khả năng của cuộc bầu chọn này. “Có khi họ không chấp nhận nó.”

“Khôi hài thật. Người ta thích khôi hài.”

Chúng thua trong cuộc bầu chọn, ba chọi hai. Adam rầu rĩ suốt hai tháng sau đó.

KHI LÊN MƯỜI, Adam hầu như chu du một mình. Bọn trẻ luôn mang nó ra làm trò đùa. Anh trai nó đưa nó đi leo núi, rồi cho nó một hộp đầy nước tiểu với đá lạnh để uống. Trong công viên, lũ bạn bảo nó rằng da đầu nó bị xanh lét vì ăn quá nhiều khoai tây chiên. Nó chạy ào về nhà với mẹ thì mẹ mắng cho vì tội quá cả tin. Nó không thể hiểu nổi sao mọi người lại làm thế. Sự ngơ ngác đó càng khiến người khác muốn lừa gạt nó hơn.

Nó giữ hầu hết cho riêng mình. Nhưng ngay cả một phần không gian trống trải nhất của những phân nhánh cũng là nhà cửa hàng triệu sinh vật. Cẩm nang vàng về côn trùng và một chiếc hũ với cái nắp đục lỗ biến một chiều Chủ nhật cô đơn nhất thành giấc mơ của một người sưu tập. Từ cuốn Cẩm nang vàng về hóa thạch, nó kết luận rằng những đường vân và nút gờ trên đá lát đường là răng của loài thằn lằn cá đã tuyệt chủng từ rất lâu trước khi các loài động vật có vú chỉ là những thứ nhỏ nhoi trong rừng, Cẩm nang vàng về các loài Thủy sinh, Cẩm nang vàng về các Vì sao, về Đá và Khoáng sản, về các loài Bò sát và Lưỡng cư: loài người chỉ là loài thứ phụ.

Nhiều tháng trôi qua với các mẫu vật sưu tầm được. Viên thức ăn khó tiêu của con cú và các tổ chim vàng anh. Da lột của một con rắn ngô, hoàn chỉnh với cả chỏm đuôi và màng mắt. Vàng giả, thạch anh khói, mi-ca màu xám bạc ánh lên giống như giấy trắng, và một mảnh của viên đá lửa mà nó chắc chắn là đầu của mũi tên từ Thời đại Đồ đá cũ. Nó ghi ngày nhặt được từng món đồ đó và làm nhãn ghi địa điểm nhặt được nó. Bộ sưu tập này choán hết không gian căn phòng dành cho lũ con trai và còn trải xuống khắp hành lang ra đến tận căn phòng làm việc đó. Ngay cả phòng khách thiêng liêng cũng lổn nhổn trưng bày các mẫu vật.

Nó từ trường về nhà muộn vào một buổi chiều đông sau khi tìm thấy cả một bảo tàng trong lò đốt rác. Nó băng qua các phòng, than vãn.

“Con yêu,” mẹ nó giải thích, “tất cả đây là rác. Rác đầy nấm mốc, bọ rệp.”

Nó tát mẹ nó. Bà giật lùi vì đau, hai tay ôm mặt, nhìn thằng bé chằm chằm. Bà không tin nổi vào cảm nhận rõ ràng của cơn đau này. Bà không hiểu điều gì đã xảy ra với thằng con trai này, đứa mà năm lên sáu tuổi đã có lần giật lấy cái khăn tắm ướt từ trên tay bà rồi bảo rằng nó sẽ tiếp nhận tất cả ở đây.

Chiều hôm đó bố nó dạy cho một trận về cái tát. Ông dạy thằng bé một bài học bằng cách vặn gãy cổ tay nó. Không ai biết cái cổ tay đó bị gãy cho tới tối muộn, khi nó sưng phồng lên lạ lùng và xanh ngắt giống như một cái gì trong Cẩm nang vàng về Động vật Giáp xác.

Ngày thứ Bảy cuối mùa xuân khi bó bột đã được tháo, Adam trèo lên chỗ cao nhất có thể trên cây phong và tới tận bữa tối mới xuống. Ánh nắng xuyên qua tàng cây, chuyển không khí thành màu của trái chanh vàng ương ương chín. Không gian ấy mang cho thằng bé sự thanh thản đầy cay đắng để nhìn sang mái nhà hàng xóm và nhận thấy cuộc sống cao trên mặt đất tốt hơn biết bao nhiêu. Những chiếc lá hình chân vịt đung đưa trong gió nhẹ, bao nhiêu là những bàn tay năm ngón. Có tiếng xào xạc như cơn mưa nhỏ, tiếng rơi cửa hàng ngàn vảy chồi bé xíu. Phía trên cao nó nghe thấy những con nhím đang gặm nhấm các cụm hoa, hút nhựa của chúng, rồi rải rắc những khóm hoa vàng đỏ trên đất phía dưới. Adam đếm thấy mười lăm loại khác nhau đang bò, từ những con sâu bột tới những đốm dẹt nhiều chân nhỏ tới mức không nhìn thấy, bò vòng quanh cành cây xù xì mà nó đang nằm hòng tìm những cái hốc ngọt ngào. Những con chim đầu đen và nâu bay vút qua, mang thức ăn cho những bè trứng mà đám bọ và ruồi để lại trên các cành cây. Một con chim gõ kiến bay ra bay vào một cái lỗ mà nó đã đào trong khi rỉa cá từ năm ngoái. Có một bí mật kỳ diệu mà không ai trong gia đình thằng bé từng biết: có nhiều sinh vật ở trên đây, trong cây phong duy nhất này, hơn số người ở cả Belleville. Adam sẽ nhớ đêm canh thức này cho đến suốt nhiều năm sau đó, từ trên cao hai trăm feet trên một cây gỗ đỏ, khi mà rồi đây nó sẽ nhìn xuống một đám người, bé như con bọ, một đảng phái dân chủ của những con người muốn nó phải chết.

