Loại gỗ nào, loài cây nào, mà từ đó trời và đất làm nên?

-RIG VEDA 1031.7

Và trong đó anh cho tôi xem một thứ nhỏ bé, một viên hạt phỉ, nằm trong lòng bàn tay tôi, dường như thế. Và nó tròn xoe như một viên bi. Tôi nhìn lên nó vôi con mắt nhận thức của tôi, rồi nghĩ, “Thứ này có thể là gì?” và nó đã được trả lời đại thể như thế, “Nó là tất cả những gì nó đã được tạo nên.”

-JULIAN OP NORWICH

NICK thức dậy trong lều với đầu gối lên đất. Nhưng đất rất mềm, mềm như một cái gối. Đất phía dưới có lá kim dày mấy feet, rất nhiều lá kim chết rụng xuống đang biến thành một sự sống siêu nhỏ trở lại, dưới tai ông.

Chim chóc đánh thức ông. Chúng luôn làm vậy, những lời tiên tri hằng ngày của lãng quên và ghi nhớ, sâu bên trong những bài hát của chúng trước cả khi ánh bình minh hé lộ. Ông biết ơn chúng. Chúng mang cho ông, mỗi ngày, một khởi đầu sớm sủa. Ông vẫn nằm trong bóng tối, đói, lắng nghe bầy chim thảo luận về cuộc đời trong một nghìn phương ngữ cổ xưa, cãi cọ, chí choé, hồi tưởng, ngợi ca, vui sướng. Sáng nay trời rất lạnh, đầy sương mù ảm đạm, và ông không muốn ra khỏi túi ngủ. Bữa sáng sẽ rất nghèo nàn. Thức ăn chẳng còn là bao. Ông đã lên miền Bắc nhiều ngày, ông sẽ phải tìm một thị trấn và tìm thêm lương thực trước khi cạn kiệt. Có một con đường trong tầm nghe, với xe tải qua lại như thoi, nhưng âm thanh đó mơ hồ, nghèn nghẹn, xa xôi.

Ông bò ra khỏi quả trứng ni lông và nhìn. Những gợi ý mơ hồ đầu tiên của bình minh viền quanh những tàng cây. Ở vùng này cây cối nhỏ hơn, thân mảnh dẻ tới tận tán, dáng vóc để chống chọi với những trận tuyết lớn. Nhưng nó lại xảy ra với ông, như vẫn luôn thế gần đây. Dáng vẻ của những thân cây đung đưa đó, những quả họ thông rung rinh xào xạc, ngọn của các cành cây cảm nhận nhau, mùi hương se se như mùi cam quýt của lá kim tất thảy đưa ông về với lý do kết tinh mà ông mãi mãi lãng quên.

“Thức giấc vào buổi sáng!”

Tiếng hát điên rồ của ông hòa vào điệp khúc của bình minh.

“Đi làm việc đây!”

Những con chim ở gần nhất im lặng và nghe ngóng.

“Làm cật sức để lấy công!”

MIMI TRONG CÔNG VIÊN MISSION DOLORES, San Francisco, rất nhiều dặm về phía Nam. Bà ngồi trên bãi cỏ xung quanh là những người đi dã ngoại, dưới một cây thông knobcone, bấm điện thoại. Tin tức đó là một ác mộng mà bà không thể thoát ra khỏi. Một nhà khoa học xã hội tài năng có vợ và con trai nhỏ - một người đàn ông mà bà đã vô cùng tin tưởng - đang bị bỏ từ thời gian bằng hai lần cuộc đời, vì một việc mà bà từng giúp sức. Bị kết tội khủng bố trong nước. Rất ít hoặc không có nỗ lực biện hộ. Cảm thấy có lỗi về những ngọn lửa mà bà không thể tin là ông đã đốt lên. “Kẻ cực đoan sinh thái bị kết án một trăm bốn mươi năm.” Và một người đàn ông khác, một người bà đã từng yêu vì sự ngây ngô thiết tha tho trẻ của ông, đã bán đúng ông ta.

Vắt chéo chân trên đất, dựa lưng vào vỏ thân cây, bà bấm các từ khóa lên điện thoại. Adam Appich. Đạo luật Tăng cường Hình phạt Khủng bố. Bà không còn quan tâm về những vệt vụn bánh mì mà bà để lại. Bị bắt sẽ giải quyết được rất nhiều thứ. Các trang cuộn lên và các liên kết nhanh hơn bà có thể lướt - phân tích của chuyên gia và phỏng đoán của những người nghiệp dư giận dữ. Bà đáng lẽ phải ở tù. Bà đáng lẽ nên được thủ và được kết án chung thân. Hai lần chung thân. Cảm giác tội lỗi dâng lên cổ bà, và bà nếm nó. Đôi chân ốm yếu của bà muốn đứng lên và đưa bà vào đồn cảnh sát gần nhất. Nhưng bà thậm chí không biết nơi đó có thể là chỗ nào. Điều đó cho thấy bà đã tôn trọng luật pháp như thế nào, trong suốt hai mươi năm qua. Những người tắm nắng gần đó quay sang nhìn bà. Bà đã nói to lên điều gì đó. Bà nghĩ đó có lẽ là, Cứu tôi với.

NHỮNG ĐÔI MẮT KHÁC, vô hình, đọc theo đôi mắt của bà. Bằng thời gian Mimi lướt mười đoạn, những đôi mắt không thân thể đọc mười triệu đoạn. Bà ghi nhớ không quá nửa tá chi tiết mà rồi sẽ phai mờ ngay khi bà giở sang trang mới, nhưng những kẻ học hỏi vô hình đó lưu giữ từng chữ một và nhét chúng vào những mạng lưới phân nhánh của cảm giác mà phát triển càng lúc càng mạnh hơn với mỗi sự thêm vào. Bà càng đọc, các sự thật càng lảng tránh bà. Những kẻ học hỏi đó càng đọc, chúng càng tìm thấy nhiều mẫu hình.

DOUGLAS NGỐ! bên bộ bàn ghế học sinh mà những người bắt giữ ông gọi là một phòng giam. Đây là nơi ở tốt nhất mà ông từng có trong suốt hai thập kỷ. Ông đang nghe một chương trình học qua băng - giới thiệu về Thụ mộc học. Ông có thể lấy tín chỉ đại học với nó. Có khi ông còn lấy được bằng. Có khi điều đó sẽ khiến bà ấy tự hào, người phụ nữ mà ông biết rằng mình không mảy may có cơ hội nào gặp lại nữa.

Vị giáo sư trên các cuốn băng rất tuyệt vời. Bà giống như người bà, người mẹ, và người tư vấn hướng dẫn tinh thần mà Douglas chưa bao giờ có. Ông rất yêu thích cách người ta sử dụng những người bị mắc chứng khó phát biểu, trong thời gian gần đây. Cho các bài giảng qua bẵng. Người phụ nữ này đang nghe các giọng nói khác hoàn toàn. Ông lắng nghe và ghi chú. Ở trên đầu trang, ông viết, Ngày của Sự sống. Nó thật điên rồ, điều mà người phụ nữ trên băng này đang nói. Ông không có khái niệm nào cả. Sự sống - giữ nguyên trạng thái trong một tỉ năm trở lên. Không thể tin nổi. Toàn bộ cuộc đào tẩu này có lẽ chưa bao giờ xảy ra. Cây sự sống hẳn đã là một cây bụi mãi mãi. Và ngày của sự sống hẳn đã là một ngày rất yên tĩnh.

Ông lắng nghe bà lướt qua thời gian. Và khi những kẻ hung bạo xuất hiện vào những giây cuối để biến cả hành tinh thành một trang trại chăn nuôi công nghiệp, ông giật cái tai nghe ra, đứng lên, và la hét. Có lẽ hơi dài và to quá. Tay lính trực ngó vào nhìn ông. “Chuyện quái quỷ gì thế?”

“Chẳng có gì. Tốt cả. Chỉ là… hét một tí, thế thôi.”

PHẦN TỒI TỆ NHẤT là bức ảnh. Mimi sẽ không nhận ra người đàn ông nên bà lướt qua ông ta trên phố. Cây Phong. Sao có lúc họ có thể gọi ông ấy bằng cái tên đó cơ chứ? Giờ là Thông Bristlecone, những dải hẹp nhất trên lớp vỏ vẫn sống trên một mảnh gỗ trôi dạt đang chết dần dần trong suốt năm nghìn năm.

Bà nhìn lên. Mọi người nằm dài cạnh bà theo những nhóm nhỏ. Một số ngồi trên các tấm trải. Một số khác nằm ngay trên vạt cỏ loang lổ. Giày, áo, túi, xe đạp, và thức ăn rải rác quanh họ. bữa trưa tiếp tục; bầu trời hợp tác. Không bản án nào có thể chạm tới họ, và tất cả tương lai vẫn có thể vươn tới.

Bà đã diễn vai Judith Hanson nhiều năm tới nỗi giờ đây chuyện này khiến bà kinh ngạc, khi nhớ lại những tội mà bà đã thực hiện khi là Mimi Ma và những hình phạt chờ đợi bà với cái tên đó. Để đến công viên này, bà đã đi bộ, bắt một chuyến xe buýt, và đón tàu, sự trốn tránh quanh co đến ngớ ngẩn. Nhưng họ sẽ tìm ra bà, bất kể bà ở đâu, bất kể dấu vết nào bà để lại. Bà đã phạm nhiều tội ác. Một kẻ ngộ sát. Khủng bố trong nước. Bảy mươi cộng bảy mươi năm.

Các tín hiệu tràn khắp điện thoại của Mimi. Các cập nhật bị chặn và các cảnh báo thông minh kêu vang lên với bà. Các thông báo biến đi. Các meme và những trận chiến comment có thể click vào được, hàng triệu bài viết chưa đọc đang yêu cầu được xếp hạng. Mọi người xung quanh bà trong công viên cũng có vẻ đang bận rộn như thế, chạm và lướt, mỗi người với một vũ trụ trong bàn tay của mình. Một sự khẩn thiết của đám đông khổng lồ mở ra trong Nơi-giống-như-đất, và những kẻ học hỏi đó, đang quan sát qua vai của những người này, để ý mỗi lần một người nhấp chuột, bắt đầu để ý xem đó có thể là gì: con người, biến mất với số lượng lớn vào một thiên đường được sao y.

