Sự đau đớn sẽ còn tiếp tục cho đến khi nhuệ khí tăng lên.

- CÂU NÓI ĐƯỢC CHO LÀ CỦA THUYỀN TRƯỞNG BLIGH TRONG PHIM THE BOUNTY

Câu nói được cho là của thuyền trưởng Bligh đã làm sáng tỏ một nghịch lý tương tự trong mảng điều trị tối ưu các bệnh Alzheimer, suy giảm nhận thức nhẹ và suy giảm nhận thức chủ quan. Bạn được khuyên rằng, vì sự căng thẳng đóng góp đáng kể vào cơ chế sinh bệnh của chứng lú lẫn nên bạn phải tránh bị căng thẳng – chà, mới nghe đã thấy căng thẳng rồi phải không? Thêm vào đó, bạn còn được dặn kiêng cữ những món ăn yêu thích của mình, và thế là sự căng thẳng khi nghĩ về viễn cảnh áp dụng phác đồ ReCODE cứ thế tăng lên.

STEVE (73 TUÔI) đã được kiểm tra tại hai trung tâm y khoa lớn về chứng suy giảm nhận thức, bao gồm trí nhớ và khả năng chú ý vốn ngày càng tệ đi trong 7 năm liền. Ông được báo là ông có khả năng bị Alzheimer. Dù chưa được xét nghiệm dịch não tủy và chụp PET, người ta đã phát hiện ông có mang gen ApoE3 (E3/3), cùng nhiều bằng chứng cho thấy ông bị rò ruột, nhạy cảm gluten, rò hàng rào mạch máu - não và xuất hiện nhiều kháng thê tự miễn trong máu (bao gồm kháng thể tân công chính não bộ của ông). Khi tôi giải thích bệnh tình cho ông, ông hỏi: “Có phải ý bác sĩ là tôi phải kiêng ăn pizza không?!?”.

Vâng, đúng là như vậy. Bạn không hẳn phải kiêng vĩnh viễn, nhưng chắc chắn là không nên ăn thường xuyên như món chính. Tôi biết nhiều thành phần trong phác đồ ReCODE khá khó thực hiện với một số người. Nhưng bạn hãy nhớ rằng, nếu bạn thấy phác đồ này không hiệu quả với mình cho dù bạn đã nỗ lực rất nhiều, một lý do có thể giải thích cho điều này là: nhiều bệnh nhân thường bỏ qua một phần của phác đồ và phớt lờ những yếu tố chủ chốt. May mắn là trong nhiều năm tôi điều trị cho các bệnh nhân và giúp họ tuân thủ tốt phác đồ, tôi đã nhận ra những giải pháp hỗ trợ và thay thế cho nhiều yếu tố mà bệnh nhân phải vật lộn khi thực hiện:

◆ “Tôi không muốn kiêng cà-rem.”

Vấn đề cốt lõi ở đây là tránh thành phần đường và sữa bò trong kem, thứ có thể làm kích thích phản ứng viêm. Bạn có thể dùng thử kem làm từ nước cốt dừa, loại không chứa sữa bò và có chỉ số đường thấp.

◆ “Tôi sẽ khốn khổ nếu phải kiêng ăn chocolate.”

Không sao, bạn chỉ cần đổi sang dùng loại chocolate đen hữu cơ có hàm lượng cacao cao (trên 70%) và chỉ số đường thấp. Nhớ đừng ăn quá nhiều! Các bệnh nhân của tôi nói rằng họ chỉ cần ăn một mẩu chocolate nhỏ sau bữa tối là đã đủ kiềm chế cơn thèm. Một vài loại chocolate dạng thỏi có thêm những thành phần như dừa, bạc hà, các loại hạt, điều này làm giảm hàm lượng đường. Tương tự, nếu bạn thèm một cốc cacao nóng vào một đêm đông lạnh lẽo, hãy nhớ là chỉ uống thật hạn chế.