NĂM NÓ LÊN MƯỜI BA, lá cây du của chị Leigh ngả vàng rất lâu trước mùa thu. Adam là người đầu tiên thấy sự héo úa đó. Những đứa trẻ khác đã thôi quan sát. Lần lượt từng người, họ rời bỏ xóm làng nhiều cây xanh ngắt này để tới bữa tiệc ồn ào lấp lánh của những người khác. Căn bệnh trên cây của Leigh đã xuất hiện suốt nhiều thập kỷ. Trở lại thời điểm Leonard Appich trồng cây cho đứa con đầu tiên trong niềm lạc quan của thập niên 1950, cây du Hà Lan đã tàn phá Boston, New York, Philly, và Elm City, New Haven. Nhưng những nơi đó cách quá xa. Người đàn ông này đoán rằng khoa học sẽ sớm nghĩ ra giải pháp.

Nấm bệnh đó đục khoét Detroit khi mà bọn trẻ vẫn còn nhỏ. Rồi không lâu sau đó thì tới Chicago. Những hàng cây ven đường nổi tiếng nhất đất nước, những cái cây như những chiếc bình biến các đại lộ thành những đường hầm vĩ đại, đã rời bỏ thế giới. Giờ đây căn bệnh này tràn tới các vùng ngoại ô của Belleville, và cây của Leigh cũng bị chết. Cậu bé mười bốn tuổi Adam là người duy nhất khóc thương. Bố nó càu nhàu về chi phí kéo đổ cái cây. Bản thân Leigh chẳng để ý gì. Cô đang trên đường đến giảng đường đại học - ngành kỹ thuật nhà hát, ở bang Illinois.

“Tất nhiên là bố phải nhổ một cây du rồi, bố ạ. Bố đã trồng nó ở đó trước cả khi con sinh mà.”

Adam cứu lấy một mảnh gỗ từ những người đàn ông đến để nghiền nát gốc cây. Thằng bé mang mảnh gỗ xuống tầng hầm, đặt xuống, rồi lấy bộ đồ khắc gỗ để khắc lên đó. Thằng bé tìm thấy trong sách một câu thế này: Cây là gạch nối giữa đất và trời. Nó không thể hiểu gạch nối là gì. Trời và đất rốt cuộc đều thiểu năng. Nhưng dù sao nó cũng đưa mảnh gỗ cho Leigh, như một món quà tiễn lên đường. Chị nó cười phá lên vì món quà rồi ôm nó. Nó tìm thấy mảnh gỗ sau khi chị nó rời đi, trong các thùng đồ mà chị nó để lại cho hội từ thiện Cứu thế quân.

VÀO MÙA THU NĂM 1976 Adam trở nên thích kiến. Một sáng thứ Bảy vào tháng Chín, nó quan sát đàn kiến đi diễu hành qua lối đi nhà hàng xóm, mang một que kem Popsicle chảy nước về tổ. Tấm thảm trập trùng màu nâu đỏ đó trải dài suốt mấy mét. Đàn kiến uốn lượn qua các chướng ngại vật, xếp chồng lên nhau. Sự dàn quân hàng loạt của chúng ngang với bất cứ tài năng nào của con người. Adam cắm trại trên bãi cỏ bên cạnh dải bọt kem đó. Đàn kiến đi bên mép đám bọt ngập tràn quanh tất và gót chân mỏng mảnh của thằng bé. Chúng leo lên khuỷu tay của thằng bé rồi vào trong ống tay chiếc áo phông. Chúng thám thính quần đùi và chọc nhột háng thằng bé. Nó không quan tâm. Các hình mẫu tự lộ ra khi nó quan sát, và chúng rất hoang dại. Không có ai cầm đầu đoàn quân di động này, điều đó thì rõ rồi. Tuy nhiên chúng mang thứ đồ ăn dinh dính đó về tổ theo cách có phối hợp nhất. Những kế hoạch vắng mặt nhà tổ chức. Những con đường vắng mặt kẻ khảo sát địa hình.