Gần chỗ Mimi ngồi trên bãi cỏ, một thằng bé trong bộ đồ ánh chitin nói, vào bàn tay nó, “Nơi gần nhất tôi có thể mua kem chống nắng là ở đâu?” Một phụ nữ giọng vui vẻ đáp, “Đây là điều tôi đã tìm thấy cho bạn!” Mimi đưa điện thoại lên gần mặt. Bà nhảy từ tin tức sang hình ảnh, phân tích các video. Đâu đó trong phiến đá đen nhỏ này là một phần của cha bà. Những mảnh não và tâm hồn ông. Bà thì thầm vào cái mic của điện thoại của bà, “Đồn cảnh sát gần nhất là ở đâu?” Một bản đồ hiện ra, cho thấy con đường nhanh nhất và mất bao nhiêu phút để đi bộ tới đó. Năm chấm ba. Thằng bé mặc bộ đồ bộ xương con bọ đó nói vào điện thoại, “Chơi cho tôi một bài nhạc cowpunk,” rồi lặn vào trong cái tai nghe không dây của mình.

ADAM NẰM TRÊN giường tầng của mình trong cơ sở chuyển tiếp, trong khi hệ thống liên bang đang quá tải tìm một chỗ trống cho ông. Sẽ không có kháng cáo. Ông đang xem một bộ phim trong màn hoa mắt bên trong mí mắt khép chặt của một người đàn ông râu ria đang đứng trước toà. Sự thiếu vắng của hối hận và thương lượng. Người vợ, hai hàng ghế phía sau ông, tan vỡ. Chúng tôi sẽ sớm biết chúng tôi đúng hay sai thôi. Ông tự hỏi bằng cách nào mà ông đã tìm được trong bản thân nó để dùng cái từ chúng ta đó. Nhưng ông mừng vì ông đã làm được. Mọi thứ đã là chúng tôi, ngày ấy. Một sự đầu hàng với sự tồn tại cộng sinh. Chúng tôi, năm người chúng tôi. Không có những cây riêng rẽ trong một khu rừng. Họ đã hy vọng chiến thắng cái gì chứ? Rừng hoang đã biến mất. Rừng đã không thắng nổi lâm nghiệp bền vững mang tính hóa học. Bốn tỉ năm tiến hoá, và đó là nơi tất cả sẽ kết thúc, về mặt chính trị, thực tiễn, cảm xúc, trí tuệ: Con người là tất cả những gì được tính đến, từ vựng cuối cùng. Ta không thể dập tắt cơn đói của con người. Ta thậm chí không thể khiến nó chậm lại. Chỉ giữ ổn định thôi cũng là cái giá mà giống loài này không thể trả nổi.

Vụ thảm sát sắp diễn ra là thẩm quyền của họ - một thảm hoạ đủ lớn để xá tội cho mọi đám cháy mà năm người bọn họ đã gây nên. Thảm hoạ đó hẳn nhiên sẽ đến, ông tin chắc, trước khi bảy mươi cộng bảy mươi năm của ông kết thúc. Nhưng không đủ sớm để giải tội cho ông.

CỦA SỔ PHÒNG GIAM CỦA DOUGLAS quá cao để có thể nhìn qua. Ông đứng bên dưới, giả vờ. Khóa học qua băng đó khiến ông điên cuồng muốn nhìn thấy cây. Bất cứ thứ gì không có máu, không phát triển - thứ duy nhất từ cuộc sống tự do ngoại trừ Mimi mà ông nhớ da diết, bất chấp sự tồi tệ mà chúng dẫn ông vào. Nhưng điều kỳ lạ là, ông không thể nhớ chúng đi như thế nào. Một cây linh sam cao quý có hình dong trông ra sao. Các phần của một cây lim kết nối như thế nào, cách mà các cành nhánh vươn ra. Ông thậm chí không nhớ rõ ràng về các cây thông Engelmann và độc cần - những cây mà ông đã thấy vô số lần, trong vô kể thời gian. Một cây du, một cây tupelo, một cây buckeye: càng quên đi. Nếu ông vẽ một cây lúc này, nó hẳn sẽ giống nét chì màu nguệch ngoạc thô sơ của một đứa trẻ lên năm. Kẹo bông trên một cái que.

Ông đã không nhìn đủ kỹ. Ông đã yêu quá ít. Quá đủ để bỏ từ ông, quá ít để đưa ông vượt qua ngày hôm nay. Nhưng ông có hết giờ này qua giờ khác trống rỗng, chẳng có nghĩa vụ nào hơn là giữ cho khỏi phát điên phát dại. Ông nhắm mắt lại và đập xung quanh để bình tĩnh lại. Ông cố để triệu hồi các chi tiết mà cái băng đó đã tuôn ra. Chồi lá cây sồi như những ngọn giáo bằng đồng thẳng vút. Chồi lá của những cây sồi đỏ, quần tụ trên các ngọn cành như những cây chuỳ. Phía cuối rỗng của cuống lá cây sung dâu, phủ lên phần khởi đầu của năm sau. Hương vị của cây óc chó đen và dáng vẻ của những sẹo lá (leaf scar) hình mặt khỉ của nó.

Sau một hồi, chúng bắt đầu rắn lại - lúc đầu đơn giản, sau đó hình thành hạt. Cách một cây phong trong mùa xuân thẹn thùng đỏ rực từ trên đỉnh. Tiếng vỗ tay lịch sự của những cây dương lá rung. Một cây thủy từng vươn ra, giống như mẹ cha nắm lấy tay đứa con nhỏ. Tiếng loạt xoạt của hạt mại châu tách vỏ. Những con đập vỡ bò và ký ức nhân chìm ông, giống như một triệu tia sáng xuyên lỗ khóa xuống qua những chiếc lá như bàn tay của một cây dẻ ngựa. Góc giữa các gai của cây bồ kết ba gai. Đường vân hỗn loạn trên một mảnh gỗ ô liu mài nhẵn. Những cành nhỏ vút lên của một bụi cây xấu hổ, giống như đuôi của những con chim nhiệt đới. Văn bản bí mật trên thân cây bạch dương đã bóc vỏ, những từ trên đó mơ hồ và khó hiểu. Bước đi dưới những cây dương polar Lombardy nơi sự tĩnh lặng nặng nề tới mức ngay cả hít vào cũng có vẻ như là một trọng tội. Cào vào một cây trắc bá và nghĩ, Đây là mùi mà sau sự sống có lẽ mang.

Ông có lẽ là người giàu nhất từng sống. Giàu tới nỗi ông có thể mất tất cả mà vẫn có lợi nhuận. Ông đứng bên cạnh bức tường gạch màu xanh lá, sơn của nó giống như da thịt sần bóng. Ông nhìn lên nơi ánh sáng chiếu vào và cố nhớ lại. Bàn tay ông ấn vào nơi nó luôn ấn, vào quả óc chó bên trong bụng của ông, ngay phía trên thắt lưng. Một thứ gì đó ở trong đó, một hạt giống khá lớn, không thể hình dung được, không phải một hòn bi, nhưng cuộc sống giống hệt như thế.

MỘT NGƯỜI ĐÀN ÔNG GIÀU CÓ KHÁC - người giàu thứ sáu mươi ba ở quận Santa Clara - ngồi trong sự giam giữ của riêng mình, gõ lên màn hình. Ở đâu có phải là vấn đề quan trọng không. Những từ Neelay viết đang thêm vào một cơ quan đang lớn lên, một thứ vừa mới bắt đầu tự thêm vào chính nó. Trên các màn hình khác trên các thành phố khác, tất cả những người lập trình giỏi nhất mà phải mấy triệu đô la mới thuê được đang đóng góp vào tiến trình của công việc. Sự mạo hiểm hơn tác hoàn toàn mới này đang có một khởi đầu đáng kinh ngạc. Chẳng mấy chốc các sinh vật của họ đã phủ khắp các lục địa của dữ liệu, tìm kiếm trong chúng những mẫu hình đáng ngạc nhiên nhất. Chẳng có gì cần phải bắt đầu từ vạch xuất phát. Đã có sẵn rất nhiều tế bào mầm kỹ thuật số trong miền công cộng.

Các lập trình viên nói với người nghe không gì khác ngoài cách nhìn. Rồi các sáng tạo mới tiến ra đi trinh sát toàn cầu, và mã lan ra bên ngoài. Các lý thuyết mới, hậu duệ mới, và các loài tiến hóa mới, tất cả chúng chia sẻ một mục đích duy nhất: tìm hiểu xem sự sống lớn thế nào, liên kết đến mức nào, và phải làm gì để con người không tự tử. Trái Đất đã lại trở thành một trò chơi hay nhất, sâu nhất, và những kẻ học hỏi chính là những người chơi mới nhất của nó. Trong sự đa dạng điên rồ của chúng, chúng bay lên, tụ tập vào trong miền dữ liệu như những con chim giấy origami. Một số sẽ phát triển rực rỡ một thời gian, rồi sau đó lụi tàn. Như Neelay đã học được với nỗi đau lớn nhất: Cuộc đời có một cách để nói chuyện với tương lai. Đó được gọi là ký ức.

NHỮNG KẺ HỌC HỎI KHÁC, ra đời ngày hôm qua, học từng nút mà Judith Hanson bấm. Chúng theo bà tới kho lưu trữ phim khổng lồ đó, nơi mà hơn mười ba năm nữa sẽ có thêm nhiều video được triển khai từ hôm nay. Những kẻ học hỏi đã xem hàng tỉ các clip này và bắt đầu suy luận. Giờ chúng đã có thể định dạng các khuôn mặt, và các địa điểm quan trọng, sách, tranh, tòa nhà, và các sản phẩm thương mại. Chẳng bao lâu chúng sẽ bắt đầu đoán các phim đó có nghĩa gì. Cuộc đời là sự xét đoán, và những xét đoán mới này vươn lên sống.

Mimi nhấp chuột. Các video xếp hàng bên dưới các clip chủ đề, được quy tụ bởi các tác nhân vô hình đủ thông minh để biết nếu Judith Hanson đã xem thứ đó thì bà chắc sẽ muốn xem những thứ này. Lực lượng Bảo vệ Sự sống. Chiến tranh rừng. Mùa hè Rừng gỗ đỏ.

Mimi đọc no nê. Mỗi clip sáu phút kéo dài như vô tận, nên bà hầu như không xem quá vài chục giây. Bà nhấn vào clip có tên ArBoReal. Nó được tải lên mấy tháng trước và đã nhận được hàng nghìn lượt like hoặc unlike. Cảnh quay đầu tiên hiện dần ra từ màn đen trên một vùng rừng trông xa hết mức mà mắt có thể nhìn thây. Những nhạc cụ bằng gỗ cổ xưa chơi một đoạn mở đầu hợp xướng nhẫn nại trải ra chậm tới nỗi cả cơ chế phức tạp của các dây nội hàm trong nó hẳn cũng có thể ngưng đọng lại. Bà không biết đoạn nhạc này; những kẻ học hỏi có thể nói cho bà biết đó là gì. Những kẻ học hỏi đã có thể kể tên mười triệu giai điệu chỉ trong một vài ghi chú.

