Tuyết dày tới bắp đùi và vẫn đang rơi chầm chậm. Cô chúi đầu đi qua các đống tuyết như một con vật thồ, Olivia Vandergri, trở lại nhà trọ gần trường đại học. Học phần cuối cùng về hồi quy tuyến tính và các mô hình chuỗi thời gian cuối cùng cũng đã kết thúc. Chùm chuông trong sân trường đại học điểm năm tiếng, nhưng lúc này gần đông chí, màn đen buông xuống quanh Olivia như thể đã nửa đêm. Hơi thở khô cong lại trên môi cô. Cô hít trở lại, và các tinh thể băng phủ lên yết hầu của cô. Cái lạnh thổi ùa một nỗi xót xa xộc lên mũi cô. Cô có thể chết ở đây, thực sự, cách nhà mình chỉ năm dãy nhà. Cảm xúc mới lạ này khiến cô run rẩy.
Tháng Mười hai của năm cuối cùng. Kỳ học sắp kết thúc. Cô có thể sẩy chân, ngã sấp mặt lúc này, nhưng vẫn cố gắng lăn qua vạch đích. Phần còn lại là gì? Một bài kiểm tra trả lời ngắn về phân tích sinh tồn. Bài luận cuối kỳ môn Trung cấp Kinh tế vĩ mô. Một trăm mười slide môn Các kiệt tác nghệ thuật thế giới, môn tự chọn cuối cùng của cô. Mười ngày cộng thêm một học kỳ nữa và cô sẽ kết thúc hoàn toàn.
Ba năm trước, cô đã nghĩ ngành khoa học thống kê bảo hiểm cũng giống với ngành kế toán. Khi người tư vấn nói với cô rằng ngành này tính toán giá và xác suất của các sự kiện không chắc chắn, sự khắc ký kết hợp với sự ám ảnh kỳ dị thôi thúc cô tuyên bố, Vâng, cứ thế đi. Nếu cuộc đời đòi hỏi phải ràng buộc khổ ải vào một ngành nghề, thì vẫn có những thứ để ràng buộc còn tệ hơn là tính toán giá trị tiền mặt của cái chết. Là một trong ba sinh viên nữ của khóa học cũng cho cô thêm một chút hào hứng. Một sự hưng phấn, để thách thức với tỷ lệ cược.
Nhưng sự hưng phấn đó đã tắt lịm từ lâu. Cô đã tham gia kỳ thi dự bị của Hội Thống kê Bảo hiểm quốc gia ba lần và trượt cả ba. Một phần của vấn đề là thái độ. Một phần là do sex, ma tuý, và những bữa tiệc thâu đêm. Cô sẽ lấy được bằng; cô vẫn đang cố làm cho được điều đó. Nếu không, cô sẽ thành mẫu của điều mà thảm họa của cơ hội đại diện cho. Thảm hoạ, như khoa học thống kê bảo hiểm chứng minh và như Olivia vẫn thường cam đoan với những người bạn đang lo lắng quá mức, chỉ là một con số khác mà thôi.
Cô rẽ ở góc lên đường Cedar trong bóng tối lò mò. Một số sinh viên khác, cũng đang chúi đầu dưới sức nặng bởi ba lô của họ, đã tạo ra những lối đi xuyên qua tuyết, bước nặng nề quanh những dự đoán khủng khiếp nhất của người đi bộ đầu tiên. Dưới những đống tuyết mới rơi, các vỉa hè nứt nẻ đội những rễ cây trồi lên như những con sóng địa chấn thấp nhất của thế giới. Cô nhìn lên. Mặc dù cô sẽ không mấy nhớ nhưng khi thoát khỏi cái chốn tù túng khủng khiếp này, nhưng cô thực sự yêu những ngọn đèn đường này. Những quả cầu màu kem như từ Thời Mạ vàng này trông giống như những ngọn nến đứng yên. Chúng thắp sáng một con đường nhỏ từ các khu nhà trọ sinh viên tới tận tòa nhà American Gothic huyên náo của cô, từng là biệt thự của một bác sĩ phẫu thuật nào đó, giờ được chia ra thành các phòng riêng với năm lối thoát hiểm và tám hòm thư.
