Liễu Quân không nói gì thêm, dùng hành động để thay cho lời nói. Vợ chồng già rồi, những lời đường mật không nói cũng chẳng sao, một cái ôm thật chặt còn nói lên nhiều điều hơn bất kỳ lời nói nào.

Quả nhiên, sáng hôm sau khi Liễu Quân xuất hiện trước mặt nhân viên công ty, anh đã mang vẻ mặt vô cùng chắc chắn. Anh rất điềm tĩnh đưa ra những lời cảnh thịnh với Uông Tổng về những lưỡi dao tưởng chừng không đáng kể, và thậm chí là việc tái sử dụng những lưỡi dao càng không đáng kể hơn: Trong vấn đề cải tiến kỹ thuật, không thể vì cải tiến nhỏ mà không làm. Đúng như dòng chữ vàng nhỏ trên nền đen ở cửa trung tâm nghiên cứu đã tuyên truyền, "Kỹ thuật cải tạo thế giới, chúng ta cải tiến kỹ thuật". Kỹ thuật, vào bất cứ lúc nào, cũng phải được đặt lên hàng đầu của công ty Đằng Phi. Lúc này, toàn bộ nhân viên không thể nào thấy được sự nhút nhát, dao động, hoài nghi và tự phủ định của Liễu Quân vào thời điểm rạng sáng; điều họ liên tục tiếp nhận là sự nhồi nhét cứng rắn của Liễu Quân: Kỹ thuật! Kỹ thuật!! Kỹ thuật!!!

Còn về mặt quản lý, cũng giống như lời Thôi Băng Băng đã nói, cơ bản không có sự điều chỉnh nào, những việc hằng ngày vẫn phải làm thì vẫn đang làm, phân xưởng xử lý nhiệt cũng đang rầm rộ khởi động, thực ra muốn hay không cũng chẳng có gì khác nhau. Điều họ cần làm hơn là: giá đồng giảm, phải nhanh chóng đàm phán lại hợp đồng, điều chỉnh hàng tồn kho. Tranh thủ lúc giá dầu bị Ủy ban Cải cách và Phát triển kìm kẹp mạnh mẽ, nghĩ trăm phương nghìn kế đổ đầy các bình chứa dầu diesel của công ty. Đây là cơ hội thở phào hiếm hoi trong thời kỳ CPI tăng vọt so với cùng kỳ năm ngoái, bất kỳ chủ doanh nghiệp nào cũng sẽ không bỏ lỡ cơ hội về giá như thế này.

Cổ phiếu, sau hơn một tháng giảm điểm khiến người ta tuyệt vọng, đã lấy lại đà tăng. Trong khoảng thời gian đó có đủ loại tin đồn liên quan đến Ủy ban Điều tiết Chứng khoán, vì vậy phản ứng phổ biến nhất của công chúng đối với sự phục hồi của chỉ số chứng khoán chính là: đây là chiến thắng huy hoàng của sự kháng cự kiên quyết từ các nhà đầu tư nhỏ lẻ. Trong bầu không khí khí thế như cầu vồng, phấn chấn vươn lên, nhà đầu tư lật mình làm chủ nhân ấy, số người tin rằng không có ngưỡng nào là không trèo qua được là rất nhiều. Cũng chính vì có mốc cao 6000 điểm làm chuẩn, Thế Thạch Đường đã dốc toàn lực, mua vào khi giá thấp, tạo nền tảng vững chắc. Và chỉ số chứng khoán, đúng như kỳ vọng của ông, đã tích lũy lực lượng rồi tăng lên. Chỉ có điều, càng tăng cao, Liễu Thạch Đường càng thấp thỏm lo âu. Tâm trạng sợ hãi còn vượt qua cả Liễu Quân, đây là sự cảnh giác được tôi luyện qua những thăng trầm trong suốt cuộc đời ông. Mấy ngày hôm đó, ông ăn ngủ không ngon, giống như một con bạc đỏ mắt, ngày nào đi ngủ cũng trong tình trạng trước mắt quay cuồng. Thông gia của ông vừa nhìn thấy ông là phải nhắc nhở ông chú ý đến bệnh tim mạch, ở độ tuổi này điều sợ nhất là cao huyết áp và đột quỵ. Do đó, khi chỉ số chứng khoán tăng đến một mức độ nhất định, số cổ phiếu tích trữ trong tay đã đảm bảo không lỗ không lãi, Liễu Thạch Đường hoàn toàn thanh khoản sạch sẽ, ông không chịu nổi nữa. Kiếp này, lần đầu tiên ông cảm giác được thể lực cũng có lúc cạn kiệt.