Máy quay phóng to vào một thân cây khổng lồ to như một nhà hát nhỏ. Trong một cảnh chuyển nhanh, ba vòi gas xuất hiện phía trên cái ụ đó, phun lửa. Thêm một lần chuyển cảnh, một vòm vải giống như cái lều hiện ra, phủ lên các vòi gas. Máy quay lại lia ngang; các ống kính lại lấy nét. Các vòi gas lại phun ra. Cái vòm vải phồng lên thành một ống màu xanh và nâu. Cái lều nâng lên trong chuyển động tua thời gian. Mười giây, và Mimi nhận ra cái gốc này hẳn là gì. Những kẻ học hỏi vẫn chưa biết, nhưng chuyện đó sẽ không lâu. Họ sẽ hiểu mọi thứ bà làm, sớm thôi, và hiểu hơn các mức độ của độ lớn. Trên chiếc điện thoại trong một công viên đông đúc, Mimi quan sát cái cây ma đó hiện hồn. Nó vươn lên từ rừng cây đã bị chặt. Nó đung đưa trong gió, một quái vật gỗ đỏ trở lại với sự sống. Khi thân cây vươn lên, máy quay kéo ra sau để lộ thứ duy nhất đúng trên một bãi gốc cây bằng phẳng như một chứng minh hình học. Cái cây khí nóng siêu thực kỳ diệu đó dâng lên thành một quầng khói mây cuồn cuộn. Mười hai cành nhánh khổng lồ của nó đan cài vào nhau thăm dò quanh các khoang bí mật, tìm kiếm các thông điệp của không khí.

Bà biết ai đã làm cái cây này. Giờ đây khi đã phủ trọn vẹn, những khoanh tròn của vỏ cây quế có những đường sọc ở nơi lửa đã cháy sém vào, từ nhiều thế kỷ trước. Có thứ gì đó bao quanh thân cây khổng lồ ấy ở dưới đáy rễ của nó. Hình ảnh đó khiến bà sững sờ, Bà nghĩ bà bị ảo giác. Nhưng góc quay cận cảnh xác nhận hình ảnh đó, dù là trên một màn hình năm inch. Tất cả xung quanh chu vi đó, quay mặt ra ngoài, đầu gối kề nhau trong một vòng tròn lửa trại, một vòng tròn những hình dong ngồi trên bờ của sự giác ngộ. Đó là các la hán của bà, trong đúng những tư thế như trong cuộn tranh đó - tấm áo chùng của họ, đôi vai gù, xương sườn nhô ra, những nụ cười trên nét mặt mía mai. Bà đặt cái điện thoại xuống bãi cỏ. Bà không hiểu. Đoạn phim vẫn tiếp tục chạy. Những dòng chữ Trung Quốc lướt xuống một bên của cái cây đang phập phồng đó. Dù không đọc được, bà vẫn nhận ra chúng từ sự tìm kiếm nhiều năm trước:

Rồi bà nhớ ra Nicholas Hoel đã từng ở rất nhiều thời gian trong nhà bà. Bà có thể thấy ông, ngồi bên bàn hý hoáy vẽ, trong khi những người khác nghiên cứu các bản đồ và lên kế hoạch cho các cuộc tấn công. Chuyện đó đã luôn khiến bà khó chịu, như thể ông ta là một hoạ sĩ ở tòa án đang lưu lại trước hình ảnh vụ án của họ. Giờ đây bà quan sát thông điệp mà Người Canh Gác gửi cho tương lai.

Cái cây trên màn hình điện thoại của Mimi vươn lên không trung. Các cành của nó đung đưa vùn vụt. Khói bốc lên từ dưới đáy khuôn hình. Một trong các vòi ga đốt vào phần đáy của cái cột vải khổng lồ đó. Lửa liếm lên thân cây, cái cách những ngọn lửa của nhiều thế kỷ từng phủ lên Mimas. Nhưng vỏ cây này không có khả năng chống lửa. Trong một thoáng, cái cột lụa bị đốt cháy vừa bốc hơi lên vừa rơi sập xuống đất giống như một cú chơi space shot[1] thất bại. Các cành cây bốc cháy đung đưa rồi rơi xuống. Vòng tròn các la hán sáng rực lên ánh vàng, rồi màu cam sáng, rồi đen như than. Thêm một lát nữa, rồi toàn bộ cây gỗ đỏ bằng vải cháy thành tro. Đoạn mở đầu hợp xướng bập bềnh qua nhịp điệu phỉnh phò cuối cùng của nó và chuyển sang âm chủ. Rồi bản thân hình ảnh chuyển sang làn khói bên trên sườn đồi đầy gốc cây. Cháy bỏng hơn bao giờ hết, Mimi Ma muốn làm điều gì đó gây chấn động.

Xuyên qua màn đen, những từ đó lại hình thành lần nữa. Những con chữ được làm bởi những chiếc lá nhuốm màu thu, trải ra với sự kiên nhẫn ngớ ngẩn thành những dải trên những vạt dài của nền rừng:

Vì có một hy vọng cho cây, nếu nó

ngã xuống, là nó sẽ mọc lên trở lại

và những cành mảnh khảnh của nó sẽ không chết.

Dù rễ sẽ già đi trong lòng đất,

và thân cây sẽ chết trên mặt đất, thoáng thấy mùi

của nước nó sẽ lại đâm chồi, và nảy nhánh.

Nhưng con người, con người phí hoài rồi chết

và biến thành ma, còn người ở đâu rồi?

Lá bay thành chùm hai và ba chiếc, biến mất trong cơn gió thổi không ngừng. Bộ phim kết thúc và đề nghị bà xếp hạng nó. Bà nhìn lên sườn đồi đầy người dã ngoại đang tự cho mình hưởng thụ một ngày hoàn hảo.

LÚC NÀY KHÔNG CÓ MÁY QUAY. Nick đã chán máy quay. Phần này phải là một ghi chép duy nhất và riêng biệt. Ông không biết chính xác mình đang ở đâu. Miền Bắc. Trong rừng. Nói một cách khác, ông lạc đường. Nhưng chắc chắn, cây cối xung quanh ông thì không. Với những con chim đã đánh thức ông, mỗi chạc trên mỗi cành của mỗi một trong số các cây vân sam và thông rụng lá và linh sam thơm đều có một cái tên. Ông đang dần quen với ý tưởng rằng bất cứ nơi nào ông đến, đó sẽ là nơi tác phẩm điêu khắc lớn nhất và tồn tại nhất của ông có mặt, cho tới khi thời gian và các sinh vật sống đến biến đổi nó.

Các khu rừng đều màu xanh xám và phủ đầy địa y. Ông làm việc có phương pháp, như ông đã hình thành nên trong những ngày gần đây. Ông chỉ sử dụng các vật liệu đã có sẵn trên mặt đất đó, đẩy những khúc gỗ bị đổ vào trong thiết kế đang lớn lên đó. Một số cành ông có thể kéo được bằng cánh tay. Một số thân cây chịu để kéo lê hoặc lăn, bằng dây thừng và móc kéo. Với những mẩu khác, ông cần có ròng rọc, móc neo vào những cây thẳng đứng. Rồi có những tảng quá lớn để ông có thể di chuyển. Những thứ đó phải để yên tại chỗ, thực hiện thiết kế, hình dáng của nó nên được khám phá hơn là được sáng tạo ra.

Với mỗi thân cây mục nát ông sửa sang thành hoa văn, bản hoạ phồng lên. Ông phải giữ sinh vật đang phát triển đó trong đầu, như thể ông vẫn có thể đánh giá toàn bộ tác phẩm đó từ trên cao. Ông học, khi ông đi, cách để đặt các bức ra. Có rất nhiều cách để phân nhánh - nhiều hơn vô hạn. Ông nhìn các chỗ vẹo và chỗ cong của mỗi cành cây rơi và chờ cho tới khi nó nói với ông, trong dòng sông gỗ chảy qua mặt đất, nó muốn ở đâu.

Các sinh vật gào lên những tiếng kêu, từ trong rừng và ở trên cao. Muỗi — “loài chim quốc gia” ở đây, làm vấy máu lên mặt và tay ông… Nick làm việc trong suốt nhiều giờ. không thấy khó khăn cũng không thấy hài lòng. Ông làm việc cho tới khi đói, rồi dừng lại ăn trưa. Không còn lại nhiều bữa ăn trưa lắm, và ông không biết làm sao để tìm kiếm được thêm. Ông ngồi trên đất xốp, xúc từng nắm hạnh nhân và mơ cho vào mồm. Thức ăn từ cây được trồng trong Central Valley của California trên những tầng ngậm nước đang thu hẹp lại qua nhiều năm hạn hán.

Ông đứng lên và quay trở lại công việc. Vật lộn với một khúc gỗ dày bằng đùi ông. Một di chuyển thoáng qua khóe mắt khiến ông giật mình. Ông hét lên. Có một khán giả cho tác phẩm này - một người đàn ông mặc áo sọc đỏ, quần jean, đi ủng thợ rừng, với một con chó có lẽ phải bằng ba phần tư con sói. Cả hai nhìn ông với vẻ ngờ vực. “Người ta nói rằng có một gã điên da trắng làm việc ngoài này.”

Nick cố ghìm hơi thở lại. “Đó hẳn là tôi.”

Vị khách nhìn sản phẩm sáng tạo của Nicholas. Hình dạng dưới công trình đó mở ra mọi hướng. Ông lắc đầu. Rồi ông nhặt một cành cây rơi ở gần đó lên và ghép nó vào trong tổng thể.

NHỮNG KẺ HỌC HỎI có thể nói nơi xuất phát của các dòng thơ đó, ngay cả khi Mimi không thể. Dù rễ sẽ già đi trong lòng đất… Bà biết các từ đó phải quay trở lại, già hơn cả cái cây mà gốc của nó chúng đã ngợi ca. Cậu bé đeo tai nghe, bên cạnh bà, nói gì đó. Bà nghĩ nó đang nói với cái điện thoại của nó. “Mọi chuyện ổn chứ ạ?”

Bà nghiêng đầu và khuôn mặt bà phồng lên. Hai bàn tay bà đưa ra xa hơn cần thiết. Bà cố hít chút khí vào. Bà cố gật đầu. Bà phải cố hai lần.

“Bà ổn. Bà không sao…” Có điều gì đó trong bà muốn đầu hàng và vào từ trong hai thế kỷ tới.

