Trời hãy còn tối khi tôi mở mắt, tôi đã ngủ say đến đỗi khi thức giấc, tôi cảm thấy khỏe khoắn lạ thường. Fred vẫn còn ngủ, quay lưng vào tường, và chàng chỉ khoe cái gáy ốm o của chàng cho tôi thấy. Tôi ngồi dậy, kéo màn và trông thấy bên kia nhà ga, những tia sáng đầu tiên của buổi bình minh đã ló dạng. Những toa xe có cửa sổ sáng choang chạy vào. Giọng nói dịu dàng của người rao hàng lướt đi trên những gạch ngói điêu tàn, đến tận khách sạn, nơi người ta hãy còn nghe tiếng gầm gừ điếc tai của những chiếc xe lửa. Ở đây im lặng. Tôi nghe đói. Để cửa sổ mở, tôi nằm trở lại và chờ. Nhưng niềm lo lắng lại tìm đến, tôi nghĩ tới mấy đứa nhỏ, nóng lòng gặp lại chúng và không biết bây giờ là mấy giờ rồi. Bởi Fred còn ngủ, bây giờ hẳn là chưa quá bảy giờ rưỡi, chàng luôn thức giấc trước giờ đó. Tôi ngồi dậy, mặc áo bờ-lu lên người, xỏ chân vào giày và bước lòng vòng trong phòng. Tôi thận trọng mở cửa, quờ quạng trong bóng tối mập mờ, tìm chỗ rửa mặt và sau cùng tôi khám phá ra nó trong một cái xó tối tăm, hôi hám. Fred vẫn còn ngủ khi tôi trở lại. Những chiểc đồng hồ tại nhà ga trông rõ mồn một nhờ lớp ánh sáng vàng vọt trên mặt chúng, nhưng tôi lại không đọc ra được giờ khắc. Trên nóc tòa nhà cao tầng, những nét chữ nhóm sáng lên, hằn rõ trên nền trời xám:

“Hãy tin tưởng nơi người bán thuốc của bạn”

Tôi rửa mặt, cố tránh gây tiếng động, mặc quần áo và khi quay lại, thấy Fred đang dò xét mình. Chàng vẫn còn nằm, nháy mắt với tôi, chàng đốt lên một điếu thuốc và nói: “Chào em!”

- Chào anh, tôi đáp lại.

- Em không còn thấy khó chịu nữa chứ?

- Không. Em thấy khỏe lắm.

- Tốt lắm, chàng nói. Vậy thì em không cần gì phải vội vã.

- Em phải đi, Fred à, em không yên ở đây.

- Mình không đi ăn sáng với nhau hay sao?

- Không.

Tiếng còi của công ty sản xuất sô cô la rống lên ba hồi, xé tan bầu không khí yên lành của buổi bình minh, ngồi trên chiếc vạt giường, tôi cột dây giày và cảm thấy Fred đang luồn bàn tay trong tóc tôi. Mấy ngón tay chàng dịu dàng luồn vào trong tóc, chàng nói: “Nếu những lời của em hôm qua là nghiêm túc thì anh sẽ không gặp lại em sớm quá làm gì. Tại sao chúng ta không dùng bữa điểm tâm chung với nhau?”

Tôi không trả lời, kéo khóa rút của chiếc váy, gài nút áo và đến trước gương để chải đầu. Cơn xúc động làm mắt tôi mờ đi, tuy nhiên tôi vẫn sửa sang lại mái tóc và nghe tim mình đập mạnh. Chỉ trong giây phút này đây tôi mới hiểu được tầm quan trọng của tất cả những lời lẽ tôi thốt lên đêm rồi và tôi không muốn rút lại chúng. Tôi mong chàng trở về và bây giờ đây tất cả đều có vẻ mơ hồ, không chắc chắn. Tôi nghe tiếng chàng trỗi dậy, tôi thấy bóng chàng trong gương khi chàng đứng bên cạnh giường, và tôi hốt hoảng khi nhận ra ở chàng một dáng vẻ sa đọa quá đỗi.