Đêm hôm đó khi đã trống tài khoản, sự hụt hẫng trong lòng Liễu Thạch Đường tựa như một nhân viên giỏi bất ngờ bị sa thải vậy. Thế nhưng hôm sau, cầm gói khám sức khỏe con trai mua cho đến trung tâm y tế của bệnh viện làm xong việc kiểm tra, toàn thân ông lại thấy thoải mái khoan khoái, chỉ cách một đêm mà huyết áp lại giảm xuống mức bình thường. Lập tức đầu không đau nữa, tròng trắng mắt không xung huyết, hơi thở không còn hôi, ăn gì cũng ngon, cơ thể cường tráng khỏe mạnh. Chỉ có điều, số tiền khổng lồ trong tay không thể cứ để không như thế này được, Liễu Thạch Đường bèn tìm con dâu Thôi Băng Băng để thảo luận vấn đề này. Tiếc rằng tối hôm đó lại đến lượt Liễu Quân trực mang theo Đạm Đạm, thứ mà Liễu Thạch Đường nhìn thấy ở nhà con trai là một người con trai "Tam từ ngũ đức" chứ không phải con dâu, khiến ông vô cùng khó chịu.

Liễu Quân nói, sợ huyết áp cao thì có thể giao tiền cho quỹ đầu tư quản lý. Liễu Thạch Đường nói, ông tung hoành trong lĩnh vực kinh tế cả đời, kinh nghiệm chỉ có hơn chứ không kém đám vắt mũi chưa sạch của quỹ đầu tư, không được. Liễu Quân nói, vậy mua tài chính ngân hàng loại đáng tin cậy một chút. Liễu Thạch Đường nói, con dâu chính là người ngân hàng, sản phẩm tài chính ngân hàng thì cũng chỉ có thế mà thôi. Liễu Quân nổi đóa nói, chi bằng mua luôn một căn trong số những căn hộ chung cư cao cấp trang trí tinh xảo giá hơn bảy triệu vẫn chưa bán hết ở giữa trung tâm thành phố cách đây gần nửa năm, mua thêm một cái nhà để xe sáu mươi vạn, số tiền còn lại thích mua xe tám xi-lanh hạng nào thì mua hạng đấy, sau này phí quản lý vật nghiệp hay phí sinh hoạt thì có đứa con trai này gánh vác hết, có dám không. Liễu Thạch Đường nói, con tưởng bố không làm được chắc.

Liễu Quân cứ tưởng ông già nhà mình cả đời cũng chỉ mang cái bản tính keo kiệt của chủ doanh nghiệp con phố nhỏ ấy là cùng, trong tay giấu hàng chục triệu tiền mặt, sống ở khu nhà cũ sảnh ngọc phồn hoa giữa trung tâm thành phố mà tự đắc vui vẻ. Nào ngờ cách ba ngày sau, ông già đã cho anh một "bất ngờ". Liễu Thạch Đường gừng càng già càng cay, một mình một ngựa thanh toán toàn bộ tiền mua căn nhà giá cao gần tám triệu mà Liễu Quân đã nói, tiền chiết khấu thương lượng được lại cộng thêm hơn chục vạn để mua nhà để xe. Hơn nữa quyền sở hữu của cả hai đều đứng tên Liễu Quân. Nhưng Liễu Thạch Đường kiên quyết không đổi xe, chiếc nhà để xe trị giá sáu mươi vạn ấy vẫn đỗ chiếc xe cũ LaCrosse ông đã lái mấy năm nay, giá bán lại ở chợ xe cũ có khi chưa đến mười vạn. Liễu Thạch Đường nói, làm người không thể quá phô trương, tiền mua xe tám xi-lanh thà để dành còn hơn ăn ngon uống ngon chơi vui. Ra bên ngoài, Liễu Thạch Đường cũng tuyên bố căn nhà là con trai hiếu kính với ông, con trai đối với ông không biết tốt thế nào, muốn gì cho nấy, chỉ sợ ông không nhận.