CÁC PETABYTE TIN NHẮN không trung tràn ngập khắp trên không. Chúng thu thập các cảm biến và bật ra khỏi các vệ tinh. Chúng phát trục tiếp từ các camera hiện được gắn trong mọi tòa nhà và trên mọi giao lộ. Chúng đi theo những cái đinh ghim khắp xung quanh bà lúc này, theo những căn nguyên lớn của dân số mà chia tách và dàn trải theo các mẹo thông minh của chúng: Sausalito, Mill Valley, San Rafael, Novato, Petaluma, Santa Rosa, Leggett, Fortuna, Eureka… Các tua rua của dữ liệu phình ra và hợp nhất, lên và xuống bờ biển này và vùng đất liền trong sâu. Oakland, Berkeley, E1 Cerrito, E1 Sobrante, Pinole, Hercules, Rodeo, Crockett, Valleịo, Cordelia, Fairfeld, Davis, Sacramento… Suy luận sâu sắc quét qua các khe núi, tràn trên vùng đất bằng phẳng với sự khéo léo của con người: San Bruno, Millbrae, San Mateo, Redwood City, Menlo Park, Palo Alto, Mountain View, San Jose, Santa Cruz, Watsonville, Castroville, Marina, Monterey, Carmel, Los Gatos, Cupertino, Santa Clara, Milpitas, Madrone, Gilroy, Salinas, Soledad, Greenfeld, King City, Paso Robles, Atascadero, San Luis Obispo, Santa Barbara, Ventura, và lên khối rễ đang kết lại rộng hơn Los Angeles - một vùng rừng trống đang phình ra mà chỉ tăng nhanh hơn với mỗi lần sinh mới. Các rô bốt quan sát và kết hợp, mã hóa và xem, thu thập và định hình tất cả các dữ liệu trên toàn thế giới nhanh tới nỗi kiến thức của con người hoàn toàn đúng yên.

Neelay ngước mắt khỏi màn hình đầy các dòng mã. Nỗi buồn đau phủ chụp lấy ông, một nỗi buồn đau trẻ và đầy kỳ vọng. Ông đã từng buồn đau trước đó - một sự hòa trộn lạ lùng của những hy vọng đi nghiền nát và đang dâng lên - nhưng luôn là cho người thân, đồng nghiệp, bạn bè. Thật khó hiểu, nỗi buồn đau cho một nơi ông sẽ không sống đủ lâu để thấy này.

Nhưng ông đã thoáng thấy nhiều hơn đủ, và ông thà ở đây, khởi động sự phục hồi, còn hơn là sống ở một nơi mà người học của ông sẽ giúp sửa chữa. Có một câu chuyện ông luôn yêu thích, từ những ngày mà đôi chân ông vẫn còn hoạt động. Người ngoài hành tinh hạ cánh lên Trái Đất. Họ hoạt động theo một thuốc đo thời gian khác. Họ chạy vòng quanh nhanh tới nỗi những giây của con người đối với họ giống như những năm của cây đối với con người. Ông không thể nhớ câu chuyện kết thúc như thế nào. Cũng không quan trọng. Mọi ngọn của cành cây đều có một chồi mới riêng của nó.

MIMI NGỒI dưới những cành cây mà sức mạnh dẻo dai của nó không một kỹ sư nào có thể phát triển được. Bà giấu bàn chân của mình dưới chân. Đầu bà cúi xuống và mắt nhắm lại. Những ngón tay của bàn tay bên trái vặn vẹo chiếc vòng ngọc quanh ngón tay đeo nhẫn bên phải của bà. Bà cần các chị em gái, nhưng bà không thể liên lạc với họ. Một cuộc gọi hẳn sẽ không có tác dụng gì. Kể cả đi tới gặp họ cũng không có ích gì. Mimi cần họ như những đứa bé nhỏ, đung đưa bàn chân xuống từ những cành của một cây không tồn tại. Cây dâu tằm ngọc quay dưới các ngón tay bà: Phù tang, xứ sở thần diệu này, miền đất của tương lai. Một Trái Đất mới lúc này. Bà kéo chiếc nhẫn, nhưng các ngón tay bà đã phồng lên, hoặc cái nhẫn màu xanh đã trở nên quá nhỏ để tháo ra. Da trên mu bàn tay bà mỏng tang và khô như vỏ cây bạch dương. Bằng cách nào đó, bà đã trở thành một phụ nữ già.

Độ dài bản án của đồng phạm trải ra phía trước bà, một ngày nối tiếp một ngày nữa. Bảy mươi cộng bảy mươi. Rồi Cây Phong lại ở đó, phía sau bức tường pháo đài bằng gỗ mà họ đã dựng để bảo vệ Deep Creek. Những lý lẽ tốt nhất trên đời sẽ không thay đổi được tâm trí một ngươi. Thứ duy nhất có thể làm điều đó là một câu chuyện hay.

Lông dựng lên trên khắp làn da mỏng như giấy của bà. Đó là điều ông ấy đã cố thử làm. Đó là lý do tại sao ông ấy để cho đất nước này giam giữ hai lần cuộc đời mà không khai ra ai cả. Ông đã đổi cuộc đời mình để lấy một câu chuyện ngụ ngôn có thể thắp sáng tâm trí của những người xa lạ. Một người từ chối sự phán đoán của thế giới này và tất cả sự mù của nó. Một người nói với bà hãy yên lặng, nhận lấy món quà của ông, và tiếp tục sống.

ADAM NĂM trong trạng thái bị trói trên giường từ của ông, nhớ lại những lời ông đã nói với vợ một tuần trước phiên toà, những lời đã biến các cảm giác còn sót lại trong cô đối với ông trở thành giận dữ và căm ghét. Nếu anh cứu mình, thì anh mất một thứ khác.

Cái gì? Lois rít. Còn cái gì khác chứ, Adam?

Nhưng kẻ học hỏi vẫn chưa thể nói cuộc chiến đó là về cái gì. Chúng chưa thể nói được sự khác biệt giữa ăn năn và thách thức, hy vọng và sợ hãi, sự mù và trí tuệ. Nhưng chúng sẽ sớm học được đủ. Một con người chỉ có thể cảm nhận được nhiều chừng đó, và một khi bạn liệt kê tất cả chúng ra, một khi bạn lấy mẫu bảy tỉ ví dụ từ mỗi một trong số bảy tỉ con người và ghép chúng lại với nhau vào hàng nghìn ti nghìn tỉ bối cảnh, tất cả bắt đầu trở nên rõ ràng.

Bản thân Adam vẫn đang học về ý nghĩ của mình, vẫn cố để đoán ra cách sử dụng của một lựa chọn vô dụng. Giờ đây suốt cả ngày, trong phòng giam này, ông lật giở lại bằng chứng. Nhưng ông vẫn chưa thể hiểu cuộc đời của ông đã có giá trị gì hoặc nó đã nên theo nhánh nào. Ông vẫn không chắc có gì khác ngoài bản thân có thể cứu hoặc mất. Ông có thời gian để nghĩ về điều này. Bảy mươi cộng bảy mươi năm.

TRONG KHI NGƯỜI TÙ ĐÓ NGHĨ, những sự đổi mới đó cuồn cuộn bên trên đầu ông, trải suốt dọc đường từ Portland và Seattle tới Boston và New York rồi quay trở lại. Bằng thời gian để người đàn ông đó hình thành một ý nghĩ tự phán xét bản thân, một ti gói chương trình được đưa ra. Chúng xuất hiện dưới biển trong những sợi cáp khổng lồ - lan giữa Tokyo, Thành Đô, Thâm Quyến, Bangalore, Chicago, Dublin, Dallas, và Berlin. Và những kẻ học hỏi bắt đầu biến tất cả dữ liệu này thành có ý nghĩa.

Chúng tách ra và sao chép, những thuật toán bậc thầy mà Neelay tung lên không trung. Chúng chỉ mới bắt đầu, giống như những tế bào đơn giản nhất trong buổi bình minh của Trái Đất. Nhưng chúng đã học được, trong mấy thập kỷ ngắn ngủi, những điều mà các phân tử phải mất một tỉ năm học được. Giờ chúng chỉ cần học xem cuộc đời muốn gì ở con người. Đó là một câu hỏi lớn, chắc chắn rồi. Quá lớn cho con người đối diện một mình. Nhưng con người không một mình, và họ chưa bao giờ như thế cả.

MIMI NGỒI trong cái nóng như thiêu trên bãi cỏ, dù là dưới bóng râm của cây thông. Năm nóng kỷ lục này sẽ sớm được tiếp diễn bởi một năm thậm chí còn nóng hơn. Mỗi năm lại thêm một kỷ lục thế giới mới. Bà ngồi bắt chéo chân, bàn tay đặt trên đầu gối, một người nhỏ bé đang làm cho mình nhỏ bé hơn. Đầu bà nhẹ bẫng. Các ý nghĩ sẽ không mạch lạc. Chẳng còn gì khác với bà lúc này ngoài những con mắt. Bà đang thực hành, qua nhiều năm, trên con người, giữ im, không làm gì ngoài việc để bản thân được nhìn vào. Giờ bà đưa kỹ thuật đó ra ngoài. Phía dưới bà, qua những cụm người tắm nắng, dưới một dốc bậc thang thoai thoải, có một con đường trải nhựa quanh co hình chữ S cong nhẹ. Và ngay cuối con đường đó là một vườn bách thảo. Một giọng nói đưa vào tai bà bảo. Nhìn màu kìa! Có nhiều màu hơn số tên, có nhiều màu hơn số con số, và tất cả đều màu xanh. Có những cây chà là mập lùn có trước cả loài khủng long. Cây Washingtonia cao vút với tán lá có viền và mọc chen chúc như cụm hoa. Qua những cây cọ đó, cả phố màu của các loại lá rộng trải từ màu tím đến màu vàng, sồi coast live, tất nhiên. Những cây bạch đàn trần truồng không biết thẹn. Tất cả các loài với lớp vỏ nhiều ụ kỳ cục và có những chiếc lá ghép sum sê mà bà không thể tìm thấy ở bất cứ cuốn sách hướng dẫn nào.

Phía trên các cây, dự án màu pastel của thành phố chồng chất lên các khối màu trắng, hồng đào, và hoàng thổ. Nó xây trên những ngọn đồi huống về tòa tháp trung tâm, nơi các tòa nhà mọc lên chọc trời và đang ngày càng đông đúc hơn. Lục thuần của động cơ tự nuôi sống bản thân này, vô số sự sống mà cung cấp năng lượng cho doanh nghiệp ở tầng đáy, trở nên dễ hiểu với bà. Ngang chân trời, các cần cẩu xây dựng đúng sừng sững phá vỡ và tạo mới đường viền chân trời. Tất cả sự dàn trải, thúc đẩy, kiểm tra, phân chia, và tái tạo tiến trình của lịch sử, các vòng bên trong các vòng, được trả qua mỗi bước bằng nhiên liệu và màu và trái cây, ôxy và rừng… Không có gì trong thế giới này già hơn một trăm tuổi. Bảy mươi cộng bảy mươi năm, San Francisco cuối cùng sẽ phát điên mà biến mất.