Chàng đã ngủ với chiếc áo sơ mi mặc trong ngày, đầu óc chàng rối bù và chàng có một vẻ cáu kỉnh khi kéo quần lên. Bằng một cử chỉ máy móc, tôi cầm lược chải tóc. Quả tình là chàng có thể bỏ mẹ con chúng tôi với nhau - sự bất trắc mà tôi chưa hề nghĩ tới một cách nghiêm túc, giờ đây tôi đã mường tượng ra nó. Tim tôi ngừng đập, rồi lại tiếp tục đập dữ dội, rồi lại ngừng. Tôi chăm chú trông chừng, dò xét chàng; điếu thuốc trên miệng, chàng có tất cả cái dáng vẻ của một người đang buồn chán, chàng gài nút quần, thắt dây nịt, mang vớ và giày. Đoạn chàng đứng dậy, buông một tiếng thở dài, đưa tay vuốt tóc và lông mày của tôi. Làm sao tôi đã có thể ăn ở suốt mười lăm năm với con người xa lạ kia - kẻ đã cùng tôi kết hợp sau cuộc hôn nhân - với con người đầy buồn chán và uể oải giờ đây đang ngồi gục trên giường, tựa đầu trên hai bàn tay kia? Tôi buông mình chìm sâu trong tấm gương và nghĩ tới những hứa hẹn của một cuộc sống khác không phải cuộc sống chồng vợ, tới niềm hứng thú của một đời người vắng bóng hôn nhân, vắng bóng đàn ông mà cử chỉ đầu tiên trong ngày, khi thức dậy, là với tay lấy gói thuốc. Tôi ngắt dòng mơ tưởng, vuốt gọn lại mái tóc, đoạn tiến về phía cửa sổ. Ngày đã lên, vùng xám phía trên nhà ga giờ đây đã tỏ rạng. Tôi ghi nhận sự kiện đó một cách lơ là không chủ tâm vì tôi vẫn còn mơ tới đời sống độc thân, tới đời sống từng hứa hẹn chúng tôi, tôi nghe những điệu du dương trầm bổng của những khúc hát từ buổi lễ trong nhà thờ, tôi thấy mình lẫn lộn trong đám đàn ông không có liên hệ nào về hôn nhân với tôi, những người mà tôi chắc chắn là không có ước muốn chiếm hữu tôi.

- Anh lấy bàn chải đánh răng của em được không? Fred hỏi tôi từ bàn rửa mặt. Tôi quay lại nói “được” bằng một giọng ngập ngừng và bỗng nhiên tâm hồn tôi tỉnh táo lại hẳn.

- Trời đất, tôi nói một cách nồng nhiệt. Ít ra anh phải cởi áo ra để lau mình chứ?

- Để làm gì? Chàng đáp. Chàng bẻ cổ áo vào bên trong, dùng chiếc khăn ướt lau lên mặt, lên gáy, lên cổ và vẻ uể oải trong những cử chỉ của chàng làm tôi bứt rứt khó chịu. Anh tin tưởng nơi những người bán thuốc, chàng lại nói. Anh muốn tin nơi chiếc bàn chải đánh răng mà anh sẽ mua. Và dù sao mặc lòng, ta cũng phải tin tưởng tuyệt đối vào những người bán thuốc!

- Fred à, tôi nói, giọng hăm hở. Anh đã thiếu thành thật rồi, em ngạc nhiên khi thấy sáng sớm mà anh đã có vẻ vui đến thế.

- Anh không vui, anh cũng không buồn; dù sao không được uống cà phê thì khổ thật.

- Ồ, em hiểu anh mà, anh đợi người ta làm cho anh rung động.

Chàng đang chải đầu bằng chiếc lược của tôi, chợt dừng tay và nhìn tôi:

- Em à, anh đã mời em dùng điểm tâm, chàng ôn tồn nói. Và em vẫn chưa chịu trả lời anh.

Chàng lại chải đầu và nói với tôi trong gương.

- Anh chỉ có thể gởi cho em mười đồng mác vào tuần sau.

- À, anh bỏ qua chuyện đó đi, không ai đòi hết tiền của anh.

- Nhưng đó là ý định của anh, anh mong em chấp nhận.

- Cám ơn anh, em cám ơn anh thật đó. Nếu anh muốn dùng điểm tâm thì đã tới giờ rồi.