Liễu Quân mang cái danh con trai hiếu thảo như vậy cảm thấy vô cùng hổ thẹn, bởi vì nhà và xe của bố hoàn toàn là do bố tự lực cánh sinh, anh muốn bố đừng trút những mối lợi đó lên đầu mình. Nhưng ý của Liễu Thạch Đường rất rõ ràng, con trai hiếu kính là thể diện lớn nhất của ông làm bố, con trai vô cùng có bản lĩnh vẫn là thể diện lớn nhất của ông làm bố, sống ở đời coi trọng thể diện, ông sẵn sàng nhường hết mối lợi để con trai đứng tên, dù sao thì bản thân ông tiếng là ông già tồi tệ thì đã sao chứ. Thế là, Liễu Thạch Đường vui vui vẻ vẻ sắm sửa đồ đạc trong nhà, mới vừa nhét đầy một phòng ngủ là đã chuyển vào ở luôn. Tòa nhà cao hơn ba mươi tầng, chỉ có một mình ông già tồi tệ và một bảo mẫu hơn năm mươi tuổi ở, có xu hướng giống như Ngô Cương và Hằng Nga trên cung Quảng Hàn. Mới ở được một tháng, chỉ số chứng khoán lại quay đầu cắm xuống, cái sự đắc ý trong lòng Liễu Thạch Đường khi trò chuyện với bạn bè chứng khoán liền hết lời ca ngợi sự anh minh của bản thân, hoàn toàn không sợ bạn bè nghe xong mà rỉ máu trong tim.

Phải mất một tuần sau Liễu Quân mới bắt đầu hoài nghi đôi chút, ngôi nhà do nhà Thân Hoa Đông xây, tại sao ông già không để anh ra mặt đòi chiết khấu mà dựa vào đâu lại lấy được mức giảm 95% khá hời như vậy? Rõ ràng mấy năm nay cắm rễ trong thị trường chứng khoán đánh chết cũng không chịu rời đi, sao đột nhiên nói không làm nữa là nghỉ, lại có thể rút lui dứt khoát như thế? Từ trước đến nay tiêu tiền luôn tính toán chi li, tiền trong tay tối đa một phần mười dùng để tiêu dùng, số còn lại dùng để đầu tư tái sản xuất, sao đột nhiên lại dốc sạch túi, chỉ mải mê hưởng thụ? Bất thường như vậy, nhất định trong lòng có quỷ. Thế nhưng Liễu Thạch Đường ngậm chặt răng, một chữ cũng không nhắc tới, Liễu Quân hỏi gì cũng không ra.

Trận tuyết đầu tiên của mùa đông năm nay, Liễu Quân nhìn thấy ở khung cửa sổ sát đất trong căn nhà mới của bố. Nhà mới là điều hòa trung tâm sưởi ấm tập trung của tòa nhà, lại càng làm tôn lên khung cảnh tiêu điều ngoài cửa sổ. Thời tiết năm nay cực kỳ lạnh, mưa tuyết bay khắp miền Nam Bắc, ngay cả thành phố vốn đã mấy năm không có tuyết này cũng bay những bông tuyết. Liễu Quân tranh thủ ngày nghỉ chủ động sang nhà bố lắp ráp đồ đạc, mặc dù anh cũng rõ, bố là một thợ kỹ thuật già thu dọn mấy món đồ đạc này chẳng có gì là khó khăn cả, nhưng anh dẫu sao cũng đang mang cái danh con trai đại hiếu, đương nhiên phải có chút hành động cho danh thực cự hợp. Anh đưa Đạm Đạm đến đây, tiếc là tiểu gia hỏa Đạm Đạm không mấy quan tâm đến không gian rộng lớn ba trăm mét vuông, mà cứ cắm cổ chui vào những chiếc tủ nhỏ, chui vào xong liền lớn tiếng gọi ông nội tới tìm, vô cùng kiểu "giấu đầu hở đuôi".

