Bất chấp những nỗi thất vọng mà tôi đã trải nghiệm, sáng hôm sau tôi thức dậy với cảm giác phấn khởi đầy hy vọng, nhưng tôi nhận ra việc giúp Mary Ann thay quần áo và chải đầu không đơn giản chút nào bởi mái tóc dầy của cô bé được bôi đầy sáp thơm và được tết thành ba bím tóc dài, được buộc bằng nhiều dải ruy-băng thắt nơ, một việc mà với những ngón tay lóng ngóng tôi nhận thấy rất khó thực hiện. Cô bé nói với tôi rằng người vú em có thể tết tóc cho cô nhanh gấp đôi tôi làm và cứ ngọ nguậy một cách sốt ruột, khiến tôi càng mất nhiều thời gian hơn. Tết tóc và thay quần áo xong chúng tôi đi sang phòng học, nơi tôi gặp học sinh còn lại của mình, và nói chuyện với cả hai cho tới giờ xuống nhà ăn sáng. Bữa ăn kết thúc với một vài lời trao đổi qua lại giữa tôi và bà Bloomfield, sau đó chúng tôi quay trở lại phòng học, bắt đầu việc học của ngày hôm đó. Tôi nhận thấy các học trò của mình thực sự rất chậm tiến, nhưng Tom, mặc dù chúa ghét tất cả các kiểu nỗ lực về tinh thần, không phải là đứa trẻ không có khả năng. Mary Ann hầu như không thể đọc nổi một chữ, cẩu thả, mất tập trung đến mức tôi hầu như không thể xoay xở được với nó. Tuy nhiên, cứ cố gắng và kiên nhẫn miết, tôi đã có thể làm được điều gì đó trong buổi sáng, sau đó cùng những vị chỉ huy nhỏ tuổi của mình ra vườn và khu viên để giải lao một lát trước khi ăn trưa, ở đó chúng tôi khá hòa thuận với nhau, chỉ có điều, tôi nhận thấy chúng không hề có ý thức rằng chúng đang đi với tôi. Tôi phải đi với chúng, chúng dẫn tôi đi đâu thì tôi phải tới đó. Lúc nào tôi phải chạy, phải bước chậm, phải đứng lại, nhất cử nhất động của tôi đều phải tuân theo ý muốn của chúng. Tôi nghĩ làm như vậy là đảo lộn trật tự và tôi càng không đồng tình bởi vì chúng dường như thích chơi ở những chỗ bẩn thỉu nhất và thích làm những việc tệ hại nhất. Nhưng chẳng có giải pháp nào cả. Tôi hoặc phải đi theo chúng, hoặc bị tách hẳn khỏi chúng, và như vậy có vẻ như tôi lơ là trách nhiệm. Hôm nay chúng cho thấy sự gắn bó đặc biệt với cái giếng ở ngoài bãi cỏ, nơi chúng dùng gậy khuấy nước và ném sỏi trong hơn nửa giờ đồng hồ. Trong suốt thời gian đó tôi lo sợ rằng bà mẹ sẽ nhìn thấy chúng từ cửa sổ và trách tôi đã để chúng lê lết làm bẩn quần áo, làm ướt chân tay, thay vì dạy chúng học, nhưng không lý lẽ, mệnh lệnh, hay lời khẩn nài nào có thể kéo chúng ra khỏi chỗ đó. Nếu bà chủ không nhìn thấy chúng, thì ai đó khác cũng nhìn thấy − một quý ông cưỡi ngựa tiến vào cổng và đi trên con đường dẫn vào nhà. Cách chúng tôi một đoạn chừng vài bước chân ông ấy dừng ngựa, gọi bọn trẻ bằng giọng rất đanh và gắt gỏng, bảo chúng “tránh xa cái giếng nước đó ngay”. “Cô Grey”, ông ấy nói, (tôi hy vọng ông ấy có dùng chữ “cô” trước tên tôi), “tôi lấy làm lạ là cô lại cho phép chúng làm bẩn quần áo như thế! Cô không thấy cô chủ Bloomfield đã làm bẩn áo choàng như thế nào sao? Cô không thấy quần soóc của cậu chủ Bloomfield ướt hết rồi sao? Và cả hai cô cậu đều không mang găng tay sao? Cô! Tôi yêu cầu từ nay trở đi, cô sẽ giữ cho quần áo của cô cậu chủ chí ít phải lịch sự!” Nói rồi ông quay đi, tiếp tục cưỡi ngựa về phía ngôi nhà. Đó là ông Bloomfield. Tôi ngạc nhiên khi thấy ông gọi các con mình là cậu chủ và cô chủ Bloomfield, và càng ngạc nhiên hơn khi thấy ông nói năng thô lỗ với tôi, gia sư của các con ông và là người ông mới gặp lần đầu. Đúng lúc đó chuông reo, gọi chúng tôi vào nhà. Ngay sau đó tôi ăn bữa chính cùng bọn trẻ trong khi ông bà chủ dùng bữa trưa tại cùng một bàn ăn. Cung cách của ông không được như tôi tưởng. Ông là một người đàn ông có vóc người bình thường − dưới mức trung bình hơn là trên mức đó − gầy gò hơn là chắc khỏe, tuổi lưng lửng giữa ba mươi và bốn mươi. Ông có cái miệng rộng, nước da tái xám, đôi mắt màu xanh đục, và mái tóc giống màu sợi dầu gai. Một chiếc đùi cừu nướng được đặt trước mặt ông. Ông giúp bà Bloomfield, và muốn tôi cắt thịt cho bọn trẻ, sau đó vặn cái đùi cừu theo nhiều hướng, nhìn săm soi hết bên nọ đến bên kia rồi tuyên bố rằng nó không thích hợp để ăn, và gọi người hầu mang món thịt bò nguội ra.