◆ “Tôi rất thèm ngọt.”

Tình trạng này rất hay xảy ra khi bạn bị stress hoặc khi mới chuyển từ chế độ ăn dựa trên tinh bột sang chế độ gồm các chất béo có lợi cho sức khỏe. Có một cách giải quyết lành mạnh cơn thèm ngọt là hãy dùng dầu MCT, liều lượng 1.000mg; hoặc là 1 muỗng cà phê đầy. Bạn nên tránh những loại đường nhân tạo – như aspartame (ví dụ như nhãn hiệu Equal, gói xanh dương), saccharin (Sweet’N Low, gói màu hồng) và sucralose (Splenda, gói màu vàng). Loại đường nhãn hiệu Stevia an toàn hơn.

◆ “Dầu MCT và dầu dừa là những chất béo bão hòa – tôi có thể thay chúng bằng những thứ khác để duy trì được sự tăng nhẹ nồng độ ketone máu không?”

Đúng là dầu MCT và dầu dừa đều thuộc dạng chất béo bão hòa. Tác hại của việc dùng loại chất béo này chỉ xảy ra khi đi kèm với chế độ ăn nhiều đường, tinh bột và thiếu chất xơ. Nếu bạn vẫn duy trì chế độ ăn nhiều chất xơ và giảm thiểu đường đơn, chất béo bão hòa thường không gây hại.

Nhưng nếu bạn vẫn muốn giảm thiểu lượng chất béo bão hòa mình tiêu thụ, hãy dùng dầu MCT trong vài tuần đầu thực hiện phác đồ, vì nó giúp nồng độ ketone máu tăng nhẹ đến mức cần thiết. Sau đó, bạn có thể chuyển sang các dạng chất béo khác như dầu ô liu siêu tinh khiết, các loại hạt và trái bơ. Việc này sẽ giúp bạn duy trì nồng độ các dạng LDL cholesterol ở mức lành mạnh. Như vậy, bạn sẽ cùng lúc đạt được nhiều mục tiêu: tăng ketone máu nhẹ, chuyển đổi quá trình chuyển hóa dựa trên tinh bột sang dựa trên chất béo và bộ chỉ số lipid lành mạnh.

◆ “Việc tôi uống bao nhiêu nước có quan trọng không? Và tôi nên uống loại nước nào?”

Uống nước lọc là một việc nên làm, đặc biệt là với người bệnh Alzheimer thuộc tuýp 1,5 (tăng đường huyết gây độc) hoặc tuýp 3 (tuýp nhiễm độc chất), vì uống nước tinh khiết giúp giảm nguy cơ đái tháo đường và giúp bạn thải độc.

Bạn nên uống khoảng 2 lít nước mỗi ngày. Trà thảo mộc cũng là một nguồn bổ sung nước rất tốt. Những loại thảo dược tôi đã liệt kê ở các chương trước có thể được sản xuất thành sản phẩm trà.

◆ “Tôi không có thời gian tập thể dục.”

Có lẽ, tốt nhất là bạn nên tập cùng chuyên viên hướng dẫn, đăng ký một lớp thể dục, leo núi, đạp xe hay sinh hoạt trong một hội nhóm xã hội. Hãy trải nghiệm để biết đâu là thứ phù hợp nhất cho bạn. Nếu thời gian có hạn, hãy cố gắng lồng ghép việc tập thể dục vào các hoạt động hằng ngày, như: chạy bộ lên cầu thang bộ, đạp xe đi làm hoặc tập theo chương trình hướng dẫn trên TV tại nhà.

◆ “Tôi không giảm được stress trong cuộc sống.”

Hãy dành chút thời gian nghỉ ngơi, dùng các dịch vụ spa, tập thiền, sử dụng chương trình Neural Agility (nghĩa gốc là “thiền định dựa trên steroids thần kinh”), nghe những loại nhạc bạn thích, đi bộ thư giãn, theo đuổi một môn nghệ thuật mà bạn hứng thú – sống chậm lại và thư giãn nào!