Buổi chiều dần tàn. Bà tiếp tục nhìn trân trân vào thành phố, chờ cho tới khi thành phố nhìn lại. Những khóm người xung quanh bà mặc đồ áo lên. Họ rục rịch rì rầm và ăn uống cho nốt, cười đùa và đứng lên, lấy xe đạp và tản mát đi quá nhanh, như thể trong một bộ phim tua nhanh với hiệu ứng truyện tranh. Bà ngả lưng lại vào thân cây phía sau rồi nhắm mắt. cố triệu hồi người đàn ông trẻ con tóc đuôi ngựa và khiến ông hiện ra, như ông đã xuất hiện vào ngày chính quyền địa phương đốn khoảnh rừng nhỏ diệu kỳ bên ngoài cửa sổ văn phòng của bà. Một sợi chỉ đỏ đã kết nối họ với nhau, công việc cùng nhau cố gắng để quan tâm và để nhìn thấy nhiều hơn. Bà giật sợi chỉ. Nó vẫn căng.

Thực tế đó cào xới trong lòng bà, điều đáng lẽ đã phải rất rõ ràng: tại sao không có tiếng gõ trên cánh cửa nhà bà. Bà đập lưng ra sau, xương sống đập lên thân cây thông. Một món quà nữa, thậm chí còn tệ hơn món quà của Adam. Người đàn ông trẻ thơ bất hạnh đó đã bán hai mạng để đổi lấy mạng của bà. Nếu bây giờ ra đầu thú, bà sẽ giết mất ông, phá hủy ý nghĩ của sự hy sinh khủng khiếp của ông. Nếu giữ bí mật, bà phải sống với thực tế rằng hai mạng sống đã được trả cho tự do của bà. Một tiếng than vãn bắt đầu cất lên từ đáy phổi của bà, nhưng bị nghẹt tại đó và phồng lên. Bà không đủ mạnh mẽ, không đủ rộng lượng cho cả hai con đường. Bà muốn nổi giận với ông ta; bà muốn gửi cho ông ta một thông điệp về sự tha thứ hoàn toàn. Trong trường hợp không có bất cứ lời nào từ bà, ông sẽ tự tra tấn mình không giới hạn. Ông sẽ nghĩ bà coi thường ông. Sự phản bội của ông sẽ khoan sâu vào ông rồi mưng mủ, chết. Ông sẽ chết vì một thứ đơn giản, ngớ ngẩn, có thể ngăn ngừa được nào đó - một cái răng sâu, một vết đứt bị nhiễm trùng mà ông đã không điều trị chẳng hạn. Ông sẽ chết vì chủ nghĩa lý tưởng, vì đúng trong khi thế giới sai. Ông sẽ chết mà không biết bà bất lực không thể nói được với ông - rằng ông đã giúp bà. Rằng trái tim ông tốt đẹp và giá trị như là gỗ.

DOUGLAS, BÊN DƯỚI CỬA SỔ, sờ nắn cục u bên hông. Khi sự mụ mị đó tan đi, ông ngồi xuống bên bàn. Ông bật cái băng lên, nhét tai nghe vào. Bài học lại tiếp tục. Vị giáo sư nói miên man về các đám cháy rừng. Một ẩn dụ nào đó, rõ ràng. Cách mà đám lửa tạo ra sự sống mới. Bà đề cập đến một từ mà thực sự bà nên đánh vần cho những người nghe ở nhà. Một cái tên cho những quả họ thông chỉ mở khi có hơi lửa. Cho những cái cây sẽ chỉ trải ra và phát triển khi có lửa.

Vị giáo sư quay trở lại với chủ đề lớn nhất của mình: cây sự sống khổng lồ, trải rộng, phân nhánh, nở hoa. Đó dường như là tất cả những gì nó muốn làm. Muốn không ngừng đưa ra các phỏng đoán. Muốn tiếp tục thay đổi, thích ứng với những nghiệt ngã. Bà nói, “Hãy để ta hát cho người nghe, về chuyện con người biến thành những loài khác như thế nào.” Ông không chắc quý bà này đang nói về điều gì. Bà mô tả một sự bùng nổ của các dạng sống, một trăm triệu cành và nhánh mới từ một thân cây to lớn phi thường. Bà nói về Tãne Mahuta, Yggdrasil, Jian-Mu, Cây của Thiện và Ác, Asvattha không thể hủy diệt với rễ ở trên và cành nhánh ở dưới. Rồi bà trở lại với Cây Thế giới nguyên thủy. Bà nói, ít nhất có năm lần cây đó đã bị xén ngang, và năm lần nó mọc lên trở lại từ gốc cây đó. Giờ đây nó lại bị quật đổ một lần nữa, và điều gì sẽ xảy ra lần này thì ai cũng có thể đoán được.

Tại sao bạn đã không làm một điều gì đó? Câu hỏi từ cuốn băng như hỏi Douggie. Bạn, người đã ở đó?

Và ông phải nói gì đây? Ông nên nói cái quái gì cơ chứ? Chúng tôi đã thử? Chúng tôi đã thử? Ông dừng đài lại rồi nằm xuống. Ông sẽ phải tốt nghiệp đại học trong những khoảng nghỉ mười phút một. Ông đưa tay nắn quả óc chó bên mạn sườn. Nó là thứ gì đó mà lẽ ra ông đã nên đi khám. Nhưng ông có thời gian để chờ và xem thử mọi thứ sẽ diễn ra như thế nào.

Ông nhắm mắt và ngả đầu ra. Ông là một kẻ phản bội. Ông đã đưa một người vào từ suốt phần đời còn lại của người đó. Một người đàn ông có vợ và con nhỏ, giống y như người vợ và thằng nhóc Douglas không bao giờ tồn tại. Cảm giác tội lỗi ghì xuống ngực ông như nó luôn làm vậy vào giờ này, giống như một chiếc xe cán qua ông. Ông lại thấy mừng vì nhà tù này đã đưa mọi vật nhọn đi xa. Ông hét lên như một con vật vừa sập bẫy. Lần này tay quản ngực thậm chí chẳng thèm kiểm tra xem sao. Phía trên ông, qua cửa sổ quá cao để có thể nhìn, Cây Thế giới vươn lên, bốn tỉ năm. Và bên cạnh nó vươn lên một mô phỏng nhỏ xíu mà ông đã từng thử trèo lên một lần, cách đây đã lâu - vân sam, linh sam, thông? - lần ông bị xịt hơi cay vào hạ bộ và Mimi đã nhìn bọn họ cắt quần của ông. Một lần nữa ông bước lên trên những cành cây đó, giống như một cái thang dẫn lên một nơi nào đó phía trên sự mù và nỗi sợ.

Ông đưa một tay che mắt và nói, “Tôi xin lỗi.” Không có sự tha thứ nào đến, hoặc sẽ đến. Nhưng đây là một điều về cây, điều vĩ đại nhất: ngay cả khi ông không bao giờ có thể thấy chúng, ngay cả khi ông không bao giờ có thể tới gần, ngay cả khi ông không thể nhớ chúng đi như thế nào, ông vẫn có thể trèo lên, và chúng sẽ giữ ông ở cao trên mặt đất và để ông nhìn ra khắp vòm Trái Đất.

NGƯỜI ĐÀN ÔNG MẶC ÁO SỌC ĐỎ nói vài từ với con chó bằng một thứ ngôn ngữ cũ tới nỗi nghe như những viên đá ném vào một dòng suối, giống như những chiếc lá kim trong gió nhẹ, rì rầm. Con chó ngúng ngoắng một chút, nhưng rồi cũng chạy băng qua khu rừng. Vị khách vẫy tay để chỉ cho Nick một điểm đã được móc neo khác trên thân cây nặng nề đó. Cùng nhau, trong chốc loáng, với cố gắng hết sức, họ lăn nó vào nơi duy nhất có thể đặt nó.

“Cảm ơn,” Nick nói.

“Vâng. Tiếp theo là gì?”

Họ không trao đổi tên. Tên không thể giúp gì hơn cho họ so với vân sam hoặc linh sam cố thể giúp các sự sống xung quanh chúng. Họ di chuyển những khúc gỗ mà Nick không đủ sức di chuyển một mình. Họ thực hiện các ý tưởng của nhau mà hầu như không trao đổi lời nào. Người đàn ông mặc áo khoác sọc đỏ cũng có thể nhìn thấy những hình thù uốn lượn như thể nhìn từ trên cao. Chẳng mấy chốc, ông bắt tay vào điều chỉnh chúng.

Một cành cây ở phía xa gãy, và tiếng kêu răng rắc xuyên qua dưới tầng lá thấp. Có con chồn vizon ở gần đó, cùng trong những khu rừng này, và linh miêu. Gấu, tuần lộc, thậm chí cả chồn gulo, chúng không bao giờ để con người thấy dù chỉ thoáng qua. Nhưng chim chóc đưa chúng đến như những món quà. Và mọi nơi đều có phân, vết chân, và chất của những thứ đã hy vọng đến, bằng chứng của những thứ không nhìn thấy. Khi họ làm việc, Nick nghe thấy các tiếng nói. Một tiếng nói, thực ra là thế. Nó lặp đi lặp lại những điều mà nó đã luôn nói với ông suốt mấy chục năm qua, kể từ khi người nói đó chết đi. Ông đã không bao giờ biết nên làm gì với chúng, những lời của tất cả và không gì cả. Những lời và ông chưa bao giờ hiểu hết. Những vết thương sẽ không lành. Những thứ chúng ta có sẽ không bao giờ kết thúc. Phải không? Những thứ chúng ta có sẽ không bao giờ kết thúc.

Ông và bạn đồng hành làm việc với nhau cho tới khi ánh sáng lụi dần. Họ dừng lại để ăn tối. Nó giống như bữa trưa. Mặc dù đáng lẽ nên giữ im lặng, nhưng đã quá lâu rồi kể từ lần cuối Nick có cái xa xỉ được nói chuyện với con người nên ông không cưỡng được. Ông đưa tay ra, chỉ về phía những cây họ thông. “Tôi luôn ngạc nhiên khi thấy chúng nói nhiều như thế nào, khi ta cho phép chúng. Chúng nói không quá khó nghe đâu.”

Người đàn ông đó cười khùng khục. “Chúng tôi đã cố nói với mọi người như thế từ năm 1492.”