“Đùi cừu làm sao hả mình?” Vợ ông hỏi.

“Nó bị nướng quá kỹ. Bà Bloomfield, bà không thấy là tất cả vị bổ béo đều bị mất hết rồi sao? Và bà không thấy rằng toàn bộ nước thịt đỏ, ngon ngọt đều khô kiệt rồi à?”

“Em nghĩ thịt bò hợp với mình hơn.”

Món thịt bò được đặt trước mặt ông, và ông bắt đầu cắt thịt với vẻ mặt thể hiện sự bất mãn.

“Thịt bò không ổn sao ông Bloomfield? Em nghĩ nó rất ngon.”

“Nó đã rất ngon. Không thể có món nào ngon hơn, nhưng nó đã bị làm hỏng”, ông đáp bằng giọng chán nản.

“Làm sao lại hỏng được nhỉ?”

“Làm sao ư! Tại sao, bà không thấy nó được cắt như thế nào ư? Bà thân mến − ! Thật khó chịu!”

“Chắc chắn nó bị cắt không đúng cách trong nhà bếp, bởi vì em đã cắt nó đúng cách ở đây, ngày hôm qua.”

“Không nghi ngờ gì, đám người hầu đã cắt thịt không đúng cách ở trong bếp − bọn man di! Bà thân mến − thân mến! Đã ai nhìn thấy một miếng thịt bò ngon bị làm hỏng hoàn toàn chưa? Nhưng hãy nhớ rằng, từ nay về sau, khi một món ăn tử tế được đặt lên bàn này, chúng sẽ không được động vào ở trong bếp. Nhớ đấy, bà Bloomfield!”

Dù món thịt bò đã bị “làm hỏng”, ông chủ vẫn xoay xở để cắt được vài lát thịt ngon và ngồi chén trong im lặng. Rồi bằng giọng đỡ cáu kỉnh hơn, ông hỏi có món gì cho bữa tối.

“Thịt gà tây và thịt gà gô”, lời đáp ngắn gọn vang lên.

“Còn gì nữa?”

“Cá.”

“Cá gì?”

“Em không biết.”

“Em không biết ư?” Ông chủ kêu lên; đang nhìn chăm chú vào đĩa của mình, ông ngẩng lên, để dao và nĩa bất động trong sự ngạc nhiên.

“Không. Em bảo người nấu bếp mua cá − em không để ý đó là cá gì.”

“Ồ, lạ nhỉ! Một phu nhân tự cho là có nhiệm vụ quán xuyến việc gia đình, ấy thế mà thậm chí không biết có món cá gì cho bữa tối! Tự nhận là đã sai làm món cá, vậy mà không để ý đó là cá gì!”

“Ông Bloomfield, có lẽ từ nay trở đi ông tự đặt món cho bữa tối đi.”

Không ai nói gì thêm nữa. Và tôi mừng vì có thể cùng các học trò rời khỏi phòng, bởi vì trong đời tôi chưa bao giờ cảm thấy xấu hổ hoặc khó chịu đến thế vì một chuyện không phải do lỗi của mình.