- Em cùng đi với anh chứ?

- Dạ.

Chàng kéo cà vạt ra sau cổ áo, thắt lại và đi lấy chiếc áo vét trên giường.

- Anh sẽ trở về, đột nhiên chàng nói một cách hoạt bát. Chắc chắn là anh sẽ trở về với mẹ con em, nhưng anh không muốn về một cách miễn cưỡng, anh muốn sự thúc đẩy phải đến từ chính anh.

- Fred, tôi nói. Em tưởng không còn gì bàn cãi về vấn đề đó nữa.

- Không, em có lý. Nếu anh có thể gặp lại em trong một dòng đời nào mà anh có thể yêu em như ta đang yêu nhau bây giờ và không cần phải cưới nhau thì đẹp biết mấy.

- Ngay mới đây em cũng đã nghĩ tới điều đó, tôi nói và không thể cầm được nước mắt lâu hơn nữa.

Chàng vội vã đi vòng qua giường, ôm tôi vào lòng trong khi cằm chàng tựa lên đầu tôi, tôi nghe chàng thì thầm:

- Anh thích gặp lại em ở đó. Anh hy vọng rằng em sẽ không kinh hãi khi thấy anh xuất hiện ở đó, đúng không em.

- A, Fred, anh hãy nghĩ tới các con.

- Anh vẫn nghĩ tới các con, mỗi ngày. Em hãy hôn chúng cho anh ít ra là một lần.

Tôi ngẩng đầu lên và hôn chàng, chàng buông tôi ra, giúp tôi mặc chiếc áo khoác và tôi thu dọn các thứ trong túi xách trong khi chàng cũng vừa mặc đồ xong.

- Họ hạnh phúc hơn chúng ta, những kẻ không yêu nhau sau khi đã cưới hỏi nhau. Quả kinh khủng khi phải yêu và cưới hỏi nhau.

- Có thể anh có lý, tôi nói.

Trời còn mờ tối, trên đầu cầu thang mùi hôi hám xông lên từ chỗ rửa mặt. Nhà hàng trong khách sạn đã đóng cửa: Qua cánh cửa mở, người ta không còn thấy một bóng người nào. Fred máng chìa khóa vào một cây đinh lớn trước cửa vào nhà hàng.

Con đường tràn ngập bóng các cô gái đang đổ bước về phía công ty sản xuất sô cô la, vẻ hăng hái trên mặt họ khiến tôi phải kinh ngạc: Hầu hết đều nắm tay nhau, cười nói vui vẻ.

Khi chúng tôi bước vào tiệm kem, đồng hồ nhà thờ gõ bảy giờ thiếu mười lăm phút. Cô gái quay lưng về phía chúng tôi, đang sửa soạn bình lọc cà phê. Chỉ còn một bàn trống. Thằng ngốc ngồi xổm cạnh lò sưởi, đang mút một cây kẹo que. Bầu không khi nồng nực, bốc hơi. Cô gái mỉm cười với tôi sau khi quay về phía chúng tôi, nàng buông một tiếng “Ô!” đoạn nhìn Fred, rồi lại nhìn tôi, nàng lại mỉm cười với tôi và chạy đi lau cái bàn trống. Fred gọi cà phê, bánh mì và bơ.

Chúng tôi ngồi vào bàn và tôi sung sướng thấy cô gái vui vẻ thật sự trước sự hiện diện của chúng tôi. Hai bên tai nàng ửng đỏ vì sự xông xáo của nàng trong việc sửa soạn bát dĩa. Nhưng tôi mải lo lắng vì các con và không thấy thú vị gì với buổi điểm tâm. Fred cũng bị dao động.