Người đàn ông đó có món thịt phơi nắng. Nick nhấm nháp phần trái cây và hạt cuối cùng của ông. “Tôi sẽ phải nghĩ tới chuyện dụ trữ thêm sớm.”

Không hiểu sao, người đồng hành của ông cũng thấy chuyện này buồn cười. Người đàn ông xoay đầu nhìn quanh khu rừng như thể là thức ăn có ở khắp mọi nơi. Như thể con người có thể sống ở đây, rồi chết, chỉ cần một chút nhìn và nghe là đủ. Bất chợt, trong chớp mắt, Nick hiểu các giọng nói đó hẳn là điều mà Bạch Quả luôn muốn nói. Những sản phẩm kỳ diệu nhất của bốn tỉ năm sự sống cần giúp đỡ.

Không phải chúng; mà là chúng ta. giúp đỡ từ mọi ngóc ngách.

CAO PHÍA TRÊN nhà tù của Adam, các sinh vật mới quét qua quỹ đạo vệ tinh và rơi xuống bề mặt của hành tinh. Mã nhảy từ máy chủ này sang máy chủ khác trên khắp toàn cầu, mang theo trong các chuỗi của nó những khao khát cũ đầu tiên, các lệnh nguyên thủy - nhìn, nghe, nếm, chạm, cảm nhận, nói, tham gia. Họ buôn chuyện với nhau, những giống loài mới này, trao đổi các khám phá, như mã sống đã trao đổi bản thân nó thời đầu. Chúng bắt đầu kết nối, liên hợp lại với nhau. Hòa trộn các tế bào của chúng và hình thành các cộng đồng nhỏ. Không ai biết chúng có thể trở thành cái gì, trong bảy mươi cộng bảy mươi năm nữa.

Và thế là Neelay ra ngoài và thấy thế giới. Những đứa con của ông dập dềnh trên Trái Đất đêm nay với lệnh duy nhất: Hấp thụ mọi thứ. Ăn mọi mẩu vụn data tìm kiếm được, xếp loại và so sánh nhiều phép đo hơn cả nhân loại trong cả lịch sử đã quản lý được tới nay. Giải thích nó nhanh hơn và rõ hơn mười triêu lần.

Chẳng bao lâu, những kẻ học hỏi của ông sẽ nhìn xuyên khắp hành tinh tới những nơi cư trú. Họ sẽ quan sát những khu rừng phương Bắc rộng lớn và đọc những vùng nhiệt đời đa dạng giống loài từ tầm mắt. Họ sẽ học các dòng sông và đo lường những gì trong đó. Họ sẽ đối chiếu dữ liệu của từng loài hoang dã từng được gắn thẻ và bản đồ hóa đường đi của chúng. Họ sẽ đọc từng câu trong mọi bài nghiên cứu mà tất cả các nhà khoa học thực địa từng công bố. Họ sẽ quan sát thỏa thuê mọi khung cảnh mà bất cứ ai từng chĩa máy quay vào. Họ sẽ lắng nghe tất cả âm thanh của Trái Đất đang quay trực tiếp. Họ sẽ làm điều mà gene tổ tiên của họ hình thành nên họ để thực hiện, những điều mà bản thân tất cả tổ tiên của họ từng tự làm. Họ sẽ suy đoán cần làm gì để sống và đưa tất cả các suy đoán đó vào thực nghiệm. Rồi họ sẽ nói điều mà cuộc đời muốn từ con người, và cách nó có thể sử dụng họ.

VÀO MỘT BUỔI CHIỀU ẢM ĐẠM trên một vùng đất sâu xa xôi ảm đạm, một chiếc xe bọc thép đưa Adam trở lại trường. Tầm lý 101. Ông là người không hiểu gì về con người ngoài sự nhầm lẫn bẩm sinh của họ được đưa qua những hàng rào dây thép gai lưỡi lam dày ba lớp của nơi ở mới để tiếp tục giáo dưỡng. Một cái tháp quan sát thấp bè bằng bê tông đúng bên trái lối vào, cao gấp ba lần cây phong tuổi thơ của ông. Bên trong khuôn viên, một loạt các boongke có tường lởm chỏm đang chờ ông, giống như thứ mà con trai ông có thể tạo ra bằng tất cả miếng Lego màu xám. Ở phía xa, được bao vây thêm bởi những bức tường dây thép gai lưỡi lam, những người đàn ông mặc đồ màu cam sáng - dân tộc mới của ông - đang chơi bóng rổ với kiểu hung hăng, bực bội mà anh trai Emmett của ông đã luôn chơi, cố gắng gào thét để cho được quả bóng vào rổ. Những người đàn ông này sẽ đánh ông bất tỉnh nhiều lần, không phải vì là một kẻ khủng bố, mà vì không đúng về phía những kẻ thù của sự tiến bộ loài người. Vì là một kẻ phản bội giống loài.

Tay quản từ cầm cây súng trường trong xe quay lại mỉm cười, để ý khuôn mặt của Adam khi họ lái xuống dốc hàng rào gắn camera. Adam hình dung Lois kéo Charlie xuống đây, cho những chuyến thăm kéo dài một giờ, ban đầu một lần mỗi tháng, rồi sau đó vài lần một năm, nếu ông may mắn. Adam quan sát con trai ông lớn lên trong những khoảng tua thời gian. Ông thấy bản thân háo hức lắng nghe những báo cáo ngập ngừng của thằng bé, băn khoăn từng chữ. Có thể cuối cùng họ sẽ trở thành bạn. Có thể Charlie bé nhỏ sẽ giải thích về nghề ngân hàng cho ông.

Họ dừng xe vào khu vực thả người, chỉ cách lối vào được ngăn cách, bảo vệ một đoạn ngắn. Tay quản từ và người lái xe thả ông xuống khỏi xe và đưa ông qua các máy dò kiểm tra. Cỏ dày như một cuốn Kinh thánh. Hàng dãy màn hình và lưới khóa điện tử. Qua mái vòm bọc thép phía sau điểm kiểm tra, một hành lang dẫn đến phòng giam mất hút suốt dọc chiều dài xuống theo một ảo ảnh quang học vào vô tận.

Những năm tháng phía trước sẽ vượt xa mọi thứ mà ông có thể tưởng tượng. Sự chết hàng loạt và những thảm hoạ sẽ biến những dịch bệnh Thời đại Đồ đồng trở nên dường như kỳ quái. Nhà tù có thể trở thành một nơi ẩn náu khỏi bản án của thế giới bên ngoài. Trong số tất cả những điều khủng khiếp đang chờ đợi, thứ mà ông sợ nhất là thời gian. Ông đã làm phép toán đó, tính xem ông sẽ phải sống qua bao nhiêu tương lai, từng giây từng giây, cho tới khi bản án của ông kết thúc. Những tương lai nơi tổ tiên của chúng ta biến mất trước khi chúng ta thậm chí có thể đặt tên cho họ. Những tương lai nơi những hậu duệ robot của chúng ta sẽ dùng chúng ta để làm nhiên liệu, hoặc giam chúng ta trong những sở thứ mua vui bất tận được bảo vệ ngang bằng với nơi mà Adam đang vào đây. Những tương lai nơi nhân loại đi tới nấm mồ tập thể của họ nhưng vẫn thề rằng họ là giống loài duy nhất trong tạo hóa biết nói. Những miên trường bao la trống rỗng chẳng có gì khỏa lấp thời gian ngoài hoài nhớ chuyện anh và mấy người bạn mang tâm hồn màu xanh đã cố để cứu thế giới như thế nào. Nhưng, tất nhiên, thế giới không phải là thứ cần cứu. Chỉ là thứ mà mọi người gọi bằng cùng cái tên đó.

Một người đàn ông phía sau tấm kính chắn mặc chiếc áo màu trắng gắn huy hiệu công dân hỏi ông điều gì đó. Tên, có thể, số seri, xin lỗi. Adam cau mày, lơ đễnh, ở đâu đó khác. Ông nhìn xuống. Có cái gì đó trên gấu của bộ jumpsuit màu neon. Tròn, nhỏ, màu nâu, một quả cầu nhỏ dính gai nhọn bao phủ. Ông đã tới thẳng đây từ một cơ sở tạm giam tường gạch trơn, bị ấn vào xe tải, được đến đây và lôi thẳng xuống nơi đất trống với đá xẻ và bê tông này. Không có mảy may cơ hội nào để một sự sống như thế khai phá ra ông. Nhưng mà ông lúc này đây, mang theo kẻ đi nhờ miễn phí đang tìm kiếm mù mờ một nơi để trú chân này, thậm chí ở đây. Thế là hóa ra với ông, với cả năm người họ, với tất cả những ai cho rằng cây biết nói và với những ai chỉ hít thở khí từ chúng: tất cả nhân loại đều bị che mắt, bị sử dụng bởi cuộc đời cũng rõ ràng hiển nhiên như quả lông này sử dụng gấu áo của ông.

Và trong khoảnh khắc đó, nó bắt đầu, sự tra tấn im lặng tồi tệ hơn bất cứ điều gì mà đất nước này có thể gây ra cho Adam. Một giọng nói nhỏ vang lên thực tới mức như thể phát ra từ cái giường tầng phía trên ông thì thầm lời mở đầu của một câu chuyện mà sẽ khiến ông khốn khố lâu hơn sự ở tù của ông: Ông đã được cho thoát chết, để làm một việc quan trọng nhất.

KHẮP CÁC QUẦN XÃ SINH VẬT, ở mọi độ cao, những kẻ học hỏi cuối cùng cũng bắt đầu sống. Chúng khám phá tại sao một cây táo gai không bao giờ thối rữa. Chúng học cách chỉ cần thoáng nhìn là tách bạch được ngay một trăm loại sồi. Khi nào và tại sao cây tần bì xanh tách rời khỏi cây tần bì trắng. Có bao nhiêu thế hệ sống trong thân rỗng của một cây thủy tùng. Khi nào những cây phong đỏ bắt đầu vươn đến độ cao nào, và giờ đây mỗi năm chúng đang chuyển độ cao sớm hơn như thế nào. Chúng rồi sẽ nghĩ như sông, như rừng, như núi. Chúng sẽ nắm bắt cách một lá cỏ mã hóa hành trình của các vì sao. Trong một vài mùa ngắn ngủi, chỉ bằng cách đặt mấy tỉ trang dữ liệu bên cạnh nhau, giống loài mới tiếp theo đó sẽ học cách chuyển thế giữa bất cứ ngôn ngữ nào của con người và ngôn ngữ của những thứ màu xanh. Các bản dịch lúc đầu sẽ thô sơ, giống như phỏng đoán ban đầu của một đứa trẻ. Nhưng chẳng bao lâu, những câu đầu tiên sẽ hiện ra, tuôn ra những từ, giống như tất cả mọi thứ sống, từ mưa, không khí, đá vụn và ánh sáng. Xin chào. Cuối càng. Phải. Đây rồi. Là chúng ta.