Buổi chiều chúng tôi tiếp tục các bài học, rồi ra ngoài giải lao, và sau đó dùng trà ngay tại phòng học. Cuối chiều tôi thay quần áo cho Mary Ann để chuẩn bị ăn tối và khi cô bé cùng anh trai đã xuống phòng ăn, tôi tranh thủ viết thư cho người bạn thân ở nhà, nhưng tôi chưa hoàn thành việc đó thì bọn trẻ đã quay trở lại. Bảy giờ tôi phải cho Mary Ann đi ngủ, sau đó chơi với Tom đến tám giờ. Khi Tom cuối cùng cũng đi ngủ, tôi viết nốt bức thư và bỏ quần áo trong rương ra, việc mà tôi không tìm được cơ hội để làm kể từ lúc đặt chân tới ngôi nhà này, rồi lên giường ngủ.

Một ngày bình thường ở đây diễn ra như vậy đó.

Nhiệm vụ dạy dỗ và giám sát của tôi không dễ dàng hơn khi các học trò và tôi quen nhau hơn, mà ngược lại, trở nên khó khăn hơn bởi tính cách của chúng bộc lộ theo thời gian. Tôi sớm phát hiện ra rằng cái danh gia sư gắn với tên tôi chỉ là thứ để đem ra chế nhạo. Các học trò của tôi không có ý thức nghe lời, lúc nào cũng như những con ngựa non hoang dã chưa được thuần hóa. Nhìn chung, nỗi sợ người cha có tính khí cáu bẳn đã trở thành thói quen và nỗi khiếp đảm trước những hình phạt mà ông ấy quen giáng xuống, khiến những đứa trẻ ấy không đi quá giới hạn chỉ khi cha chúng có mặt ở nhà. Những đứa con gái cũng sợ những cơn thịnh nộ của mẹ chúng, còn cậu chủ nhỏ thỉnh thoảng được hối lộ bằng các phần thưởng được hứa hẹn để làm theo ý mẹ cậu. Còn tôi, tôi chẳng có phần thưởng nào để đưa ra cả, và về chuyện phạt thì tôi đã được nói cho biết rằng chỉ cha mẹ chúng mới có quyền phạt chúng mà thôi, ấy thế mà họ trông đợi tôi làm cho các học trò trật tự. Những đứa trẻ khác có thể được dẫn dắt bởi nỗi sợ trước sự tức giận và khao khát được đồng tình, nhưng trong hai đứa học trò của tôi, không đứa nào chịu ảnh hưởng bởi những điều đó.

Cậu chủ Tom, không bằng lòng khi người khác không tuân theo ý cậu, chắc chắn có nhu cầu thống trị, và thể hiện quyết tâm khiến không chỉ những đứa em mà cả gia sư của mình cũng phải trật tự bằng cả vũ lực lẫn sự thỉnh cầu kiểu đòn bẩy. Là một cậu bé lên bảy to khỏe, cao lớn so với tuổi của mình, cách hành xử đó của cậu gây ra sự khó chịu không nhỏ. Vài lời nỉ non đôi khi có thể khiến vấn đề được giải quyết một cách dễ dàng, nhưng trong trường hợp đó cậu có thể bịa ra một câu chuyện để nói với mẹ cậu, mà chắc chắn bà mẹ sẽ tin, bởi vì bà có niềm tin không gì lay chuyển nổi về tính trung thực của cậu − mặc dù tôi đã phát hiện ra rằng điều đó đáng ngờ − tôi quyết tâm kiềm chế không đối đầu với cậu, ngay cả khi để tự vệ, và vào lúc cậu hung dữ nhất, cách xoay xở duy nhất của tôi là giữ tay, giữ chân cậu cho tới khi cơn khùng của cậu dịu đi. Ngăn không cho cậu thực hiện những việc cậu không được phép làm đã khó, bắt buộc cậu làm những việc cậu phải làm càng khó hơn. Thường thì cậu khăng khăng không chịu học, từ chối ôn bài, thậm chí không chịu nhìn vào sách. Một lần nữa, cái roi bulô có thể được sử dụng, nhưng vì quyền lực của tôi có hạn, tôi phải sử dụng nó một cách hiệu quả nhất.