Nó trở về nhà lấy sổ tay và camera. Ở đây, nó sực nghĩ ra một việc. Nó xin một ít sơn móng tay từ Jean. Chị nó đã đến tuổi sa vào những dại dột, chìm trong vòng xoáy thời trang. Nhưng Jean vẫn sẵn sàng làm mọi thứ cho thằng em Dammie. Bản thân Jean cũng từng rất thích các cuốn Cẩm nang vàng. Nhưng mối quan hệ với con người đã tóm gọn cô, và cô sẽ không bao giờ còn tự do nữa. Cô cho nó năm màu, một dải màu từ đỏ thắm đến lục lam. Quay trở lại hiện trường, nó bắt đầu tô vẽ. Một quả cầu nhỏ hình bông hồng nhưng gắn vào bụng của một trong các con vật đang rỉa mồi. Lần lượt, nó đóng thêm dấu hàng chục con kiến với cùng màu như thế. Mấy phút sau, nó bắt đầu lại với màu bánh đào. Đến giữa sáng, toàn bộ phổ màu của sơn móng tay đã được dùng sạch nhẵn. Chẳng bao lâu sau, những vết màu loang để lộ ra vẻ đẹp phi thực vặn xoắn như dòng người nhảy điệu conga. Đoàn quân này sở hữu một điều gì đó; Adam không biết phải gọi nó là gì. Mục đích. Ý chí. Một dạng nhận thức - một cái gì đó rất khác so với nhận thức của con người, nhận thức cho rằng thứ đó chẳng hề có giá trị.

Emmett, đi ngang qua với dây câu và mồi, thấy Adam đang nằm trên bãi cỏ chụp ảnh và vẽ vời vào trong sổ tay liền hỏi. “Làm cái quái gì thế?”

Adam làm thinh và tiếp tục công việc.

“Đây là ý tưởng của mày cho ngày thứ Bảy đấy à? Chẳng trách mọi người chả hiểu nổi mày.”

Adam cũng không hiểu mọi người. Họ cứ nói những điều đầy ẩn ý. Họ chạy theo những thứ trang hoàng vô nghĩa. Nó vẫn cúi đầu tiếp tục đếm.

“Này! Thằng bọ chét! Thằng bọ chét - Tao đang nói với mày đấy! Tại sao mày lại chơi với đất?”

Adam giật mình khi nghe dấu hiệu đó trong giọng nói của Emmett: nó đang khiến anh trai nó bực túc. Nó thì thầm với cuốn sổ, “Sao anh lại tra tấn con cá?”

Một bàn chân giơ lên và đạp vào mạng sườn Adam. “Mày nói cái quái gì thế? Cá làm gì có cảm giác, đồ óc bùn.”

“Anh đâu có biết điều đó. Anh không thể chứng minh.”

“Mày muốn chứng minh hả?” Emmett cúi xuống vày một nắm cỏ rồi nhét vào mồm thằng em. Adam, điềm tĩnh, nhổ nó ra. Emmett bỏ đi, lắc đầu thương hại, hân hoan chiến thắng trong một trận chiến một bên nữa.

Adam nghiên cứu tấm bản đồ sống của nó. Sau một lúc, dòng chảy tua thời gian của đàn kiến được mã hóa bằng màu sắc đó bắt đầu gợi ý cách các tín hiệu có thể được truyền đi mà không cần một người báo hiệu trung tâm nào điều khiển. Thằng bé di chuyển một chút. Nó làm tản mát lũ kiến. Nó tạo các rào cản và thời gian hồi phục của kiến. Khi chiếc Popsiclo biến mất, nó đặt từng mẩu nhỏ bữa trưa của nó vào các chỗ khác nhau và tiếp tục đo đếm xem mất bao lâu thì các mẩu đó biến mất. Đoàn quân rất nhanh nhẹn và giảo hoạt - cũng giảo hoạt trong chuyện lấy những thứ chúng cần giống như con người.

Tiếng chuông của nhà thờ Episcopal rung lên ngân nga bốn phía. Sáu giờ - thời điểm để tất cả những đứa du thủ tội lỗi trở về nhà để ăn tối. Thành quả của ngày hôm đó là mười hai trang miêu tả, ba mươi sáu bức ảnh theo thời gian, và một nửa lý thuyết, chẳng có thứ gì trong số này rồi sẽ giúp nó kiếm được một cái yo-yo vỡ trên trang trao đổi trực tuyến.

Suốt cả mùa thu, khi nó không tới trường, cắt cỏ, hay làm kem, nó sẽ nghiên cứu kiến. Nó chấm các điểm trên bản đồ dây và vẽ các biểu đồ cột. Sự tôn trọng của nó với trí thông minh của loài kiến tăng lên không ngừng. Hành vi uyển chuyển khi đối diện với sự thay đổi của các điều kiện: Ta có thể gọi điều đó là gì hơn là sự thông minh tinh quái?