Thắp sáng bởi đèn đường trước nhà cô là một cái cây duy nhất từng phủ rợp mặt đất - một hóa thạch sống, một trong những thứ lâu đời lạ lùng nhất từng được biết về bí mật của rừng. Một cái cây mà tinh trùng phải bơi qua các giọt nước để thụ phấn với noãn. Lá của nó đa dạng như gương mặt con người. Cành nhánh của nó, trong ánh đèn đường, có hình dạng lạ thường đó, chạy dài những cái cựa ngắn hình dong kỳ dị khiến cái cây không lẫn vào đâu được, ngay cả trong mùa đông. Cô đã sống dưới cái cây này suốt một học kỳ mà không hề biết nó ở đó. Đêm nay cô cũng đi qua nó mà không ngoái nhìn.
Cô nặng nhọc bước lên bậc thang phủ tuyết vào trong hành lang tối tăm dựng đầy xe đạp. Cô đóng cánh cửa trước lại sau lưng, nhưng không khí lạnh ngắt vẫn thốc vào qua các khe hở. Cái công tắc đèn đùa cợt cô từ bên kia sảnh. Sáu bước dấn vào thử thách trong bóng tối, Olivia va rách mắt cá chân vào một cái bộ đề xe đạp. Tiếng chửi thề của cô vẳng lên lầu trên. Cô đã kịch liệt phản đối xe đạp trong các buổi họp nhà trong suốt cả học kỳ. Nhưng đám xe đạp vẫn ở đây, bất chấp tất cả phiếu của người thuê nhà, mắt cá chân lạnh ngắt của cô bị cứa rách rồi dính dầu mỡ, và cảm xúc về công lý của giận dữ gào thét, “Chết tiệt, chết tiệt, chết tiệt!”
Không sao cả. Năm tháng nhỏ nhoi nữa thôi, cuộc đời sẽ bắt đầu. Ngay cả là cô vẫn phải sống trong một chỗ thuê tồi tàn trong một căn hộ không có nước nóng phía trên một quán ăn nơi cô làm bồi bàn, thì ít ra tất cả những tội lỗi và sai lầm sắp tới đều hiển nhiên chỉ là của cô.
Có ai đó cười rúc rích phía trên cầu thang. “Không sao chứ?” Những tiếng khúc khích cố nén lại vọng xuống từ khu bếp. Những người thuê nhà cùng cô, thấy buồn cười với cơn giận thường lệ của cô.
“Ổn cả,” cô líu ríu. Nhà. Ngày mười hai tháng Mười hai, năm 1989. Bức tường Berlin, sụp đổ. Từ Baltic đến Balkan, hàng triệu người bị áp bức đã xuống đường mùa đông. Mắt cá của cô nứt toác nhỏ máu khắp sảnh. Thế thì sao? Cô cúi xuống thấm khăn giấy khô Kleenex vào vết thương, ngăn dòng chảy. Đau nhói phát điên.
NHỮNG CÁI ÔM CHỜ CÔ Ở TRÊN LẦU: hai cái kiểu thông lệ, một trêu ghẹo, một lạnh lẽo, và một chan chứa nỗi mong chờ xấu hổ suốt nửa năm. Cô ghét những cái ôm giả dối vô tận của đám bạn cùng nhà, nhưng cô vẫn ôm lại họ cho phải phép. Cả nhóm đã hội tụ mùa xuân trước trong một bữa tiệc thác loạn của sự nhiệt tình cộng hưởng. Tới cuối tháng Chín, lễ hội yêu đương chan chứa này biến thành sự tranh cãi lẫn nhau hằng ngày. Lông của ai trên dao cạo của tôi thế này? Ai đó đã lấy trộm phần thịt băm tôi để lại trong ngăn đá. Ai lại tự ý ăn mất miếng gà tây còn lại rồi? Nhưng một cô gái thì có thể làm mọi việc, khi mà đích đã ở trước mắt.