Bởi vì chẳng hề có sẵn quy định nào cho việc học và chơi, tôi quyết định giao cho các học trò của mình một việc cụ thể mà, với sự chăm chú khiêm tốn, chúng vẫn có thể hoàn thành trong một thời gian ngắn. Tuy nhiên, bắt buộc được chúng thực hiện việc được giao cũng đủ khiến tôi mệt nhoài. Chúng vốn ngoan cố, lại không bao giờ thiếu sự can thiệp của phụ huynh khiến tôi thất bại trong việc giữ chúng ở trong phòng học, cho dù tôi ngồi kiên định ở cửa để canh chúng. Sự kiên nhẫn, kiên quyết, và bền chí là những vũ khí duy nhất của tôi, và tôi cố gắng sử dụng chúng một cách hiệu quả nhất. Tôi quyết tâm sẽ giữ mục tiêu nói đi đôi với làm cả khi đe nẹt lẫn khi tôi hứa hẹn, và để đạt được mục tiêu đó, tôi phải thận trọng không đe dọa và không hứa hẹn những gì mà mình không thể thực hiện được. Tôi sẽ phải kiềm chế mọi sự cáu giận và sự nuông chiều không có lợi. Khi chúng cư xử tốt, tôi sẽ phải thể hiện sự ân cần và lòng nhiệt tình trong khả năng của mình để chúng thấy sự khác biệt giữa tốt và xấu một cách rõ ràng nhất có thể. Tôi cũng sẽ tranh luận với chúng theo cách hiệu quả và đơn giản nhất. Khi tôi khiển trách chúng hoặc từ chối thỏa mãn ý thích của chúng, sau một lỗi rõ rành rành, tôi sẽ thể hiện thái độ buồn hơn là tức giận. Tôi sẽ giảng giải ý nghĩa của những bài thánh ca và những lời cầu nguyện một cách đơn giản và rõ ràng cho chúng hiểu. Khi chúng cầu nguyện vào buổi tối và sám hối cho những tội lỗi mà chúng phạm phải, tôi sẽ nhắc chúng nhớ những tội lỗi của ngày đã qua, một cách nghiêm túc, nhưng bằng sự ân cần, để tránh đẩy cao tinh thần chống đối. Những đứa trẻ ngang bướng, vui nhộn sẽ đọc những lời sám hối một cách ngoan ngoãn và mọi kiến thức tôi truyền cho chúng qua những cuộc nói chuyện thú vị − sẽ là niềm thích thú hiện thời của chúng.

Tôi hy vọng theo thời gian, những cách này vừa có lợi cho bọn trẻ vừa giúp tăng thêm sự tán thành của cha mẹ chúng đối với tôi, và cũng thuyết phục những người thân của tôi ở nhà rằng tôi không quá thiếu kỹ năng và sự cẩn thận như họ nghĩ. Tôi biết những khó khăn mà mình phải đối mặt rất lớn, nhưng tôi biết (ít nhất tôi tin) lòng kiên nhẫn và sự kiên trì, bền bỉ có thể giúp tôi vượt qua những khó khăn đó. Tối nào, sáng nào tôi cũng cầu Chúa phù hộ cho tôi đạt được mục tiêu này. Nhưng hoặc là bọn trẻ ngang bướng quá, hoặc là cha mẹ chúng không biết điều, hoặc là tôi cũng mắc sai lầm trong cách nhìn, hoặc không có khả năng đảm nhiệm việc dạy dỗ chúng nên mọi thiện ý và những nỗ lực lớn nhất của tôi dường như chẳng đem lại kết quả nào, chỉ làm trò cười cho bọn trẻ, khiến cha mẹ chúng không hài lòng, và làm bản thân mình khổ sở.