Cuối năm đó, nó mở gian trung bày trong hội chợ khoa học của quận. Một số quan sát về hành vi và trí thông minh của đoàn kiến. Có những nỗ lực để khung cảnh trông đẹp hơn suốt dọc hành lang, và ở những nơi mà bố của thằng bé rõ ràng là đã làm cho mang tính khoa học. Nhưng không có ai khác bước vào mà nhìn mọi thứ theo cách mà nó đã nhìn. Hội đồng đánh giá hỏi, “Ai giúp cháu việc này?”

“Không ai cả,” nó nói, tỏ ra hết sức tự hào.

“Bố mẹ cháu? Giáo viên khoa học của cháu? Hay anh trai chị gái của cháu?”

“Chị cháu cho cháu sơn móng tay.”

“Cháu lấy ý tưởng của mình ai vậy? Có phải cháu bắt chước thí nghiệm của người khác mà không trích dẫn không đấy?”

Ý nghĩ rằng một thí nghiệm như thế này có thể đã từng được thực hiện khiến nó phát điên.

“Cháu tự mình làm tất cả các đo đạc đó hả? Và cháu bắt đầu cách đây bốn tháng? Trong dịp nghỉ hè?”

Mắt nó ầng ậc nước. Nó run rẩy.

Các nhà chuyên môn không tặng thưởng huy chương cho nó - dù chỉ là huy chương đồng. Họ nói đó là vì nó không có thư mục. Thư mục là phần bắt buộc của báo cáo chính thức. Adam biết lý do thực sự. Mọi người nghĩ nó ăn cắp. Họ không thể nghĩ một đứa trẻ có thể làm việc suốt nhiều tháng trên một ý tưởng độc đáo, chẳng vì lý do gì khác ngoài niềm vui được quán sát cho tới khi thấy được điều gì đó.

MÙA XUÂN, chị gái nó là Leigh đi xuống Lauderdale với mấy cô bạn gái để nghỉ xuân. Vào đêm thứ hai của chuyến đi, bên ngoài một quán ăn nhanh ven bờ biển, cô vào một chiếc Ford Mustang màu đỏ mui trần với một gã trai mà cô gặp ba tiếng trước đó. Từ đó không ai còn trông thấy cô.

Bố mẹ cô điên cuồng. Họ bay tới Florida hai lần. Họ kêu gào ở các cơ quan luật pháp và bỏ ra rất nhiều tiền. Nhiều tháng trôi qua. Họ không có manh mối nào. Adam nhận ra sẽ không bao giờ có. Bất kể là ai đã đưa chị gái nó đi thì hắn cũng rất khôn khéo, tỉ mỉ, con người. Thông minh.

Leonard Appich không từ bỏ. “Cả nhà đều hiểu Leigh đấy. Mọi người hiểu nó thế nào. Chỉ là nó lại bỏ đi thôi. Chúng ta sẽ không tổ chức lễ gì cho tới khi chúng ta biết chắc chuyện gì đã xảy ra với con bé.”

Biết chắc. Rồi họ cũng biết thật. Mẹ Adam quẳng những lời của Leigh vào mùa xuân trước vào mặt bố nó. Bố đã để nó ngoài đó cho con từ khi con còn chưa sinh. Các dấu hiệu xuất hiện, và mẹ nó nắm bắt được. “Anh đã trồng một cây du cho nó, khi mà cây du chết rạt khắp nơi suốt bao nhiêu năm? Anh đã nghĩ gì thế? Anh chưa bao giờ thực sự ưa con bé, phải không? Giờ thì nó bị cưỡng hiếp và nằm chết trên một bãi rác, và chúng ta sẽ không bao giờ biết đó là đâu!”

Lenny bị gãy cùi chỏ tay, vì tai nạn. Để tự biện hộ, bố Adam vẫn cứ nói với bất cứ ai chịu nghe. Đó là khi Adam nhận ra: Loài người bị bệnh nặng rồi. Giống loài này sẽ không còn tồn tại lâu. Đó là một thí nghiệm sai lầm. Chẳng bao lâu nữa thế giới sẽ quay trở lại với những trí thông minh lành mạnh, những trí thông minh tập thể. Bầy đoàn và nhóm đông.

JEAN ĐƯA CÁC EM TRAI tới khu bảo tồn rừng. Ở đó, ba đứa chúng tổ chức một lễ mà bố chúng sẽ không cho phép. Chúng nhóm một đống lửa rồi kể các câu chuyện. Leigh mười hai tuổi, chạy khỏi nhà sau khi bị bố tát cho một cái vì tội lẩm nhẩm nói đồ điên. Leigh mười bốn tuổi, phạt tất cả bọn chúng vì chúng ghét cô bé khi cô từ chối nói chuyện với bất kỳ ai nếu cô không được dùng tiếng Tây Ban Nha học năm thứ hai. Leigh mười tám tuổi, giả kịch nhân vật Emily Webb, trở lại trần gian để tái hiện sinh nhật lần thứ mười hai của cô. Một con ma xuất chúng đã khiến cả trường cấp ba phải rơi nước mắt.