Liễu Quân chốc chốc lại ngước mắt nhìn ông cháu nhà này, sợ Đạm Đạm quậy quá sẽ làm ông bị thương. Nghĩ đến đây, anh bỗng ngộ ra, bố cũng sắp bảy tuổi rồi. Nghĩ đến việc ông già ở một mình trong căn nhà lớn, trong lòng anh không nỡ, thế nhưng chuyện đi bước nữa thì tai đã nghe đến mọc kén rồi, anh cũng lười nhắc lại chuyện đó nữa. Nhìn từ việc ông già mua nhà, anh cảm thấy đằng sau ông già có uẩn khúc gì đó,Ký nhiên ông đã không muốn nói, thì anh tôn trọng quyền riêng tư vậy.

Mặc dù ở trong căn nhà sang trọng kiểu phương Tây, bữa cơm của cả nhà vẫn là hương vị cũ không thay đổi suốt mấy chục năm. Một bát canh bún gân bò hợp thời nhất, một đĩa cá diếc om hành, một đĩa cá hố rán dầu, còn có rau cải thảo xào thanh, giá đỗ xanh xào thanh, Liễu Quân phát hiện khẩu vị của bố cũng đã nhạt đi rồi. Cuối tuần Thôi Băng Băng phải tiếp một vị khâm sai từ tổng hành đến, bữa này là ba thế hệ nhà họ Liễu cùng ăn. Liễu Thạch Đường nhắc đến chuyện Lão Hoàng từng làm việc cùng ở nhà máy Tiền Tiến trước đây tìm ông nhờ giúp đỡ, con trai út của Lão Hoàng học đại học trường hạng ba, năm sau tốt nghiệp. Học kỳ I năm tư là bắt đầu đi tìm việc, thế mà nửa năm trôi qua vẫn chưa có chỗ chốn, hy vọng có thể vào Đằng Phi có hiệu quả công việc và mức lương khá tốt.

Liễu Quân vừa nghe là Lão Hoàng, liền nhíu mày, "Liệu Tiểu Hoàng có mang tính khí của Lão Hoàng không? Nếu là tính khí của Lão Hoàng thì tuyệt đối không dám nhận. Vài ngày nữa là đến Tết Dương lịch phải thi hành Luật Hợp đồng Lao động mới, ai còn dám thử nghiệm người mới khiến người ta sợ hãi cơ chứ. Hơn nữa, theo luật mới, công ty chúng ta lại càng không thể làm gì nổi người mới, họ nuôi quen cánh cứng là bay, chúng ta chẳng có chiêu trò gì cả. Trước đây ít ra còn có chút ràng buộc. Con thấy đấy, việc làm của sinh viên năm nay đắc tội với bộ luật mới này rồi."

"Không lấy thì thôi, bố cũng chẳng nợ nần gì Lão Hoàng, trước đây đã chịu đủ cái tính khí của ông ta rồi. Luật mới nói, nhân viên làm đủ mười năm là phải ký hợp đồng dài hạn rồi, phải không? Công ty mới của nhà chúng ta có mười năm rồi, vậy nhóm người đầu tiên đó phải làm sao?"

"Có mấy kẻ đã bắt đầu lộ rõ bộ mặt tổ tông rồi, làm việc kéo dài thời gian, con đau đầu lắm. Con làm thế nào cũng không thể ngờ luật mới lại có thể viết ra như thế này, tính ý thức hệ rất nặng, có thể thấy trong lòng những người đầy tớ của nhân dân vẫn còn rập khuôn theo mớ lý luận của Marx, coi chủ doanh nghiệp là kẻ bóc lột, đối với kẻ bóc lột thì phải tước đoạt quyền lợi của họ. Lại chẳng thèm nghĩ tới làm như vậy sẽ nâng cao chi phí nhân công của doanh nghiệp lên bao nhiêu. Khu công nghiệp của chúng ta đã có một xưởng may mặc chuyển toàn bộ sang Việt Nam rồi, đi ngay từ lúc bản thảo lấy ý kiến đưa ra, không gánh nổi chi phí nhân công nữa. Con thì còn đỡ, sau này những loại hình thâm dụng lao động đó thì thảm rồi."