Việc dạy dỗ ấy đối với tôi thực sự cực nhọc cả về thể xác lẫn tinh thần. Tôi phải chạy theo các học trò của mình để bắt chúng, để đưa hoặc lôi chúng vào bàn học, và thường buộc phải giữ chúng ở đó cho đến khi bài học kết thúc. Tom thường ngồi ở một góc, bắt tôi phải ngồi trên ghế trước mặt nó, với một cuốn sách có bài học nhỏ mà nó phải đọc, trước khi nó thoát ra khỏi đó. Nó không đủ khỏe để đẩy cả tôi và cái ghế ra, vậy nên nó đứng vặn vẹo người, nhăn nhó theo cách kỳ cục và dị thường nhất − với một người không liên quan thì chắc chắn rất buồn cười, nhưng với tôi thì không − và bật ra những tiếng hú hét, kêu la, giả vờ khóc mà tuyệt nhiên không có một giọt nước mắt nào. Tôi biết nó làm thế chỉ để gây phiền phức cho tôi, vậy nên, tuy giận run người, tôi vẫn cố gắng dằn tất cả những biểu hiện cho thấy mình đang phiền lòng và giả vờ ngồi đó với sự bình tĩnh không lay chuyển, đợi cho tới khi nó từ bỏ trò tiêu khiển đó và chuẩn bị cho cuộc đào tẩu, bằng cách nhìn vào sách và đọc hoặc nhắc lại một số từ nó cần phải đọc. Thỉnh thoảng nó cố tình làm bài tập viết một cách rất tệ, và tôi phải cầm tay nó để ngăn không cho nó bôi bẩn hoặc vò nhàu giấy. Tôi thường dọa rằng nếu nó không viết một cách nghiêm túc hơn, thì nó sẽ phải viết thêm một dòng nữa, sau đó nó ngang bướng không chịu viết dòng đó và tôi giữ lời, cuối cùng phải dùng đến cách nắm bàn tay cầm bút của nó, bắt tay nó viết, cho đến khi, bất chấp sự phản kháng của nó, dòng chữ đó được viết xong.

Tuy nhiên Tom không phải là đứa học trò khó dạy nhất của tôi. Thỉnh thoảng, tôi thật mừng vì nó nhận ra rằng cách giải quyết khôn ngoan nhất là hoàn thành bài học, và ra ngoài chơi cho tới khi tôi và các em gái của nó ra chơi cùng. Thường thì tất cả không được ra ngoài chơi cùng một lúc, bởi vì Mary Ann hiếm khi noi gương anh nó ở điểm này. Nó có vẻ thích lăn trên sàn nhà hơn là ra ngoài chơi: nó lăn uỳnh uỵch trên sàn nhà như một vật nặng và khi tôi phải vất vả lắm mới có thể lôi nó dậy được, tôi vẫn phải dùng một tay giữ nó đứng, trong khi tay kia cầm cuốn sách mà nó phải đọc hoặc đánh vần bài học. Khi trọng lượng của một đứa bé sáu tuổi mập mạp trở nên quá nặng để một cánh tay của tôi có thể giữ, tôi đổi tay, hoặc nếu cả hai tay quá mỏi, tôi lôi nó vào một góc phòng, nói với nó rằng nó có thể ra ngoài để nó nhớ sử dụng đôi chân mà đứng dậy, nhưng nói chung nó thích nằm ở đó như một khúc gỗ cho tới giờ ăn tối hoặc bữa trà, khi mà, vì tôi không thể tước đi của nó bữa ăn, nó chắc chắn được giải phóng và sẽ bò ra khỏi phòng với nụ cười đắc thắng nở trên khuôn mặt tròn, đỏ bừng của nó. Thường thì nó ngang bướng không chịu phát âm một từ cụ thể trong bài học, còn tôi thì tiếc bao công sức mà mình đã bỏ ra trong nỗ lực chiến thắng tính khó bảo của nó. Nếu tôi cho qua chuyện đó như bỏ qua một chuyện nhỏ nhặt, thì có thể sẽ tốt cho cả hai bên, hơn là cố chinh phục nó như tôi đã làm, nhưng tôi nghĩ nhiệm vụ thực chất của tôi là loại bỏ xu hướng xấu này khi nó vừa nảy nòi, và quả thực, nếu tôi có thể làm được điều đó, và nếu quyền lực của tôi không bị hạn chế, thì tôi đã có thể làm cho nó phải vâng lời, nhưng thực tế đó là một cuộc thử thách về sức mạnh giữa con bé và tôi, trong đó nó hầu như giành chiến thắng, và mọi chiến thắng đều có tác dụng khuyến khích nó, làm nó mạnh thêm cho một cuộc đấu tranh mới. Tôi tranh luận, dỗ dành, khẩn nài, đe dọa, mắng mỏ nó nhưng vô ích. Tôi bắt nó ở trong nhà cả ngày không được ra ngoài chơi, hoặc nếu nó nghe lời thì tôi sẽ cho nó ra, tôi từ chối chơi với nó, hoặc nói chuyện ân cần, làm bất cứ điều gì với nó đều chẳng ăn thua. Tôi cố gắng chỉ cho nó thấy những lợi ích của việc vâng lời, rằng nó sẽ được yêu mến, và được đối xử tốt nếu nó nghe lời và những bất lợi của việc khăng khăng giữ cái thói ngang bướng ngu xuẩn của nó. Thỉnh thoảng, khi nó bảo tôi làm việc gì đó cho nó, tôi trả lời − “Được, nếu em nói từ đó, thì cô sẽ làm, Mary Ann ạ. Lại đây, nói từ đó đi, và cô sẽ làm cho em, không vấn đề gì.”