Adam lấy thanh gỗ cây du mà nó đã khắc cho chị nó ra ném vào đống lửa. Cây là gạch nối giữa đất và trời. Du không phải loại gỗ dễ cháy, nhưng thanh gỗ cháy nhanh mà không cần phải lật trở nhiều. Tất cả những từ ngữ vụng về trở nên hoàn hảo rồi biến mất vào vùng đen tối chung - đầu tiên là cây, rồi tới gạch nối, rồi đất, rồi trời.

Những người thẩm định ở hội chợ khoa học đã cứu nó ra khỏi mong muốn giữ một cuốn sổ tay hiện trường dù là về bất cứ thứ gì đi nữa. Nó rời bỏ bầy kiến. Nó đặt các cuốn Cẩm nang vàng bên lề đường. Các kho báu bảo tàng mà nó giấu trong máy hút bụi của mẹ thì giờ đây nó vui vẻ ném vào sọt rác. Những thứ trẻ con vớ vẩn.

Trường trung học là bốn năm đen tối trong ký túc. Không phải là nó không có bạn bè hay chuyện vui. Thực ra, nó có vô số của cả hai thứ đó. Những đêm bị đánh và bị nhúng trần truồng vào hồ chứa nước phía ngoài thị trấn. Những cuối tuần dài trong các căn hầm đổ xúc xắc và tranh cãi về luật chơi nhập vai bí hiểm với những thằng nửa thiếu niên nửa đàn ông, những đứa mang theo từng vali đầy ắp những thẻ bài sưu tập. Những con quái vật trong các trò chơi đều giống như lịch sử tự nhiên đã trở nên sai trái. Những con bọ khổng lồ. Những cái cây giết người. Vấn đề của trò chơi là phải phân biệt tất cả chúng.

“Testosterone,” bố nó giải thích. Giờ đây ông thấy sợ thằng con to đầu khờ khạo của mình, và Adam biết điều đó. “Những cơn bão hormone, không thấy đâu là bến bờ.”

Dù Adam muốn đánh người đàn ông này, nhưng quả thực bố nó không sai. Có nhiều con gái, nhưng chúng chỉ làm khổ sở cho thằng bé. Chúng giả vờ ngốc nghếch, dưới lớp sơn của sự phòng vệ. Thụ động, yên lặng, và khó hiểu. Chúng cú nói ngược lại điều chúng nghĩ, để kiểm tra xem ta có thể hiểu chúng hay không. Đây là điều chúng muốn. Nhưng chúng lại tức giận khi có ai hiểu.

Nó tổ chức các cuộc tấn công vào ngôi trường trung học bên cạnh, những hoạt động vào đêm rất phức tạp với hàng dặm giấy vệ sinh ném lên các cành cây đoan. Những dải dây thòng xuống suốt nhiều tháng như những bông hoa trắng khổng lồ. Nó lướt phía dưới đó trên chiếc xe đạp địa hình, cảm thấy mình giống như một nghệ sĩ trang trí đường phố thực sự. Nó và một người bạn vẽ bản đồ của trường học đó, của siêu thị, chi nhánh ngân hàng. Chúng lên kế hoạch xem loại vũ khí nào chúng cần lấy cắp. Các kế hoạch trở nên rất công phu. Chúng định giá các loại vũ khí, chỉ để cười hi hả. Đây là một trò chơi với Adam: hậu cần, lên kế hoạch, quản lý nguồn lực. Với người bạn của nó, đây là một bước tránh ra khỏi tôn giáo. Adam nhìn thằng bé bấp bênh đó, cảm thấy thú vị. Một hạt mầm nằm ngược trên đất thì sẽ quay - cả rễ lẫn thân - những đường hình chữ U lớn cho tới khi nó tự về đúng hướng.

Nhưng một đứa trẻ thì dù biết đang đi sai đường, vẫn băn khoăn phương hướng khác kia có đáng để thử hay không.

NÓ TRỞ NÊN giỏi trong việc ước định mức tối thiểu tuyệt đối yêu cầu để vượt qua các môn học. Người lớn không đòi hỏi gì từ nó ngoài những thứ nó được yêu cầu đưa ra. Điểm trên các thẻ liên lạc cứ tụt dốc không phanh khiến mẹ nó phiền não. “Có chuyện gì vậy Adam? Con giỏi hơn thế này mà!” Nhưng giọng mẹ nó nghe trầm lặng, cảm giác đầu hàng. Jean thấy nó đi xuống. Cô mắng mỏ, trêu đùa, rồi bênh vực. Nhưng rồi cô đi học đại học, ở Colorado. Không còn ai để buộc nó phải trả lời cho bản thân nó nữa.