◆ “Phác đồ này quá phức tạp! Tôi thậm chí còn không biết rõ mình cần phải làm gì!”

Tôi cũng mong rằng một ngày nào đó chúng ta sẽ tìm ra một phương pháp thật sự đơn giản để giải quyết tất cả những yếu tố tiềm ẩn gây suy giảm nhận thức. Dù ReCODE bao gồm khá nhiều thứ, đến giờ đây vẫn là cách hiệu quả nhất để ngăn ngừa và quay ngược căn bệnh mất trí nhớsụt giảm nhận thức, bởi vì nó giải quyết được tất cả các cơ chế đang gây bệnh.

Chúng tôi vẫn đang làm việc cật lực để đơn giản hóa độ phức tạp của liệu trình. Không may là sự phức tạp này vốn bắt nguồn từ cơ chế sinh hóa phức tạp gây suy giảm nhận thức. Khi quá trình nghiên cứu phát triển hơn, chúng tôi kỳ vọng sẽ xác định được chính xác số lượng tối thiểu cũng như con số tối ưu các yếu tố cần điều trị cho mỗi bệnh nhân.

Kể từ giờ cho đến lúc đó, bạn hãy cố gắng thực hiện tốt nhất có thể liệu trình được bác sĩ vạch ra cho mình. Khi bạn hợp tác với bác sĩ và thấy được sự cải thiện trong các kết quả xét nghiệm, bạn có thể bắt đầu chia nhỏ từng phần của phác đồ sao cho phù hợp, dựa vào lời khuyên của bác sĩ hoặc nhân viên y tế.

Ví dụ, nhiều người nhận thấy khi quá trình chuyển hóa của họ cải thiện, nồng độ các hormone của họ cũng đạt được mức tối ưu, vậy là họ không cần dùng thêm thuốc bổ sung hormone nữa. Tương tự, khi quá trình viêm đã thuyên giảm, bạn không cần dùng thêm thuốc kháng viêm.

Có thể bạn sẽ ngạc nhiên khi thấy mình không cần dùng những viên thuốc đặc trị một khi quá trình chuyển hóa của cơ thể được tối ưu hóa – huyết áp của bạn có thể sẽ về giới hạn bình thường, bộ chỉ số lipid máu bình thường, và tình trạng tiền đáo tháo đường có thể biến mất.

◆ “Bác sĩ chỉ cần kê toa thuốc cho tôi thôi, không được sao?” Chắc chắn là tôi có thể kê thuốc cho bạn, nhưng thuốc nên được phối hợp với phần còn lại của phác đồ. Một mình viên thuốc không phát huy hết tác dụng. Như tôi đã nói trong Chương 8, việc uống thuốc – những viên con nhộng đó – được ví như ăn món tráng miệng.

Thuốc men rất quan trọng trong quá trình điều trị bệnh Alzheimer, chắc chắn rồi! Nhưng tôi tin chắc, cách tốt nhất để thử nghiệm những thuốc mới trên người tình nguyện là kết hợp chúng với một phác đồ nhiều yếu tố. Nếu bạn nhớ lại hình tượng ví von “mái nhà bị dột 36 lỗ” thì bạn sẽ hiểu những viên thuốc sẽ là miếng vá hiệu quả cho một hay một vài lỗ, và hiển nhiên là nó còn hiệu quả hơn nữa nếu những lỗ khác cũng được vá cùng lúc.

Tuy nhiên, các loại thuốc không giải quyết được nền tảng sinh lý của căn bệnh. Nếu bộ não đang lệch về phía có hại trên cán cân của quá trình bảo tồnphá hủy synapse, nếu nó đang tạo ra amyloid, thì chắc hẳn phải có một lý do (hoặc nhiều khả năng là có nhiều lý do). Vì thế, việc giải quyết gốc rễ vấn đề rất quan trọng. Một viên thuốc đơn lẻ không điều trị được cùng lúc nhiều yếu tố tiềm ẩn. Vì thế, ta cần một chương trình điều trị trúng đích, cá nhân hóa.