NEELAY NGHĨ: Đây là cách mọi thứ phải diễn ra. Sẽ có các thảm hoạ. Những thất bại thảm hại và những cuộc tàn sát. Nhưng cuộc đời đang đi đến một nơi nào đó. Ngay cả sự thờ ơ tàn bạo của nó cũng đang bận rộn xây dựng những vòng cộng tác rộng hơn. Mọi thứ nó đã từng tạo ra đang biến mất mãi mãi vào toàn thể các dạng thức mới. Nó muốn hiểu chính nó; nó muốn sức mạnh của sự lựa chọn. Nó muốn các giải pháp cho những vấn đề mà không có gì đang sống lúc này biết cách để giải quyết, và nó sẵn sàng sử dụng ngay cả cái chết để tìm ra chúng. Nó sẽ tìm chúng; nó đã ở dự án này từ rất lâu rồi. Ông sẽ không sống đủ để thấy nó hoàn thành, trò chơi được chơi bởi vô số người trên toàn thế giới này, một trò chơi đặt người chơi vào giữa một hành tinh đang sống, đang thở tràn đầy tiềm năng mà chúng có thể chỉ mới lờ mờ bắt đầu tưởng tượng ra. Nhưng ông đã nhào nặn nó từ lâu lắm rồi.

Ý nghĩ đó tưới tắm cơ thể khô héo của ông. Ông nhấc bàn tay lên khỏi các phím chuyển ngữ, giật mình bởi một sự ngạc nhiên cực độ. Tim ông đập nhanh đối với chút thịt còn sót lại trong xương của ông, và mắt ông hoa lên. Ông đẩy cần điều khiển xe lăn và lăn ra khỏi phòng máy vào trong buổi đêm dìu dịu. Không khí ướp hương nguyệt quế và bạch đàn chanh và những cây pepper tree. Mùi hương khôi phục lại tất cả các loại của những thứ ông từng biết và gợi ông nhớ tới tất cả những thứ mà ông sẽ không bao giờ nhớ đó. Ông hít vào một hồi lâu. Phi thường, là một sinh vật nhỏ bé, yếu ớt, sống ngắn như thế trên hành tinh với hàng tỉ năm còn lại để tiến hóa. Các cành cây bấm vào không khí khô và tối phía trên đầu ông, và ông nghe thấy chúng. Giờ thì, Neelay-ji. Sinh vật nhỏ bé này có thể làm gì nào?

MỘT TIẾNG RÊN thoát ra từ Ray khi Dorothy nói với ông mọi thứ kết thúc như thế nào. Hai bản án chung thân, nối tiếp nhau. Quá nghiêm trọng đối với tội phóng hoả, đối với tội phá hủy các tài sản công cộng và tư nhân, thậm chí cả đối với tội vô ý ngộ sát. Nhưng cũng thật khắc nghiệt đối với tội ác không thể tha thứ đó: làm tổn hại đến sự an toàn và xác thực của con người.

Họ nằm cạnh nhau trên giường, nhìn ra ngoài cửa sổ lên nơi mà họ mới khám phá ra đó, ngay dọc theo nơi này. Nơi mà câu chuyện này xuất phát. Bên ngoài kia, ẩn dưới những cành cây, một con cú gọi bầy. Ai nấu cho tất cả các người. Ai nấu cho người? Ngày mai những người chăm sóc cảnh quan thành phố sẽ quay trở lại, họ mang theo máy móc và tất cả các lực lượng pháp luật mà không thể chống lại. Tuy nhiên, đó sẽ không phải là phần kết của câu chuyện.

Brinkman khục khục lời phản đối. Một từ chui lên và ra khỏi cổ họng ông. “Không. Không đúng.” Vợ ông nhún vai, vai bà thức vào vai ông. Cái thúc không phải không có sự cảm thương, dù nó không phải lời xin lỗi. Nó chỉ nói, Anh biện hộ đi.

Những phản đối của ông tuôn xuống thành cái gì đó rộng hơn. Thủy triều máu dâng lên qua não ông. “Tự vệ.”

Bà nằm nghiêng người để nhìn ông. Ông có được sự để ý của bà. Hai tay bà khua khua một chút trong không khí, như thể đang gõ mạnh và bàn phím hẹp kết hợp chữ của chiếc máy tốc ký cũ của bà. “Bằng cách nào?”

Ông nói với bà bằng ánh mắt. Luật sư về quyền sở hữu một thời phải đảm nhiệm vụ kháng cáo của bị cáo này. Ông đang trong tình thế vô cùng bất lợi. Ông chẳng biết chi tiết cụ thể nào. Ông đã không nhìn thấy bất kỳ bằng chứng nào được tạo ra trong quá trình đọc hồ so. Ông không có kinh nghiệm tòa án nào để viện dẫn, và luật hình sự luôn là chủ đề tệ nhất của ông. Nhưng biện luận mà ông đưa ra trước bồi thấm đoàn rõ ràng như một hàng dương Lombardy poplar. Trong yên tĩnh, ông đưa người bạn đời của mình qua những nguyên tắc trung tâm và cổ xưa của luật học, một lần một âm tiết. Giữ vững lập trường của bạn. Học thuyết lâu đài. Tự bảo vệ.

Nếu bạn có thể tự cứu bàn thân, vợ bạn, con bạn, hoặc thậm chí một ngươi lạ bằng cách thiêu rụi một cái gì đó, luật pháp cho phép bạn. Nếu ai đó lẻn vào nhà bạn và bắt đầu phá hủy, bạn có thể ngăn họ bất kể bạn cần làm gì.

Những âm tiết của ông hỗn độn và vô nghĩa. Bà lắc đầu. “Em không hiểu ý anh, Ray. Nói cách nào đó khác đi.”

Ông không tìm được cách nào để nói điều vô cùng cần nói đó. Nhà chúng ta đã bị đột nhập. Cuộc sống của chúng ta đang gặp nguy hiểm. Luật cho phép mọi lực cần thiết để chống lại sự gây hại bất hợp pháp và sắp xây ra.

Mặt ông chuyển sang màu của hoàng hôn, khiến bà thấy sợ. Bà vòng tay qua trấn tĩnh ông. “Đừng lo, Ray. Chỉ là lời nói thôi. Mọi thứ ổn cả.”

Trong sự phấn khích ngập tràn, ông thấy cách ông phải chiến thắng vụ này. Sự sống sẽ sục sôi; biển sẽ dâng lên. Những lá phổi của Trái Đất sẽ bị xé toạc. Và luật sẽ cho phép điều này xảy ra, bởi vì mối hại chưa bao giờ sắp xảy ra như thế. Sắp xảy ra, với vận tốc của con người, là quá muộn. Luật pháp phải phán xét sắp xảy ra ở vận tốc của cây. Và với suy nghĩ đó, các mạch trong não ông sạt lở, giống như đất khi rễ không còn giữ nó lại với nhau. Dòng lũ máu mang đến sự khải hoàn. Ông đưa mắt nhìn lên cửa sổ, ra phía bên ngoài thần bí. Ở đó, hai bản án chung thân lướt qua chỉ trong vài tích tắc. Những cây non vươn thẳng về phía mặt trời. Những thân cây đủ loài dày lên, rụng lá, đổ, và mọc lên trở lại. Những cành nhánh của chúng chạy nhanh về phía ngôi nhà và đấm vào cửa sổ của nó. Ở trung tâm của bãi cây, cây dẻ co vào xoè ra, sum sê thêm, cuồn cuộn vươn lên, vỗ vỗ không gian tìm những con đường mới, những nơi mới, những khả năng xa hơn. Loài cây trổ hoa mang rễ vĩ đại.

“Ray?” những cánh tay của Dorothy vươn ra để giữ cho ông khỏi co giật. “Ray!”

Bà đứng bật lên, hất đổ chồng sách trên chiếc bàn bên giường xuống đất. Nhưng trong một khoảnh khắc khác, một cái nhìn khác, sự khẩn cấp lại biến thành sự đối lập của nó. Cổ họng bà nghẹn lại và mắt cay nhoè, như thể không khí đầy phấn hoa. Bà nghĩ: Làm sao để nó có thể xảy ra lúc này? Chúng ta vẫn còn sách để đọc. Hai chúng ta vẫn còn việc để làm. Chúng ta chỉ môi bắt đầu hiểu nhau.

Dưới chân bà, trên sàn nhà, là cuốn Những hóa thân môi, cùng tác giả cuốn Khu rừng bí mật. Nó ở trên cùng chồng sách đọc-to, đang chờ đợi những độc giả sẽ không bao giờ đọc đến nó nữa:

Người Hy Lạp có một tù, là “xenia” - tình bạn-khách. Đó đã là một mệnh lệnh chỉ việc chăm sóc người lạ đến du lịch, để mở cánh cửa nhà bạn với bất kỳ ai ở ngoài kia, bởi vì bất cứ ai đang đi qua, xa nhà, đều có thể là Chúa. Ovid kể câu chuyện về hai vị thần bất tử đã cải trang đến Trái Đất để chữa trị cho thế giới ốm bệnh này. Không ai mở của cho họ vào ngoài đôi vợ chồng già, Baucis và Philemon. Và phần thưởng cho họ vì đã mở cửa cho người lạ là được sống sau khi chết như những cái cây - một cây sồi và một cây đoan - khổng lồ và duyên dáng và quấn quýt bên nhau. Điều chúng ta quan tâm, chúng ta sẽ trở nên giống như thế. Và thứ mà chúng ta giống sẽ giữ lấy chúng ta, khi chúng ta không còn là chúng ta nữa…

Dorothy chạm vào khuôn mặt bối rối của thi thể đó. Nó đã bắt đầu mềm ra, ngay cả khi nó đang trở nên lạnh. “Ray?” bà nói. “Em sẽ ở ngay đây.” Không đủ nhanh, với vận tốc từ nhu cầu của chính bà. Nhưng với vận tốc của cây thì rất nhanh.

BÓNG TỐI BUÔNG XUỐNG. Cư dân của công viên Mission Dolores thay đổi, mục đích của họ cũng vậy. Nhưng ngay cả những du khách ban đêm này cũng trừ một khoảng trống xung quanh bà. Bà ngồi thẳng dậy, hai tay để trong lòng giống như hai quả sung non. Bà cúi đầu, nặng trĩu bởi tự do. Những ánh đèn rực sáng trước mặt bà. Đường viền in trên trời trở thành một tác phẩm ngụ ngôn siêu phàm. Bà ngủ gật rồi tỉnh dậy, nhiều lần.