Leigh không bao giờ trở lại. Bố của Adam tìm kiếm những dấu vết ngày càng mờ nhạt nhưng chẳng được gì. Mẹ nó bắt đầu dùng codeine với liều lượng đáng kể. Chẳng bao lâu, bà rơi vào vòng xoáy qua lại các cửa hàng thuốc khắp nhiều thị trấn. Bà thôi nấu nướng và lau dọn nhà cửa. Lối sống của Adam không vì thế mà bị ảnh hướng. Nó thích ứng và tiến triển. Kẻ sống sót của tất cả những kẻ sống sót.

LỜI ĐỀ nghị đùa cợt từ một người bạn - Ba đô nếu mày làm bài tập đại số cho tao - và thế là nó dễ dàng kiếm được tiền tiêu vặt. Thật sự thì, dễ dàng tới mức nó bắt đầu quảng cáo. Bài tập được hoàn thành trong tất cả các môn ngoại trừ ngoại ngữ, ở bất cứ mức độ yêu cầu nào, nhanh hết mức người ta cần. Mất một thời gian nó mới tìm được mức giá thích hợp, cũng là khi khách hàng xếp cả dãy dài. Nó thử nghiệm với các giảm giá theo khối lượng và các kế hoạch được trả trước. Chẳng bao lâu, nó trở thành chủ sở hữu của một doanh nghiệp nhỏ thành công. Bố mẹ nó mừng khi thấy nó lại làm bài tập về nhà, hàng giờ mỗi đêm. Họ vui vì nó không còn trộm tiền mặt của họ nữa. Đây thực sự là chiến thắng của cả ba bên. Buổi sáng ở nước Mỹ, với thị trường tự do tự điều tiết, và Adam đi ngủ mỗi đêm với lòng cảm kích vì đã được sinh ra trong một nền văn hóa kinh doanh.

Nó nhanh và tận tâm. Các bài tập đều sẵn sàng trước deadline. Chẳng bao lâu nó đã xây dựng được một thương hiệu gian lận tin cậy và đáng ngưỡng mộ ở trường Trung học Harding. Công việc này khiến nó gần như nổi tiếng. Không có việc gì nó dành thời gian cho mà khiến nó vui như khi nhìn con số tích lũy trong tài khoản tiết kiệm và khi tính toán số đô la cho mỗi lần làm bài tập lừa bịp. Tuy nhiên, công việc được thuê lúc nào cũng đòi hỏi phải làm hài lòng.

Nó bắt buộc phải học tất cả các thể loại môn học một cách tử tế mà với nó chẳng có gì thú vị.

ĐẦU MÙA THU của năm học cuối, Adam ở trong thư viện công cộng chế tác bài luận tâm lý cho một đứa học cùng lớp, đứa hiểu về động vật hai chân còn kém hơn cả nó. Trích dẫn ít nhất hai cuốn sách. Bất kể là gì. Nó đứng dậy khỏi ô bàn và đi tới chỗ giá sách phù hợp. Làm việc nhiều giờ khiến mắt nó hoa lên. Trong ánh sáng mờ của thư viện, các quyển sách trông như những ngôi nhà liên kế của người nộm làm bằng ống nhựa.

Một gáy sách đập vào mắt nó. Những con chữ màu vàng chanh sáng nổi bật trên nền đen: The Ape Inside Us, của Rubin M. Rabinowski. Adam lôi cuốn sách dày ịch ấy xuống rồi ngồi phịch vào một cái ghế gần đó. Cuốn sách mở ra với hình ảnh của bốn tấm thẻ, được đánh dấu theo thứ tự từng tấm:

6-E-X-5

Phía dưới, dòng chú thích viết:

Mỗi tấm thẻ này có một mặt là chữ và một mặt là số. Giả sử có ai đó nói với bạn rằng nếu một tấm thẻ có một mặt là một nguyên âm, thì một số chẵn sẽ nằm ở mặt còn lại. Thế thì tấm thẻ nào hoặc những tấm thẻ nào bạn cần lật để biết người đó nói đúng hay sai?

Nó mừng rơn. Những thứ với những câu trả lời đúng, sáng, rõ ràng chính là thuốc giải độc đối với sự tồn tại của con người. Nó giải quyết câu hỏi rất nhanh, với sự tự tin tuyệt đối. Nhưng khi nó xem đáp án thì thấy sai. Đầu tiên nó nghĩ câu trả lời được in sai. Nhưng rồi nó nhận thấy điều lẽ ra đã rất rõ ràng. Nó tự nhủ mình đã mụ mị vì suốt hàng giờ làm bài tập cho những đứa khác. Nó đã không nhìn sâu vào vấn đề. Nó hẳn đã trả lời đúng, nếu nó tập trung. Nó đọc tiếp. Cuốn sách bảo rằng chỉ có bốn phần trăm người lớn đúng nghĩa hiểu được đúng vấn đề này.

Quan trọng hơn, gần ba phần tư số người mà không hiểu vấn đề, khi đưa ra câu trả lời đơn giản, kiếm cớ biện hộ cho chuyện họ thất bại.