◆ “Nhưng chẳng món nào ngon bằng những thực phẩm nghèo dinh dưỡng (junk food) cả!”

Vâng, các loại junk food của cuộc sống hiện đại đã chống lại sự tiến hóa của con người, lợi dụng cảm giác thèm ăn bản năng của con người trước những loại đồ ngọt và đồ ăn nhiều calorie để cám dỗ ta ăn những thứ nghèo nàn chất dinh dưỡng. Đây là cách nhanh nhất dẫn đến bệnh lý chuyển hóa và nhiều bệnh mãn tính, bao gồm cả suy giảm nhận thức.

Có lẽ, phần khó nhằn nhất khi tuân thủ phác đồ ReCODE là phải từ bỏ những món bạn yêu thích: bánh pizza, nước ngọt, bánh ngọt ăn sáng. Nhưng bạn có thể thoát khỏi cảm giác mất mát bằng việc thay thế. Khi áp dụng ReCODE, bạn sẽ có dịp thử nhiều thứ mới lạ và thú vị (nhân tiện, tính mới lạ cũng có lợi cho nhận thức).

Nếu bạn thích nước ngọt (tôi cũng từng thích), hãy thử dùng trà lên men kombucha (một thức uống khá là “chất”) – một loại men tiêu hóa. Nếu bạn quá thèm những miếng gà tẩm bột chiên giòn, hãy thử chuyển sang trứng gà thả vườn hoặc rau củ nướng ăn kèm dầu ô liu. Cá nhân tôi thích món salad rau củ, với đủ loại nguyên liệu từ xà lách, cà rốt và bơ đến đậu tây và trứng luộc, tất cả được trộn với xốt dầu giấm. Bạn sẽ cảm nhận khẩu vị của mình thay đổi khi ăn những thực phẩm tươi, nguyên hạt nguyên vỏ và lành mạnh. Tôi cá rằng bạn sẽ khám phá được cả một bộ sưu tập những khẩu vị mới, và tìm được món bạn cũng thích nhiều như món pizza (hoặc gần giống vậy).

◆ “Nhưng tôi không thể ăn bữa tối trước lúc tối muộn.”

Để việc nhịn ăn 12-16 tiếng từ bữa tối hôm trước đến bữa ăn kế tiếp ngày hôm sau theo khuyến cáo trở nên dễ dàng hơn, bạn hãy thử dời bữa ăn trưa muộn hơn và ăn nhẹ buổi tối sớm hơn.

◆ “Tôi không thích uống thuốc.”

Chúng tôi đang hợp tác với các chuyên gia để phối hợp các thành phần thuốc với nhau, vừa giảm số lượng viên thuốc phải uống vừa cố gắng đảm bảo việc có thể kết hợp linh hoạt từng loại thuốc theo từng cá nhân và tình trạng của từng người bệnh. Ngoài ra, chúng tôi đang tìm cách kết hợp các vitamin và những chất cần bổ sung khác vào cùng một gói thuốc để người dùng có thể khuấy vào trà hoặc hũ sữa chua vị truyền thống.

Cho đến nay, nhiều thành phần như các a-xít béo omega-3 và vitamin E đã có mặt trong chế phẩm Souvenaid (một dung dịch uống). Theo thời gian, ngày càng nhiều chất sẽ được kết hợp để tạo ra thành phẩm tiện dùng, giúp giảm số lượng viên thuốc cần uống. Còn ở hiện tại, bạn có thể nghiền nhỏ thuốc hoặc đổ bột thuốc trong viên con nhộng vào nước hoặc sữa chua, hoặc trộn kèm với thức ăn.

◆ “Tôi thích ăn thịt.”