Bếp thơm nức nở, nhưng chẳng ai mời cô ăn cùng. Cô kiểm tra tủ lạnh. Không có gì khả quan. Cô đã không ăn gì suốt mười tiếng, nhưng cô quyết định chờ thêm chút nữa. Nếu cô có thể chờ tới sau bữa tiệc riêng tư của cô mới ăn, thì bữa ăn sẽ giống như khiêu vũ với các á thần.
“Vừa ly hôn xong hôm nay,” cô tuyên bố.
Lời chúc mừng và tiếng vỗ tay rải rác. “Cậu chịu đựng lâu thật đấy nhỉ,” người khó ưa nhất trong đám bạn từng là tri kỷ này nói.
“Phải. Thời gian chờ ly dị lâu hơn thời gian kết hôn.”
“Đừng đổi lại tên làm gì. Tên này tốt hơn nhiều.”
“Mà lúc đó cậu đã nghĩ gì thế, khi kết hôn ấy?”
“Cái mắt cá chân nhìn ghê quá. Ít nhất cậu cũng phải rửa dầu mỡ đi.” Lại một lượt tiếng cười rúc rích cố kìm nén.
“Tó cũng yêu các cậu.” Olivia cuỗm một chai bia nâu của ai đó - thứ duy nhất trong tủ lạnh không bị vi khuẩn bu bám - rồi đi nhanh vào trong căn phòng áp mái được sửa lại của cô. Ở đó, trên giường, cô tu cạn chai bia mà không ngẩng đầu lên. Tài năng đã đạt được. Dầu mỡ và máu trên mắt cá chân cô giây cả ra khăn trải giường.
CÔ VÀ DAVY đã gặp nhau ở tòa lần cuối, chiều hôm đó, giữa hai bài thi Kinh tế và Phân tích tuyến tính của cô. Giờ họ xong xuôi, và phán quyết cuối cùng không đủ sức khiến cô buồn thêm nữa. Cô thực sự có những nỗi hối tiếc. Trói buộc cuộc đời mình vào một cuộc đời khác - một ý thích bất chợt vào mùa xuân năm thứ hai - thật là quá gò bó, quá ảnh hưởng, quá ngây thơ. Trong suốt hai năm, bố mẹ họ đã rất giận vì sự ngu ngốc đó. Bạn bè họ không sao hiểu nổi. Nhưng cô và Davy đã quyết định chứng minh là mọi người sai.
Họ đã thực sự yêu đối phương, theo cách của họ, dù rằng cách của họ luôn gắn liền với phê ma tuý, đọc to sách thần học của Rumi, rồi cùng nhau chỉ trích nó vô nghĩa. Nhưng hôn nhân khiến cả hai lạm dụng. Sau lần thứ ba đập phá trác táng, kết thúc bằng việc cô bị gãy xương bàn tay, cần một ai đó phải tỉnh táo và dừng mọi chuyện lại. Họ không có tài sản để bàn tới, cũng không có đứa trẻ nào ngoài chính hai người họ. Vụ ly hôn đáng lẽ chỉ cần xử một ngày rưỡi. Nó đã kéo dài mười tháng phần lớn là vì chức năng ham muốn hoài cổ thuộc về cả hai đương sự.
Olivia đặt lon bia rỗng lên máy sưởi cùng với những thứ mới vứt đi khác rồi đào bới trong mớ đồ linh tinh hỗn độn bên cạnh giường cho tới khi tìm thấy cái máy nghe nhạc. Ly hôn đòi hỏi một dịch vụ tưởng niệm. Hôn nhân là cuộc phiêu lưu của cô, và cô cần tưởng nhớ. Davy giữ cuốn Rumi, nhưng cô vẫn có hàng đống bản nhạc trance yêu thích và ma túy để biến những nỗi hối tiếc thành tiếng cười một cách hiệu quả trong ngày hôm nay. Cô cũng phải lo cho môn Phân tích Hồi quy nữa, tất nhiên rồi. Nhưng tới đó còn ba ngày nữa, và cô luôn học tốt hơn khi sắp hết thời gian.