Nó ngồi xuống ghế, giải thích với bản thân tại sao nó vừa làm một điều mà gần như tất cả mọi người đều làm. Dưới dòng ô thẻ đầu tiên, lại có một dòng khác:

32 - Rum - Coke - 17

Lần này chú thích viết:

Mỗi một tấm thẻ này đại diện cho một người đứng trong quán bar. Một mặt thể hiện tuổi của họ, mặt kia cho thấy thứ họ uống. Nếu tuổi uống rượu hợp pháp là hai mươi tuổi, thì tấm thẻ nào hoặc những tấm thẻ nào bạn cần lật để xem có phải tất cả mọi người đều hợp pháp không?

Câu trả lời quá rõ ràng đến nỗi Adam không cần tìm kiếm. Lần này nó đoán đúng, cùng với ba phần tư số người lớn đúng nghĩa. Rồi nó đọc câu chốt. Hai vấn đề cũng y như trước. Nó cười to, thu hút ánh mắt của đám đông tóc điểm bạc, ngồi lại đêm muộn trong thư viện công cộng này. Có một dấu hiệu cũ LẠ THƯƠNG lơ lửng treo từ cơ quan cảm giác sự-tự-hào-và-vui-thú của những giống loài của nó.

Adam không thể ngừng đọc. Đọc đi đọc lại, cuốn sách cho thấy cách các loài được gọi là Home sapien thất bại trong ngay cả những vấn đề logic đơn giản nhất. Nhưng họ đều rất nhanh và tài tình khi ước đoán ai ở trong và ai ở ngoài, ai ở trên và ai ở dưới, ai sẽ được vô khối tán dương và ai phải chịu phạt không thương tiếc. Khả năng thực hiện các hành vi đơn giản của lý tính ở mức nào? Rất yếu. Kỹ năng tụ tập kiểu bầy đàn thì sao? Hết sức, vô cùng giỏi. Toàn bộ những căn phòng mới mở ra trong não Adam, chuẩn bị được sắp xếp đồ đạc. Nó nhìn lên từ cuốn sách để nhìn cái thư viện đang đóng cửa và quẳng nó ra ngoài.

Ở nhà, nó đọc cuốn sách tới đêm khuya. Nó tiếp tục cầm cuốn sách lên, trong suốt bữa sáng ngày hôm sau. Nó suýt muộn xe buýt. Nó không thể chuyển bài tập về nhà ngày hôm đó cho các khách hàng. Đó là vết ố thanh danh đầu tiên kể từ khi nó lập ra doanh nghiệp gian lận này. Nó giữ cuốn The Ape Inside Us dưới bàn trong suốt ba tiết đầu, tự học bằng cách ranh mãnh đó. Nó kết thúc trước giờ ăn trưa, rồi lại bắt đầu lại.

Cuốn sách quá đỉnh khiến Adam muốn đá chính mình vì đã không nhìn thấy sự thật từ lâu trước đó. Con người mang theo những thiên kiến và hành vi có tính kế thừa, những hỗn mang còn sót lại trong giai đoạn tiền tiến hóa luôn theo các quy luật cổ xưa của riêng họ. Những lựa chọn trông có vẻ phi lý tính, thất thường, trên thực tế lại là những chiến lược được xây dựng từ rất lâu trước đó nhằm giải quyết các kiểu vấn đề khác. Tất cả chúng ta đều mắc kẹt trong thân thể những kẻ cơ hội ranh ma, cố trèo lên cao trong xã hội, vốn được tạo tác để sống-sót trong thảo nguyên bao la bằng cách khống chế lẫn nhau.

Suốt nhiều ngày, cuốn sách cuốn nó trong cảm giác hạnh phúc sững sờ. Được trang bị bởi những mô hình mà cuốn sách hé lộ, nó tưởng tượng mình làm thí nghiệm với tất cả bọn con gái trong trường, một vệt sơn móng tay trên gót giày của chúng để giữ dấu chúng khi chúng đi lên đi xuống. Phần hay nhất là Chương 12, “Ảnh hưởng.” Giá đọc được từ hồi mới vào trường này, thì nó đã thành thủ lĩnh hàng đầu của trường rồi. Chỉ riêng ý tưởng hành vi của con người - sự báo ứng cả đời của con người - sở hữu mẫu hình ẩn giấu nhưng có thể nhận thức được, đẹp đẽ như chính những thứ nó đã từng chứng kiến ở các loài côn trùng, cũng khiến lòng nó chộn rộn. Nó cảm thấy nhẹ hơn và đúng hơn bao giờ hết kể từ khi chị gái nó biến mất.

ĐẾN KHI THAM DỰ CÁC KỲ THI vào đại học, nó đánh gọn chúng. Các kỹ năng phân tích của nó đứng trên chín mươi hai phần trăm số thí sinh. Tuy nhiên, vị trí điểm tổng kết thì nó không qua nổi mức hai trăm mười hai trong tổng số hai trăm sáu mươi chín học sinh tốt nghiệp. Không một trường đại học tự kiêu nào sẽ thèm ngó đến nó.