Không vấn đề gì! Mặc dù chế độ ăn Ketoflex 12/3 dựa trên thực vật, nhưng việc ăn một lượng nhỏ thịt và cá vẫn ổn, đặc biệt là khi dùng loại thịt bò nuôi bằng cỏ, thịt gà thả vườn hữu cơ và một nhóm các loại cá như cá hồi, cá thu, cá cơm, cá mòi, cá trích được đánh bắt tự nhiên.

◆ “Còn rượu thì sao? Tôi có thể uống một ly để tiêu khiển sau giờ làm được không?”

Với đa số bệnh nhân, việc uống một ly rượu mỗi tối, vài buổi tối mỗi tuần thì không sao. Nhưng bạn không nên uống quá chén đến mức để rượu làm ảnh hưởng tới trí nhớ. Một trong các vấn đề xảy ra khi dùng rượu là nó có thể ảnh hưởng tới nồng độ insulin, y như đường vậy. Vì vậy, bạn nên hạn chế rượu ở mức tối thiểu. Với lý do tương tự, bạn cũng nên giảm thiểu việc dùng các chất cồn khác.

◆ “Tôi không thấy bác sĩ nhắc tới việc hút thuốc. Tôi nghĩ chắc là không được hút, nhưng còn thuốc lá điện tử thì sao?”

Việc hút loại thuốc lá truyền thống là yếu tố nguy cơ gây ra một nhóm các bệnh Alzheimer, tổn thương mạch máu, phơi nhiễm nhiều hóa chất, tổn thương phổi cùng với nhiều ảnh hưởng khác, và đây là thứ nên tránh. Còn về thuốc lá điện tử, hiện chưa có dữ liệu đầy đủ về mặt tác hại, nhưng vì bạn đã hiểu tiên lượng tồi tệ nếu không thể quay ngược sự sụt giảm nhận thức, tôi khuyên bạn nên tránh dùng nó, ít nhất là cho đến khi con người có hiểu biết đầy đủ hơn về ảnh hưởng của chúng trên chức năng nhận thức và nguy cơ mắc bệnh Alzheimer.

◆ “Tôi không thấy bác sĩ nhắc đến đậu nành. Nếu tôi cần giảm ăn thịt, tôi định sẽ thay bằng ăn đậu hũ và các loại thực phẩm làm từ đậu nành khác. Như vậy được không?”

Bạn cần ăn khoảng 1 gram chất đạm cho mỗi kilogram trọng lượng cơ thể, con số đó cho phép bạn gia giảm nhiều món như cá, trứng gà thả vườn, thịt gà thả vườn, thịt bò nuôi bằng cỏ, và kể cả đậu hũ.

◆ “Bác sĩ nói rằng vài bệnh nhân đã áp dụng thành công phác đồ ReCODE thường dùng một tách cà phê vào buổi sáng. Uống cà phê như vậy có tốt không, nếu có thì liệu có mức giới hạn nào về lượng caffeine tiêu thụ không?”

Như tôi đã kể ở đoạn trước về nhật ký của Julie, uống cà phê vẫn được. Thực tế là cà phê được chứng minh có liên quan đến việc giảm nguy cơ bệnh Alzheimer. Dĩ nhiên, uống quá nhiều cà phê sẽ khiến bạn khó ngủ và khiến tuyến thượng thận làm việc quá mức, vì vậy tốt hơn hết là nên điều chỉnh tùy theo hoàn cảnh của bạn.

◆ “Còn uống trà thì sao?”

Có nhiều loại trà khác nhau, chúng là nguồn tuyệt vời để bổ sung những loại thảo dược cần thiết, từ nghệ, cây ashwagandha cho tới cây bacopa. Ngoài ra, trà xanh và trà đen cũng tốt khi dùng trong phác đồ.

◆ “Chế độ ăn Ketoflex 12/3 có làm tôi có nguy cơ thiếu sắt hoặc vitamin B12 không?”