Đáng lẽ cô đã phải nhận ra từ hai năm trước, ngay từ cái rung động đầu tiên, rằng một mối quan hệ mà cô nói dối ba lần trong hai tiếng đầu tiên chắc chắn không thể đánh cược lâu dài. Họ đã tản bộ dưới những cây anh đào trong vườn cây trong sân trường. Cô đã bày tỏ một tình yêu tha thiết với những thứ nở hoa, một điều nghe có vẻ rất thật, ít nhất là vào thời điểm đó. Cô nói với Davy rằng bố cô là một luật sư nhân quyền, điều này cũng không hoàn toàn sai, và mẹ cô là một nhà văn, điều này thì rất vớ vẩn, nhưng vẫn dựa trên một tình huống gần như thật. Cô không xấu hổ về cha mẹ mình. Thật ra, cô từng bị đình chỉ học ở trường trung học vì đã đấm một đứa con gái khi nó gọi bố cô là “ẻo lả”. Nhưng trong thế giới của những câu chuyện long lanh - địa phận mà cô yêu thích hơn - cả bố và mẹ Olivia đều kém hơn nhiều so với lẽ ra họ nên thế. Thế nên cô đã đánh bóng họ lên một chút, với người đàn ông mà cô vừa quyết định sẽ sống cùng suốt đời.
Davy cũng nói dối. Anh ta cả quyết rằng anh ta không cần tốt nghiệp đại học, rằng anh ta đã làm rất tốt bài thi công chức nên Bộ Ngoại giao đã tuyển dụng anh ta. Câu chuyện bịa đó hoành tráng tới mức gần như đẹp đẽ. Cô cũng từng thích những người giỏi sáng tác truyện thần kỳ. Sau đó, dưới mưa cánh hoa anh đào rơi, anh ta khoe với cô cái hộp thiếc Victoria nhỏ, có nhãn quảng cáo kem lột râu bên trên và có sáu lọ mảnh đựng cỏ bên trong. Cô chưa bao giờ thấy thứ gì như thế, trừ trong những đoạn phim phòng chống ma túy học đường. Và chẳng bao lâu sau, cô đã bị bán cho nghệ thuật treo lơ lửng trên Trái Đất bận rộn này. Thế là bắt đầu câu chuyện lãng mạn còn chưa sáng tỏ của cô với một món quà vẫn tiếp tục trao cho, một câu chuyện lãng mạn mà khác với câu chuyện với Davy, chắc chắn sẽ kéo dài suốt cuộc đời.
Cô chuẩn bị danh sách phát nhạc trance, ngồi xuống chỗ ngồi yêu thích bên cửa sổ, mở khung cửa sổ trong một đêm lạnh ngắt, và thổi những bụm khói vào ô cầu thang thoát hiểm tăm tối. Điện thoại reo, nhưng cô không nghe. Đó là một trong ba người đàn ông mà Olivia không bao giờ hiểu được niềm tin của họ vào logic của cô. Điện thoại vẫn tiếp tục reo. Cô không có máy trả lời tin nhắn. Ai mà lại dùng một cái thiết bị khiến ta phải có trách nhiệm gọi lại cho người khác cơ chứ. Cô đếm hồi chuông, một kiểu thiền. Một tá cuộc gọi, trong khi cô thổi hai bụm khói cần sa vào không gian bên ngoài lạnh giá. Sự kiên trì khủng khiếp làm nhụt chí người gọi, cho tới khi cô biết. Đó chỉ có thể là người cũ của cô gọi điện để kiểm tra, hy vọng sẽ đánh dấu dịp này bằng một cuộc cãi lội yêu đương lần cuối.
SỰ THỨC TỈNH TÂM LÝ - XÃ HỘI - TÌNH DỤC của cô bé Olivia: được giáo dục nhiều hơn rất nhiều so với những gì cô biết khi mới đến đây. Cô đã đến trường này ba năm trước với một con gấu bông teddy, một cái máy sấy tóc, một cái máy nổ bỏng ngô, và một chứng nhận thành tích trong môn bóng rổ ở trường trung học. Cô định rời khỏi đây vào mùa xuân tới với một bảng điểm trồi sụt, hai cái khuyên lưỡi, một hình xăm loè loẹt ở bả vai, một cuốn album về những hành trình tinh thần mà cô chưa bao giờ tưởng tượng được.