“Không.”

“Vậy thì, dĩ nhiên, cô không thể làm gì cho em.”

Với tôi, ở tuổi của con bé, hoặc nhỏ hơn, sự không quan tâm và sự ghét bỏ là những hình phạt đáng sợ nhất, nhưng với nó những điều đó chẳng có tác dụng gì. Đôi khi, giận đến cực điểm, tôi nắm vai nó lắc mạnh, giật bím tóc dài của nó hoặc kéo nó vào góc phòng, và nó trừng phạt tôi bằng những tiếng hét như dao đâm xuyên óc. Nó biết tôi ghét điều đó, và khi nó hét to nhất, nó nhìn thẳng vào mặt tôi với vẻ thỏa mãn của kẻ báo thù, rồi nó gào lên − “Đấy, cho cô đấy!” − và lại tiếp tục hét, cho đến khi tôi buộc phải bịt tai lại. Thường thì những tiếng hét đáng sợ đó sẽ khiến bà Bloomfield tìm đến phòng học xem có chuyện gì đang xảy ra.

“Mary Ann là một đứa bé gái bướng bỉnh thưa bà.”

“Nhưng tại sao nó lại hét kinh khủng như vậy?”

“Nó hét vì nó thích.”

“Tôi chưa bao giờ nghe thấy tiếng gì đáng sợ như thế! Cô có thể giết chết con bé đấy. Tại sao nó không được ra ngoài chơi với anh nó?”

“Tôi không thể nào bắt bé hoàn thành bài học của nó được.”

“Nhưng Mary Ann chắc chắn là một bé gái ngoan, và chắc chắn hoàn thành bài học của mình.” Câu này được nói một bằng giọng dịu dàng với đứa trẻ. “Và tôi hy vọng sẽ không bao giờ nghe thấy những tiếng hét kinh khủng như vậy nữa!”

Rồi nhìn chằm chằm vào tôi bằng ánh mắt lạnh lùng, bà đóng cửa lại và đi khỏi đó. Thỉnh thoảng tôi cố làm cho đứa trẻ ngang bướng đó bất ngờ bằng cách bất thình lình hỏi về từ nó phải học trong khi nó đang nghĩ đến thứ khác. Thường thì nó nói từ đó, rồi ngay lập tức tỏ ra hỗn xược, ném vào tôi một cái nhìn khiêu khích như muốn nói: “Đấy! Em quá thông minh đối với cô. Cô không thể đánh lừa em được đâu.”

Một lần khác, tôi giả vờ hoàn toàn quên chuyện học hành. Tôi nói chuyện và chơi với nó như bình thường cho đến tối, khi tôi cho nó đi ngủ, sau đó tôi cúi xuống bên nó, trong khi nó nằm đó mỉm cười trong tâm trạng vui vẻ. Ngay trước khi rời khỏi phòng tôi nói bằng giọng vui vẻ và ân cần như trước: “Nào, Mary Ann, hãy nói cho cô nghe từ đó trước khi cô hôn chúc em ngủ ngon nào. Lúc này em là một cô bé ngoan, và tất nhiên, em sẽ nói từ đó.”

“Không, em sẽ không nói đâu.”

“Vậy thì cô không thể hôn em đâu.”

“Em cóc cần.”