Không! Các kết quả xét nghiệm khi theo dõi bệnh sẽ chỉ ra khi nào bạn cần bổ sung B12 hoặc sắt, và bạn sẽ bổ sung các chất này khi cần thiết. Hơn nữa, chế độ ăn Ketoflex 12/3 tôi vừa đề cập ở trên cũng cho phép kết hợp các sản phẩm từ động vật (dành cho những ai muốn dùng các thực phẩm đó) vốn có thành phần B12 và sắt.

◆ “Tôi thích nấu ăn bằng lửa lớn – điều này có vấn đề gì không?” Tôi có trình bày các gợi ý về việc nấu ăn trong Chương 8. Về dầu nấu ăn, bạn hãy chọn các loại dầu có chỉ số nhiệt độ tạo khói cao hoặc không tạo ra khói khi nấu ở nhiệt độ cao. Những loại dầu tốt bao gồm dầu làm từ trái bơ, dầu dừa, bơ thực vật, bơ sữa trâu hoặc mỡ động vật.

◆ “Tôi có nên tránh dùng chảo làm bằng nhôm không?”

Giả thuyết về nhôm trong bệnh Alzheimer chưa bao giờ được chứng minh là đúng. Vì vậy, bạn sẽ biết được khi nào nồng độ nhôm trong máu tăng lên nhờ các kết quả xét nghiệm theo dõi. Dựa vào những gì ta biết ở hiện tại, không có bằng chứng nào cho thấy cần tránh dùng chảo nhôm.

◆ “Nếu tôi chỉ ăn tỏi hữu cơ thay cho loại tỏi thường thì có lợi ích gì không?”

Có, vì thực phẩm hữu cơ không dùng thuốc trừ sâu như các loại thực phẩm thông thường khác. Nhắc lại lần nữa, như tôi đã nói trước đó, trang web “Dirty Dozen & Clean 15” là một kênh thông tin hướng dẫn người tiêu dùng lựa chọn – http://wwwfullyrawcom/ dirty-dozen-clean-15. Đối với nhóm thực phẩm trong danh sách này, việc chọn loại trồng hữu cơ thực sự quan trọng. Nó cực kỳ quan trọng đối với những bệnh nhân mắc bệnh Alzheimer tuýp 3 (tuýp nhiễm độc chất).

◆ “Nếu tôi thèm món nào đó bác sĩ dặn không được ăn, có phải tôi không nên chiều theo bản thân không?”

Các tín hiệu sinh lý của cơ thể là rất cần thiết và thường đáng tin cậy. Chúng cho ta biết khi nào ta cần ăn, uống, thở, ngủ và chuyển dạ. Nhưng cũng các tín hiệu này bảo ta hãy ưu tiên món nước trái cây nhiều đường hơn là nước lọc, chọn thực phẩm nghèo dinh dưỡng (junk food) hơn là thực phẩm lành mạnh, và làm ta thèm đồ ngọt vào buổi tối muộn. Làm sao ta biết tín hiệu nào nên nghe theo, còn cái nào thì nên cưỡng lại?

May mắn là vấn đề ở đây khá rõ ràng: hãy nghe theo tín hiệu nào phù hợp với xu hướng tiến hóa của con người (ví dụ như việc ngủ 8 tiếng một ngày kích hoạt bởi chu kỳ tối-sáng tự nhiên hoặc việc vận động thường xuyên) và cưỡng lại những tín hiệu không phù hợp với quy luật tiến hóa (ví dụ ăn những thực phẩm chế biến sẵn hoặc nhiều đường, dùng đèn huỳnh quang chói vào ban đêm hoặc ngồi thụ động nhiều giờ trên ghế bành).