Cô vẫn là một cô gái ngoan, theo cách nào đó. Kế hoạch này chỉ đơn giản là làm một cô gái hơi hư trong mấy tháng thôi. Rồi cô sẽ vươn mình dậy, bay lên, và hướng về phía Tây, nơi tất cả những kẻ hư hỏng ngoan ngoãn đều huống tới. Một khi đã đến đó - dù đó là đâu chăng nữa - sẽ có rất nhiều thời gian để nghĩ xem làm thế nào có thể cứu chữa được mức độ hỏng hóc của cô. Cô có thể trở nên tài tình, khi cần thiết. Và cô biết cách khiến bản thân xinh xắn, chỉ cần trang điểm một chút. Mọi việc đang diễn ra; thế giới đang hé mở. Cô có thể tới Berlin, khi mà giờ đây tương lai đang được dẫn dắt theo cách đó. Vilnius. Warsaw. Một nơi nào đó mà các luật lệ đang bị đập vỡ từ trên bề mặt.
Âm nhạc dội vào các cơ delta của cô và đưa não cô đi phiêu du lười biếng. Cảm giác như kiến mò râm ran khắp dưới da cô. Khi cô đặt bàn tay lên đùi, lực đẩy đó cứ lướt đi tới tận chân trời ý tưởng. Chẳng mấy chốc các phát kiến đẹp đẽ xuất hiện, những ý tưởng kết nối ngay trước mắt cô và khiến toàn bộ mớ hỗn độn của lịch sử loài người trở nên thật đẹp đẽ và hiển nhiên. Vũ trụ rất lớn. và cô được bay vi vu quanh các dải thiên hà lân cận trong chốc lát, bắn hạ mọi thứ cho vui, chỉ cần cô không lạm dụng các quyền năng của mình và không làm hại ai. Cô thực sự rất thích chuyến bay này.
Rồi giai điệu vang lên, những giai điệu trong tim. Cô tắt máy nghe nhạc và cố xoay xở bơi qua đại dương là căn phòng này. Khi cô đứng dậy, đầu cô vẫn vươn lên, rướn thẳng, vào một kiếp sống hoàn toàn mới. Tiếng cười to của cô đẩy cô, giúp cô thăng bằng, và cô lướt qua các tấm ván sàn, ngực cô phát sáng như ngọc trai. Sau một lát, cô tới nơi mà cô đang đến và dừng khựng lại khoảng một phút, cố gắng nhớ lại xem vì sao cô lại tới đó. Thật khó để nghe thấy cái gì, qua những giai điệu ma quái của sự suy tư của chính cô.
Cô ngồi xuống chiếc bàn học gỗ dán và hí hoáy vào cuốn sổ ghi bài hát. Các ký hiệu âm nhạc hiện lên trước mắt Olivia rất giống những dòng chữ bí mật, nhưng cô đã nghĩ ra hệ thống của riêng mình để lưu giữ những giai điệu đã đến với cô khi cô đi ra ngoài. Màu sắc, độ dày, và vị trí tất cả đều được mã hóa thành một bản ghi của các giai điệu quà tặng đó. Và ngày tiếp sau đó, sau khi cơn mê man tan biến, cô có thể nhìn vào các nét viết nguệch ngoạc này và nghe thấy bản nhạc đó lại trọn vẹn lần nữa. Giống như đạt được một cơn phê thuốc, miễn phí.
Giai điệu đẩy cô trở lại bên bàn viết đêm nay như thể một hợp xuống của những nhạc cụ không rõ tên chơi một bài hát mà các thiên thần sẽ chơi cho Chúa vào cái đêm Ngài quyết định đưa tất cả mọi người về nhà. Đó là bản nhạc trong tâm khảm hay nhất mà cô từng viết ra, có thể cũng là thứ tốt nhất mà cô từng làm trong cả cuộc đời mình. Cô bắt đầu khóc và muốn gọi cho bố mẹ. Cô muốn quay trở lại căn nhà thuê chung và ôm đám bạn cùng nhà với cô, lần này là thật lòng. Bản nhạc hát rằng: Bạn không biết bạn tỏa sáng tới mức nào đâu. Nó hát: Một điều gì đó đang chờ bạn, thứ sạch sẽ, hoàn hào mà bạn đã mong mỏi từ thời thơ ấu. Rồi niềm hạnh phúc thần thánh đó trở nên lố bịch, và cô cười phá lên, một chút điên dại, với tâm hồn phiêu thuốc của chính mình.