Bàn tay trái của bà lại bắt đầu lại, kéo giật ngón tay đeo nhẫn bên phải. Bà giống như một con chó không thể ngừng gặm bàn chân của chính nó. Nhưng lần này nó chịu thua. Chiếc nhẫn ngọc trượt ra khỏi đốt tay sưng vù vì tuổi tác của bà và thoát ra ngoài. Một sức nặng bổng lên và rời khỏi bà, rồi bà vụn vỡ ra. Bà đặt cái hình tròn màu xanh đó lên có, một thứ hình tròn duy nhất giữa cảnh hỗn loạn của phát triển và chia tách. Bà lại dựa người vào thân cây thông. Có sự thay đổi nhẹ trong không khí, độ ẩm, và đầu óc bà trở thành một thứ màu xanh. Tới nửa đêm, trên sườn đồi này, đậu trong bóng tối phía trên thành phố này với cây thông tượng trưng cho một cây Bồ Đề, Mimi giác ngộ. Nỗi sợ sự đau khổ vốn là quyền con trưởng của bà - nhu cầu điên cuồng được điều khiển - bay biến đi theo con gió, và một thứ gì đó khác đậu xuống thay thế nó. Các thông điệp rì rì phát ra từ vỏ của cái cây mà bà đang dựa. Các tín hiệu hóa chất tỏa ra khắp không khí. Những dòng điện phát sinh từ rễ bám đất, chuyển tiếp qua khoảng cách lớn thông qua các tiếp hợp nấm liên kết vào một mạng lưới mang kích cỡ cả hành tinh.

Các tín hiệu nói: Một câu trả lời tốt đấng được cài tiến từ xuất phất, hết lần này tới lần khác.

Chúng nói: Không khí là một hỗn hợp chúng ta phải không ngừng tạo ra.

Chúng nói: Có nhiều điều dưới mặt đất không kém gì ở bên trên.

Chúng nói với bà: Đừng bao giờ hy vọng hay thất vọng hay dự đoán hay bị bất ngờ. Đừng bao giờ đầu hàng, mà hãy chia, nhân, chuyển đổi, kết hợp, thực hiện, và chịu đụng như thể bạn có tất cả các ngày của cả cuộc đời dài. Có những hạt giống cần có lửa. Những hạt cần trữ lạnh. Những hạt cần được nuốt vào, khắc trong axit tiêu hoá, thải ra như chất thái. Những hạt phải được đập vỡ trước khi chúng nảy mầm. Một thứ có thể chu du đi khắp mọi nơi, chỉ bằng cách giữ thật yên.

Bà thấy và nghe điều này bằng cách thu nhận trực tiếp, thông qua tay chân bà. Lửa sẽ đến, bất chấp mọi nỗ lực, bệnh đốm lá và gió lốc và lũ lụt. Rồi Trái Đất sẽ trở thành một thứ khác, và mọi người sẽ học nó lại từ đầu. Và các hầm ngân hàng hạt giống sẽ được mở ra. Rừng thứ sinh sẽ sinh sôi trở lại, dẻo dai, to lớn, và kiểm tra mọi khả năng. Các mạng lưới rừng sẽ phình ra với các loài tràn ngập trong bóng râm và thảng hoặc có những thiết kế mới. Từng dải màu trên Trái Đất trải thảm sẽ xây dựng lại các dạng thụ phấn của nó. Cá sẽ xuất hiện trở lại ở các lưu vực sông, nêm chặt như đống củi trên các dòng sông, hàng nghìn con mỗi dặm. Một khi thế giới thực kết thúc.

Bình minh của ngày hôm sau hiện ra. Mặt trời nhô lên chậm tới nỗi ngay cả chim chóc cũng quên mất từng có thứ gì khác ngoài bình minh. Mọi người lại tấp nập qua công viên trên đường đến với công việc, buổi hẹn, và những thứ khẩn cấp khác của họ. Kiếm sống. Một số người đi qua người phụ nữ đã thay đổi đó cách chỉ vài bước chân.

Mimi trở lại, và nói những từ rất Phật đầu tiên của bà. “Tôi đói.”

Câu trả lời đến từ ngay trên đầu bà. Hãy đói.

“Tôi khát.”

Hãy khát.

“Tôi đau.”

Hãy ngồi yên và cảm nhận.

Bà ngước mắt lên từ gấu quần màu xanh đen của mình. Bà men theo màu xanh lên những nếp gấp, qua thắt lưng với bộ đàm và còng và súng và dùi cui cán gỗ sồi, lên cái áo so mi màu xanh đen và biển tên và lên khuôn mặt - một người đàn ông, một cậu bé, một người máu mủ - người đang dõi mắt tìm ánh mắt bà. Người đàn ông nhìn lại bà, bối rối với điều mà ông ta vừa nhìn thấy: một phụ nữ già đang nói chuyện với một thứ mà mọi câu trả lời của nó đều câm lặng, cứng đờ, lan trải. Đôi môi tái xám mở ra, và những lời kỳ lạ phun ra. “Em không sao chứ?”

Bà cố để di chuyển nhưng không thể. Giọng bà không cất được. Chân tay bà cứng đờ. Chỉ các ngón tay bà khẽ vẫy vẫy được một chút. Bà giữ ánh mắt của người đàn ông đó, mở ra cho mọi lời cáo buộc. Có tội, đôi mắt bà nói. Vô tội. Sai. Đúng. Ở đây.

NGƯỜI ĐÀN ÔNG mặc chiếc áo khoác sọc đỏ trở lại vào ngày hôm sau, đi cùng với cặp sinh đôi hai mươi tuổi vạm vỡ mặc đồ da cừu và người đàn ông khổng lồ với thân hình đen nhánh và một người trông như cầu thủ hậu vệ cánh giữa. Họ mang theo một cái cưa xích khổng lồ, hai cái dùi khoan sắt nhỏ, và một bộ ròng rọc khác. Đó là thứ đáng sợ ở con người: chỉ cần mang theo một ít máy móc đơn giản, họ sẽ di chuyển được cả thế giới.

Toán người có mục tiêu đó làm việc trong nhiều giờ, hiểu ý nhau mà hầu như không cần lời. Cùng nhau, họ kéo những xác thông và vân sam, cây liễu bị chết vì đau và cây bạch dương héo khô vào vị trí. Rồi họ đứng trong yên lặng và xem xét thiết kế họ vừa đặt ra trên nền rừng. Hình dong đó bắt giam họ. Nó đọc các quyền của họ. Bạn có quyền được hiện diện. Quyền được tham gia. Quyền được ngạc nhiên.

Người đàn ông mặc đồ kẻ sọc đúng thõng hai tay hai bên và nhìn chằm chằm thông điệp mà năm người họ vừa viết ra. “Tốt đấy,” ông ta nói, và hai đứa con trai của ông ta đồng ý bằng cách không nói gì. Nick đứng bên cạnh họ, dựa vào một thân cây vân sam, một thứ hẳn sẽ có thể nở hoa nếu bạn kéo đổ nó xuống đất. Đám bạn của ông bắt đầu nói líu lo bằng một thứ ngôn ngữ rất cổ. Nick cảm thấy hơi kỳ cục là anh hiểu được ít ngôn ngữ như thế. Một tiếng người và một tiếng nửa người. Không một từ nào của tất cả những thứ đang sống, đang nói khác. Nhưng những gì những người này líu lo thì Nick hiểu một nửa, và khi các bài hát kết thúc, ông nói, Amen, dù chỉ vì nó có lẽ là từ cũ nhất duy nhất mà ông biết. Từ càng cũ, càng có vẻ vừa có ích vừa thực. Thật ra, ông từng đọc thấy, khi còn ở Iowa, trước khi cô gái đó mang rắc rối đến và mang ông vướng mắc vào cuộc đời, rằng từ tree - cây và từ truth - sự thật có cùng một gốc.

Các khúc gỗ đổ được vận chuyển ngoằn ngoèo giữa các cây đang đứng. Các vệ tinh trên cao trên tác phẩm này đã chụp các bức ảnh từ quỹ đạo. Các hình dong chuyển thành những con chữ hoàn chỉnh với nét hoa lá bay bổng, và các con chữ đánh vần thành một từ khổng lồ có thể đọc được từ trên không:

STILL - VẪN

Những kẻ học hỏi sẽ ngơ ngác trước thông điệp hiện ra ở đây, rất gần với vùng đài nguyên đá sỏi. Nhưng trong một cái chớp mắt của con người, những kẻ học hỏi sẽ có thể kết nối tất cả các ý nghĩ. Ngay lập tức, từ này đã “xanh” rồi. Ngay lập tức, rêu đã bao phủ tất cả, và bọ và địa y và nấm đã biến các khúc gỗ thành những mô gò sôi nổi. Ngay lập tức, các hạt giống đã bén rễ vào trong các khe hở của các khúc gỗ, được nuôi dưỡng bởi sự thối rữa. Các tình nguyện viên sẽ hiện ra trên những vệt đường mà những cây chết này nằm xuống. Chẳng bao lâu những thân cây mới này sẽ hình thành từ vựng đó trong thớ gỗ đang phát triển của chúng, theo sau dòng chữ nét thảo của những mô gò đang mục rữa này. Hai thế kỷ nữa, năm chữ cái đó cũng sẽ nhòa vào những mẫu hình đang nhoè nhoẹt dần kia, vào mưa và không khí và ánh sáng biến đổi không ngừng. Ấy thế nhưng - nhưng vẫn - chúng sẽ đánh vần, một thời gian nữa, từ vựng mà cuộc đời đang nói ấy, kể từ thuở ban đầu.

“Tôi sẽ quay trở lại bây giờ.” Nick nói.

“Trở lại đâu?”

“Câu hỏi hay.”

Ông nhìn trân trân vào khu rừng phương Bắc, nơi dự án tiếp theo vẫy gọi. Cành lá vẫn đang nảy nỏ, tẽ sợi ánh mặt trời, với sức hút thuận lợi. Một thứ gì đó di chuyển ở nền của những thân cây không di chuyển. Chẳng có gì. Quan trọng nhất bây giờ. Thứ này, một giọng nói thì thầm, từ rất gần. Thứ này. Những điều mà chúng ta đã cho đi. Những điều mà chúng ta phải nhận lại. Thứ này sẽ không bao giờ kết thúc.

❀ ❀ ❀

[1] Trò chơi cảm giác mạnh ở công viên giải trí, theo kiểu tháp thả - sử dụng khí nén đầy người chơi lên đỉnh tháp rồi thả rơi.