“Con đừng thấy hiện nay các cấp chính quyền đều hướng về tiền bạc, nhưng hễ thực sự đụng đến những luật lệ pháp quy liên quan đến nhân dân lao động này, họ vẫn phân định rõ ràng đâu là tư bản đâu là xã hội chủ nghĩa, đây là vấn đề lớn đúng sai. Con đừng có mà không hiểu.”

"Cứ cho là vậy đi. Nhưng chúng ta cho rằng đất nước hiện nay đã giàu lên, đặc biệt là ngoại tệ kiếm được từ xuất khẩu nhiều đến bỏng tay, muốn thông qua cách này để đuổi đi một nhóm doanh nghiệp thâm dụng lao động, thực hiện việc chuyển đổi chim rồng. Xuất phát điểm là tốt, từ trước đến nay con vẫn cảm thấy rất nhiều doanh nghiệp coi công nhân như trâu ngựa. Nhưng cách làm thì không ổn, doanh nghiệp quá bị động. Những quốc gia khác thuộc về việc công đoàn nên làm, nước ta lại dùng bộ luật mới này để giải quyết, như vậy rất xâm phạm đến quyền lợi của chủ doanh nghiệp."

"Thế con có thể làm gì? Con đã mở công ty ở đây, thì tổng phải nghe theo nhà nước. Đừng oán thán nữa, oán thán nữa sẽ ảnh hưởng đến tâm trạng làm việc đấy."

"Con vốn dĩ không muốn oán thán, nhưng khu công nghiệp gần đây triệu tập các công ty mở hội, học tập luật hợp đồng lao động mới, đằng đằng sát khí thề thốt từ mùng Một Tết kiên quyết quán triệt luật mới, cứ như thể chúng ta đã thành nghi phạm rồi. Bên trên họ họp, bên dưới chúng ta sớm đã truyền tai nhau đối sách, nhân viên ở các vị trí không quan trọng sẽ thuê ngoài từ công ty phái cử lao động. Nhà xưởng của chúng ta không thể đổ được, bao nhiêu tài sản thế này không biết xử lý thế nào, những công ty phái cử lao động thuê văn phòng kia hôm nay mở mai đóng cũng chẳng sao cả. Còn rất nhiều cách, vỏ quýt dày có móng tay nhọn, cuối cùng vẫn phải xem chi tiết thực thi ra sao. Bằng không ai dám dùng công nhân hợp đồng dài hạn cơ chứ. Lại còn bảo không làm náo loạn, làm náo loạn quá rồi. Lại có xưởng chuẩn bị đổi mới trang thiết bị nâng cấp, dùng nhiều thao tác cơ khí thay thế nhân công. Chi phí nhân công tăng cao, tất yếu sẽ tiến tới bước dùng máy móc thay thế con người, chỉ có điều luật mới đã thúc đẩy bước này, tương đương với sinh non. Thế nên rất nhiều doanh nghiệp trở tay không kịp, việc đầu tiên nghĩ đến là di dời, di dời sang Việt Nam nơi có nhân công thấp hơn. Nếu bước này diễn ra thuận theo tự nhiên, rất nhiều doanh nghiệp ắt hẳn sẽ tự giác từ từ dùng máy móc thay thế nhân công, tình trạng thiếu hụt nhân công hiện nay thực ra đã khiến một số nhà xưởng cân nhắc vấn đề này, sau đó dần dần sinh ra nhu cầu tuyển dụng đối với sinh viên đại học có nền tảng chuyên môn. Còn bây giờ thì hay rồi, sinh non ngược lại lại đi ngược chiều, sau này sinh viên lại càng không tìm được việc làm."