Có nhiều cách để giải quyết các cơn thèm này, ví dụ chế phẩm L-glutamine 500 mg (đặc biệt có ích cho người thèm ngọt hoặc rượu), dầu MCT (1 g hoặc 1 muỗng cà phê đầy), uống nhiều nước (đa số những “cơn đói” vào ban đêm sẽ được xoa dịu bằng nước lọc) và việc tập thể dục.

◆ “Tôi quá bận rộn.”

Một vấn đề chung của các bệnh mãn tính như ung thư hay bệnh Alzheimer là các triệu chứng chỉ bắt đầu xuất hiện khi bệnh diễn tiến đã lâu và ban đầu triệu chứng cũng thường nhẹ. Khi bạn bị viêm phổi do vi trùng, bạn nhanh chóng cảm thấy khó chịu nên bạn đi khám ngay. Nhưng khi bạn gặp những “bệnh do tuổi già”, bạn sẽ không vội đi khám và điều trị ngay.

Vợ của một bệnh nhân được chẩn đoán mắc Alzheimer từng nói với chồng mình: “Anh chỉ thi thoảng bị đãng trí thôi, cả hai đứa mình đều bị ấy mà”. Làm ơn hãy dành ra chút thời gian quan tâm sức khỏe trong lịch trình bận rộn của mình, vì điều này sẽ giúp bạn được bận rộn làm việc một cách có năng suất thêm nhiều năm sau nữa. Điều cốt lõi ở đây là bạn sẽ để dành được thời gian cho mình – quãng thời gian tính bằng nhiều năm – nếu bạn tập trung vào việc giải quyết sự suy giảm nhận thức trong vài tháng.

Có một cánh tay hỗ trợ đắc lực nữa đã đem lại ích lợi cho nhiều bệnh nhân của tôi.

Ở đây, tôi không nói đến việc thay thế thực phẩm, như thay kem làm từ sữa bò bằng kem nước cốt dừa. Khi động viên bệnh nhân của mình tự nhắc nhở bản thân mỗi khi họ gặp khó khăn khi điều trị, tôi luôn nhấn mạnh: “tác dụng phụ” chính của phác đồ ReCODE là một sức khỏe tốt hơn (bao gồm: độ nhạy cảm insulin cải thiện, chỉ số HbA1c tốt hơn, bộ chỉ số lipid tốt hơn, cảm giác tràn đầy sinh lực và tâm trạng tích cực hơn). Không chỉ vậy, các bệnh nhân còn giảm được cân và có chỉ số BMI lành mạnh hơn. Một tác dụng phụ quan trọng khác là họ có thể tìm được cảm giác thư thái, yên bình và vui vẻ.

Điều gì đem lại niềm vui cho bạn? Nghe nhạc chăng? Chinh phục những con đường mòn trên ngọn núi xinh đẹp? Thời gian dành cho gia đình? Chạy bộ cùng chó cưng? Lướt sóng? Trượt tuyết? Khiêu vũ? Chơi đàn? Xem hài kịch? Thực phẩm tốt (lành mạnh)? Đời sống tình dục tuyệt vời? Dù là gì đi nữa, hãy bắt đầu đem nhiều niềm vui hơn vào trong cuộc sống của bạn. Hãy thử những hoạt động mới.

Có một mẹo là hãy tìm một thứ bạn thực sự yêu thích. Có thể trước kia bạn không có thời gian đi chèo thuyền kayak, nhảy đầm hay đạp xe. Giờ đây, những việc đó sẽ giúp bạn bảo vệ bộ não và cuộc sống của chính bạn. Một khi bạn lật ngược được thế cờ và nhận ra chức năng nhận thức của mình đang tiến bộ, bạn đang dần khôi phục được mọi thứ có ý nghĩa quan trọng với bạn và với những mối quan hệ xung quanh. Thành quả đó sẽ đem lại nhiều niềm vui hơn nữa cho cuộc sống của bạn. Những bệnh nhân của tôi đã nghiệm ra rằng, đây chính là sự trợ lực mạnh mẽ nhất đối với họ.