Tôi có bộc lộ nỗi buồn của mình cũng vô ích. Dù tôi nấn ná chờ đợi một dấu hiệu nào đó của sự ăn năn cũng chẳng ăn thua. Con bé thực sự “cóc cần”, và tôi để nó ở đó một mình trong bóng tối, choáng váng trước bằng chứng cuối cùng của sự bướng bỉnh nhẫn tâm đó. Trong thời thơ ấu tôi không thể tưởng tượng nổi một hình phạt nào khiến tôi khổ sở hơn việc mẹ tôi từ chối hôn tôi trước khi đi ngủ: chỉ nghĩ đến điều đó thôi tôi cũng cảm thấy thật tệ. Tôi mới chỉ cảm nhận cảm giác đó trong sự tưởng tượng thôi, bởi thật hạnh phúc, tôi chưa bao giờ phạm lỗi đến mức đáng phải chịu hình phạt ấy, nhưng tôi nhớ có lần, vì một lỗi nào đó của chị tôi, mẹ tôi đã thực sự nghĩ đến việc bắt chị phải chịu hình phạt đó. Tôi không biết khi ấy chị tôi cảm thấy như thế nào, nhưng những giọt nước mắt thương cảm và buồn cho chị đã rơi trên má tôi khiến mãi sau này tôi vẫn nhớ trải nghiệm đó.

Một điều gây khó chịu khác ở Mary Ann là thói quen chạy vào phòng trẻ chơi với những đứa em gái nhỏ và người vú em của nó, một thói quen không thể sửa được. Đó là điều tự nhiên, nhưng nó trái với mong muốn của bà mẹ, nên tôi dĩ nhiên cấm nó không được làm như vậy, và cố gắng hết sức giữ nó ở chỗ tôi, nhưng điều đó chỉ càng làm tăng thêm cảm giác thích được đến phòng trẻ của nó, và tôi càng cố gắng ngăn nó không đến đó, thì nó càng hay đến đó hơn, càng ở đó lâu hơn, dẫn đến sự không hài lòng của bà Bloomfield, người mà tôi biết rõ, sẽ quy mọi trách nhiệm cho tôi. Một thử thách khác của tôi là việc thay quần áo cho nó vào buổi sáng. Lần thì nó không chịu tắm rửa, lần khác nó không chịu mặc quần áo, trừ khi nó được mặc cái áo choàng mà mẹ nó không thích nó mặc. Có lần nó la hét và chạy trốn khi tôi cố chạm vào tóc nó. Vậy nên, thường thì phải đánh vật với nó rất vất vả tôi mới có thể đưa nó xuống nhà, khi mà bữa sáng đã diễn ra được một nửa thời gian, và cái nhìn chằm chằm như lườm nguýt từ “mẹ” và những lời bình phẩm đầy cáu gắt từ “cha” chắc chắn là phần thường dành cho tôi, bởi vì có một số điều gây bực tức cho người cha nhiều đến mức cứ đúng bữa ăn là ông phải xả. Khi đó cái thực tế tôi không có khả năng làm hài lòng bà Bloomfield trong việc giúp con gái bà chọn váy áo để mặc chỉ là một trong những nỗi buồn phiền nhỏ nhặt của tôi mà thôi. Và còn nữa, kiểu tóc của đứa trẻ “trông chẳng bao giờ hợp với nó”. Đôi khi, như một sự trách mắng dữ dội nhằm vào tôi, bà bộc lộ cách hành xử của người phụ nữ mệt mỏi, phàn nàn bằng giọng chua cay về sự khó chịu mà việc không ưng ý đó gây ra cho bà.

Khi con bé Fanny đến phòng học, tôi hy vọng nó hiền lành và không gây phiền nhiễu, nhưng chỉ vài ngày, nếu không muốn nói là vài giờ, đã đủ để phá tan cái ảo tưởng đó của tôi. Tôi nhận thấy nó là đứa trẻ tinh quái, khó bảo, dễ nhượng bộ trước sự giả dối và lừa gạt, mới tí tuổi đầu đã thích sử dụng hai thứ vũ khí ưa thích để tấn công và phòng vệ: đó là nhổ nước bọt vào mặt người nào nó tức giận, và gầm lên như bò rống khi những đòi hòi vô lý của nó không được đáp ứng. Nhìn chung nó khá trật tự khi có mặt cha mẹ, và họ ấn tượng với ý niệm rằng nó là một bé gái khá dịu dàng, kiểu hiền lành giả tạo của nó khiến người khác rất dễ tin, còn những tiếng gầm của nó khiến họ nghi ngờ rằng tôi đã đối xử thiếu suy nghĩ gây khó chịu đối với nó, và khi mà cuối cùng tính xấu của nó trở nên rõ ràng trước con mắt đầy thành kiến của họ, tôi cảm thấy rằng họ nghĩ chính tôi đã làm con bé thành ra như vậy.