Liễu Thạch Đường cảm khái, rời khỏi tuyến đầu mới có mấy năm, chớp mắt đã thế sự xoay vần, biến đổi đến mức ông không còn nhận ra nữa. Những lời con trai nói ông nghe hiểu, nhưng chủ động nghĩ thì không ra, có thể thấy ông đã mờ nhạt khỏi dòng chảy chính của xã hội này rồi. Nhưng người tinh thông hành nghề là con trai ông, cho nên Liễu Thạch Đường rút lui thì cứ rút lui, nhiều nhất là cảm khái vài tiếng. "Giá nhà liệu có còn giảm nữa không? Nhưng có người nói với tôi, căn nhà này của tôi... Nhà ở trung tâm thành phố tăng giảm đều có hạn."

"Là để ở, tăng giảm thì đừng nghĩ đến nó nữa. Nghe nói Thâm Quyến, những kẻ đầu cơ nhà đất đến từ Hong Kong bắt đầu bán tháo, một số người bị hạn chế tài chính ngân hàng cũng sắp không trụ nổi nữa. Nhưng bên này vẫn ổn."

"Lúc cổ phiếu giảm, khối lượng giao dịch cực kỳ nhỏ, giảm nhiều ngày như vậy, hiện tại là khối lượng giao dịch ngày càng nhỏ. Nhà cửa, thực ra cũng thế thôi, tâm lý kinh doanh ngành nghề nào cũng giống nhau cả. Nhà ở cũ thì thảm rồi."

Liễu Quân dựng người lên, "Bố vẫn còn qua lại với cô ta à?"

"Nói nhảm vớ vẩn, bố là nhắc nhở con, sau này khi Tiền Hoành Minh hỏi vay tiền con, con phải cẩn thận. Đồ vô lương tâm."

"Vâng, cách đây không lâu cậu ta vừa hỏi vay tiền con, mấy ngày sau đã trả rồi. Gần đây hợp đồng tương lai đồng lại quay đầu đi lên, bên cậu ta eo hẹp nên giải quyết. Khoản thu nhập lớn nhất của cậu ta nằm ở hợp đồng tương lai và rút tiền mặt, còn cho vay nặng lãi, mảng nhà ở cũ không có nhiều như vậy."

Liễu Thạch Đường nghe thấy con trai nắm rõ trong lòng, lúc này mới yên tâm, ông luôn lo lắng đứa con trai trung hậu thật thà của mình chịu thiệt. "Thế nhưng, cậu ta cho vay nặng lãi nếu cho người chơi chứng khoán, người làm bất động sản vay, tình hình thị trường dạo này mà tiếp tục như vậy, cậu ta liệu có thu hồi được những tiền gốc đó không?"

"Có, cũng không ít trường hợp xoay vòng vốn mười hai mươi ngày cho các doanh nghiệp đi trả nợ ngân hàng. Bây giờ điều con lo lắng nhất ở cậu ta là một điểm này, ngân hàng hiện nay đang thắt chặt tiền tệ, siết chặt cho vay rất ghê, ngay cả khoản vay của Tập đoàn Đông Hải của Tổng giám đốc Tống cũng xuất hiện khó khăn nhỏ, hôm trước chú ấy còn đặc biệt vì chuyện này mà mở một cuộc họp điều hòa. Khoản vay của chúng ta cũng được thông báo duy trì hiện trạng, đừng hòng đòi thêm. Kể cả mở thư tín dụng, cũng phải chiếm hạn mức cho vay khác. Trước đây hạn mức thư tín dụng của ngân hàng đối với công ty ngoại thương của Hoành Minh không nhỏ, sau này liệu có thắt chặt lại không. Những công ty cho Hoành Minh mượn hạn mức đó, liệu có gặp phải sự hạn chế của ngân hàng hay không. Nếu nguồn vốn ở mặt này xuất hiện sự căng thẳng, Hoành Minh cần phải điều chỉnh chiến lược rồi. Nhưng nói chung cuối năm là lúc ngân hàng cho vay căng thẳng nhất, đợi năm mới bắt đầu, khoản vay lập tức mở van, nhân viên tín dụng còn đang đợi hoa hồng cơ mà."

"Cho nên con thấy đấy, tóm lại đừng cho Tiền Hoành Minh vay tiền nữa, không đáng tin cậy, con lại chẳng ham tiền lãi của cậu ta. Hứa với bố nhé?"

Liễu Thạch Đường bám sát không buông, Liễu Quân đành phải hứa.