Chàng không quan tâm gì tới việc đi đi, lại lại của cô gái, chàng chỉ rình rập cái phút tôi không nhìn chàng để đến lượt chàng nhìn lại tôi. Khách hàng vào thật đông, cô gái bận rộn dọn bánh mì, xúc xích, sữa, đếm tiền thối, bỏ tiền vào hộc và thỉnh thoảng nàng lại liếc nhìn tôi, mỉm cười với tôi như để xác định một thỏa hiệp ngấm ngầm. Khi sự náo động bớt đi, nàng đến bên thằng ngốc, chùi miệng cho nó và gọi nhỏ tên nó. Tôi nhớ lại tất cả những điều chàng nói với tôi về nàng và tôi khẽ rùng mình khi bất chợt trông thấy vị tu sĩ đã từng nghe tôi xưng tội đêm rồi bước vào. Với một nụ cười, ông ta chìa tiền ra cho cô gái và nhận về, trên quầy hàng, một gói thuốc lá màu đỏ. Cũng như tôi, Fred giương mắt nhìn thẳng vào ông ta. Vị tu sĩ bóc gói thuốc và dửng dưng nhìn quanh gian phòng, ông ta thấy tôi và tôi để ý thấy ông ta hốt hoảng ra mặt. Nụ cười của ông ta chợt tắt biến. Cho điếu thuốc vào túi áo choàng đen, ông ta như có ý đi về phía tôi, chợt thẹn thùng và lùi bước lại.

Tôi đứng dậy, tiến đến gần ông ta:

- Chào linh mục, tôi nói.

- Chào, ông ta nói và tiếp theo, sau một cái nhìn ái ngại ném ra những người chung quanh, ông ta thì thầm với tôi: Ta có chuyện muốn nói với con, sáng nay ta có qua nhà con…

- A! Trời đất!

Ông ta móc điếu thuốc từ trong túi áo choàng, đặt lên miệng, bật que diêm, vừa thì thầm: “Con đã được xá tội, điều đó có giá trị đấy - ta quá ngớ ngẩn, con miễn lỗi cho cha.”

- Con cám ơn cha nhiều lắm, tôi nói. Cha đến nhà con rồi sao nữa?

- Ta chỉ nói chuyện với một bà lớn tuổi. Có phải mẹ con không?

- Mẹ con à? Tôi kinh ngạc.

- Hãy đến gặp cha vào một ngày nào đó, ông ta nói và vội vã bước ra ngoài.

Fred vẫn lặng thinh khi tôi trở về bàn. Chàng có vẻ bứt rứt và tôi đặt bàn tay lên cánh tay chàng.

- Em phải đi, Fred à, tôi nói nhỏ.

- Chờ chút, anh muốn nói với em.

- Đây đâu phải chỗ, hãy để lần khác. Trời ơi, anh đã có cả đêm để nói rồi mà!

- Anh sẽ trở về một ngày gần đây, chàng thì thầm. Đây là tiền gởi cho các con, anh đã hứa với chúng, em biết rồi mà. Em hãy mua cái gì cho chúng, kem chẳng hạn, nếu chúng thích.

Chàng đặt một mác lên mặt bàn. Tôi cầm đồng tiền cho vào túi áo khoác.

Chàng tiếp tục nói thấp giọng:

- Anh sẽ trả cho em những gì anh đã nợ em.

- Ồ, Fred, tại sao anh lại nói vậy?

- Ờ, anh khổ tâm khi nghĩ rằng có thể anh còn…

- Anh sẽ gọi điện thoại về cho em nghe, tôi đáp nho nhỏ.

- Em sẽ đến khi anh gọi chứ? Chàng hỏi.

- Anh đừng quên trả thêm một ly cà phê và ba cái bánh.

- Thật tình em muốn đi sớm như vậy à?

- Dạ, bắt buộc.

Chàng đứng dậy, tôi vẫn còn ngồi và nhìn thấy chàng đứng chờ trước quầy hàng. Trong lúc chàng trả tiền cô gái mỉm cười với tôi, đến lượt tôi cũng đứng dậy và bắt gặp Fred tại cửa. “Bà trở lại chứ?”, cô gái hỏi, cao giọng. Tôi nói lớn về phía nàng: “Dạ” và nhìn thằng ngốc một lần chót, nó vẫn ngồi bên lò sưởi, đang mút kẹo.

Fred theo tôi tới trạm xe buýt. Chúng tôi không trao đổi với nhau một lời nào nữa, chúng tôi hôn nhau vội vàng khi chiếc xe buýt trờ tới, và tôi trông thấy chàng đứng sững nơi đó, xốc xếch và buồn bã, như tôi vẫn thường trông thấy chàng như vậy. Sau đó chàng lững thững đi về phía nhà ga, không ngoái đầu lại.