“Con bé Fanny dạo này bướng thế!” Bà Bloomfield nói với chồng. “Mình không thấy nó thay đổi tính nết từ khi nó sang phòng học sao? Nó sẽ sớm hư như hai đứa kia thôi, và em rất tiếc phải nói rằng gần đây bọn trẻ sinh hư.”

“Em nói có lý”, là câu trả lời. “Anh cũng nghĩ như vậy. Anh cứ nghĩ khi chúng ta thuê gia sư thì bọn trẻ sẽ ngoan hơn cơ, nhưng, ngược lại, chúng càng ngày càng hư. Anh không biết chuyện học hành của chúng như thế nào nhưng anh biết những thói quen của chúng thì chẳng được cải thiện chút nào, càng ngày chúng càng hoang dã, bẩn thỉu và bất lịch sự hơn.”

Tôi biết những lời nhận xét đó nhằm vào tôi, và những lời nói ấy, cũng như tất cả những câu nói bóng gió khác, đều ảnh hưởng nặng nề đến tôi hơn bất cứ lời chỉ trích, buộc tội trực diện, công khai nào, bởi vì nếu họ phê bình thẳng thắn và công khai thì tôi còn có thể lên tiếng biện hộ cho bản thân. Tôi nghĩ rằng tốt nhất tôi nên chế ngự mọi cơn phẫn uất, kìm nén phản ứng co rúm người vì nhạy cảm, và kiên trì tiếp tục việc của mình, cố gắng hết mức có thể, bởi vì hoàn cảnh càng khó khăn, tôi càng tha thiết mong muốn mình trụ vững được. Tôi nghĩ nếu tôi có thể trụ được với sự kiên trì không thể lay chuyển, dần dần bọn trẻ sẽ trở nên nhân đạo hơn: mỗi tháng trôi qua chúng sẽ khôn lên một chút, và trở nên dễ quản lý hơn, bởi vì không lẽ một đứa trẻ chín hoặc mười tuổi lại hoang dã và khó bảo như những đứa trẻ sáu hoặc bảy tuổi.

Tôi tự vỗ về bản thân rằng tôi tiếp tục ở đây là có lợi cho cha mẹ và chị gái, bởi vì, dù ít ỏi, tôi vẫn đang kiếm được thu nhập và với sự dè xẻn, tôi có thể dễ dàng dành dụm được chút tiền cho gia đình, nếu như cha mẹ và chị tôi vui lòng nhận nó. Vả lại, chính tôi muốn đi làm gia sư. Tôi đã tự chuốc lấy tất cả những nỗi khổ cực này, và tôi quyết tâm chịu đựng nó. Hơn thế, tôi thậm chí không hối tiếc về bước đi mà mình đã thực hiện. Thậm chí ngay cả bây giờ tôi vẫn muốn chứng tỏ cho người thân thấy rằng tôi vui lòng đảm nhận việc này và có thể hoàn thành nó từ đầu đến cuối một cách đáng tự hào và nếu tôi từng cảm thấy thấp kém đến mức lặng lẽ đầu hàng hoặc không thể chịu đựng nổi nỗi khổ cực triền miên, thì tôi sẽ quay về với gia đình và tự nhủ:

Gian nan, khổ cực có thể chèn ép, nhưng không thể khuất phục được tôi!

“Nghĩ về người thân của mình, mà quên đi khó khăn.”

Dịp Giáng sinh tôi được phép về thăm nhà, nhưng kỳ nghỉ của tôi chỉ kéo dài hai tuần lễ, “bởi vì”, bà Bloomfield nói, “Cô mới xa người thân của mình chưa lâu lắm, nên cô sẽ không thích ở nhà lâu hơn đâu.” Bà ấy nghĩ thế nào thì tùy, nhưng bà ấy đâu biết mười bốn tuần xa nhà đối với tôi nặng nề và dài đến mức nào. Bà ấy đâu biết tôi mong đến kỳ nghỉ biết bao, tôi thất vọng biết chừng nào trước sự cắt xén của họ. Tuy nhiên tôi không trách bà về chuyện đó. Tôi chưa bao giờ nói cho bà biết cảm giác của mình, và bà cũng chẳng quan tâm đến những cảm giác đó. Tôi chưa làm việc cho bà đủ một kỳ học, và việc bà không cho phép tôi nghỉ trọn đợt phép của một kỳ học là điều có thể biện minh được.