Nhưng giai điệu và niềm hạnh phúc ấy khiến cô ngứa ngáy khắp người. Ý nghĩ muốn tắm vòi nước nóng trở nên cấp thiết vô cùng. Phòng tắm dựng sơ sài - là không gian gác mái được ngăn đôi, bên kia dùng làm “phòng ngủ” của cô - mang một lớp băng gá ở mặt trong của bức vách phía Bắc. Bí quyết là mở nước nóng trước khi cỏi quần áo. Khi cô vào trong phòng tắm tự làm đó, cô lịm đi vì đói và vì không khí phòng tắm chao đảo như sự hòa quyện của lửa và băng. Cô nhìn xuống. Sàn của căn phòng đẫm bọt xà phòng nhuốm máu. Cô hét lên. Rồi cô nhớ ra mắt cá chân mình bị cứa. Khi cô xát xà phòng vào vết thương rỉ máu, tiếng cười rúc rích lại vang lên. Con người thật mỏng manh trên mọi thước đo. Làm cách nào họ sống đủ lâu để phá hủy mọi thứ khốn nạn mà họ có được chứ.
Cọ rửa gây đau buốt thấu, vết rạch lỏm chỏm và xấu xí. Nếu nó để lại sẹo, cô có thể che giấu bằng một hình xăm khác - có thể là hình cái vòng chân. Cô thoa bọt lên bắp chân. Sự trơn láng này của làn da cảm giác như là món quà ly hôn tốt nhất mà một cô gái có thể yêu cầu. Mỗi cái chạm đều háo hức. Cơ thể cô bừng lên, đòi hỏi sự thỏa mãn.
Ai đó gõ cửa ầm ầm. “Cậu trong đấy có ổn không đấy?”
Mất một lúc cô mới cất được tiếng. “Đi đi, làm ơn.”
“Cậu đã gào thét.”
“Gào thét qua rồi. Cảm ơn!””
Cô vật vờ trở lại phòng ngủ. Cơ thể cô, quấn trong khăn tắm và trong làn khói, bừng lên ham muốn. Ngay cả luồng gió lạnh cũng vuốt ve cô như một món đồ chơi tình dục. Thế gian này chẳng ban tặng điều gì tốt hơn là đưa bạn qua đỉnh cực khoái. Cô thả cái khăn tắm rồi liêu xiêu lăn vào giường. Cú ngã xuống đống chăn kéo dài như vô tận và vẫn còn tiếp diễn. Cô với tay lên cái chụp bóng đèn ngủ tắt nó đi và vùi mình trong bóng tối mê ly. Nhưng khi bàn tay ướt nước của cô chạm vào cái phích cắm trên cái ổ cắm rẻ tiền, tất cả dòng điện của nhánh này trong căn nhà đi vào tay cô và ùa vào người cô. Các cơ của cô co lại quanh cú giật nảy như thể trong một thí nghiệm khoa học nào đó, quắp chặt bàn tay cô quanh luồng điện đang giết chết cô.
Cô nằm đó, khỏa thân, ướt nhẹp, co giật, bàn tay cô bấu vào không trung, cố gắng bật ra từ cứu từ trong lồng ngực qua khuôn miệng mà điện áp đã khóa cứng ngắc. Cô cố gắng phát ra một tiếng rên mơ hồ trước khi tim ngừng đập. Phía dưới lầu, bạn cùng nhà nghe thấy tiếng kêu - lần thứ hai trong đêm nay. Sự thân mật sỗ sàng của tiếng rên đó khiến họ đỏ mặt.
“Olivia,” một người nói, cười mỉa. “Thôi đừng hỏi tới làm gì.”
Cả căn nhà chìm trong bóng tối, khoảnh khắc cô từ giã cõi đời.