Khi bước lên cầu thang về phòng của chúng tôi, tôi có cảm tưởng mình đã vắng nhà quá lâu, và nhớ lại rằng chưa bao giờ mình bỏ các con lâu đến vậy. Ngôi nhà náo loạn hẳn lên, những ấm nước sôi sục, những máy thâu nhanh loan truyền niềm vui giả tạo của chúng, ở tầng nhất, vợ chồng Mesewitz đang nguyền rủa nhau đến ngất ngư. Đằng sau cánh cửa phòng chúng tôi, không có một tiếng động nào; tôi ấn vào nút chuông điện đến ba lần, kiên nhẫn chờ đợi và sau cùng tôi nghe tiếng của cả ba đứa. Sau khi chào cậu con trai thật nhanh, tôi để mặc cậu ta ở đó và vội vã bước vào phòng. Chúng đang ngồi thật ngoan ngoãn nơi bàn như chưa từng ngồi thế bao giờ khi có mặt tôi, chúng ngừng bặt những tiếng nói cười khi trông thấy tôi bước vào. Giây phút im lặng đó quá ngắn ngủi nhưng nó làm cho lòng tôi se thắt lại, sâu xa, và tôi sẽ không tài nào quên được khoảnh khắc xao xuyến đó. Lúc bấy giờ, hai đứa lớn đứng dậy, hôn tôi, tôi bồng đứa nhỏ lên tay, hôn nó và tôi nghe nước mắt lăn tròn trên má tôi. Tôi hỏi:

- Chúng có ngoan không?

- Dạ, rất ngoan, người con trai đáp và bọn trẻ nhìn cậu với một nụ cười.

- Đợi tôi một chút.

Tôi đặt đứa nhỏ ngồi trong chiếc ghế của nó, tôi lấy ví tiền lẻ trong ngăn hộc và cùng Bellermann bước ra cửa. Tôi thấy bà Franke và cái mũ của ông máng lên tường, tôi chào bà Hopf từ trong phòng bước ra, trên đầu đầy những mẩu giấy cuốn tóc và một tờ tạp chí cắp dưới tay.

Tôi đợi cho bà ta trở về phòng và vừa hỏi Bellermann vừa nhìn thẳng vào mặt cậu ta.

- Mười bốn phải không?

Cậu ta mỉm cười đáp:

- Dạ mười lăm.

Tôi đưa cho cậu ta mười lăm mác, nói thêm:

- Cám ơn cậu.

Cậu ta nói:

- Ồ! Không có gì.

Đoạn cậu ta thò vào cửa phòng chúng tôi, kêu lên:

- Chào mấy cưng nghe.

Bọn trẻ đồng thanh đáp lại:

- Chào anh.

Còn lại một mình với chúng, tôi hôn chúng một lần nữa và nhìn chứng chăm chú nhưng vẫn không thấy trên khuôn mặt chúng những gì có thể biện minh cho nỗi xao xuyến của tôi. Tôi buông một tiếng thở dài, và lo sửa soạn bánh mì kem cho chúng đi học, trong khi Celement và Carla lục lạo trong những cái rương của chúng. Carla nằm trên một cái phản gỗ mà ban ngày chúng tôi xếp lại máng trên trần, Celement thì nằm trên chiếc đi văng phủ lớp vải nhung xù từ lâu và đã quá nhỏ đối với nó. Bellermann cũng đã lo dọn dẹp giường chiếu tươm tất. Tôi bảo chúng:

- Cha gởi lời thăm các con. Cha có để lại tiền để mẹ lo cho các con.

Chúng không đáp.

Carla đến bên tôi lấy gói bánh mì bơ. Tôi nhìn nó: Nó có mái tóc thẫm tối giống như mái tóc Fred, đôi mắt chực chờ lảng tránh.

Đứa nhỏ đang ngồi chơi trên chiếc ghế nhỏ của nó, thỉnh thoảng lại liếc nhìn tôi như để được yên lòng về sự hiện diện của tôi, sau đó lại tiếp tục cuộc chơi của nó.