Bố nó khoát tay bảo nó. “Đi JC lấy hai năm. Xóa hết thành tích bất hảo mà làm lại.”

Nhưng nó không cần xóa thành tích bất hảo. Nó chỉ cần đưa cho ai đó có thể đọc giữa các dòng chữ. Nó ngồi xuống bàn trong phòng ăn vào một sáng thứ Bảy trước kỳ nghỉ đông để biên một lá thư. Cảm giác giống như đưa các quan sát vào trong những cuốn sổ tay hiện trường thời bé. Bên ngoài cửa sổ là những gì còn sót lại của những cái cây thời thơ ấu. Nó nhớ có thời nó đã tin rằng nhờ có mối liên hệ thần bí nào đó giữa các cái cây này và bọn trẻ mà chúng đã được trồng. Nó đã hòa nhập bản thân cùng cây phong như thế - gần gũi, thẳng, dễ nhận ra, luôn sẵn sàng tứa đường, nở hoa từ ngọn tới chân trong những ngày nắng đầu tiên của mùa xuân. Nó yêu cái cây ấy, sự đơn giản đó. Nhưng rồi mọi người đã biến nó thành một cái khác. Nó đặt bút xuống đầu trang giấy rồi viết:

Kính gửi Giáo sư R. M. Rabinouiski

Khoa Tâm lý học

Trường Cao đẳng Fortuna, Fortuna, California

Thưa Giáo sư Rabinotvski,

Cuốn sách của ông đã thay đổi cuộc đời tôi.

Nó kể một câu chuyện được sửa sang cho hoàn hảo: một cậu bé tính cách bất thường đã được cứu rỗi bởi cơ hội gặp gỡ với trí tuệ chói sáng. Nó mô tả cuốn The Ape Inside Us đã đánh thức điều gì đó trong nó, dù rằng có lẽ sự thức nhận đó đã đến quá muộn. Nó nói nó đã không coi trọng việc học hành ở trường như thế nào cho tới khi cuốn sách rơi vào lòng nó, và có lẽ giờ đây nó sẽ phải dành nhiều năm trong trường cao đẳng cộng đồng để xóa bỏ những thành tích bất hảo cho tới khi nó tìm được cơ hội để học ngành tâm lý học ở một viện đại học nghiêm túc. Điều đó không sao, nó viết. Nó luôn mang nợ giáo sư, và đúng như chính Giáo sư Rabinowski nói, ở trang 231: “Lòng tốt có thể là để tìm kiếm một sự hồi đáp, nhưng điều đó không làm nó bớt tốt đi.” Dù sao có lẽ lòng tốt không vụ lợi bấy nay sẽ giúp rút ngắn con đường phía trước. Bên ngoài cửa sổ, cây phong đón cơn gió nhẹ. Cành lá đang mắng mỏ nó. Nó đang đỏ mặt vì xấu hổ, nếu không muốn nói là tuyệt vọng. Nó tiếp tục tô vẽ câu chuyện, chêm vào thư nửa tá kỹ thuật nhặt ra từ Chương 12, “Ảnh hưởng.” Những lời cảm ơn của nó chúa bốn trong sáu động cơ khởi động hàng đầu để tạo ra những mẫu hình hành động ở một người khác: hỗ trợ lẫn nhau, hiếm có khó tìm, có đủ giá trị, và kêu gọi sự giao kết. Nó giấu dấu vết của sự cầu xin dưới một mánh khóe khác, lượm nhặt từ Chương 12:

Nếu bạn muốn một người giúp bạn, thuyết phục họ rằng họ đã đang giúp đỡ bạn trước cả khi mở lời rồi. Người ta sẽ làm hết sức để bảo vệ các di sản của họ.

Bố mẹ thằng bé choáng váng nhưng nó thì không ngạc nhiên mấy khi một lá thư hồi đáp gửi đến nhà nó từ tác giả cuốn The Ape Inside Us. Giáo sư Rabinowski viết rằng trường Cao đẳng Fortuna là một ngôi trường giáo dục thay thế nhỏ, dành cho những sinh viên có suy nghĩ độc đáo đang tìm kiếm một hướng tiếp cận tập trung, chất vấn đối với giáo dục. Quá trình xem xét hồ sơ không đặt nặng vào bảng điểm trung học mà nhằm tìm kiếm bằng chứng khác về sự vận động đặc biệt. Và dù không đảm bảo chắc chắn, Giáo sư Rabinowski hứa rằng hồ sơ dự tuyển của Adam sẽ được xem xét nghiêm túc. Adam chỉ cần viết bài luận đầu vào có sức mạnh nhất có thể.

Được kẹp kèm với lá thư chính thức là một tấm card không có chữ ký. Trong nét chữ nguệch ngoạc màu xanh hoang dại ma quái, một người đã viết rằng: “Đừng bao giờ bày trò khua môi múa mép với tôi nữa nhé.”