- Các con có đọc kinh hay không?

- Dạ có, Carla nói.

- Cha sắp trở về rồi, tôi nói và đồng thời trong con trìu mến dâng lên dào dạt, tôi cảm thấy khó lòng cầm được giọt lệ. Nhưng chúng vẫn lặng thinh. Tôi nhìn Carla, ngồi cạnh tôi, đang giở những trang sách, vừa học vừa gượng gạo uống sữa. Chợt nó ngẩng đầu nhìn tôi và nói bằng một giọng nhỏ nhẹ:

- Con biết, cha không có bịnh, cha dạy học.

Tôi quay sang Clement đang nằm trên đi-văng trước một tấm bản đồ, nó cũng nói với tôi bằng một giọng nhỏ nhẹ:

- Beisem bảo con biết như vậy, nó là bạn học của con.

Tôi không biết gì về chuyện đó.

Tôi nói:

- Có nhiều chứng bịnh không bắt buộc người ta phải nằm liệt giường đâu các con à.

Bọn trẻ lại câm nín như cũ và lên đường với cặp sách trên lưng. Tôi đứng tựa cửa trông chúng chầm chậm xa dần trên con đường âm u, lưng chúng hơi khom xuống vì sức nặng của sách vở - và tôi nghe một nỗi buồn xâm chiếm bởi tôi thấy lại hình ảnh chính mình ở vào địa vị của chúng, cũng cặp sách trên lưng, vai khom xuống, tôi thấy lại hình ảnh của chính tôi bên một khung cửa sổ, khi tôi còn là một cô bé, với bím tóc vàng nâu, đang bận rộn với một mẫu đan hay với ngày chết của Charlemagne.

Khi tôi trở về với thực tế thì bà Franke đang đứng trước tấm gương trong phòng thay áo, săn sóc lại một lần sau cùng tấm voan tím của chiếc nón. Chuông nhà thờ ngân vang, báo hiệu lễ tám giờ. Bà ta chào tôi, tiến bước lại gần và đứng lại nơi cửa ra vào, môi nở một nụ cười, bà ta cầm chân tôi trước khi tôi dợm bước vào phòng. Bà ta nói bằng một giọng dịu dàng:

- Tôi nghe nói chồng bà đã bỏ bà vĩnh viễn rồi, có đúng không?

- Dạ đúng, tôi đáp nho nhỏ. Bà nghe đúng đó.

Tôi ngạc nhiên thấy lòng mình không mảy may thù hận.

- Và ông ấy vẫn uống rượu, phải không? Bà ta cột tấm voan quanh chiếc cổ đẹp của mình.

- Ông ấy vẫn uống, tôi nói giọng yếu ớt.

Im lặng.

Bên trong, đứa nhỏ đang thì thầm trò chuyện với những hình lập phương của nó, một người xướng ngôn đang thông báo giờ giấc trong sáu, bảy chiếc máy cùng một lúc… Niềm im lặng bao la tới độ tôi có thể nghe tất cả những tiếng động đó trong ngôi nhà. “…bảy giờ ba mươi chín phút - có thể bạn buộc lòng phải từ giã người vợ quyến rũ của bạn - nhưng cũng có thể bạn còn đủ thì giờ để nghe điệu nhạc hừng đông vui tươi của Bulwer…” và tôi nghe điệu nhạc nhưng như một công dân ương ngạnh bởi nó gây cho tôi những âm hưởng chát chúa, khó chịu. Bà Franke vẫn còn đứng sững trước mặt tôi, bất động và câm nín, vẻ ác hiểm ánh lên trong cái nhìn của bà ta đã đánh thức trong tôi ước muốn được nghe giọng khàn của người ca sĩ da đen mà tôi chỉ được nghe một lần duy nhất và từ đó không được nghe lại một lần nào nữa, giọng khàn hát lên: “… và chàng im lặng”. Rồi tôi chào bà Franke, vượt qua khỏi bà ta, trở về phòng. Bà Franke vẫn im lặng. Khi tôi bồng đứa bé và siết chặt nó trong đôi tay thì bà Franke đã đi lễ.